gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

יחידתי - אידיש · YECHIDUSI - Yiddish — ויצא (2026-11-16)

מוציא לאור: יחידתי - אידיש · YECHIDUSI - Yiddish

שבוע: ויצא (2026-11-16)

יחידתי - אידיש · YECHIDUSI - Yiddish — ויצא (2026-11-16)

פתח את ה-PDF הורדה

‫לשבוע הבעל"ט‬ ‫ספה"ק מאור עינים (מטות)‬ ‫מד"ה‬ ‫יום‬ ‫שזה עיקר נתינת התורה‬ ‫ראשון‬ ‫מערכת "קול דודי"‬ ‫כי נודע סוד הדיבור‬ ‫שני‬ ‫וצריך האדם שלא יטמא‬ ‫שלישי‬ ‫א וועלט פון ליכטיגע חסיד'ישע שמועסן‬ ‫אין אמעריקע‬ ‫אין אידיש‬ ‫כאמור אצלינו במקום אחר‬ ‫רביעי‬ ‫‪605.313.6695‬‬ ‫יכול אף לדברי תורה‬ ‫עד ד"ה ולכך בכל מצוה‬ ‫חמישי‬ ‫אין ענגלאננד‬ ‫‪033.0551.7811‬‬ ‫צו באקומען אינדערהיים דעם חודש'ליכן קונטרס‬ ‫ערשטע חודש האלב פרייז‪ ,‬רופט ‪848-243-1624‬‬ ‫אין ארץ ישראל‬ ‫‪035.‬‬ ‫‪100.200‬‬ ‫פרשת ויצא תשפ''ז ‪ /‬גליון ר"ו‬ ‫להדליק נר חנוכה! מ'הייבט אן מיט‬ ‫שיעורי הכנה לחנוכה‬ ‫חסיד'יש גערעדט‬ ‫מיט המשפיעים החשובים שליט"א‬ ‫אין 'קול דודי' היכל המרכזי נומער ‪1‬‬ ‫א חסידי'שע דערהער פון די פרשה אויף למעשה‬ ‫דער ּפ ַאטש‬ ‫שוועריקייט וואס דו גייסט דורך‪ ,‬וועט ער דאך באלד זען אז דו‬ ‫ארויס ביי יעדע געלעגנהייט‪.‬‬ ‫ביסט דא צוריק מיטן גאנצן אפנקייט און צוטרוי! וואס איז דא‬ ‫דער אויבער‪-‬חכם ברוך האט נישט געקענט דורכלאזן אזא‬ ‫דער פראבלעם?"‪ .‬שלמה הייבט ָאן נאכאמאל צו וויינען‪" :‬דער‬ ‫תמימות'דיגע און איידעלע שמועס – ָאן אריינווארפן דארט‬ ‫– איז עכט א‬ ‫מגיד שיעור וויל מיר שוין נישט האבן! ער האט מיר שוין פיינט‬ ‫עפעס א חכמה'לע פון זיינע געלונגענע וויצן‪ ,‬דערפאר האט ער‬ ‫באקומען! ער איגנארירט מיר ביים שיעור און קוקט מער נישט‬ ‫געמוזט צולייגן‪" :‬יא‪ ,‬יא‪ ,‬ער מאכט עס גוט‪ ...‬ער זוכט נאר צו‬ ‫אויף מיין זייט! ער וועט מיר נישט וועלן צוריקנעמען ווי אמאל!"‪.‬‬ ‫אפקויפן די בחורים‪ ,‬זיי זאלן ווערן פארגלייבט אין אים‪."...‬‬ ‫גלעט‬ ‫דער טאטע נעמט ארויס זיין טעלעפאן‪ ,‬ער רופט ָאן דעם מגיד‬ ‫ברוך אליינס האט בכלל נישט געגלייבט אין די ווערטער וואס‬ ‫שיעור ר' חיים בוקסבוים שליט"א און ער מאכט עס אויף‬ ‫ער זאגט‪ ,‬און ער האט ניטאמאל געדענקט פינף מינוט שפעטער‪,‬‬ ‫'סּפיקער' אז שלמה זאל אויך הערן‪" :‬א גוטן ר' חיים‪ ,‬דא רעדט‬ ‫אז ער האט דא עפעס געזאגט‪ .‬אבער שלמה איז שוין געווען‬ ‫שלמה'ס טאטע‪ .‬איך וויל אייך פרעגן‪ ,‬איר האט עפעס אן ענין‬ ‫אפגע'שחט'ן‪ ...‬די ווערטער זענען אריינגעקראכן אין זיין הארץ‬ ‫פון 'נקמה' אדער 'שנאה' צו מיין זון?"‪ .‬דער מגיד שיעור גיבט א‬ ‫שריי‪" :‬וואס שנאה? וואס נקמה? איך האב אים ליב אהבת נפש!‬ ‫ווי א ווערימל‪ ,‬און אויפגעגעסן דארט דעם גאנצן צוטרוי און‬ ‫איבערגעגעבנקייט וואס ער האט געהאט אינעם מגיד שיעור‪.‬‬ ‫דער אויבערשטער וויל אונז – מער‬ ‫אזעלכע תלמידים ווי ער – גיבן מיר חיות! איך בענק זיך צו די‬ ‫צייטן ווען ער איז געווען אפנהארציג צו מיר און מיר געגעבן‬ ‫דעם קומענדיגן מאל ווען דער מגיד שיעור האט אים גענומען‬ ‫ווי מיר ווילן אים! טאמער מיר‬ ‫צוטרוי! זינט ער האט זיך פארמאכט אין זיך – שפיר איך ווי עס‬ ‫אויף א שפאציר צו דורכרעדן זיינע שוועריקייטן מיט וואס ער‬ ‫מוטשעט זיך און אים באגלייטן ווייטער אויפן ריכטיגן וועג – איז‬ ‫פארגעסן פון אים – פארגעסט ער‬ ‫פעלט מיר!"‪ .‬שלמה גלייבט נישט וואס ער הערט דא‪ ,‬אבער דער‬ ‫טאטע וויל עס אויסקלארן ביזן סוף‪" :‬אויב האט איר אים אזוי‬ ‫ער געווען פארמאכט אין זיך‪ ,‬און בלויז צוגעשאקלט מיטן קאפ‬ ‫אויף אלעס וואס דער מגיד שיעור‬ ‫נישט פון אונז! ער רופט אונז באלד‬ ‫האט געזאגט – ָאן עפענען זיין‬ ‫צוריק דורכן אוועקנעמען אונזער‬ ‫אזעלכע תלמידים ווי ער – גיבן מיר חיות! איך בענק זיך‬ ‫הארץ און זיך לאזן העלפן מיט אן‬ ‫אויפריכטיגקייט‪.