נקדישך · NAKDISHACH — ויצא (2026-11-16)

בס"ד
מרומם זיין
עבודת התפלה
וקדושת ביהמ"ד
מיט די "הייליגע
קבלה" נישט
צו רעדן ביים
דאווענען
גליון תס"ח
פ' ויצא תשפ"ז לפ"ק
יענו ּ
הוּא מוֹ ִשׁ ֵ
סיפורי ישועה מכלי ראשון בזכות הקבלה בקדושת התפלה ַכּ ָד ּ ָבר ָה ָאמוּר
פנינים ומרגליות על הפרשה בעניני תפלה
"דער דיעל איז דורכגעגאַנגען ,עס אעֱזׇב ְך ָ ...ו ַי ִ ּיקַץ יַעֲקֹב ִ
מ ְּׁשנ ָתֹו כ ִּי לֹא ֶ
א נייע מיטמאַכעניש: קומט אָבער ַ ו ַיֹּאמֶר.
מען קען מרמז זיין די סמיכות פון די צוויי
ּ
צוגעשפאַרט דעם די באַנק האָט פסוקים ,ווייל דער מדרש (ב"ר סט ,יא) זאגט,
א מורא׳דיגע אַקאַונט! ס׳איז געווען ַ אז 'כי לא אעזבך' איז א הבטחה אויף פרנסה,
ווייל איינער וואס האט נישט קיין ברויט ווערט
עגמת נפש"... אנגערופן א 'נעזב' ,ווי עס שטייט 'ולא ראיתי
צדיק נעזב וזרעו מבקש לחם'.
געהויבנקייט ,און מיר שּפירן אז מיר בעטן זיך באמת פאלגענד איז ַא וואונדערליכע ָ ווידער אויף 'ויקץ יעקב משנתו ויאמר' זאגט
אויס ישועות ורפואות ,און אלעס וואס מ׳דארף פאר א יונגערמאן שיקטַ וואס ַא מעשהָ , דער בעל הטורים ,אז דאס איז די ס"ת צבו"ר,
גוט לעכטיג יאר. ַאריין ערשטהאנטיג ,מיט ַאלע דאס קומט לערנען אז די תפילה פון א מענטש
האט מיט וואס ָ דעטאלןַ .א מעשה ָ ַ ווערט נאר דערהערט בציבור.
*
היי-יאר ,בעפאר די הייליגע טעג ,קומט מען צו מיר ָ ּפאסירט .מיר געבן עס אים אליין ַ דאס קען זיין דער רמז אין די סמיכות פון 'כי
איבער דא ככתבו וכלשונו: לא אעזבך' ,צו 'ויקץ יעקב משנתו ויאמר' ,צו
אינטערעסאנטער בקשה...
ַ ּפלוצלינג מיט ַאן
מרמז זיין ,אז אויב וויל מען פרנסה זאל מען
ערהאלט איך ַא רוף פון ַ פאר ראש השנה ּפאר טעג ַ ַא ָ יונגערמאן פון דריי ַ איך בין ַא
דאווענען בציבור ,ווייל תפילה בציבור איז א
גאר מערקווירדיגער ביטע :צי הנהלת ביהמ״ד מיט ַא ָ און צוואנציג ָיאר ַאלט .ראש השנה
סגולה פאר פרנסה.
דאווענען מער ׳אינמיטן׳ ביהמ״ד, דאס ָיאר גיין ַ איך קען ָ דאווען איך אינעם און יום כיפור ַ
(דברי ישראל)
צווישן די בחורים. אַ קהילה, אונזער גרויסן ביהמ״ד פון
וואס זוכט מען רוואס עּפעס?״ וואונדער איך זיךָ . ״פא ַָ גט רמא
ָ פאַ ס ווא
ָ בישראל, גרויסע עדה
דארט פון מיר? ָ לעריען. גא
ַ ק שטא
ָ צוויי מיט ַא ביהמ״ד
ענטפערט מען מיר זייער ּפשוט: דארט ַא גוטן האב ָ איך ָ
ּפאר ערנסטע יונגעלייט מ׳וויל ַאז ַא ָ ץ, ּפלא
ַ ן אויבן-א
ָ ּפלאץַ ,אן
ַ סוֹד ַשׂ ְר ֵפי ק ֶֹדשׁ
זאלן זיך ַאוועקשטעלן נעבן די בחורים, ָ מען צוזא
ַ שטיי איך וואו קדושת ביהמ"ד במשנתם של בעלי ההילולא
דאווענען. כדי ס׳זאל זיין שטיל ביים ַ ברידער. מיינע מיט
הרה"ק הבת עין זצוק"ל
נישט דווקא צו שטיין ווי ׳משגיחים...׳ ּפאר ָיאר ב״ה ,שוין ַא ָ נפ' י"ב כסלו תר"א לפ"ק
זאלן וואס ָנאר מ׳דארף יונגעלייט ָ נייןָ . ביים נישט וואס מיר רעדן ָ
ְּבבֵ ית ֶמ ְד ָר ׁש ֹו ׁ ֶשל הרה"ק
דאווענען מיט ַאן ערנסטקייט, דארט ַ ָ
ווערט א פון
אונז
זכות
האט
אין
וואס
ווענען,
'נקדישך',
דא
ַ
ַה ַּבת עַ יִ ן זצ"ל ָהיְ ָתה ַּת ָקנָ ה,
ס׳זאל ַאוועקשטעלן ַא צורת התפילה.
ריאר איז ביי די יונגע בחורים פא ַָ מיליאָנער זייער מעורר געווען דערויף, ׁ ֶש ִמי ׁ ֶש ְמ ַד ֵּבר ְּב ֶא ְמצַ ע
געווען ַא שטיקל גערודער ,און ס׳איז שרייבט אייך איין ,נעמט
און מיר האבן עס גענומען ַה ְּתפִ ילָ ה ,עָ לָ יו לְ ָהבִ יא ׁ ָשלו ֹׁש
אוּנְ ֶסעס יַ יִ ן (אוּנְ ֶסע ִהיא 240גְ ָרם)
נישט געווען די ריכטיגע כבוד התפילה קונה זייט און קבלות, די ערנסט .מיר רעדן נישט ביים
ביידע וועלטן! דאווענען!
דארף צו זיין. ווי עס ַ
212.299.9185 מ׳דאווענט, ַ מ׳זיצט ,און לְ בֵ ית ַה ֶמ ְד ָר ׁש ּ ְכ ְ'קנָ ס'.
פרעגט מען מיר :״דו קענסט
באשטיין צו נעמען ַא חלק אין דער ַ
Fax: 212.244.6551
million@ktyt.org
גייען זוי א ַ געשמאק. ערליך און (מאמר מרדכי ,להרה"ק ר'
מרדכי חיים מסלאנים זצ"ל)
המשך אויף עמוד ב' ַאקציע?״ אַ מיט טעג הייליגע דורך די
ויש להזהר על קדושת הגליון אין לקרותו בשעת התפלה וקריאת התורה
יענו ּ
הוּא מוֹ ִשׁ ֵ
סיפורי ישועה מכלי ראשון בזכות הקבלה בקדושת התפלה ַא ִד ּיר וְ ָחזָ ק
אביסל טון אין דער ריעל-עסטעיט הנהלת די המשך פון עמוד א' ציטוטים קצרים מספה"ק על עוצם כחה של תפלה
האט פאר ַא געוויסן דיעל ָ ביזנעסַ . איז הקהילה
געדארפט דורכגיין ַא הלוואה פון איבער ַ געווען ַאזוי ערנסט דערבייַ ,אז מ׳איז רק ע"י התפילה באים לירא ואהבה
דאלער .דער ענין איז מיליאן ָ
ָ האלב ַא ַ אפילו געווען גרייט צו באצאלן עּפעס הנה ידוע ,שעיקר עבודת האדם לבוא לתכלית השלימות ,הוא
קאמּפליצירט ,און ָאבער געווען זייער ָ אינדערזייט ,למען כבוד הביהמ״ד. ע"י התורה והתפילה ,ולא יוכל להיות אחד בלא שני ,כי בוודאי
די הלוואה איז געבליבן הענגען. האב זיי געענטפערטַ ,אז אזא איך ָ ע"י התורה יכול לבוא לקדושה גדולה ,אמנם אעפ"כ לא יוכל לבוא
ס׳האט אויסגעזעןַ ,אז על פי דרך ָ מ׳זאל
איבערטראכטןָ ,ַ זאך מוז איך זיך לעיקר היראה והאהבה רק ע"י התפילה בהתלהבות ,ומצינו שיעקב
דאס הטבע וועט עס נישט דורכגייןָ . מיר רופן שּפעטער. נטמן בבית מדרשו של שם ועבר ולמד תורה ,נמצא ידע סוד התורה,
נאר פאר מיר געמיינט ,נישט ָ האט ַ ָ זאגן דעם ָאבער איך וועל אייך ָ אמנם לא בא להתגלות אלקותו רק אחר שעמד על סוד התפילה ,וזה
ַאז דער דיעל וועט נישט ווערן ,נאר ריינעם אמת :מיין חשבון איז געווען, ויקץ יעקב משנתו ,ר"ל מתורתו ,ונתעורר ע"י התפילה ,והבין שלא
האב גאר דערלייגן .איך ָ זא ַ איך גיי ָ וואס ָ מאל
ָ דאס קומענדיגע ָ ַאז בא לתכלית ההשגה ע"י תורה לחוד ,ורק ע"י תפילה יוכל להבין יותר
דאס שוין אריינגעלייגט געלט ,און ָ מ׳רופט ,וועל איך שוין נישט אויפהייבן התגלות אלקות ,וזה שאמר ואנכי לא ידעתי סוד זה ,אין זה כי אם
האט אויסגעזען ווי ַא שטיקל געלט ָ טעלעפאןּ ...פשוט ,זייער ָ דעם בית אלקים ,ר"ל כי אם ע"י התפילה בהתעוררות והתלהבות יכול
רגאנגנהייט... פא ַ ַ דאווענען פארשטענדליך ,איך וויל ַ ַ האדם לבוא ליראה הרוממות ,וזה שער השמים' ,כי התפילה היא
זיך דעמאלס
ָ איך האב ָ ּפלאץ .ראש השנה רעד איך אויף מיין ַ עיקר שער השמים ,לבוא להשגת אלקות ויראת שמים' ,כי יראת ה'
צוזאמגענומען מיינע מחשבות ,און ַ צום אויבערשטן ,איך בעט מיך אויס ַא היא אוצרו( .מאור ושמש בפרשתינו)
קלאר און הויך ביי מיר ָ ארויסגעזאגט דארף איך שטיין אינמיטן וואס ַ גוט ָיארָ .
