gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

פאדיום - אידיש · Podium - Yiddish — תולדות (2026-11-09)

מוציא לאור: פאדיום - אידיש · Podium - Yiddish

שבוע: תולדות (2026-11-09)

פאדיום - אידיש · Podium - Yiddish — תולדות (2026-11-09)

פתח את ה-PDF הורדה

‫פאדיום‬ ‫מ ילי ט ערי ש ע‬ ‫אין איינע פון די טעלעפאון רופן וואס מיר האבן געמאכט צו א מאמע וואס איר בחור‬ ‫איז פארשריבן אין אונזערע אפיסעס האט זי אונז איבערגעגעבן אז מיר דארפן מער‬ ‫ניי ע ס און ב אט ר א כ טו נג ע ן רי נגס און א רום גז ירות ה גיוס‬ ‫נישט באגלייטן די קעיס וויבאלד זיי שטייען לעצטנס בקשר מיט א צווייטע עסקן‬ ‫וואס ער האט פארשפראכן אז ביז עטליכע טעג וועט אלעס זיין מסודר‪ ,‬מיר האבן זיך‬ ‫פרשת תולדות תשפ"ז | פאדיום ‪#30‬‬ ‫נאכגעפרעגט ביי איר די נאמען פון דעם עסקן אין מיר זענען געוואויר געווארן אז‬ ‫עס האנדעלט זיך פון ‪ -‬נישט מער און נישט ווייניגער ‪ -‬א נידערטרעכטיגע גייס שפל‬ ‫זיך אויפצוסיינען אויפן וועכנטליכן פאדיום שיקט א אימעיל ‪Podium@kvmgiyus.org‬‬ ‫וואס זוכט בעד בצע כסף אריינצוברענגען ווי מער נשמות ישראל אינעם צבא השמד‪,‬‬ ‫זיי האבן תיכף אפגעהאקט קשרים פון די א‪.‬ג‪ .‬עסקן און פארגעזעצט צו ארבעטן מיט‬ ‫די ריכטיגע עסקנים‪.‬‬ ‫יוסי סימון ‪ -‬מרכז הצלה‬ ‫יבואו הם ויעידו על עצמם‪.‬‬ ‫מיר האבן באקומען אין די אמעריקאנע אפיס א טעלעפאון רוף פון ‘קול‬ ‫היום’‪ ,‬א טעגליכע בלעטעל וואס ערשיינט אין קרוין הייטס‪ ,‬זיי האבן אונז‬ ‫פארגעשלאגן אז לויט ווי זיי הערן פון די חב’’ד’סקע עסקנים זענען מיר‬ ‫גאר שטארק אריינגעטוהן אין ראטעווען די בחורי החסידות‪ ,‬דעריבער‬ ‫געבן זיי אונז די געלעגנהייט צו מפרסם אונזערע נומערן ביים היי יעריגע‬ ‫כינוס השלוחים וואס קומט פאר אין די יעצטיגע טעג אין ‪ 770‬אז די שלוחי‬ ‫הקהילה זאלן דאס האבן צו קענען געבן פאר יעדן בחור‪.‬‬ ‫אשר יוסף דאסקאל ‪ -‬קרית יואל‬ ‫האט זיך געוואנדן צו די אפיסעס פון מרכז הצלה‪ ,‬עס‬ ‫נאמען‪ :‬החתן יהודה ש‪.‬‬ ‫איז געווען ערנסטע חששות אז אויב מען וועט אים‬ ‫קרייז‪ :‬ספרד‬ ‫תושבי קרית יואל רבתי איינגעהילט‬ ‫נישט תיכף ארויסהעלפן וועט ער אנקומען אינעם‬ ‫מיליטער‪ ,‬די עסקנים האבן די לעצטע יאר צייט‬ ‫אין פלאקערדיגע שטימונג צום‬ ‫אריינגעלייגט שווערע ארבעט רונדע‬ ‫בעפארשטייענדן מגבית להצלת אלפי‬ ‫דעם זייגער‪ ,‬און אצינד‪ ,‬א טאג בעפאר‬ ‫זיין חתונה האט ער באקומען זיין פטור‬ ‫בחורי ישראל משמד הגיוס‬ ‫בשעטומ”צ‪.‬‬ ‫בייגעלייגט א בריוו וואו ער באדאנקט‬ ‫זיך פאר די עסקנים און ער בעט די‬ ‫שטורמישע אסיפה נעמט צוזאם רבני ודייני העיר בבית הגה”צ אב”ד‬ ‫עסקנים זיך צו קומען באטייליגן ביי זיין‬ ‫ור”מ ירושלים שליט”א‪ ,‬רבני ודייני הקהילות פאראייניגן זיך און‬ ‫שמחה‪.