‬‬ ‫שמחת חיים – ביז מיר פארשטייען‬ ‫צו די צייטן ווען ער איז געווען אפנהארציג צו מיר! זינט ער‬ ‫נישט לאנג האט געדויערט ביז ווען‬ ‫אז ער איז אונזער 'מקור החיים'‬ ‫האט זיך פארמאכט אין זיך – שפיר איך ווי עס פעלט מיר!"‬ ‫דער מגיד שיעור איז אויך געווארן‬ ‫"אזא מגיד שיעור האב איך אין מיין לעבן נאכנישט געהאט! איך‬ ‫קאלט און פרעמד צו אים‪ .‬ער האט‬ ‫אויפגעהערט אים צו רופן אין דער זייט‬ ‫וואלט נישט געגלייבט אז עס איז פארהאן אויף דער וועלט אזא‬ ‫און רעדן מיט אים פריוואט‪ ,‬ער האט מער‬ ‫געטרייער און איבערגעגעבענער מגיד שיעור" – האט שלמה‬ ‫ליב‪ ,‬נו פארוואס גיבט איר אים צו שפירן א פארקערטע געפיל‬ ‫נישט געווארפן צו אים די ווארימע בליקן אינמיטן שיעור‪ ,‬ער‬ ‫דערציילט מיט עקסטאז פאר זיינע עלטערן‪ ,‬נאך די ערשטע וואך‬ ‫– כאילו איר האט אים פיינט?! פארוואס איגנארירט איר אים?!"‪.‬‬ ‫האט זיך ניטאמאל אויסגעדרייט צו קוקן אויף זיין זייט‪ ,‬און מיט‬ ‫אינעם זמן‪.‬‬ ‫"פונקט פארקערט‪ ,‬דייקא מיט דעם איגנארירן‪ ,‬שריי איך צו אים!‬ ‫דער צייט האט ער אינגאנצן איגנארירט זיינע שאלות וואס ער‬ ‫דער מגיד שיעור ר' חיים בוקסבוים שליט"א איז טאקע געווען‬ ‫איך רוף אים מיט א 'קריאה של חיבה'‪ ,‬אז ער זאל כאפן אז איך‬ ‫האט אריינגעפרעגט אינמיטן שיעור‪.‬‬ ‫א חידוש פון א מגיד שיעור‪ ,‬זיין ליבשאפט וואס ער האט באמת‬ ‫דארף אים! אז איך ווארט אויף אים! איר ווייסט ווי שווער עס איז‬ ‫מיר אים צו איגנארירן?! דאס קומט מיר נישט ָאן לייכט! דאס איז‬ ‫ווארימל‬ ‫צוויי‪-‬דריי וואכן זענען אריבערגעגאנגען זינט דער ָ‬ ‫געשפירט צו יעדן בחור – האט זיך ארויסגעוויזן אויף יעדן טריט‬ ‫קעגן מיין טבע פון גוטסקייט! אבער איך טוה דאס מיט מסירות‬ ‫האט זיך איינגעגעסן אין שלמה'ס הארץ‪ ,‬און זיינע עלטערן‬ ‫און שריט‪ ,‬עס איז אים ממש געגאנגען בנפשו אז יעדער בחור‬ ‫נפש‪ ,‬כדי אים צו שלעפן אויף צוריק!"‪.‬‬ ‫האבן באמערקט אז דער פונק אין זיינע אויגן – וועלכע האט‬ ‫זאל שטייגן אין תורה און עבודה – דאס מערסטע מעגליך לויט‬ ‫געשיינט מיט א ליכטיגקייט אין די פארגאנגענע עטליכע חדשים‬ ‫זיינע כוחות‪ .‬עס איז נישט געווען בלויז דער הערליכער שיעור‬ ‫'דינים' איז נישט 'נקמה'‬ ‫– האט זיך פארלאשן‪ .‬שלמה'ס צופרידנקייט און שמחת החיים‬ ‫וואס ער האט איבערגעגעבן מיט אלע כוחות ההסברה‪ ,‬נוצנדיג‬ ‫איז ערגעצוואו פארלוירן געגאנגען‪ .‬דער טאטע איז ערנסט‬ ‫די שענסטע דוגמאות און משלים – זיכער צו מאכן אז קיינער פון‬ ‫באזארגט‪" :‬וואס איז דא געשען מיט שלמה'ן?! וואו האט ער‬ ‫די בחורים פאלן נישט ארויס פונעם שיעור – נאר ער האט זיך‬ ‫דער נמשל איז נישט ווייט צו גיין‪ ...‬דער 'מאור עינים' אין אונזער‬ ‫פארלוירן זיין 'חיות'?!"‪.‬‬ ‫אוועקגעגעבן זיין גאנצע טאג און נאכט צו שמועסן מיט יעדן‬ ‫פרשה רעדט ארום איבער די סוגיא פון 'יסורים'‪ .‬ער איז מסביר‪,‬‬ ‫בלית ברירה זעצט זיך דער טאטע אראפ מיט שלמה‪ ,‬ער עפנט‬ ‫בחור באזונדער‪ ,‬דורכגיין מיט יעדן איינעם זיינע שוועריקייטן‬ ‫אז יסורים איז נישט חס ושלום קיין 'ברוגז' אדער 'כעס' פונעם‬ ‫אויף פאר אים זיין הארץ‪" :‬שלמה‪ ,‬לעצטנס 'לעבסטו' נישט! דו‬ ‫– סיי אין הבנה‪ ,‬סיי אין נפשיות'דיגע קאמפליקאציעס‪ ,‬סיי אין‬ ‫אויבערשטן‪ ,‬נאר בלויז גוטסקייט און רחמנות‪ ,‬כדי מיר זאלן זיך‬ ‫ביסט לעצטנס אויסגעלאשן און אויסגעטרוקנט! דער משגיח‬ ‫סתם אידישקייט‪ ,‬סיי אין עבודת ה' – אים געגעבן דאס גאנצע‬ ‫צוריק דערמאנען פון אים און זיין דבוק אין אים‪ .‬מיט זיין הייליג‬ ‫זאגט מיר אז דו לערנסט פלייסיג און דו שטעלסט זיך צו‪ .‬נו‪ ,‬וואו‬ ‫הארץ און געפיל‪ ,‬באלאכטן מיט וואונדערבארע עצות און חיזוק‪,‬‬ ‫"ה ָּקדוֹ ׁש ָּבר ּו ְך ה ּוא חוֹ ׁ ֵשב ַמ ֲח ׁ ָשבוֹ ת לְ ִבלְ ִּתי יִ ַּדח ִמ ֶּמנּ ּו נִ ָּדח‪,‬‬ ‫לשון‪ַ :‬‬ ‫לאך?! פארוואס ביסטו נישט פרייליך און צופרידן?!"‪.‬‬‫איז דער ָ‬ ‫און באגלייט יעדן איינעם דורכאויס אלע זיינע דורכגענג‪.