אין שטוב :״איך גיי עס טון! איך גיי ָיא נאךביהמ״ד צווישן בחורים ,און אפשר ָ ענין התפילה הוא שידעו הכל כח אמונתו
ּפלאץ, באקוועמען ַ ַארויסגיין פון מיין ַ מ׳זאל זיין
ָ מאל ווינקען ַאז דארפן ַא ָ ַ צ"ב ענין תפילה ,וכי הקב"ה משתנה חלילה מלא רוצה אל רוצה,
דאווענען צווישן די בחורים. און גיין ַ סארט .ס׳איז שטיל? איך בין נישט דער ָ אבל הענין כי מקור הטוב רוצה להטיב ,אלא שאין האדם ראוי וכדאי,
פארן אויבערשטנ׳ס וועגן, איך טו עס ַ פאר מיר! נישט ַ בלתי ע"י שמאמין בה' שהיא המציל ,ומבלעדו אין אלקים ,ובזכות
ממליך צו זיין דעם אויבערשטן. * אמונה נעשה כלי מוכשר לקבל הטוב מהשי"ת ,אלא לכאורה אכתי
דאס אוודאי צוהעלפן ובזכות זה וועט ָ האב איך ָאנגעהויבן ביינאכט ָ ַ ָאבער סגי באמונה שבלב ,ולמה צריך להתפלל ,והענין כי יש מקטריגים,
זאלן מצליח זיין ַאז מיינע געשעפטן ָ ַאריינקלערן דערינען נאכאמאל, לכן צוה להתפלל בפה למען ידעו הכל ע"י תפילה שמבטא בשפתים,
בסייעתא דשמיא!״ האב זיך מיישב געווען ,דער און איך ָ כח אמונתו ,ויסכימו המקטריגים למלא בקשתו( .ייטב לב בפרשתינו)
אומר ועושה .איך האב אנגענומען דאךגאנצער ענין פון ראש השנה איז ָ ַ
געגאנגען ַ דעם ׳כבוד׳ ,און איך בין ממליך צו זיין דעם אויבערשטןַ .א גוט
דאווענען אויפן נייעם ּפלאץ ,אינמיטן ַ טאקע בעטןָ ,אבער די דארף מען ַ ָיאר ַ
ביהמ״ד. נקודה פון ראש השנה איז' :מלכיות', יענו ּ
וְ יַ ְשׁ ִמ ֵ
טאקע נישט געווען און ...ס׳איז ַ ממליך זיין דעם מלך מלכי המלכים!
ידיעות שונות ומטמוניות נפלאות בנושא של תפלה
האב באקוועםּ ,פונקט ווי איך ָ ַאזוי ַ געמאכט ַא ּפשוט׳ן חשבון. ַ האב איךָ
האבן פארגעשטעלט .די בחורים ָ מיך ָ האב שטארק איך ָ
ַ איך ווייס נישט ווי גודל כח תפלת ערבית
טראכט ,און אפילו נישט מיט בא ַ מיר ַ דאווענען ,ווי ווייט איך אינזינען ביים ַ איש אחד בא לפני רבינו בבקשת ישועה גדולה ,ואמר לו רבינו:
ַאזעלכע ליבליכע בליקןָ ...אבער, דאווענען ממליך בין זוכה מיט מיין ַ אבי מרן משינאווא זצל״ה אמר ,שבתפילת שמונה עשרה של ערבית
למעשה ,דער ציל איז עררייכט צו זיין דעם אויבערשטןָ .אבער איין 'קען זיך א איד אויסבעטען פון פויגעל מילעך' [-בתפילת ערבית
געווארן! ס׳איז געווען שטיל ביים ָ זאך איז זיכערַ :אז איך גיי ַארויס פון ַ יכול בן ישראל לפעול מן השם יתברך כל מיני מעדנים אפילו חלב
האב געשּפירט דאווענען ,און איך ָ ַ באקוועמליכקייטן, ַ מיינע אייגענע היונה] ,ולכן יתפלל בכוונה ויוושע( .דברי שלום ,סטראפקוב)
האב ַא חלק אין דעם הייליגן ַאז איך ָ זאל זייןאון איך העלף ַאז אין ביהמ״ד ָ
געוואלדיגן זכות ,פון ממליך זיין דעם דאס זיכער דאווענען ,איז ָ שטיל ביים ַ שחרית ומנחה הם הכנה למעריב
כבוד שמים! ַא ּפעולה פון ממליך זיין דעם הייליגן תפילת ערבית רשות ,שאז עיקר יחוד העליון ,ושני תפילות שחרית
* באשעפער ומלכותו יתברך! ַ ומנחה הם רק הכנה לזה( .צמח צדק ,ספר הליקוטים)
נאך ראש השנה בין איך טאג ָ
ַא ָ אמת ,ס׳איז מיר שווער .נישט גרינג.
שטארקן ַ געגאנגען אין ָאפיס ,מיט ַא ַ אומבא׳טעמ׳ט .איך האב עס נאך אודות קריאת השם יששכר
וואס טוט זיך מיט מיין בטחון ,זען ָ קיינמאל נישט געטוןָ .אבער אז מ׳דארף ואת אשר שאלת להודיעך דעתי בקריאת שם יששכר בתורה ,דע
געשעפטל .איך כאּפ א בליק אויפן עס טון פארן הייליגן באשעפער ,דארף לך כי זה פלוגתא וכו' ,וכן אני נוהג זה רבות בשנים לקרות 'ישכר',
ס׳האט זיך ָ אימעיל ,און איך זעָ :יא, מען ארויסגיין פון דער אייגענער בעת שאני אומר שנים מקרא ואחד תרגום ,ומ"מ כשאני קורא בס"ת
גערוקט! ַא גוטער רוק ,בעסער ווי זאנע! מפארט ָ
קא ָ ָ בציבור בביהמ"ד דפה ,אני קורא 'יששכר' ,לפי שכאן במונקאטש
ס׳האט אויסגעזען ָ מ׳האט זיך געראכטן.
ָ * נתפשט כן המנהג ע"פ הרה"ק מוה"ר רבי צבי הירש מזידיטשויב
זאך גייט אין דער ריכטיגער ַאז די ַ דא איז צוגעקומען נאך א נקודה. ָ זצוק"ל ותלמידיו הק' ,ועפ"י הרה"ק מוה"ר רבי הערש מיילך מדינוב
ריכטונג. געדארפט אינדערצייט
ַ האב ַאליין
איך ָ זצוק"ל ,אשר היה מרא דאתרא פה( .תולדות יצחק -סוואליווע)
געפארן קיין ָ אויף סוכות בין איך שטארקע ישועה .דער אויבערשטער ַ ַא
המשך אויף עמוד ז' צו אויסלאנד
ַ האט מיר מזכה געוועןַ ,אז איך קען ָ
ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער ב
נ ַֹעם ִשׂ ַיח
דבר המערכת • הרב ב .צ .הירש
מתאוה לתפלתן של צדיקים
ביז ער האט געזען זיין ישועה ,און אפילו נאכדעם
איז שוין געקומען די פרשה פון יעקב ועשו ...די
אמונה איז אבער ווייטער געבליבן גאנץ.
די וואך אין די פרשה זעט מען ,יעקב אבינו -
דער בחיר שבאבות ,וואס דער באשעפער האט
נסיונות ,ער האט געהאט שוועריגקייטן איינס
גרעסער פונעם צווייטן.