‬‬ ‫פאררופן דעם שבת פר’ תולדות פאר א היסטארישע שבת הצלה‪.‬‬ ‫כל המציל נפש אחת‬ ‫דעם מאנטאג איז פארגעקומען א היסטארישע אסיפה בבית הגה”צ אב”ד ור”מ‬ ‫שליט”א אינאיינעם מיט פילצאליגע רבני ודייני העיר‪ ,‬די אסיפה איז פארופן געווארן‬ ‫ע”פ קריאתו פון הגה”צ די רב שליט”א וועלכע האט זיך נארוואס צוריקגעקערט פון א‬ ‫לענגערע באזוך אין ארצינו הקדושה און האט מיטגעהאלטן פונדערנאנט די שרעקליכע‬ ‫רדיפות און רציחות אויף אחב”י תושבי ארה”ק‪ ,‬דער רב שליט”א האט באגלייט מיט‬ ‫א נאנטן אריינבליק די ברייטע פראיעקטן וואס ווערן געטון אויפן פראנט פון הצלה‬ ‫און מלחמה דורך די הצלה מגיוס אפיסעס‪ ,‬די מסירות נפש’דיגע כוחות וואס ווערן‬ ‫אריינגעלייגט דורך די צענדליגער מיטארבעטער פון אלע אפיסעס‪ ,‬און די פארצווייגטע‬ ‫פעולות חובקות וואס ווערן געטון בכלליות ובפרטיות דורך די עסקני היהדות החרדית‬ ‫אונטער די שירעם ארגאניזאציע פון קרן ויואל משה‪ ,‬אצינד מיטן צוריקקער פונעם רב‬ ‫שליט”א האט ער פארופן א דרינגענדע אסיפה מטכס עצה צו זיין וויאזוי אויפצוקומען‬ ‫מיט די נויטיגע פאנדן צו קענען דעקן די ווייטערדיגע הצלת נפשות פראיעקטן‪.‬‬ ‫ביים אסיפה האבן אויפגעטרעטן גדולי העסקנים צווישן אנדערע הרב משה שווארטץ‪,‬‬ ‫וועלכע האט אין אייניגע מינוטן ארויסגעברענגט וואס זיינע אויגן האבן מיטגעהאלטן‬ ‫ביים לעצטיגן באזוך אין ארה”ק‪ ,‬דערנאך האט אויפגעטרעטן הרב יואל סעמיועלס יו”ר‬ ‫‘יד להושיע’ וועלכע האט מיט א געוואלדיגע ווייטאג אויסגעשריגען די געשריי פונעם‬ ‫יהדות החרדית וועלכע בעט זיך פאר הילף ביי זייערע ברודער פון חו”ל‪.‬‬ ‫צום שלוס האט הגה”צ די רב שליט”א געבעטן פון אלע רבנים ודיינים אויסצוניצן די‬ ‫קומענדיגע שבת פר’ תולדות פאר א זמן פון מעורר זיין די מתפללים און באי ביהמ”ד‬ ‫צו געבן א האנט און ראטעווען די נשמות ישראל משמד הגיוס‪.‬‬ ‫שלומי אמוני ישראל‬ ‫פאליציי זעצט פאר מיט ארעסטן אויף‬ ‫שטעלן אריין‬ ‫בחורי ישראל‬ ‫די טויזענטער‬ ‫אלס רעאקציע צו די ארעסטן‪:‬‬ ‫אפענע קעיסעס‬ ‫שטורמישע פראטעסטן דורך ‘אנשי חיל’ אויף די צענטראלע גאסן‬ ‫פון ירושלים און אין בית שמש; מוסרי נפש גייען אנגעטון מיט‬ ‫פון די הצלה‬ ‫פארפאנצערטע העלמעטס אויפן קאפ אין פאל די פאליציי וועט ח”ו‬ ‫מגיוס אפיסעס‬ ‫זיך צולאזן אויף די ציבור המוחים‪.‬‬ ‫אין די כלא אלף‬ ‫דינסטאג נאכמיטאג האבן די פאליציי ארעסטירט דריי בחורים מישיבת יונתן יהושע‪ ,‬די‬ ‫פראיעקט‬ ‫בחורים זענען געפארן אין א אויטא די פאליציי האט אפגעשטעלט דעם דרייווער פאר א‬ ‫רוטינע פארלעצונג‪ ,‬און ווען זיי האבן זיך דערזען מיט דריי עריקים האבן זיי תיכף גערופן די‬ ‫האט‬ ‫ווי שוין ברייט באריכטעט אין די לעצטע חדשים‪,‬‬ ‫מיליטערישע פאליציי וואס האט זיי אפגעפירט מיט א בליץ איילעניש צו די מיליטערישע‬ ‫ד ע ר‬ ‫געגרינדעט‬ ‫ישראל‬ ‫ארץ‬ ‫אין‬ ‫זיך‬ ‫טורמע‪.