‬‬ ‫ְורוֹ ֶצה לְ ָק ְרבוֹ ֶא ְצלוֹ ‪ֲ ,‬אזַ י ֵמ ֲח ַמת ׁ ֶש ֵאינוֹ ָּדב ּוק ְּבבוֹ ֵרא יִ ְת ָּב ֵר ְך נוֹ ֵפל לִ ְמקוֹ ם‬ ‫אנשטאט אן ענטפער‪ ,‬צוכליפעט זיך שלמה ווען הייסע טרערן‬ ‫דריי גאנצע חדשים אנגעפילט מיט 'חיות'‪' ,‬סיפוק' און‬ ‫ַה ִּדינִ ים‪ִּ .‬כי ִמי ׁ ֶשה ּוא ָּדב ּוק ְּבבוֹ ֵרא יִ ְת ָּב ֵר ְך ֵאין ָעלָ יו ִּדינִ ים‪ֵ ,‬מ ֲח ַמת ׁ ֶשה ּוא‬ ‫באנעצן זיינע אויגן‪ .‬ער וויינט און באוויינט‪ ,‬נישט קענענדיג‬ ‫רוחניות'דיגע התעלות האט שלמה מיטגעלעבט מיט זיין‬ ‫ָּדב ּוק ִּב ְמקוֹ ר ַח ֵ ּיי ַה ַח ִ ּיים ׁ ֶש ֵאין ׁ ָשם ִּדין ְּכלָ ל‪ּ ,‬ו ְב ֵה ֶפ ְך ִמי ׁ ֶש ֵאינוֹ ָּדב ּוק"‪.‬‬ ‫קומען צום ווארט‪ .‬ענדליך דערציילט ער פאר זיינע עלטערן‬ ‫געטרייען מגיד שיעור‪ ,‬אבער דעמאלט איז דער שווארצער‬ ‫ווען מען איז אפנהארציג און נאנט צום אויבערשטן – 'לעבט' מען‬ ‫וואס איין 'לשון הרע' האט פאר'הרג'עט‪" .‬איך שפיר די לעצטע‬ ‫קאץ דורכגעלאפן צווישן זיי‪ ...‬געווען איז דאס נאך וואס שלמה‬ ‫מיט א 'לעבהאפט'‪ ,‬אבער ווי נאר מען פארמאכט זיך אין זיך און‬ ‫ּפאר וואכן‪ ,‬ווי איך קען נישט אנגיין אין לעבן – ָאן זיין חיזוק!‬ ‫ָ‬ ‫האט פערצופאל זיך געזעצט ביי מיטאג נעבן ברוך‪ ,‬דער שמועס‬ ‫מען האקט אפ דעם דביקות – פאלט מען אריין אין 'דינים'‪ ,‬וואס‬ ‫דאס מיינט פארלאשנקייט און טרוקנקייט‪.‬‬ ‫ער איז מיר געווען אן עכטער געטרייער רבי! איך בין געווען‬ ‫איז געגאנגען מענין לענין‪ ,‬ביז עס איז אנגעקומען צו דער‬ ‫אזוי נאריש אז איך בין אוועקגעגאנגען פון אים! היינט ווייס‬ ‫טעמע פונעם 'מגיד שיעור'‪ ,‬דא האט שלמה זיך צושפרייט און‬ ‫באלד קומט דער יצר הרע און מאכט מטעמים דערפון‪ ...‬ער רעדט‬ ‫איך שוין אז ברוך'ס ווערטער זענען הויל ליגנט און פאלש!"‪.‬‬ ‫באק ציינער‪ ,‬ווי שטארק ער האט הנאה פון‬‫ארויסגעברענגט מיט ַ‬ ‫איין דעם מענטש‪ ,‬אז די 'דינים' וואס ער‬ ‫דער טאטע כאפט נישט‪" :‬נו‪ ,‬ווער לאזט דיר נישט צוריקגיין צו‬ ‫זייער געטרייער מגיד שיעור‪ ,‬און אז ער לעבט ממש פון דעם‬ ‫שפירט יעצט – איז פשוט 'שנאה' און 'כעס'‪ ,‬המשך אין עמוד ב‬ ‫אים?! גיי צו צום מגיד שיעור און פארצייל אים אויף דיינ'ס א‬ ‫ווארימען און ליבליכן קשר וואס דער מגיד שיעור ווייזט אים‬ ‫א‬ ‫נא לא לעיין בשעת התפילה וקריאת התורה‬ ‫אפענע שמועס צווישן דעם משפיע און בחור'ל‬ ‫א חסיד'ישער בחור‬ ‫אינערליכע השתוקקות‬ ‫פארוואס האט נישט די תשוקה פון א אידישע הארץ קיין עק און קיין סוף? • פארוואס אפילו ווען א מענטש‬ ‫האט 'יוצא געווען' און געטון אלעס וואס ער דארף‪ ,‬פארשטילט דאס נישט זיין תשוקה?‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬איך האף אז דער משפיע וועט מיר מוחל זיין‪,‬‬ ‫משפיע‪ :‬שלום וברכה‪ ,‬אברהם יצחק‪.‬‬ ‫אבער כ'טראכט אז דער משפיע רעדט אביסל 'מופשט'‪,‬‬ ‫אביסל 'נישט אויף אונזער וועלט'‪ .‬איך הער אסאך 'הייליגע‬ ‫וואס זוכסטו?‬ ‫משפיע‪ :‬נו‪ ,‬וואס איז היינט די נושא? וואס ווילסטו רעדן?‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬א גוט יאר‪.‬‬ ‫ווערטער' מיט פסוקים פון שיר השירים וואס זענען טאקע‬ ‫מורא'דיג דערהויבן‪ ,‬אבער איך פארשטיי נישט פונקטליך‬ ‫משפיע‪ :‬כ'וועל פרובירן מסביר זיין‪ .‬יעדער האט זיך זיינע‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬גארנישט ספעציעל‪ .‬פארקערט‪ ,‬כ'בין געקומען‬ ‫וואס דער משפיע וויל‪ ...‬וואס איז נישט גוט ווען א מענטש‬ ‫צייטן ווען עבודת ה' קומט אים אן שווער‪ ,‬ווען ס'גייט אים‬ ‫הערן‪ .‬כ'וועל זיך פרייען צו הערן וואס דער משפיע האט צו‬ ‫וויל דאווענען און לערנען ווי ס'דארף צו זיין? די וועג וויאזוי‬ ‫נישט צו לערנען און דאווענען ווי ס'דארף צו זיין‪ .‬אבער‬ ‫זאגן‪.