אין פרשת לך-לך זעען מיר ,אז אברהם אבינו
מיט שרה האבן געטון חסד אויפן העכסטן
פארנעם ,זיי האבן אריינגענומען געסט אפילו
א אין 'נקדישך' האט מען לעצטנס
צוגעלייגט א קאלום 'קבלתי ועדיין לא
נושעתי' ,לכאורה פאר אסאך פון אונז איז ד
שוין מער פון איינמאל אויסגעקומען צו הערן פון
אידן וואס רעדן זיך אויס ,אז זיי האבן גענומען
געריקט בערג נאר כדי ער זאל קענען דאווענען אין די שווערסטע מצבים ,כחום היום בשלישי קבלות אין תפילה וקדושת בית המדרש ,און זיי
תפילת מעריב במקום המקדש .אין יענע זעלבע למילתו .זיי זענען ארומגעגאנגען אויסלערנען ווארטן נאך אויף ישועות ,אידן וואונדערן זיך:
תקופה ,איז ער אבער געווען בעירום ובחוסר כל; פאר יעדעם ,אז עס איז דא א באשעפער אויפן מיט וואס בין איך אנדערש פון די אלע אידן
ער איז דורך יארן פון עגמת נפש ,מיט שווערע וועלט; ער האט געזען מענטשן ביקן זיך צו שטיין וואס מ'זעט אז זיי ווערן געהאלפן מיט אזעלכע
ארבעט פון פארטאגס ביז שפעט ביינאכט ,ביז און האלץ ,האט ער זיי געזאגט" :אים בעטסטו? וואונדערליכע ישועות ,וואס טו איך נישט
ער האט זוכה געווען צו זיין שידוך .כל ימי חייו אים דאנקסטו? ער קען דיר מיט גארנישט העלפן! ריכטיג?...
איז ער דורכגעגאנגען מיטמאכענישן איינס נאכן ס'איז דא א לעבעדיגער באשעפער ,גלייב אין אים, אבל אשמים אנחנו ...די אלע סארט שאלות
צווייטן ,און דאך איז קיינער נישט מסופק געווען בעט פון אים ,ער וועט דיר מיט אלעס העלפן". זענען א דירעקטע תוצאה פון אט-דער גליון
אין זיין צדקות וקדושה. און אין דער זעלבער צייט ,איז ער געווען בבחי' 'נקדישך' ,וואס קומט ארויס מדי שבוע בשבוע,
אונזער מאמע רחל ,די גרעסטע וותרנית אין די 'עדיין לא נושעתי '...ער איז געווען קינדערלאז און מ'ליינט וועכנטליך די וואונדערליכע מעשיות
אידישע היסטאריע -לויטן פשוט'ן שכל וואלט מען פאר הונדערט יאר ,אבער ער האט זיך קיינמאל ווי אידן ווערן געהאלפן אין אלע סארט עניינים.
געווען זיכער אז זי באקומט נישט גערירט פון זיין אמונה. און אזויווי מ'ליינט עס שוין אזויפיל יארן וואך
די גאנצע עולם הזה ,נישט ער האט ווייטער געגלייבט איין וואך אויס ,באקומט מען דעם געפיל ,אז ממש
נאך פערציג טעג ,נאר ממש "מעשה אבות אז תפילה העלפט ...די פסוק
זאגט עס קלאר 'והאמין בה''.
'יעדער' ווערט געהאלפן דער פערציגסטע טאג
נאכן אויספירן די קבלה ,אדער עכ"פ ביים דריטן
אויפן מינוט .למעשה האט
זי זיך אויסגעוויינט' ,הבה לי סימן לבנים - אין פרשת וירא זעען מיר ,אז מאל אויספירן די קבלה ,דעריבער קומט אלעמאל
בנים ,ואם אין מתה אנכי'. דאס דארף אונז ער איז געקומען בעטן אז סדום ארויף דער שאלה 'למה נגרע?'
למען האמת דארף מען וויסן ,אז כאטש
און תיכף נאכן געבוירן איר
בנימין ,הלכה לעולמה...
דינען אלס א זאל זיך נישט איבערדרייען,
איינמאל און נאכאמאל ,אולי ס'זענען דא גאר אסאך אידן וואס ווערן כסדר
'מעשה אבות סימן לבנים' לימוד לדורות, יש ,אולי יש ,ער פרובירט אויף וואונדערליך געהאלפן בכל העניינים נאכן נעמען
-דאס דארף אונז דינען אלס אז אפילו ווען אלע אופנים ,און עס ענדיגט
זיך מיט א מהפיכת סדום
די קבלה ,פאסירט עס נישט ביי יעדן איינעם אזוי
שנעל .ווי מ'האט שוין אסאך מאל ערווענט דא
א לימוד לדורות ,אז אפילו
ווען זאכן גייען נישט אזוי זאכן גייען נישט ועמורה .ער וואלט געקענט אינעם מאמר ,אז מ'איז נאר מפרסם די וואס ווערן
גלאטיג ,זאל מען זיך נישט אזוי גלאטיג, מהרהר זיין' :איך גיי ארום
פארציילן פאר יעדן איינעם,
יא געהאלפן ,אבער די וואס זענען דערווייל נישט
געהאלפן ,פון דעם רעדט מען נישט ברבים...
שפירן געקלאפט .מען דארף
זיך מחזק זיין ,גלייבן און זאל מען זיך אז דער באשעפער הערט אויס *
האפן צום באשעפער ,מקבל נישט שפירן יעדע תפילה ...און דא בעט
איך זיך אז מ'זאל אפראטעווען
איינע פון די זאכן וואס דרוקן אמאל ווען מ'איז
זיין דעם רצון ה' באהבה ,און
נישט נאכלאזן פון ווייטער
געקלאפט" א שטאט ,און ...אבער ניין,
אין א מצב וואס מען זעט נישט קיין ישועה ,איז
ווייל דער מענטש שפירט ביי זיך אז ער איז נישט
מתפלל זיין .פארקערט, אברהם אבינו האט נישט בסדר' ,עפעס טויג נישט מיט מיר' ,אדער טראכט
מ'זעט דאך אין חז"ל ,אז בשעת וואס די אבות הק' געהאט קיין ברעקל קשיות; 'ואברהם שב למקומו', מען 'איך בין א שלימזל'.
האבן געווארט אויף זייערע ישועות ,האט כביכול גארנישט האט זיך ביי אים נישט געטוישט!
שטייענדיג יעצט ווען מ'לערנט סדר בראשית,
געגלוסט צו זייערע תפילות. נאך די געוואלדיגע מסירת נפש ,וואס אברהם און מ'זעט וואס עס האט פאסירט ביי אונזערע
אלזא ,אין יאר תשפ"ז ,ווען א איד רעדט נישט האט געלייגט יצחק אויף די עקידה ,זענען זיי אבות הקדושים ,קען מען אפשר באקומען
ביים דאווענען ,ער האט נישט זיין סעלפאן מיט אהיימגעקומען צו א טרויעריגע לויה ,וואס אביסל אן אנדערן בליק אויף דער גאנצער ענין.
זיך ,ער רירט נישט אן קיין שום גליונות בשעת'ן איז געקומען אלס א דירעקטע תוצאה פונעם אלזא איז כדאי אויסשמועסן אביסל די פסוקי
דאווענען ,און ער ווארט נאכאלץ אויף זיין ישועה עקידה ,דאך איז זייער אמונה געבליבן גאנץ צום התורה ,און זען עפעס דברי חיזוק וואס מיר
-זאל ער וויסן ,אז שטארק מעגליך ,איז מען באשעפער! קענען ארויסנעמען דערפון.
אין הימל זייער צופרידן פון זיין עבודה .דער אין פרשת תולדות זעען מיר ,אז אט-דער יצחק לית מאן דפליג ,אז די אבות הקדושים
באשעפער איז זיך משתעשע מיט זיינע תפילות, אבינו ,וואס האט אויסגעשטרעקט זיין האלז אויפן זענען געווען אויף די העכסטע מדריגה פון
און ער זאל זיך חלילה נישט שפירן ווי א דורכפאל מזבח פארן באשעפער ,האט געווארט ביז די קדושה און מסירת נפש פארן באשעפער,
אדער א שלימזל. זעכציג יאר צו האבן קינדער .ער האט געדארפט און צו דער זעלבער צייט ווייסן מיר ,אז
קוה אל ה' חזק ויאמץ לבך וקוה אל ה'. בעטן איינמאל און נאכאמאל (רש"י :הפציר בתפילה), אברהם אבינו איז דורכגעגאנגען עשרה
ג ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער
אוֹמ ִרים
ְמ ַשׁ ְבּ ִחים וְ ְ
ביאור רחב על סדר התפלה שהתקינו חז"ל
מגולה פאר די מענטשן וועלכע שמועסן שיחה אין די פריערדיגע פוסקים און ספרי המנהגים
בטלה ווען מ'נעמט ארויס דעם ספר תורה ,חוץ טרעפט מען פארשידענע מנהגים איבער די
פון דעם וואס צוליב דעם זאגן זיי נישט די תפילה פסוקים וואס מ'פלעגט זאגן ביי פתיחת הארון.
פון בריך שמיה ,וואס איז יסודתה בהררי קודש דער ערשטער מקור איז שוין אין מסכת סופרים תפלת יום שב"ק
קריאת
פונעם זוהר הק' ,בשבח והודיה ,און עס ענטהאלט (פי"ד ,ה"ח) ,וואו עס שטייט אז דער חזן זאגט דעם
געוואלדיגע בקשות אויף בני חיי ומזוני' ,און ער פסוק 'אשרי יושבי ביתך' ,און דער וואס נעמט
פירט אויס' :ואין לך שעת הכושר גדול מזה ,בשעה ארויס דעם ספר זאגט די פסוקים' :אין כמוך'' ,מי
התורה (ב)
זו שנפתחו שערי רחמים!' כמוך באלים ה''' ,מלכותך מלכות כל עולמים'' ,ה'
מלך'' ,ה' חפץ למען צדקו'' ,ה' עוז לעמו יתן'' ,אתה
בריך שמיה הוא לבדך אתה עשית את השמים וגו' משתחוים'.