‬‬ ‫משתמטים‬ ‫חידוש’דיגער פראיעקט ‘כלא אלף’‪ ,‬וואס גיבט פאר‬ ‫צומארגנס ווען די עסקנים פון די הצלה מגיוס אפיסעס האבן אריינגעטראגן די פעקלעך‬ ‫וועלכע ווערן ארעסטירט דורך די פאליציי טויזנט שקל פאר יעדע נאכט וואס זיי‬ ‫אין תפיסה פאר די אסירי ציון האבן זיי באגעגענט א טאטע פון א בחור פון שטאט ‘חיפה’‬ ‫ווערן פארהאלטן אין ארעסט‪( .‬דאס שליסט אויס ארעסטן אין לופטפעלד אדער אין‬ ‫וואס איז ארעסטירט געווארן מאנטאג נאכט דורך די מיליטערישע פאליציי ביי אים אין‬ ‫לשכת הגיוס)‪.‬‬ ‫שטוב‪ ,‬דער בחור האט נישט עספיעט צו רופן ‘צבע שחור’ און די פאליציי האט אים באוויזן‬ ‫די פראיעקט ארבעט מיט דעם וואס די טויזנטער עריקים און זייערע משפחות‬ ‫אריבערצופירן אין מיליטערישע טורמע‪.‬‬ ‫שרייבן זיך איין און טוען ביישטייערן א קליינע סכום פון עטליכע שקלים חודש’ליך‪,‬‬ ‫די ארעסטן האבן אויסגערופן גרויס אויפברויז ביים יהדות החרדית‪ ,‬און דאס איז בנוסף פון‬ ‫די פארשריבענע צאלן לויט די ארעסטן פון יענע חודש‪ ,‬און לויט די פארשריפטן‬ ‫נאך צענדליגער בחורים וואס זיצן ליידער אין תפיסה ווערענדיג ארעסטירט אין די לעצטערע‬ ‫ווערן די טויזנט שקל א נאכט אויסגעצאלט בלויז פאר איינגעשריבענע מיטגלידער‪.‬‬ ‫וואכן אין פארשידענע ערטער‪ .‬דעם מיטוואך זענען ווידעראמאל ארויסגעגאנגען די חבורות‬ ‫צו פארזיכערן אז אויך די בחורים וואס פארמאגן נישט קיין שטיצע פון זייערע‬ ‫‘אנשי חיל’ אויף גאר שטורמישע פראטעסטן‪ ,‬אזוי ווי עס איז איינגעפירט אז יעדע וואך‬ ‫פאמיליעס און חברים און האבן נישט די מעגליכקייט זיך צו פארשרייבן אין די ‘כלא‬ ‫וואס עס קומט פאר ארעסטן אויף בחורי ישראל גייט מען ארויס אין פארשידענע שטעט‬ ‫אלף’ פראיעקט און שטייען אויס א ערענסטע געפאר פון זיך ברעכן אויס מורא פון די‬ ‫אויף גרויסע מחאות וואו מען האלט אפ די פארקער פאר איין שעה!‪ ,‬דאסמאל זענען די‬ ‫שווערע תפיסה שטראפן‪ ,‬האבן די עסקנים פון הצלה מגיוס אונטערגענומען צו שאפן‬ ‫מוסרי נפש ארויסגעגאנגען מיט אייזערנע העלמעטס ארויסצוגעבן קבל תבל ומלואה אז זיי‬ ‫טויזנטער מיטגלידער וועלכע וועלן ‪ -‬מיט א קליינע חודש’ליכע באשטייערונג פאר‬ ‫זענען גרייט צו כאפן מכות רצח פון די א‪.‬ג‪ .‬אידישע פאליציי‪ ,‬און וועלן זיך נישט אפשטעלן‬ ‫‘כלא אלף’ ‪ -‬נעמען אונטער זייערע אחריות אן אקטיווע קעיס פון די אפיסעס‪ ,‬וואס‬ ‫ארויסצוברענגען דאס וויי געשריי פונעם יהדות החרדית אנטקעגן די רדיפות הדת‪.‬‬ ‫האט נאך קיינעם נישט וואס זאל אים אינזינען האבן‪.