‬‬ ‫מ'דערנענטערט זיך צום אויבערשטן איז דורך לימוד התורה‬ ‫דאקעגן זענען פארהאן צייטן ווען מ'איז מצליח‪ ,‬זמנים פון‬ ‫משפיע‪ :‬כ'האב געטראכט אז מ'זאל רעדן איבער א נושא‬ ‫און עבודת ה'‪ ,‬און לכאורה‪ ,‬אויב טוט ער דאס – איז ער טאקע‬ ‫התעלות ווי דאס לערנען און דאווענען פארט ווי מ'וויל‪ .‬און‬ ‫וואס חסידות האט געמאכט א גרויסע 'עסק' דערפון‪ ,‬דאס איז‬ ‫'אין ארדענונג'‪ ,‬ער איז זיך באמת מקרב צום אויבערשטן!‬ ‫געווענליך‪ ,‬איז דער מענטש צופרידן פון זיך ווען ס'מאכט זיך‬ ‫דער ענין פון 'תשוקה און התלהבות אין עבודת ה''‪ .‬בעסער‬ ‫וואס פעלט נאך דא?‬ ‫אזעלכע מצבים‪ .‬ס'איז אים גוט מיט זיך‪ ,‬ער שפירט אז ער‬ ‫געזאגט‪ ,‬נישט נאר אין עבודת ה'‪ ,‬נאר בכלל‪ ,‬א תשוקה צום‬ ‫טוט וואס מ'פאדערט פון אים‪ .‬ער שפירט אז ער קען מאכן א‬ ‫אויבערשטן און התלהבות און געפיל צו קירבת ה'‪ .‬דאס‬ ‫'טשעק' אויף זיך‪.‬‬ ‫אלעס איז זייער א צענטראלע נושא אינעם דרך החסידות‪.‬‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬נו‪ ,‬וואס איז נישט‬ ‫מתאוה לאור אין סוף‬ ‫גוט דערמיט? ס'איז נישט גוט אז‬ ‫א מענטש שפירט זיך גוט מיט‬ ‫זיך?‬ ‫משפיע‪ :‬א רצון און תשוקה צום אויבערשטן – דאס פעלט‬ ‫משפיע‪ :‬ס'איז זייער גוט‪ .‬די פראגע‬ ‫אים‪ !...‬ער האט טאקע תורה און תפילה און אלע מיני עבודות‪,‬‬ ‫אבער ס'איז 'עיקר חסר מן הספר'! זיין גאנצע תורה און‬ ‫איז נאר‪ ,‬אויב דער מענטש האט א‬ ‫ווילאנג די רצון וואס טרייבט דעם מענטש‬ ‫תפילה און מצוות זענען א מיטל דורך וואס אנצוקומען צו א‬ ‫געוויסע מטרה‪ ,‬זיי אלע זענען א וועג און א 'געצייג' וויאזוי‬ ‫תשוקה צום אויבערשטן? ער האט‬ ‫אן אינערליכע השתוקקות און ווילן‬ ‫איז צו מצליח זיין‪ ,‬דאן וועט זיך דער מענטש‬ ‫אנצוקומען צו דביקות אין אויבערשטן‪ .‬אבער צומאל קען א‬ ‫צו נתקרב ווערן צום אויבערשטן‪,‬‬ ‫אדער איז אים שוין גוט מיט זיך? ער‬ ‫כסדר מעסטן לויט זיינע ארומיגע‬ ‫מענטש אינגאנצן פארגעסן פון די מטרה‪ ,‬און ער פארגעסט‬ ‫אינגאנצן אז ער דארף אריינלייגן כוחות צו אויפפלאמען‬ ‫זוכט נאך דעם אויבערשטן‪ ,‬אדער האלט‬ ‫זיין הארץ צו משתוקק זיין צום אויבערשטן און זוכן קירבתו‬ ‫אז ער איז שוין 'אין ארדענונג' און אז דער‬ ‫יתברך‪ ,‬אויף אזוי ווייט‪ ,‬אזש זיין הארץ איז ליידיג פון די‬ ‫אויבערשטער איז צופרידן פון אים?‬ ‫סארט תשוקה און ווילן‪.‬‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬איך פארשטיי נישט די שאלה‪ .‬לכאורה וויל‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬טאקע א יסודי'שע נושא‪ .‬אדרבא לאמיר הערן‬ ‫נאר וואס? ער לערנט טאקע און ער איז מקיים אלעס וואס‬ ‫דאך דער מענטש שאפן א נחת רוח פארן אויבערשטן‪ ,‬און‬ ‫משפיע‪ :‬ס'איז א ברייטע סוגיא‪ ,‬ס'האט אסאך דרגות און מיר‬ ‫מ'הייסט אים‪ ,‬און ס'קען אפילו זיין אז ער טוט עס געהעריג‬ ‫אויב ער טוט דאס‪ ,‬ווערט ער פרייליך און צופרידן! וואס איז‬ ‫וועלן פרובירן צו רעדן לויט ווי מיר שטייען‪.‬‬ ‫און מיט אן ערנסטקייט‪ ,‬אבער אויב ער וועט זיך פרעגן‪" :‬וואס‬ ‫די פראבלעם מיט אזא געפיל?‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬גראדע די קעפל פון דעם נושא – 'תשוקה‬ ‫באמת טרייבט מיר?" "וואס איז מיין ציל?" צו וואס וויל איך‬ ‫משפיע‪ :‬טאקע דאס איז די פראגע‪ .‬וואס איז געווען דעם‬ ‫און התלהבות' – הערט זיך זייער פשוט‪ .‬ס'הערט זיך נישט‬ ‫אנקומען? דערביי וועט ער אנטפלעקן אז למעשה איז זיין ציל‬ ‫מענטש'ס ציל? וועלכע 'טרייב קראפט' האט געמוטיגט זיין‬ ‫ספעציעל טיף‪ .‬יעדער בחור האט דאך התלהבות אין עבודת‬ ‫בלויז צו זיין א מוצלח און זיך שפירן גוט מיט זיך‪ ...‬אין אזא‬ ‫גאנצע עבודה? זיין 'מאטאר' און 'ברען' איז פשוט געווען‬ ‫ה'‪ ,‬מ'קאכט‪ ,‬מ'פלאקערט‪ ,‬ביים דאווענען‪ ,‬ביי מצוות‪...‬‬ ‫פאל‪ ,‬פעלט אים די עיקר נקודה‪.‬‬ ‫ווייל ער האט געוואלט אנקומען צו פארשידענע הצלחות און‬ ‫משפיע‪ :‬ביסט גערעכט‪ ,‬אבער איך רעד פון אן אינערליכע‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬דאס איז די 'תשוקה' איבער וואס שלמה המלך‬ ‫א צופרידנקייט פון זיין אייגענע הצלחות – אדער האט אים‬ ‫תשוקה און התלהבות‪ .