ווי דערמאנט ,שטאמט די הייליגע תפילה 'בריך דער בן איש חי (שנה שניה ,פר' תולדות) איז מבאר,
שמיה' פונעם זוהר הקדוש ,און עס ענטהאלט אז די פסוקים פון אתה הראת און ויהי בנסוע
גאר גרויסע בקשות אויף אלע עניינים וואס דער זענען אינאיינעם אכט פסוקים ,וואס איז קעגן די
מענטש דארף ברוחניות ובגשמיות. ז' קרואים ,וועלכע זענען עולה צו די תורה שבת,
אינאיינעם מיטן בעל מפטיר.
עס ווערט געברענגט בשם דעם הייליגן בעל שם טעמים ועניינים
טוב הק' (כתר שם טוב ,אות קסא)' :אז בשעת פתיחת דער שבלי הלקט (סי' עז) דערמאנט ,אז זיין טאטע
דער שפת אמת שרייבט אויף עטליכע פלעצער,
הארון ,אז א איד ,אפילו א גאר פשוט'ער ,זאגט -רבי אברהם הרופא -האט מתקן געווען צו זאגן
אז קריאת התורה האט א ספעציעלן שייכות מיטן
בריך שמיה דמארי עלמא בריך כתרך ואתרך ,יהא די פאלגנדע שבחים' :אין כמוך'' ,מלכותך'' ,שמע
ישראל' ,וכו' ביז 'יגדיל תורה ויאדיר' .און דער אור שבת קודש און מיט די נשמה יתירה ,ווען עס איז
רעותך עם עמך ישראל לעלם ,מיט אמונה פשוטה, דא א ספעציעלע סגולה און אור צו קענען קונה
זרוע שרייבט ,אז דער מנהג איז ,אז דער ש"ץ זאגט
פון טיפן הארצן ,איז הקב"ה ממלא זיין בקשה, זיין און זיך מקשר זיין מיט די תורה הק'.
הויך די פסוקים ,און דער קהל ענטפערט נאך אים.
כולה ,אדער מקצתה'. אזוי שרייבט אויך דער שם משמואל (ויקהל
ער שרייבט דארט ,אז דער מנהג פון די בני ריינוס
* איז נישט צו זאגן די פסוקים. תרע"ד) ,אז אויב מ'לייגט צו די מחשבה אויסצוהערן
דאס ליינען ,בשעת מען ליינט ארויס פונעם תורה
דער געוואלדיגער עת רצון ביי פתיחת שבכתב ,דערלייכט עס די אויגן און הארץ פונעם
דער מלאך מיכאל בעט הארון מענטש ,אז ער זאל אגאנצע וואך קענען פארשטיין
רחמים דער זוהר הקדוש (ח"ב ,ח ).איז גאר שטארק און משיג זיין אויך די תורה שבעל פה.
ער מהריי"צ פון ליובאוויטש האט
דערציילט באריכות פארשידענע
סיפורים און עניינים וואס זיין טאטע
ד מפליג איבער דעם געוואלדיגן עת רצון וואס
איז דא בשעת מען נעמט ארויס דעם ספר תורה
צו ליינען ,אז דאן עפענען זיך די שערי רחמים,
פונקט ווי ביי מתן תורה ,ווען מ'האט בלויז
געהערט די עשרת הדברות ,אבער צוליב די
הזדככות פון אידישע קינדער ,האבן זיי משיג
דער מהרש"ב האט אים דערציילט במשך און עס ווערט נתעורר די אהבה אויבן אין הימל, געווען דורך די עשרת הדברות אלע מצוות
זיינע נסיעות בשנת תרנ"ו ,וואס ער האט דעריבער זאל א מענטש זאגן די תפילה פון 'בריך התורה ,די זעלבע קען מען דורך די הזדככות
געהערט פון זיין טאטן דער רבי מוהר"ש, שמיה'. בשעת מ'ליינט דעם פרשת השבוע ,משיג זיין אלע
ארום דעם ענין פון פתיחת הארון און זאגן אזוי אויך איז דא א קבלה בשם דעם גרויסן עניינים וואס ליגן אין די הייליגע ווערטער פון די
די תפילה פון 'בריך שמיה'. געטליכן מקובל ר' שמשון אסטראפאלער זצ"ל, תורה הק'.
צווישן אנדערע האט ער דערמאנט, אז עס זענען דא דריי זמנים וואס זענען מורא'דיג
אז בשעת מען עפנט דעם ארון הקודש מסוגל אז די תפילות זאלן נתקבל ווערן .דאס תורה לשמה!
אין בית הכנסת ,עפנט מען בעולם זענען :א) בשעת פתיחת ארון הקודש ,ב) ווען הרה"ק רבי שלמ'קע זוועהילער זצ"ל האט
העליון דעם היכל וואס ווערט גערופן מ'מאכט הגבה מיטן ספר תורה ,ג) און בשעת געזאגט ,אז ווען מען הערט אויס די קריאת התורה
'ארון בית ה'' ,וואו עס ליגן באהאלטן נשיאת כפים .דעריבער ,ווער עס האט א בקשה, מיט כוונה ,איז מען דערמיט מקיים לימוד התורה
כוחות פון מסירת נפש פון אלע ספרי זאל עס דעמאלס בעטן ,און ער איז פארזיכערט אז 'לשמה!' (אוצר ישראל ,עמוד שצז ,אות א).
תורה ,וואס אידן אין אלע דורות האבן זיין תפילה וועט אנגענומען ווערן (צרור החיים ,מערכת
געשריבן .און דער מלאך מיכאל רופט ש ,אות קסט).
אויס אויפן קול' :וה' בהיכל קדשו הס ~ פתיחת הארון ~
דער חיד"א אין זיין ספר עבודת הקודש (מורה
מפניו כל הארץ!' באצבע ,אות צ) ווארנט ,אז מ'זאל ח"ו נישט רעדן
און ווען א איד איז מתפלל אין יענעם ווען מ'נעמט ארויס דעם ספר תורה ,ווייל עס איז אתה הראת לדעת
זמן פון טיפן הארצן 'בריך שמיה דמרא דעמאלס א געוואלדיגער שעת רחמים .ער שרייבט ביי פתיחת הארון אום שב"ק ,לייגט מען צו מיטן
עלמא בריך כתרך ואתרך' ,בעט דער 'וישמח על ראיית ספר תורה ,ויכבדנו וינשקנו' - זאגן פארשידענע הוספות מער ווי אינדערוואכן.
מלאך מיכאל פאר אים רחמים ,אז זיינע מ'זאל זיך פרייען ביים זען דעם ספר תורה ,און דער טור שרייבט (רפא)' :דער מנהג אין ספרד איז
בקשות זאלן נתמלא ווערן (ספר השיחות, מ'זאל מכבד זיין און קושן דעם ספר תורה. צו זאגן 'אתה הראת' ביים ארויסנעמען דעם ספר
שנת תרצ"ו). אין זיין ספר שער הקודש (סי' ג ,אות כג) שרייבט תורה ,ווייל דער פסוק שטייט אויף קבלת התורה,
דער חיד"א אויך מורא'דיגע ווערטער' :מזה תוכחת און די תורה איז געגעבן געווארן אום שבת'.
ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער ד
ַעל ֵיְדי ִצ ְד ֶק ָך
סיפורי קודש בעניני "עבודת התפלה" אצל צדיקים הק' בעלי ההילולא
ְמ ָשׁ ְר ָתיו
ש ֲׁוֹא ִלים צו זיין שורש ,אבער ער ווייסט תולדות צדיק
שו"ת בהלכות תפלה גארנישט איבער אידישקייט. עבודת הרה"ק רבי ישראל טאוב
זאגן קרבנות פון מנחה פריער
האט אים דער 'דברי ישראל'
געפרעגט" :צי געדענקסטו התפילה ממאדזשיץ זי"ע ,בעל 'דברי
ישראל' ,איז געבוירן געווארן
אין טאג נאך כאטש עפעס א ווארט אצל הרה"ק בעל בשנת תר"ט ,אין שטאט ראטשוין,
שאלה :ביי די ארבעט טרעף איך
מיר אסאך מאל מיט איבריג צייט,
פון א אידישע תפילה?" דער
אפיציר האט זיך פארטראכט, דברי צו זיין פאטער הרה"ק רבי שמואל
צי מעג איך דאן זאגן קרבנות, און ענדליך געענטפערט" :איך ישראל אליהו מזוואהלין זי"ע.
נאך דאס הסתלקות פון זיין
כאטש איך וועל נישט דאווענען געדענק בלויז צוויי ווערטער: ממאדזשיץ פאטער ,האט ער אנגעהויבן
ברוך אתה!" זיעועכי"א
ביז א שעה/צוויי שפעטער ,אויב פירן די עדה הקדושה ,און בשנת
עס העלפט מיר זאגן קרבנות דער רבי האט זיך שטארק נפטר י"ג כסלו תרמ"ב האט ער זיך באזעצט אין
דערפריידט ,און אים אנגעזאגט: תרפ"א לפ"ק דער געגנט פון דעמבלין ,וואו עס
מיט מער רואיגקייט און כוונה?