‬‬ ‫ווי די מיטארבעטער וואס באגלייטן די בחורים געבן איבער זעהט זיך אן א‬ ‫געוואלדיגע שינוי לטובה אדאנק די נייע אינציאטיוו‪ ,‬ווען די בחורים וואס זענען ביז‬ ‫היינט געשטאנען אויפן שוועל פון צוזאמברעכן‪ ,‬ווען זיי לעבן אונטער שרעק אז יעדע‬ ‫ליאדע מינוט קענען זיי ארעסטירט ווערן פאר לאנגע חדשים‪ ,‬און אצינד איז דאס‬ ‫געווארן א געלעגנהייט ווי זיי קענען מאכן דערפון א שיינע פארדינסט‪.‬‬ ‫ניין חבד’סקע בחורים גייען אריין אין‬ ‫מיליטערישע טורמע מיט מסירות נפש‬ ‫אויפן ראט פון די הצלה מגיוס אפיסעס‬ ‫ווי א באמבע האט אויפגעריסן די נייעס אין די גאנצע אידישע גאס איבער ניין חבד’סקע‬ ‫בחורים וואס זענען זיך געגאנגען ארעסטירן מיט א געהויבענע שטימונג אין די מיליטערישע‬ ‫טורמע אויסרופנדיג זייער מלחמה אנטקעגען די שלטון הרשע און זייערע ביטערע גזירות‪.‬‬ ‫די בחורים וואס שטייען אין פארבינדונג מיט די הצלה מגיוס אפיסעס האבן געזוכט‬ ‫צו באקומען א ערלויבעניש ארויסצופארן קיין חו”ל אבער צוליב זייער סטאטוס אלס‬ ‫עריקים זענען זיי אפגעהאלטן געווארן דערפון‪ ,‬דאן‪ ,‬אנשטאט איינצוגיין אויף פארשידענע‬ ‫פינסטערע הסכמים אזױ ווי עס איז געווען איינגעפירט ביז דאן זענען זיי זיך געגאנגען‬ ‫געהויבענע באזוך דורך כ”ק אדמו”ר‬ ‫מפינסק קארלין שליט”א אין די נייע‬ ‫ארעסטירן ארויסברענגענדיג זייער קול מלחמה און פשרה’לאזע גרייטקייט אויף מסירות‬ ‫נפש‪.‬‬ ‫די בחורים האבן באקומען די הוראה פון זייערע רבנים וואס האבן פארלאנגט דייקא נישט‬ ‫איינצוגיין אויף קיין שום הסכם‪ ,‬די בחורים האבן זיך געוואנדן צו די הצלה מגיוס אפיסעס‬ ‫הצלה מגיוס אפיסעס סניף ‘יד להושיע’‬ ‫און באקומען די דירעקטע אנווייזונגען פונעם שר ההצלה ר’ בנימין טעפ אריינצוגיין‬ ‫דער רבי שליט”א האט זיך פאר א לענגערע צייט אומגעקוקט מיט‬ ‫אין די ‘בידוד’ לעכל אויסצומיידן די שרעקליכע נסיונות וואס איז פארהאן אין פשוט’ע‬ ‫אפטיילונגען‪,‬‬ ‫גרויס התפעלות אויף די הייליגע ארבעט‪ ,‬געגעבן ברכת קדשו פאר די‬ ‫מסירות נפש’דיגע מיטארבעטער און עוסקים במלאכת הקודש‬ ‫זייער ארעסט האט אויסגערופן א שטורעם אין די ברייטע גאס ווען קוים מיט עטליכע‬ ‫חדשים צוריק איז געווען די נארמע ביי די זעלבע קרייז אפיציעל אריינצוגיין אין מיליטער‬ ‫פארגאנגענע וואך האבן די הצלה מגיוס אפיסעס זוכה געווען צו א דערהויבענע גאסט‬ ‫אונטער פארשידענע הסכמים‪ ,‬און אצינד הערט מען פון א מסירות נפש אזוי ווי עס איז‬ ‫כ”ק אדמו”ר מפינסק קארלין שליט”א‪ ,‬וועלכע האט זיך מטריח געווען בטירחא דגברא‬ ‫איינגעפירט ביי די בני ישוב הישן‪.