‬פון א פנימיות'דיגע ווילן וואס ברענט‬ ‫רעדט אין שיר השירים?‬ ‫געטריבן א תשוקה און ברען אנצוקומען צו קירבת ה'?‬ ‫אינעווייניג‪ ,‬וואס קען זיך אפשר אויך ארויסווייזן אינדרויסן‪,‬‬ ‫משפיע‪ :‬יא‪ .‬שלמה המלך לייגט אונז אראפ וויאזוי ס'קוקט‬ ‫די פראגע איז אויב ער שפירט צומאל די געפיל וואס שלמה‬ ‫אבער ס'איז בעיקר א תשוקה און אינערליכע זוכעניש וואס‬ ‫אויס דאס הארץ און די 'פנימיות' פון אזא איד‪ ,‬זיין הארץ‬ ‫המלך שילדערט אין 'שיר השירים'‪ ,‬ווי ער ברענגט ארויס‬ ‫קאכט אין הארץ‪ .‬אט די תשוקה דארף ברענען אין יעדנ'ס‬ ‫איז פול מיט תשוקה און ער זוכט קירבת ה'‪ ,‬ער גייט אויס צו‬ ‫די תשוקה און זוכעניש נאך דעם "שאהבה נפשי"‪ ,‬און ער‬ ‫הארץ‪ ,‬איבערהויפט ביי איינער וואס גייט אין די דרכי‬ ‫'את שאהבה נפשו'‪ ,‬אט די תשוקה לאזט אים נישט צורוה‪,‬‬ ‫דערציילט דארט ווי ַ'על ִמ ׁ ְש ָּכ ִבי ַּב ֵּלילוֹ ת ִּב ַּק ׁ ְש ִּתי ֵאת ׁ ֶש ָא ֲה ָבה‬ ‫ית ָ‬ ‫החסידות‪ .‬און ס'איז גראדע נישט אזוי 'פשוט' ווי דו האסט‬ ‫יך ַּב ַּליְ לָ ה'‪ ,‬אז‬ ‫אזויווי דער פסוק זאגט (ישעי' כו ט) 'נַ ְפ ׁ ִשי ִא ִ ּו ִ‬ ‫אתיו‪ָ ,‬אק ּו ָמה ָּנא ַו ֲאסוֹ ְב ָבה ָב ִעיר ַּב ּׁ ְש ָו ִקים‬ ‫נַ ְפ ׁ ִשי‪ְּ ,‬ב ַק ּׁ ָש ָתיו ְולֹא ְמ ָצ ִ‬ ‫עס אראפגעלייגט‪ ,‬אייגנטליך דארף מען זיך מתבונן זיין און‬ ‫דעם מענטש'ס 'נפש'‪ ,‬זיין 'פנימיות' קוקט ארויס און גלוסט‬ ‫ּו ָב ְרחֹבוֹ ת ֲא ַב ְק ׁ ָשה ֵאת ׁ ֶש ָא ֲה ָבה נַ ְפ ׁ ִשי'‪ .‬אונזער 'עובד' דא שפירט‬ ‫עקסטער אריינארבעטן כדי צו זוכה זיין דערצו‪.‬‬ ‫צום אויבערשטן‪ ,‬אויף אזוי ווייט אזש ס'לאזט אים נישט‬ ‫דאס אמאל? ער האט סיי וועלכע אחיזה אין די סארט תשוקה?‬ ‫שלאפן ביינאכט‪.‬‬ ‫ער האט בכלל אן אהנונג פון וואס מ'רעדט? – אדער איז ער‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬אפשר קען דער משפיע בעסער מסביר זיין‪,‬‬ ‫אויך דער הייליגער בעל התניא (פרק מד) איז אזוי מסביר‬ ‫נאר פארנומען צו מאכן 'טשעקס' אויף זיך און צו זיין צופרידן‬ ‫וואס מיינט 'תשוקה' און 'אינערליכע זוכעניש'? כ'האב נישט‬ ‫ית ָ‬ ‫יך' ְּכלוֹ ַמר‬ ‫דעם פסוק‪ ,‬מיט די ווערטער‪"ְ :‬וזֶ ה ׁ ֶש ָא ַמר 'נַ ְפ ׁ ִשי ִא ִ ּו ִ‬ ‫פון זיך שפירן 'מסודר' און 'געלונגען'?‬ ‫גוט פארשטאנען‪...‬‬ ‫חסיד'יש גערעדט ‪ /‬המשך‬ ‫ֲא ִפלּ ּו ָּבזֶ ה ְו ַכיּוֹ ֵצא ָּבזֶ ה יַ ֲא ִמין ִּכי ׁ ָשם ה ּוא ִצ ְמצ ּום ֶא ָּלקוּתוֹ יִ ְת ָּב ֵר ְך‬ ‫צורה פון א 'געשריי' פון בענקשאפט‪" :‬קום צוריק"‪ .‬און דער‬ ‫וואס דער אויבערשטער איז בייז אויף‬ ‫המשך פון עמוד א‬ ‫יש ַהה ּוא‪ְ ,‬וזֶ ה יֵ ָח ׁ ֵשב לְ ַר ֲח ִמים ֶא ְצלוֹ ‪ ,‬לְ ִבלְ ִּתי יִ ַּדח ִמ ֶּמנּ ּו נִ ָּדח‪,‬‬ ‫ֶאל ָה ִא ׁ‬ ‫"יֹותר ִמ ַּמה ֶּׁש ָה ֵעגֶ ל‬ ‫מאור עינים לייגט צו מורא'דיגע ווערטער‪ֵ :‬‬ ‫אים‪ ,‬און ער וויל אים נישט האבן ביי‬ ‫ּו ְכ ׁ ֶשחוֹ ׁ ֵשב ֶּב ֱא ֶמת ֵּכן נַ ֲעשֶׂ ה ֶּב ֱא ֶמת ֵּכן לְ ַמ ְעלָ ה"‪.‬‬ ‫ּתֹוקק ְמאֹוד‬ ‫רֹוצה לְ ָהנִ יק‪ּ ,‬כִ י ַה ַחּיּות ָה ֶעלְ יֹון ִמ ְׁש ֵ‬ ‫רֹוצה לִ ינֹק ָּפ ָרה ֶ‬ ‫ֶ‬ ‫זיך‪ .‬אבער דער מאור עינים דערציילט‬ ‫ֶאל ָה ָא ָדם לִ ְׁשּכֹון ְּבתֹוכֹו" – דער אויבערשטער כביכול איז‬ ‫"מ ַצ ְמ ֵצם ֶאת ַע ְצמוֹ ִּכ ְביָ כוֹ ל ֶאל ָה ָא ָדם ֶא ָּלקוּתוֹ‬ ‫אונז סודות פון חדר‪ְ :‬‬ ‫ווי נאר א מענטש האט אויפגעכאפט אט דעם אמת‪ ,‬אז אלעס איז‬ ‫'משתוקק מאוד'‪ ,‬ער בענקט און שטרעבט צו רוען ביי אונז‪,‬‬ ‫ֶאל ַה ָּמקוֹ ם ׁ ֶשה ּוא ׁ ָשם‪ְּ ,‬באוֹ ָתן ִּדינִ ין ַה ָּב ִאין ָעלָ יו‪ֶ ׁ ,‬ש ִּמ ּתוֹ ְך זֶ ה יִ ְת ָק ֵרב‬ ‫בלויז 'התקרבות' וואס דער אויבערשטער זוכט אים און בעט‬ ‫אסאך מער ווי מיר ווילן זיין נאנט צו אים‪.