"גיי אהיים ,און יעדן טאג איז אויפגעשטעלט געווארן דער
תשובה :אויב עס איז שוין די צייט זאלסטו זאגן די צוויי ווערטער באקאנטער מאדזשיצער הויף.
וואס מען קען דאווענען מנחה קען 'ברוך אתה' ,וויפיל מאל דו קענסט פון זיינע דברי תורה איז געדרוקט דער
מען אזוי טון. נאר ,און אין א וואך ארום זאלסטו דא צוריקקומען". הייליגער ספר 'דברי ישראל' .ער איז נסתלק געווארן
אבער דער אפיציר האט נישט אויסגעהאלטן קיין י"ג כסלו תרפ"א ,און איז נטמן געווארן אין שטאט
גאנצע וואך .נאך צוויי טעג איז ער צוריקגעקומען, ווארשא.
די שאלות ווערן געענטפערט דורך דאסמאל צוזאמען מיט זיין ווייב" .רבי" ,האט ער
הרה"ג ר' נחום צבי מאיר ראזענפעלד שליט"א געזאגט" ,מיר זאגן שוין 'ברוך אתה' ,אבער אונזערע די ניגוני קודש ביים דאווענען
מו"ץ בשיכון סקווירא ,ובעל הליכות החיים
הערצער בעטן מער .מיר ווילן וויסן וואס נאך א איד
איר קענט אנפרעגן א שאלה בעניני תפלה וקרה"ת זיין דרך הקודש איז געווען אריינצולייגן אין נגינה
דורכן רופן דעם קרן תוי"ט האטליין און דרוקן #2
דארף טון!" דער רבי האט זיי אנגעהויבן צוביסלעך
א געוואלדיגע עבודה פון תפילה ,און פילע ניגונים
מדריך זיין ,אין שמירת שבת ,כשרות און די יסודות
זענען פארבליבן ביזן היינטיגן טאג .דער מאדזשיצער
פון אידישקייט .אזוי האבן זיי זיך צוביסלעך
רבי פלעגט דאווענען פארן עמוד ,און מיט אן הערליכן
דער אפיציר האט ארויסגענומען א פידל ,און צוריקגעקערט צו שמירת התורה והמצוות.
קול און טיפע הבנה אין חכמת הנגינה.
אנגעהויבן שפילן איינס פון די מאדזשיצער ניגונים. איין יאר פסח האט זיך געמאכט ,אז דער אפיציר
דער הויכפונקט פון די טישן אין מאדזשיץ איז
דער קאמאנדיר האט זיך צוגעהערט ,און געהייסן האט ארויסגעשיקט זיינע באדינער פון שטוב צו עסן
געווען שבת נאכמיטאג ביי שלש סעודות ,ווען דאס
שפילן נאך איינס ,און נאך איינס .צום סוף האט ער אינדרויסן ,ווייל ער האט געוואלט האלטן זיין שטוב
גאנצע בית המדרש איז געווען פול-געפאקט מיט
געזאגט ,אז אפילו ער ,א גוי ,שפירט ווי די ניגונים כשר לפסח .פונקט דאן איז דורכגעגאנגען א הויכער
אידן ,און אפילו נישט-אידן פלעגן קומען און שטיין
רירן אים אן דאס הארץ ,און ער האט ערלויבט דעם אפיציר פונעם מיליטער ,און ווען ער האט געזען די
הינטערן פענסטער ,מיטצוהאלטן די ניגונים און
אפיציר ווייטער צו פירן זיין אידיש לעבן ,כל זמן ער באדינער שטיין אינדרויסן ,האט ער זיך נאכגעפרעגט
תנועות פונעם רבי'ן.
טוט זיין מיליטערישע ארבעט ווי עס דארף צו זיין וואס דא גייט פאר ,און ער האט אנטדעקט אז דער
אפיציר איז א איד ,און היט אידישקייט.
('סיפור לשבת' ,ח"ג ,בשם ה'נחלת דן' ממודזיץ). צוריקגעברענגט א פארלוירענע נשמה
זייענדיג א גרויסע שונא ישראל האט ער
אפגעשיקט א מעלדונג צום הויפטשטאט נעבן מאדזשיץ ,האט זיך געפונען א גרויסער
דער פאסיגער ממלא מקום 'פעטערבורג' ,אז דער אידישער אפיציר האט רוסישער מיליטערישער פעסטונג .צווישן די הויכע
אין די לעצטע טעג פון זיין לעבן ,האט דער 'דברי ארויסגעווארפן גוי'אישע סאלדאטן פון זיין שטוב, אפיצירן איז געווען א מוזיק-פירער ,א מייסטער אין
ישראל' גערופן זיינע זין ,מיטן ציל אויסצואוועלן ווער כדי צו קענען היטן אידישקייט .דער אפיציר איז חכמת הנגינה ,וועלכער האט זיך שוין לאנג געהאט
עס זאל זיין דער ממלא מקום .ער האט געהייסן אלע גערופן געווארן צו א פארהער ביי די הויפטן פונעם אפגעריסן פון זיין אידישן אפשטאם רח"ל.
פון זיינע זין פארזינגען דעם נוסח פון די ימים נוראים. מיליטער ,און ער האט געציטערט פאר זיין לעבן .ער איין שבת נאכמיטאג איז ער דורכגעגאנגען
איינער נאכן אנדערן האבן זיי געזונגען די נוסחאות, איז שנעל געגאנגען צום מאדזשיצער רבי'ן ,וועלכער נעבן דעם מאדזשיצער בית המדרש .דער רבי האט
אבער ביי יעדן האט ער געטראפן א שטיקל וואו זיי האט אים מחזק געווען ,און אים געגעבן אן עצה געהאלטן ביי שלש סעודות ,און פונעם בית המדרש
זאגן נישט ריכטיג נאך דעם נוסח וויאזוי ער האט עס וויאזוי זיך צו שטעלן פארן קאמאנדיר. האט זיך געהערט א וואונדערליכער ,הארציגער ניגון.
געוואלט הערן .ביז זיין זון רבי שאול ידידיה אלעזר ביים פארהער האט דער אפיציר -אויפן ראט דער אפיציר האט זיך אפגעשטעלט ,זיך צוגעהערט
האט פארגעזונגען ,און ער איז געווען צופרידן ,און פונעם רבי'ן -דערציילט ,אז ער פלעגט נישט היטן צו די זיסע געזאנגען ,און ער האט זיך נישט געקענט
האט אים אויסגעוועלט אלס דער ממלא מקום. קיין אידישקייט ,און דורכן הערן די ווארעמע ניגונים אפרייסן דערפון .צום סוף איז ער אריינגעקומען
דער דברי ישראל איז דאן איבערגעגאנגען מיט זיין פונעם מאדזשיצער צדיק ,איז זיין נשמה ערוועקט צווישן די חסידים ,און געבליבן הערן ביז צום סוף.
זון ,דער 'אמרי שאול' אלע נוסחאות פון די תפילות, געווארן צו תשובה ,און ער האט זיך צוריקגעקערט מוצאי שבת האט ער געבעטן אז ער וויל אריינגיין
פון די ימים טובים און ימים נוראים ,און אפילו די צו אידישקייט .דער גענעראל האט נישט געקענט צום רבי'ן .מיט טרערן אין די אויגן האט ער דערציילט,
ניגונים אויף אקדמות און ברכת טל ,ווייל ער האט גלייבן די ווערטער און געזאגט" :דו ווילסט מיר זאגן אז די ניגונים האבן אין אים אויפגעוועקט עפעס
געזען אין זיינע נוסחאות און ניגונים א גרויסן עיקר אז פשוט דורכן הערן א ניגון קען זיך א מענטש אזוי וואס ער האט שוין יארן נישט געפילט :ער האט זיך
אין זיין דרך החסידות. טוישן?" דערמאנט אז ער איז א איד ,און ער וויל צוריקקומען
ה ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער
עצות
ח
זוכה זיין צו חיי עולם הבא .ווייל מיר דארפן דאך
מאכן א קל וחומר פון די עובדי עבודה זרה ...און
טובו++++ת
ְחֻּבּלֹות ת ְ ְבְ ַ
כל שכן מיר ,וואס שטייען פארן מלך מלכי המלכים ֲעֶׂשׂה ְּל ְָך ָ ַּת ֲ
ַ
הקדוש ברוך הוא ,דארפן מיר זיין גאר שטארק נזהר'. ְחָמָה ָמל ְ ָ
ִ
ּותְׁשּוֲעָה
ֻּבְֹר ְֹב יֹוֲעֵץ
ברענגט א חסרון אין
פרנסה
דער מהרש"ם שרייבט אין זיין הסכמה אויפן 'ספר
הפנים' ,אז עס איז באקאנט די ווערטער פונעם
תוספות יום טוב סוף מסכת קידושין ,אז כאטש בני
חיי ומזוני ,איז נישט געוואנדן אין זכותים נאר אין
מזל ,דאך קען מען דורך תפילה טוישן דעם מזל .אזוי
ווערט אויך געברענגט אין זוהר הקדוש פרשת וישב,
לשמור.
און אין נאך פלעצער .דערפאר ,צוליב דעם חטא פון
ולעשות.
ולקיים.
מזלזל זיין אין דאווענען ,קען חלילה פעלן פרנסה.