‬‬ ‫רבה און אפגעשטאט א גייסטרייכע באזוך אין די נייע אפיסעס פון ‘יד להושיע’‪ ,‬דער‬ ‫רבי שליט”א ‪ -‬וואס שטייט בקשר מיט א מערהייט פון די מיטארבעטער און האלט‬ ‫די טורמע אינסטאנצן זענען אריינגעפאלן אין א שרעקליכע פרעשור נאכדעם וואס די‬ ‫פערזענליך מיט די הצלת אלפי בחורי ישראל וואס די אפיסעס באגלייטן ביז זייער‬ ‫גאנצע דיסיציפלין אין טורמע גייט כאדאראם ווען אזויפיל בחורים גייען אריין אין ‘בידוד’‪,‬‬ ‫ענדגילטיגע פטור ‪ -‬איז אנגעקומען אין די נייע אפיסעס נאכן עטליכע מאל וואס ער‬ ‫די מיטארבעטער פון די הצלה מגיוס אפיסעס מערקן אויף די פאקט אז נאך א בחור‬ ‫האט אויסגעדרוקט רצון קדשו מיטצוהאלטן מיט די אייגענע אויגן די פארצווייגטע‬ ‫איז נאכגעקומען מיט עטליכע מינוט דערויף אינעם לשכת הגיוס זיך צו לאזן ארעסטירן‬ ‫פעולות הצלה‪.‬‬ ‫אבער די ארטיגע איינגעשטעלטע האבן אים ארויסגעטראסקעט נישט לאזענדיג צו ווערן‬ ‫ארעסטירט‪ ,‬זייער ארעסט און שטייפע צוגאנג איז נאך א אנדייטונג אויף די געוואלדיגע‬ ‫דער רבי שליט”א האט באטראכט פאר לענגערע צייט וויאזוי די מיטארבעטער‬ ‫שינוי וואס פאסירט אין די קרייז אין די יעצטיגע טעג בס”ד‪.‬‬ ‫באהאנדלען צענדליגער בחורים מיט הארץ און געפיל‪ ,‬דער רבי שליט”א האט דאן‬ ‫געקלאפט א מזוזה אויף איינע פון די אפיסעס און דערנאך זיך געזעצט צו א ‘’מסיבת‬ ‫לחיים’’ אינאיינעם מיט די מיטאבעטער‪ ,‬דער רבי האט פאר א לענגערע צייט געהערט‬ ‫די לעצטערע אנטוויקלונגען אויפן פראנט פון מלחמה און הצלה דורך די עוסקים‬ ‫במלאכת הקודש‪ ,‬ובפרט האט דער רבי באוואונדערט די לעצטערע אויפוואכונג אין‬ ‫קהילת חב”ד‪ ,‬דער רבי האט ארויסגעברענגט די דראסטישע שינוי לטובה וואס האט‬ ‫מברכין אנו בזה ברכת מזל טוב מעומקא‬ ‫מברכין אנו בזה ברכת מזל טוב מעומקא‬ ‫פאסירט אין די חסידות זינט די עסקנים האבן זיך אריינגעלייגט אפצוראטעווען די‬ ‫דליבא קדם האי גברא רבא ויקירא‬ ‫דליבא קדם האי גברא רבא ויקירא‬ ‫גאנצע קרייז‪.‬‬ ‫עוסק בלב ונפש למען הצלת בחורי‬ ‫עוסק בלב ונפש למען הצלת בחורי‬ ‫די דאזיגע באזוך האט איבערגעלאזט די גאנצע שטאב אינטער א טיפע רישומא‬ ‫ישראל משמד הגיוס‬ ‫ישראל משמד הגיוס‬ ‫דקדושה און עס האט זיי געגעבן פרישע כוחות אנצוגיין מיט די נאכאנאנדע פעולות‬ ‫הר’’ר שמעון עוזר‬ ‫הר’’ר משה‬ ‫הקודש‪.‬‬ ‫הכהן שווארטץ‬ ‫יחזקאל בראך‬ ‫שליט”א‬ ‫שליט”א‬ ‫לרגל נישואי בתו למזל טוב‬ ‫לרגל נישואי בנו למזל טוב‬ ‫ובהאי שעתא נביע הכרת הטוב על‬ ‫ובהאי שעתא נביע הכרת הטוב על‬ ‫פעולותיו הכבירות למען מפעלינו‪,‬‬ ‫פעולותיו הכבירות למען מפעלינו‪,‬‬ ‫וברכתינו צרופה שיזכה לרוות רב‬ ‫וברכתינו צרופה שיזכה לרוות רב‬ ‫נחת דקדושה מתוך הרחבת הדעת‬ ‫נחת דקדושה מתוך הרחבת הדעת‬ ‫וסייעתא דשמיא‬ ‫וסייעתא דשמיא‬ ‫הנהלת קרן ויואל משה ‪ -‬הצלה מגיוס‬ ‫הנהלת קרן ויואל משה ‪ -‬הצלה מגיוס‬