‬‬ ‫ֵאלָ יו יִ ְת ָּב ֵר ְך ְויָ בוֹ א לִ ְב ִחינַ ת ְּ'ב ֵאר ׁ ָש ַבע'‪ֶ ׁ ,‬שה ּוא לִ ָּד ֵבק ְּביִ ְר ָאתוֹ יִ ְת ָּב ֵר ְך‬ ‫אים צוריקצוקומען צו זיין התקרבות – איז ער שוין אנגעקומען‬ ‫ׁ ֶש ִּנ ְק ָרא ְּ'ב ֵאר' ַמיִ ם ַח ִ ּיים‪ֲ ,‬א ׁ ֶשר ִמי ׁ ֶשה ּוא ָּדב ּוק ָּבזֶ ה ה ּוא 'שָׂ ֵב ַע' ִמ ָּכל‬ ‫'דינים' און 'יסורים' מוזן נישט אלעמאל טייטשן גאר גרויסע‬ ‫צום ציל! אלע 'דינים' און 'צמצומים'‪ ,‬אויסגעלאשנקייט און‬ ‫טוֹ ב ַה ִּנ ְצ ִחי‪ .‬דארט ווייטער ברענגט ער דעם לשון רש"י‪" :‬כי‬ ‫שוועריקייטן‪ ,‬נאר אפילו איין קלייניגקייט וועלכע גייט אים‬ ‫טרוקענקייט – ווערן באלד פארשוואונדן! " ּו ְכ ׁ ֶשנּוֹ ֵתן ֶאל לִ ּבוֹ‬ ‫נישט ווי ער וויל – איז דאס שוין אויך א 'צער'! אויך דארט‬ ‫מטא לחרן יהיב דעתיה למיהדר"‪ ,‬און ער טייטשט 'חרון'‬ ‫זֶ ה ‪ִ -‬מ ָ ּיד נִ ְמ ָּת ִקין ַה ִּדינִ ין ְונוֹ ְפלִ ים ִמ ֶּמנּ ּו ֵמ ַא ַחר ׁ ֶש ָּבא ֶאל ַה ְמ ֻכ ָ ּון" – צי‬ ‫ליגט באהאלטן דעם געשריי פון 'קום צוריק'! ְ"ולָ ֵכן יַ ֲא ִמין ָה ָא ָדם‬ ‫פונעם לשון 'חרון אף'‪"ָ :‬ר ָצה לוֹ ַמר‪ַ ,‬על יְ ֵדי ַה ִּדינִ ים ַה ָּב ִאים ָעלָ יו‬ ‫דען זוכט מען חלילה פון הימל סתם אויסצופייניגן מענטשן?‬ ‫ֶּב ֱאמ ּונָ ה ׁ ְשלֵ ָמה‪ִ ,‬אם יָ בוֹ א ָעלָ יו ֵאיזֶ ה ַצ ַער ְויִ ּס ּו ִרין ח"ו‪ֵ ,‬איזֶ ה ֶה ְפ ֵסד‬ ‫ְויֵ ׁש ׁ ָשם ִצ ְמצ ּום ֶא ָּלקוּתוֹ יִ ְת ָּב ֵר ְך‪ּ ,‬ו ֵמ ֲח ַמת זֶ ה נוֹ ֵתן ֶאל לִ ּבוֹ לָ ׁש ּוב‪ּ ,‬ו ִמ ָ ּיד‬ ‫פארוואס זאל מען אים געבן אפילו דאס מינדעסטער צער?!‬ ‫ֲא ִפלּ ּו מ ּו ָעט‪ֶ ׁ ,‬שה ּוא ִּב ְכ ֵדי לְ עוֹ ְררוֹ ׁ ֶש ִ ּי ְת ָק ֵרב ֶאל ַה ּבוֹ ֵרא יִ ְת ָּב ֵר ְך‪ְ .‬וזֶ ה ּו‬ ‫ָק ְפ ָצה לוֹ ָה ָא ֶרץ ׁ ֶשה ּוא ֶא ֶרץ ַה ַח ִ ּיים ָה ֶעלְ יוֹ נָ ה"‪ .‬דער טרוקנקייט און‬ ‫אויב האט ער שוין דערהערט דעם מעסעדזש ‪ -‬פעלט עס שוין‬ ‫ׁ ֶש ִּנ ְת ַצ ְמ ֵצם ֶא ָּלקוּתוֹ יִ ְת ָּב ַר ְך ֵאלָ יו ְּכפ ּום ׁ ִשע ּו ֵר ּה‪ּ .‬בֹא ּו ְר ֵאה ַמה ׁ ֶש ָא ְמר ּו‬ ‫איגנארירן וואס דער מענטש באקומט פון אויבן – דארט איז‬ ‫פשוט נישט אויס!‬ ‫יכן ַּת ְכלִ ית יִ ּס ּו ִרין ֲא ִפלּ ּו ִה ְכנִ יס יָ דוֹ לְ תוֹ ְך ִּכיסוֹ ' ְוכ ּו'‪ִּ ,‬כי‬ ‫רז"ל ַ'עד ֵה ָ‬ ‫זיך דער אויבערשטער מלבש אויף א צורה פון א 'צמצום'‪ ,‬א‬ ‫ב‬ ‫דאס חסיד'ישע לעבן‬ ‫דער פראפעסאר פון אניפאלי‬ ‫עבודת ה' האט נישט קיין‬ ‫ית ָ‬ ‫יך' ּ ֵפר ּו ׁש ׁ ֶש ֲאנִ י‬ ‫ִמ ּ ְפנֵ י ׁ ֶש ַא ָּתה ה' נַ ְפ ׁ ִשי ְו ַח ֵ ּיי ָה ֲא ִמ ִּתים‪ ,‬לְ ָכ ְך ִ'א ִ ּו ִ‬ ‫ִמ ְת ַא ֶ ּוה ְו ָת ֵאב לְ ָך ְּכ ָא ָדם ַה ִּמ ְת ַא ֶ ּוה לְ ַח ֵ ּיי נַ ְפ ׁשוֹ ‪ּ ,‬ו ְכ ׁ ֶשה ּוא ָחלָ ׁש‬ ‫פראפעסאר'ס 'קליניק'‪.‬‬ ‫א שארפע הוסט האט זיך‬ ‫ישֹן‬‫ּו ְמ ֻע ֶּנה ִמ ְת ַא ֶ ּוה ְו ָת ֵאב ׁ ֶש ָּת ׁש ּוב נַ ְפ ׁשוֹ ֵאלָ יו‪ְ ,‬ו ֵכן ְּכ ׁ ֶשה ּוא הוֹ לֵ ְך לִ ׁ‬ ‫"פראפעסאר? דא אין אניפאלי?"‬ ‫האט דער איד געעפנט א פאר‬ ‫ארויסגעריסן פון רבי אברהמ'ס‬ ‫האלז‪ ,‬די קאליר פון זיין געזיכט‬ ‫שיעור‬ ‫ִמ ְת ַא ֶ ּוה ְו ָח ֵפץ ׁ ֶש ָּת ׁש ּוב נַ ְפ ׁשוֹ ֵאלָ יו ְּכ ׁ ִשע ּור ִמ ּׁ ְשנָ תוֹ ‪ָּ ,‬כ ְך ֲאנִ י ִמ ְת ַא ֶ ּוה‬ ‫ְו ָת ֵאב לְ אוֹ ר ֵאין סוֹ ף ָּבר ּו ְך ה ּוא ַח ֵ ּיי ַה ַח ִ ּיים ָה ֲא ִמ ִּת ִ ּיים לְ ַה ְמ ׁ ִשיכוֹ‬ ‫ברייטע אויגן‪" ,‬ס'טוט מיר לייד; מיר‬ ‫האט זיך געווארפן צווישן רויט און‬ ‫משפיע‪ :‬כ'האב דיר שוין געזאגט; דאס איז גאנץ אן איידעלע‬ ‫יצי ִמ ּׁ ְשנָ ִתי ַּב ַּליְ לָ ה"! די תשוקה‬ ‫ְּב ִק ְר ִּבי ַעל יְ ֵדי ֵע ֶסק ַה ּתוֹ ָרה ְּב ַה ִּק ִ‬ ‫האבן דא נישט קיין פראפעסאר"‪,‬‬ ‫גרינליך‪ ,‬און ער איז אומגעפאלן‬ ‫נקודה‪ ,‬אבער וויבאלד ס'פארנעמט א גרויסע ארט אין דרכי‬ ‫הערט נישט אויף‪ ,‬ס'ווערט נישט איינגעשטילט‪ ,‬וויפיל ער‬ ‫האט ער אויסגעשפרייט זיינע‬ ‫אויף א בענקל‪ ,‬אינגאנצן ערשעפט‪.