ענדערש נישט קומען אין
בית המדרש
דער כף החיים (סימן קנא ,אות ח) ברענגט צו א
שטיקל פונעם ספר 'פתח עינים' לרבי משה זכותא, צו קענען אנהאלטן
די קבלה און זיין נזהר
פופצן למעשה'דיגע עצות און
וואס שרייבט ,אז עס איז בעסער פאר א מענטש בקדושת ביהכ"נ ותפילה געדאנקען פאר אנשים כערכינו
וואס רעדט אין בית המדרש ,אז ער זאל בכלל נישט
קומען ,ווייל ער איז א חוטא ומחטיא את הרבים .דער איבערגעזעצט פונעם גליון 'נועם נתיבותינו' שע"י קהל עדת חסידי באיאן
שטן איז מקטרג אויף אים' :איז דען דער טאג אזוי
קורץ פאר אים צו רעדן ,אז ער מוז דווקא ווארטן ביז
די צייט פון דאווענען?' גלייבן אז דער
הוי מחשב שכר עבירה
אזוי אויך שטייט אין ספר 'יש נוחלין' (פון דעם של"ה אויבערשטער רוהט אין בית עצה ט"ו
כנגד הפסידה (ב)
הקדוש'ס פאטער)' :צווישן אלע עבירות האב איך נישט המדרש
געזען אזא שלעכטע זאך ווי דעם ...ווייל ביי דעם איז דער חפץ חיים זאגט ווייטער :מיטן רעדן ווייזט א
ער א חוטא ומחטיא את הרבים'. מענטש ,אז ער גלייבט נישט אז דער אויבערשטער
נישט זיין קיין שכן רע מאכט רוען זיין שכינה אין זיין הויז; דערפאר
ערלויבט ער זיך צו רעדן מיט אזא עזות אפילו אינעם
דער רוקח (הלכות תשובה ,פרק כו) שרייבט :ווער עס
פאלאץ פונעם מלך ,קעגן דעם ווילן פונעם קעניג.
רעדט אין בית המדרש בשעת זיינע חברים לויבן און ער זאל נישט זיין אין קיין
זינגען צום באשעפער ,אויף אים זאגט דער פסוק שטופט אוועק די רגלי חרם
נ
(ירמיה יב ,יד)' ,הוי כל שכיני הרעים '...און אויב ער שטייט השכינה אך שטייט אין אגרת הקודש ,וועגן דעם איסור פון
דארט און באטייליגט זיך נישט מיט זיינע חברים ,און
דער 'עבודת ישראל' (אבות פ"ה ,מ"ה) שרייבט ,אז רעדן פונעם אנהויב דאווענען ביז נאכן לעצטן
ער איז ממאס אין דאס לויבן דעם באשעפער ,איז ער
איינער וואס רעדט אינמיטן דאווענען ,איז פונקט קדיש :ווער עס רעדט במזיד ,זאל זיך זעצן אויף
מסיג גבול פארן אויבערשטן חלילה.
ווי ער וואלט גערעדט צום מלך ,און זיך פלוצלינג דער ערד ,און בעטן דריי מענטשן מען זאל אים מתיר
נידון בצואה רותחת אוועקגעדרייט דאס פנים פון אים ,זאגנדיג' :מיין זיין פונעם חרם ,און דעמאלס וועט ער געהיילט ווערן.
אין 'ספר הגן ודרך משה' (מאמר ליום שני) שטייט, האר דער מלך ,איך קען נישט רעדן מיט אייך; איך גיי ווייל מתחילה איז דער דאזיגער חרם נאר געזאגט
אז די וואס רעדן אין בית המדרש בשעת ווען דער ענדערש רעדן מיינע אייגענע זאכן' .מיט דעם טוט געווארן אויף מורדים און פושעים ,וואס עס ארט זיי
עולם האלט קלאר אינמיטן דאווענען ,וועט מען זיי ער חלילה פארטרייבן די שכינה. בכלל נישט צו זוכן א כפרה פונעם אויבערשטן אדער
משפט'ן מיט צואה רותחת רח"ל. פון מענטשן ,פאר דעם שרעקליכן חטא .דאס מיינט
מעכב די תפילות מען אויך דווקא די מענטשן וואס רעדן במזיד און מיט
חימה ונקמה רח"ל נאך שרייבט דער 'עבודת ישראל' :אפילו אויב די חוצפה ,אבער נישט ווען מען פארגעסט זיך ,אדער ווען
דער בית יוסף (סימן נו) ברענגט א מדרש ,אז רבי אנדערע מתפללים דאווענען יא מיט כוונה ,קען זיין עס קומט בטעות ארויס אפאר ווערטער אומגעראכטן
עקיבא האט געטראפן אליהו הנביא מיט פיר טויזנט חס ושלום ,אז זייערע תפילות זאלן נישט אנגענומען פון זיין מויל ,וואס אין אזא פאל דארף מען נישט קיין
קעמלען ,וואס זענען געווען אנגעלאדנט מיט כעס ווערן ,צוליב די עבירה פון די מענטשן וואס רעדן. התרה' .ובוחן לבות וכליות אלקים צדיק'.
און צארן ,צו נקמה נעמען אין די וואס רעדן צווישן
קדיש און ברכו ,צווישן איין ברכה און די אנדערע, נישט זוכה צו חיי עולם מצות עשה פון 'ומקדשי
צווישן איין שטיקל און דעם צווייטן ,און צווישן הבא תיראו'
'ישתבח' און 'יתברך' .ענליך ווערט געברענגט אין דער סמ"ק (מצוה יא) שרייבט' :וויי צו די וואס רעדן דער חפץ חיים שרייבט (פתיחה ,עשין ז) :אז ווער עס
סימן קכ"ה ,לגבי איינעם וואס רעדט צווישן קדושה דברים בטלים ,אדער פירן זיך אויף מיט ליצנות און רעדט אינמיטן דאווענען ,איז עובר אויף דעם דאזיגן
און קדושה ,צווישן 'קדוש' און 'ברוך'. קלות ראש אין בית המדרש בשעת'ן דאווענען ,ווייל מצוה פון 'ומקדשי תיראו' ,וואס איז אויך שייך ביי א
(המשך יבא בעז"ה) מיט דעם מאכן זיי אז זייערע קינדער זאלן נישט 'מקדש מעט'.
ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער ו
יענו ּ
הוּא מוֹ ִשׁ ֵ
קבלתי ו[עדיין]לא נושעתי
$
האב
וואס איך ָ טאג ָ המשך פון עמוד ב' מיינע עלטערן .ממש דעם ָ
׳לאון׳ איז
פארן ,קומט ָאן ַא מעלדונג :די ָ געדארפט ָ ַ
מדור מיוחד אויף 'דברי חיזוק והדרכה' ווען מען זעהט נישט געווארן!
ָ באשטעטיגט ב״ה ַ
קיין ישועה נאכן נעמען די קבלה זאך :איך מוז אונטערשרייבן. נאר איין ַ ָ
דארף איך טאג ַ ביינאכט ,און דעם קומענדיגן ָ ַ ס׳איז שוין געווען
מ׳זאל קענעןָ פארן .מ׳דארף יעצט טרעפן איינעם ,מיט וועמען שוין ָ
האפענונג ַאז די ישועה וועט ָאנקומען
ָ מ׳האט נישט קיין חרטה! האטאונטערשרייבן און ענדיגן דעם דיעל .און דער אויבערשטער ָ
בעזר ה׳ ,וישועה קרובה לבוא. האבקודם וויל איך ָזאגןַ ,אז איך ָ ׳קלאוזער׳ איז געקומען ָ געהאלפן ,ממש שלא על פי דרך הטבעַ :א ָ
מאל ַא
כא ָ
נא ַ
הצלחה מרובה ,און ָ מורא׳דיג הנאה פון די גליונות .איך מ׳האט געקענט אונטערשרייבן און שליסן די ָ נאכט,
אינמיטן דער ַ
גרויסן יישר כח פאר אלעם וואס איר וואך ,איך ליין נעם עס ַאהיים יעדע ָ גאנצע דאס געלט איז ב״ה ָאנגעקומען בעתו ובזמנו ,און די ַ הלוואהָ ,
טוט פאר כלל ישראל ,תחזקנה ידיכם! עס ,און ס׳גיבט ַאסאך חיזוק. האט מצליח געווען עּפעס שלא כדרך הטבע! זאך ָ ַ
י .ט. איך וויל צולייגן ַא נקודה צו דער
געזאגט :די מעשה גיי איך מפרסם ָ האב איך צו מיר ַאליין דעמאלס ָ
ָ
* קאלום 'קבלתי ועדיין לא ָ נייער
זיין!
נושעתי'.
'ואברהם שב למקומו' פארטיג. נאכנישט ַ דא איז די מעשה ָ ָאבער הערט זיך אייןָ .
וואסדא ַאן ָאפענע גמראָ , ס׳איז ָ
ַא גוט ָיאר.
מאל אין ש״ס: ווערט געברענגט דריי ָ *
דא וועגן 'קבלתי ועדיין לא מ׳רעדט ָ 'האומר סלע זו לצדקה בשביל שיחיה מ׳האט שוין גענוצטָ דורכגעגאנגען ,און
ַ נאך יום טוב איז דער דיעל ָ
נושעתי' ,וועגן זיך נישט מייאש זיין, בני ...הרי זה צדיק גמור' .דער מאמר ַא חלק פון דאס געלט.