‬‬ ‫החסידות איז זייער וויכטיג עס צו וויסן און אנצוהייבן‬ ‫זאל נאר לערנען און טון – איז ער אלץ מער משתוקק און‬ ‫הענט‪.‬‬ ‫ארבעטן דערויף‪ ,‬זיך איינגעוואוינען צו מעורר זיין דאס‬ ‫שפירט נאך מער וויפיל ער דארף נאך צוקומען‪...‬‬ ‫"אוי‪ ,‬וויפיל איז דער שיעור צו‬ ‫ליידן?" האט זיך ארויסגעשריגן פון‬ ‫הארץ צו זוכן דעם אויבערשטן און נאר אים וועלן‪ .‬קום‪,‬‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬כ'האב נישט פונקט פארשטאנען די נקודה‪.‬‬ ‫"גוט‪ ,‬איז נישט דער פראפעסאר‪,‬‬ ‫זיין הייזעריג‪ ,‬שליים‪-‬פארלייגטע‬ ‫לאמיר דיר נאר ווייזן ווי קלאר דער הייליגער ראפשיצער‬ ‫איך פארשטיי אז מ'דארף וויסן וואס 'טרייבט' דעם מענטש‪,‬‬ ‫אבער איר האט א דאקטער אין‬ ‫האלז‪ .‬שוין וואכן וואס ער ליידט‬ ‫רב זי"ע ברענגט דאס ארויס אין זיין ספר 'זרע קודש' (פרשת‬ ‫און איך פארשטיי אז יענע 'שטופ' דארף קומען פון א רצון‬ ‫שטעטל?" האט דער בעל עגלה‬ ‫פון די קרענק‪ ,‬און דערווייל ווערט‬ ‫"כי ִה ֵּנה יֵ ׁש ְּבנֵ י ָא ָדם ׁ ֶש ַּמ ְת ִחילִ ין לַ ֲעבֹד ה' ֶּב ֱא ֶמת‪ְ ,‬ו ַעל‬ ‫וירא)‪ִּ :‬‬ ‫צו זיין נאנט צום אויבערשטן‪ .‬דער רצון דארף צוברענגען‬ ‫פרובירט אויף אזא אויפן‪.‬‬ ‫ער גאר נישט פטור דערפון‪.‬‬ ‫יְ ֵדי זֶ ה ַמ ּ ִׂשיגִ ין ֵאיזֶ ה ַמ ְד ֵרגָ ה‪ְ ,‬ונִ ְד ֶמה לָ ֶהם ׁ ֶש ְּכ ָבר ִה ּ ִׂשיג ּו ֲעבוֹ ָדתוֹ‬ ‫דעם דאווענען און לערנען‪ .‬דאס פארשטיי איך‪ .‬אבער‬ ‫"ניין‪ ,‬מיר האבן ניטאמאל א‬ ‫ית"ש ִּב ׁ ְשלֵ מ ּות ּו ְכ ָבר ֵהם ַצ ִּד ִיקים ְ ּגמ ּו ִרים ֲא ׁ ֶשר ֵאין לְ ַמ ְעלָ ה ֵמ ֶהם‪,‬‬ ‫פארוואס דארף דאס צוברענגען אז מ'זאל א גאנצע צייט‬ ‫דאקטער אין שטעטל"‪ ,‬איז געווען‬ ‫ער האט געטראכט אז די מחלה‬ ‫יהם ֵמ ַהשְׂ ִּכיל‬ ‫ּו ֶב ֱא ֶמת לֹא יֵ ְדע ּו ְולֹא יִ ְרא ּו ְולֹא יָ ִבינ ּו ְו ָטח ֵמ ְראוֹ ת ֵעינֵ ֶ‬ ‫שפירן וואס מער תשוקה? פארוואס זאל אזא מענטש נישט‬ ‫די אנטווארט‪.‬‬ ‫וועט אוועקגיין פונקט ווי ס'איז‬ ‫לִ ּב ָֹתם‪ִּ ,‬כי ה ּוא יִ ְת ָּב ֵר ְך ׁ ְשמוֹ ֵאין סוֹ ף ְו ֵאין ֵקץ לְ ַת ְכלִ ית ֲעבוֹ ָדתוֹ ‪,‬‬ ‫מעגן זיין צופרידן פון זיך? ער האט דאך א ברען און תשוקה‬ ‫געקומען‪ ,‬אבער צום באדויער‬ ‫ְו ֵאין לְ ַה ִּביט ַעל ַע ְצמוֹ ַעל ׁש ּום ַמ ְד ֵרגָ ה ׁ ֶש ֵ ּי ׁש לוֹ ׁ ֶש ִ ּי ְת ּ ַפ ּׁ ֵשט ַע ְצמוֹ‬ ‫ר' אברהמ'ס קאפ האט זיך‬ ‫צו קירבת ה'‪ ,‬און ער האט מצליח געווען דערין! ער האט‬ ‫איז די קרענק בלויז געווארן אלץ‬ ‫ְּבזֹאת ַה ַּמ ְד ֵרגָ ה‪ַ ,‬רק יִ ְד ֹרשׁ ְויַ ֲחקֹר ָּת ִמיד יוֹ ֵתר ַא ַחר ֲעבוֹ ָדתוֹ ‪ְ ,‬ו ַאף‬ ‫ארויסגעשטעקט פון פענסטער פון‬ ‫געטון וואס מ'דארף כדי צו נתקרב ווערן צום אויבערשטן!‬ ‫שווערער און ערגער‪ .‬מערסטנס‬ ‫ִאם יִ ְהיֶ ה לוֹ ָּכל ַמ ְד ֵרגוֹ ת ַצ ִּד ִיקים‪ִ ,‬עם ָּכל זֶ ה יָ ִבין ׁ ֶש ֲע ַדיִ ן ָצ ִר ְ‬ ‫יך לוֹ‬ ‫פארוואס דארף ער נאך אלץ שפירן אז ס'פעלט אים נאך‬ ‫וואגן‪" .‬אויך א פעלדשער האט איר‬ ‫נישט?!" האט ער שיער געשריגן‬ ‫טייל פון טאג האט ער פארוויילט‬ ‫לַ ְחקֹר ַא ַחר ֲעבוֹ ָדתוֹ יִ ְת ָּב ֵר ְך ׁ ְשמוֹ יוֹ ֵתר‪ִּ ,‬כי ְּב ַו ַּדאי ֲע ַדיִ ן לֹא ָּבא‬ ‫און אז ער דארף נאך אסאך טון כדי אנצוקומען צום‬ ‫פון גרויס שטוינונג‪ ,‬ביים זען די‬ ‫אין בעט‪ ,‬בשעת זיינע אלע ביינער‬ ‫לְ ַת ְכלִ ית ֲעבוֹ ָדתוֹ ‪ֵּ ,‬כ ָיון ׁ ֶשה ּוא יִ ְת ָּב ֵר ְך ׁ ְשמוֹ ֵאין סוֹ ף ְו ֵאין ֵקץ ְו ֵאין‬ ‫אויבערשטן?‬ ‫האבן געברענט און זיין קאפ האט‬ ‫ַּת ְכלִ ית"‪.‬‬ ‫נעגאטיווע שאקל מיטן קאפ וואס‬ ‫געשווינדלט‪.‬‬ ‫משפיע‪ :‬ווייל דער אויבערשטער איז 'אין סוף'‪ ,‬און וויפיל‬ ‫דער איד האט אים געגעבן‪.‬‬ ‫האסט פארשטאנען וואס ס'שטייט דא? די מינוט וואס א‬ ‫מ'זאל אים נאר דינען – איז עס ווי גארנישט אנקעגן אים!