און ווייטער ָאנצוגיין ַאפילו ווען מ׳זעט ווערט געברענגט אין פסחים דף ח, באנק,
מיטמאכעניש :די ַ
ַ נאך יום טוב קומט ָאבער ַא נייע וואכן ָ
ּפאר ָ ַא ָ
מאמענט. נישט די ישועה אויפן ָ עבודה זרה דף יט ,און ראש השנה דף קאונט!
צוגעשּפארט דעם ַא ַ
ַ האט דאס געלטָ , געהאלטן ָ
ַ האבוואו איך ָ
האב איך געזען ַא מורא׳דיגן 'דברי ָ ד. זאכן
נאך ַגעוואלט טון ָָ האב
ס׳איז געווען ַא מורא׳דיגע עגמת נפש .איך ָ
וואס קען זיין ַא געוואלדיגער יחזקאל'ָ , אין ראש השנה פרעגט די גמרא ַא מיט דאס געלט ,און יעצט קען מען אפילו נישט צוקומען דערצו.
פאר דעם ענין. חיזוק ַ געזאגט,
ָ דאךהאט מען ָ סתירה :פריער ָ
אין ּפרשת וירא שטייט'ְ :ו ַא ְב ָר ָהם דאס געלט נישט קאונט ,קען מען ָ שּפארט צו ַאן ַא ַ
ַ באנק
ווען ַא ַ
ַאז ווען איינער טוט דעם ענין פון
האט ׁב ִל ְמקֹמֹו' .אברהם אבינו ָ ָש געזאגטַ ,אז ס׳וועט נעמען ָ האבן מיר לעמאל גלייך ַארויסנעמען .זיי ָ ָ ַא
צדקה נישט מיט דער ריכטיגער כוונה,
מ׳זאל
ָ געבעטן און מתפלל געווען ,אז באקומען ַא טשעק אין דער ּפאסט. בערך צוויי חדשים ,ביז איך וועל ַ
ווערט ער דערפאר ָאנגערופן ַא רשע.
האט נישט איבערדרייען סדום .ער ָ דא 'הרי זה צדיק וויאזוי ָזאגט מען ָ ַ מ׳האט געטון
ָ מ׳האט מתפלל געווען, ָ ס׳האט מיר זייער וויי-געטון.ָ
מיט ַאלע אופנים ּפרובירט מליץ יושר גמור?' געהאלפן :דורך השתדלות פון ָ האט השתדלות ,און דער אויבערשטער ָ
ס׳האט נישט ָ צו זיין אויף זייָ ,אבער ענטפערט די גמרא' :לא קשיא ,כאן קאונט צוריק געעפנט. האט מען דעם ַא ַ ליטיקאנטן ָ
ַ ּפא
געוויסע ָ
געהאלפן. ָ בישראל כאן בעובדי כוכבים'. *
נאך דער ָזאגט דער 'דברי יחזקאל'ָ : און רש״י און תוספות זענען מסביר שבת ּפרשת וירא זיץ איך און איך ליין דעם גליון 'נקדישך' ,און
נאך ַאלע תפילות גאנצער עבודהָ , ַ וואס טוט ַא מצוה דעם חילוקַ :א איד ָ צוגעזאגט מפרסם צו זיין די ָ דאךהאב ָ דערמאן איך זיך :איך ָ ַ ּפלוצלינג
האפענונגען ,איז 'ואברהם שב און ָ האט נישט חרטה אויף לזכות ַא ישועהָ , מעשה ,אויב די הלוואה וועט דורכגיין!
צוריקגעגאנגען צו ַ למקומו' .ער איז די גוטע מעשיםַ ,אפילו ווען די ישועה געדאנקַ טראכט צו מירָ :׳אקעי ,מ׳וועט טון דערין׳ָ .אבער דער איך ַ
נגעגאנגעןַ ּפלאץ ,און ווייטער ָא ַ זיין נאכנישט .ער קוקט נישט צוריק קומט ָ קאּפ.איז מיר ווידער ַארויסגעפלויגן פון ָ
דעמאלס ,דינען השי״ת מיט ַא ָ ווי ביז מיט ַא טענה :היתכן ,פארוואס איז
שמחה. קאונט. צוגעשּפארט דעם ַא ַ
ַ מאלכא ָ נא ַ
באנק ָ האט די ַ זונטאג צופרי ָ
עס נישט ָאנגעקומען? משא״כ ווען
ָיאַ ,אפילו ס׳איז געווען ַא בחינה פון מ׳האט
ָ ליטיקאנטן,
ַ ּפא
פארנומען מיט די ָ וואך איז מען געווען ַ גאנצע ָ ַא ַ
באקומען נאר כדי צו ַ איינער טוט עס ָ
'קבלתי והתפללתי ועדיין לא נושעתי'. האט מען געטון השתדלותָ .אבער צי ס׳וועט זיך עפענען צי נישטָ ,
די ישועה ,און אויב זי קומט נישט
נישט געוואוסט.
האט ער האט מתפלל געוועןָ , ַאז ער ָ האט ער חרטה ,און איז קורא תגר. ָ
דאס זייניגע .און ַאז די בקשה געטון ָ די זעלבע ָזאגט אויך רש״י אין ּפרשת דעם קומענדיגן שבת נעם איך ווידער דעם גליון 'נקדישך' ,איך ליין
געווארן ,איז ָ איז נישט אויסגעפירט תולדות. דערמאן זיך ַ וואס איז ממש ַא חיזוק ,און איך אויסגאבעָ ,
ַ די וועכנטליכע
דאס נישט זיין עסק .דער הייליגער ָ אויף די ווערטער 'אל תהיו כעבדים צוזאג.
מאל אין מיין ָ כא ָ
נא ַ
ָ
באשעפער איז' :כל דרכיו משפט ואין ַ המשמשים את הרב על מנת לקבל געטראכט ַאנדערש. ַ האב איך שוין יעצט ָ
עול'. פרס' ,לייגט תוספות צו' :היינו באומות צוגעשּפארט,
ַ קאונט ווערט זאג איך צו מירַ ,׳אז דער ַא ַ ׳ס׳קען זיין׳ָ ,
ער פירט אויסַ ,אז די תורה הקדושה העולם שתוהין על הראשונות'. האב איך נאכנישט מקיים געווען!׳ ָ האב איך ָ צוזאג ָ
ווייל ַא חלק פון מיין ָ
פאר איז נצחיות ,און ַאזוי איז ראוי ַ געוואלדיגע נקודה. ַ קומט אויס ַא טאש .און איך נעם עס נישט מחליט געווען :איך לייג דעם גליון אין מיין ַ
יעדעס אידיש קינד צו טון. ַאזויווי מ׳זעט ביי צדקה ,קען מען ווילאנג איך וועל נישט עּפעס טון ,מפרסם צו זיין די מעשה! ַ ַארויס,
געטראכטַ ,אז ס׳קען זיין ַא ַ האבאיך ָ דאס זעלבע ביי צוזאמשטעלן ָ ַ אפשר פארבונדן מיט איינעם פון אייערע עסקנים האב איך מיך ַ מוצאי שבת ָ
דאס ַאריינצודרוקן מורא׳דיגער חיזוק ָ וואסקבלות און חיזוק אין גוטע ַזאכןָ , פון 'נקדישך' און 'קרן תוספות יום טוב' ,און איבערגעגעבן די מעשה.
אינעם גליון. מ׳טוט לזכות ַא ישועה.
באנק שוין צוריק ָאפן!!! און יעצט ,זונטאג ,איז די ַ
ַא גרויסן יישר כח ,שכרכם הרבה האבן אויף די מ׳טאר נישט חרטה ָ ָ
מאוד! וואס מ'האט געטון. גוטע ּפעולות ָ *
מ׳איז זיך מחזק ווייטער ,מיט דער ״אז דער כח התפילהיונגערמאןַ ,
ַ זאל איך טון״ ,פירט אויס דער
״וואס ָ
ָ
*
ראּפ ַא שפע רב".
קלארַ ,אז ס׳קומט ַא ָ
גאר גרויס! מ׳זעט ָ איז ָ
זאל אייך ביישטיין!״
״בשורות טובות ,און דער זכות ָ
ז ביים דאווענען רעדן מיר בלויז צום באשעפער
פאר אייער עבודת הקודש,
ַא גרויסן יישר כח ַ דארט וואו אידן ּפרובירן זיך מדבק צו זיין צום ָ
הצלחה רבה און כל טוב!
*
נשטאט אליין זיך צו
נאך ַאנדערע,
ָ מלך מלכי המלכים ,און ַא
פארבינדן מיט אים ,שטערט מען ָ ַ
זֶה ָלזֶה
וואס מוטשענען זיך ,און ּפרובירן מיט ַאלע כוחות ָ
פינג פאנג אין שול... מכתבים • הערות • והארות
מאכן דעם קשר? צו ַ
שלום וברכה. סארט מענטש ווייזט חלילה ַארויס ַא ָיא! ַא ַזא ָ
א קליינעם לעכל
נאָך צוויי יאָר אין ַ
נאר ּפרובירן צו שרייבן ַא הקדמה
אויב איך וויל ָ ראכטונג צום אויבערשטן ,און פא ַ
ביטול און ַא ַ
ער לייקנט אין זיין שכינה הקדושה ,ממש אין זיין דא רעדט א.ד .איך וויל איבערגעבן ַא ָ
פאר אייער עבודת הקודש, מיט דאנק-ווערטער ַ
אייגענעם הויז! דער זוה"ק זאגט דאך אז איינער מיטגעהאלטן
ַ האבוואס איך ָ
וואונדערליכע מעשהָ ,
יכלה הזמן והם לא יכלו .אלף אלפי אלפים ,ריינע,
וואס רעדט ביים דאווענען ,אין לו חלק באלוקי דאלער קאמפיין. מיליאן ָ
ָ בשעת דעם
דאך אייער עדות! בעזרת ערנסטע תפילות ,זענען ָ
ה׳ וועל איך ביי ַאן ַאנדערע געלעגנהייט ּפרובירן ישראל ח"ו .מען דארף כאפן ווי ווייט דאס גייט. האב מיך אונטערגענומען די קבלה, איך ָ
דאס מער ַארויסצוברענגען. ָ וואס איר טוט ,מפרסם פאר ַאלעס ָ תזכו למצות ַ און צוגעלייגטַ ,אז ס׳זאל אויך זיין לזכות מיין
צו זיין און מחזק צו זיין דעם ענין פון קדושת שוועסטער .שוין צוויי ָיאר זוכט זי ַא דירה ,זי מיט
וואס
דא ַאריין ַא בילד פון ַא מודעהָ ,
איך שיק ָ
בית הכנסת ביי כלל ישראל .דער זכות ָזאל אייך ּפאר קינדערלעך, מאן און ַא משּפחה מיט ַא ָ איר ַ
האב געזען ָאנגעקלעבט ערגעץ-וואו אין ארץ איך ָ
ביישטיין. וואס דערווייל וואוינען זיי אין ַא קליין לעכל. ָ
ישראל.
ישראל לעהמאן האב איך גענומען ה׳ תמוז .דער די קבלה ָ
ס׳זאגט
ָ געהאט דערפון ,ווייל
ַ האב הנאה איך ָ טאג
טאג איז געווען ט״ו אב .און ַא ָ פערציגסטער ָ
קלארקייט איינע פוןָ ַארויס מיט ַא ַזא ּפשוט׳ע * טאג פוןשּפעטער ,אויפן איין-און-פערציגסטן ָ
נושאים די מ׳שטייט נאָך אָנהויב ,שוין צוויי באקומען סעקשאן,8- האט זי ב״ה ַ דער קבלהָ ,
איר וואס
ָ ישועות! געווארט ַאזויפיל ָיארן!
ַ האט שוין וואס זי ָ
אויף ָ
שטארק
ַ זענט
מחזק :נישט ַא גוטןָ .
דא רעדט ַא בחור פון ַא ישיבה גדולה האט מען שוין ב״ה נאך די הייליגע טעג ָ ָ
אין מאנסי. געטראפן די נייע דירה ,וואו די משּפחה איז ב״ה
ַא ריינצוקוקן
ּפרשת וירא איז ביי אונז אין ישיבה געווען ַא צוגעקומען צו ַא רעכטע הרחבת הדעת! הודו לה׳
ספרים אין
אויפוואכונג בענין 'קדושת התפילה' .דער
ַ גרויסע כי טוב!
גליונות און
ב ש ע ת ׳ ן האט זיך אונטערגענומען גרויסע קבלות, עולם ָ *
פאר תפילת מעריב ,אויף פערציג טעג, בפרט ַ
דאווענען. ַ משנאי ה׳ יכחשו לו
האט מען שוין געזען ַא און צוויי טעג שּפעטער ָ
ווען מ׳קומט אל מע״כ גליון 'נקדישך'.
ישועה!
אין שול צום אינעם שיר של יום פון יום חמישי ָזאגט מען:
ד ַא ו ו ע נ ע ן , האט זיך אונטערגענומען ַא קבלה ַא בחור ָ
לזכות ַא צווייטן בחורַ ,אז ער ָזאל ווערן ַא חתן. וואס
משנאי ה׳ יכחשו לו ,ויהי עתם לעולם' ,די ָ
דאווענט מען! ַ האסן דעם אויבערשטן וועלן אים לייקענען ,און ַ
געווארן
ָ נאך דער קבלה איז יענער בחור צוויי טעג ָ
ּפינגּ-פאנג
ָ טאקע אויס ווי ַא
ַאנדערש זעט עס ַ זייער ענדע וועט זיין אויף אייביג'.
האט ַא בחור גענומען די קבלה דערנאך ָָ ַא חתן!
שּפיל ...סידור .בלעטל .סידורַ .אהין און צוריק, דער ּפסוק קען מרמז זיין אויף ַאסאך
ּפאר ָיאר ַא גרוש.
וואס איז שוין ַא ָ
לזכות ַא איד ָ
צוריק און ַאהין... פארשידענע ַזאכן.ַ
געווארן ַא חתן!
ָ ּפאר טעג שּפעטער איז אויך ער ַא ָ
מען דארף זיך מתבונן זיין דערין. נאך ממש ָאנהייב ,און מ׳זעט שוין מ׳האלט ָ
ַ ָאבער קוקט ַאהער ַא וואונדער:
פאר ַאלעס ,מעומקא דליבא.
ַא גרויסן יישר כח ַ ישועות גדולות ונפלאות .דער באשעפער ָזאל גאנצן ּפסוק,די גימטריא ,דער נומער פונעם ַ
א.ס .ירושלים נאך ַאסאך ישועות. מ׳זאל זען ָ
העלפןַ ,אז ָ איז ּפונקטליך ,ממש בדקדוק!1,524 ,
און דער חשבון פון די ווערטער 'דיבור בשעת
התפילה' איז אויך ּפונקטליך !1,524
א לעכטיגקייט אין חנוכה!
ָאן קיין שום א״ת ב״ש! ָאן קיין כולל! ָאן קיין
שום קאמּפליצירטע חשבונות ָאדער קונצן צו
דרייען די גימטריא! ממש בדקדוקּ ,פונקטליך
!1,524
אצל
מוכרי ספרים
שבת חנוכה הדלקת הנרות ווען עס קומט צום ענין פון רעדן ביים
או המחבר זאת חנוכה הלל והודיה דאווענען ,דארף מען זיך מתבונן זיין ,נישט
845.641.9496 וואס
חלילה נכלל צו ווערן אין די משנאי ה' .ווייל ָ
מנהגים וענינים תפלות חנוכה פארןקען דען זיין ַא שטערקערע וועג צו ווייזן ַ
האט אים פיינט ,און מען רבונו של עולםַ ,אז מען ָ
לייקנט אין אים חלילה ,ווי צו קומען אין שול,
מי שברך שחיבר מרן בעל תוס' יו"ט זיע"א
ִמי ׁ ֶש ֵּב ַר ְך ֲאבו ֵֹתינ ּו ַאבְ ָרהָ ם יִ צְ חָ ק וְ יַ עֲ קֹב ׁ ֶ
משה וְ ַאהֲ רֹן ָ ּדוִ ד ו ׁ ְּשל ֹמֹ ה ,הוּא יְ בָ ֵר ְך הַ ׁשו ֵֹמר ּ ִפיו וּלְ ׁשוֹנ ֹו
ִמלְ הַ פְ ִסיק ְּב ׁשוּם ִדיבּ וּרִ .מן ָּברו ְּך ׁ ֶש ָא ַמר עַ ד גְ ַמר הַ ְּתפִ ָּלה ו ִּּב ׁ ְשעַ ת קְ ִר ַיאת ֵספֶ ר ּתו ָֹרה KEREN TOSFES YOM TOV
ׁ ֶש ְּבצִ יבּ וּרַ :אפִ יל ּו ְּב ִדבְ ֵרי ּתו ָֹרה וְ ֵאיזֶה ִדיבּ וּר ּ ָכל ׁ ֶש ּ ֵכן ְּב ִשׂיחַ ת חוּלִ ין וְ ִס ּיפו ֵּרי ׁ ְשמוּעוֹת .וְ יָ חוֹל ּו עָ לָ יו ּ ָכל 670 M y r t l e A v e # 6 4 4 9
משה ַר ֵּבינ ּו עָ לָ יו הַ ּׁ ָשלוֹם ו ְּּבכָ ל ִספְ ֵרי הַ ְנּבוּאוֹת :יִ ְר ֶאה ז ֶַרע ּ ָכ ׁ ֵשר חָ ִיּים הַ ְּב ָרכוֹת הַ ּ ְכתוּבוֹת ְּב ּתו ַֹרת ׁ ֶ Brooklyn NY 11205
וְ קַ ָי ִּמים .וְ יִ ז ּ ְֶכה לִ ׁ ְשנֵ י ׁשוּלְ חָ נוֹת ׁ ֶש ִּב ׁ ְשנֵ י עוֹלָ ִמיםֶ ׁ :שהֵ ם הָ עוֹלָ ם הַ זֶּה ׁ ֶשעָ לָ יו נֶ ֱא ַמר וְ הִ ֵּנה טוֹב .וְ הָ עוֹלָ ם הַ ָּבא
ׁ ֶשהוּא יוֹם ׁ ֶש ּ ֻכלּ ֹו ָארו ְּך גַ ם טוֹב :וְ נֹ ַ
Tel: 212.299.9185 Fax: 212.244.6551
אמר ָא ֵמן:
Email: Gilyon@KTYT.org