‬ ‫"איך פאר שוין צום רבי'ן"‪ ,‬האט ער‬ ‫מענטש האט אן אמת'ע תשוקה צום אויבערשטן – ווערט‬ ‫דעריבער‪ ,‬ווילאנג די רצון וואס טרייבט דעם מענטש איז‬ ‫נישט קיין פראפעסאר‪ ,‬נישט קיין‬ ‫אויסגערופן אנטשלאסן‪" ,‬כ'מוז זיך‬ ‫ער קיינמאל נישט זאט דערפון‪ ,‬די תשוקה ווערט קיינמאל‬ ‫צו מצליח זיין אדער צו בלויז ערפילן זיין תפקיד‪ ,‬דאן וועט‬ ‫דאקטער און ניטאמאל א פעלדשער‬ ‫מזכיר זיין פאר אים"‪.‬‬ ‫נישט איינגעשטילט‪ .‬פארקערט‪ ,‬ס'ווערט נאר שטערקער‬ ‫זיך דער מענטש כסדר מעסטן לויט זיינע ארומיגע‪ ,‬און‬ ‫איז פארהאן אין אניפאלי‪ ,‬און דא‬ ‫האט אים דער רבי אהערגעשיקט‬ ‫געווארן‬ ‫איז‬ ‫וואגן‬ ‫דער‬ ‫און שטערקער‪ .‬דער מענטש איז בכלל נישט פארנומען צו‬ ‫דעמאלטס‪ ,‬ווי נאר ער וועט זען אז ער ערפילט טאקע זיין‬ ‫ער זאל זיך קומען היילן‪!?...‬‬ ‫אויסגערישט מיט קישענעס און‬ ‫מאכן חשבונות וויפיל ער האט שוין געטון און וואס ער האט‬ ‫תפקיד אויף א גוטע אופן אין פארגלייך צו זיין סביבה –‬ ‫דאכענעס‪ ,‬רבי אברהם איז געווארן‬ ‫שוין יוצא געווען‪ ,‬נאר זיין גאנצע הארץ איז איינגעשפאנט‬ ‫וועט ער זיך שפירן צופרידן און אקעי‪ .‬אבער אויב ס'ברענט‬ ‫ר' אברהם האט געהייסן דעם בעל‬ ‫צו זוכן וואס מער קירבת ה'!‬ ‫איבערגעדעקט מיט א ווייכע‪,‬‬ ‫אים קירבת אלקים‪ ,‬דאס אינטערעסירט אים און דאס‬ ‫עגלה זיך גלייך אויסצודרייען און‬ ‫זיך אומקערן קיין נעשכיז‪ .‬אפשר‬ ‫ווארעמע קאלדרע‪ ,‬דער בעל עגלה‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬ס'הערט זיך מורא'דיג‪ .‬איך הייב עס אביסל‬ ‫טרייבט אים‪ ,‬וועט ער זיך מעסטן לויט דעם אויבערשטנ'ס‬ ‫האט געשמיסן די פערד און מ'האט‬ ‫אן צו פארשטיין‪.‬‬ ‫'סטאנדארטן' – נו‪ ,‬און דער אויבערשטער איז דאך אן 'אין‬ ‫האבן זיך זאכן געטוישט דא אין‬ ‫זיך ארויסגעלאזט קיין נעשכיז‪.‬‬ ‫משפיע‪ :‬דא האסטו א משל‪ ,‬וואס דער ראפשיצער רב‬ ‫סוף'‪ ,‬ביי וועמען ס'איז בכלל נישט שייך די מושג פון 'יוצא‬ ‫שטעטל‪ ,‬און דער רבי ווייסט‬ ‫ברענגט בשם דעם הייליגן בארדיטשובער זי"ע‪ ,‬ממש‬ ‫זיין' און 'זיין אקעי'‪ ...‬פאר אזא מענטש וועט בכלל נישט‬ ‫נאכנישט דערפון‪ .‬יעדנספאל‪ ,‬קיין‬ ‫יט ׁשוֹ ב ָא ַמר ָמ ׁ ָשל ַעל‬ ‫אר ִּד ְ‬ ‫וועגן דעם נושא‪"ְ :‬ו ָה ַרב ַה ָּקדוֹ ׁש ִמ ַּב ְ‬ ‫אנגיין דאס אז ער פילט ריכטיג אן זיין טאג‪ ,‬אין פארגלייך‬ ‫פראפעסאר איז נישטא צו טרעפן‬ ‫הרה"ק רבי איציקל נעשכיזער זי"ע‬ ‫זֶ ה‪ ,‬לְ ֶמלֶ ְך ׁ ֶש ָעשָׂ ה לוֹ ִמגְ ָּדל ָ ּגבוֹ ַּה ְמאוֹ ד‪ְ ,‬והוֹ לְ ִכים ְּב ַמ ְד ֵרגוֹ ת ֶאל‬ ‫צו זיינע ארומיגע‪ ,‬וויבאלד ער מעסט זיך נאר לויטן‬ ‫אין אניפאלי‪.‬‬ ‫האט געליינט ר' אברהמ'ס קוויטל‪,‬‬ ‫ַה ִּמגְ ָּדל‪ְ ,‬ו ֵא ֶצל ָּכל ַמ ְד ֵרגָ ה ַו ֲעלִ ָ ּיה ׁ ֶשעוֹ לִ ין‪ ,‬יֵ ׁש ֲח ָד ִרים ֵמאוֹ ְצ ֵרי‬ ‫אויבערשטן‪ ,‬וואס אין אזא פאל‪ ,‬שפירט ער אלעמאל ווי‬ ‫"פאר זיך היילן ביים פראפעסאר‬ ‫ַה ֶּמלֶ ְך ׁ ֶש ְּמ ִא ִירים ְמאוֹ ד‪ְ ,‬ו ַה ְּכ ִסיל ַההוֹ לֵ ְך ְו ַכ ָ ּונָ תוֹ לֵ ילֵ ְך ֶאל ַה ֶּמלֶ ְך‬ ‫ס'איז דא נאך מער ווי זיך צו הייבן‪ .‬זיין תשוקה ווערט נאר‬ ‫פון אניפאלי‪ ,‬דארט וועסטו‬ ‫לְ ִה ׁ ְש ַּת ֲע ׁ ֵש ַע ִעם ַה ֶּמלֶ ְך‪ֲ ,‬א ָבל ֵּכ ָיון ׁ ֶש ָעלָ ה ֵאיזֶ ה ַמ ְד ֵרגוֹ ת ְורוֹ ֶאה‬ ‫וואס גרעסער און העכער‪.‬‬ ‫קיין‬ ‫נישטא‬ ‫ס'איז‬ ‫"רבי‪,‬‬ ‫פראפעסאר אין אניפאלי!" האט ר'‬ ‫געהאלפן ווערן מיט א רפואה"‪,‬‬ ‫ַה ֲח ָד ִרים ׁ ֶש ְּמ ִא ִירים ְמאוֹ ד‪ ,‬סוֹ ֵבר ׁ ֶש ּׁ ָשם ַה ֶּמלֶ ְך וּפוֹ נֶ ה לְ ׁ ָשם‪ֲ ,‬א ָבל‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬ביים אויבערשטן איז נישטא אזא מושג ווי‬ ‫אברהם געמאלדן דעם נעשכיזער‬ ‫האט דער צדיק געזאגט‪ ,‬בשעת'ן‬ ‫ֶּב ֱא ֶמת ָהיָ ה לוֹ לְ ָה ִבין ִאלּ ּו ָהיָ ה ׁ ֵשם ַה ֶּמלֶ ְך‪ ,‬לָ ָּמה עוֹ לִ ין עוֹ ד לְ ַמ ְעלָ ה‬ ‫'יוצא זיין'?! דער אויבערשטער פארלאנגט דאך נישט פון א‬ ‫צדיק‪ ,‬ווי נאר ער איז אנגעקומען‬ ‫באגלייטן ר' אברהמ'ן ביזן טיר‪.‬‬ ‫יח ּולְ ָה ִבין‬ ‫ַמ ְד ֵרגוֹ ת ְ ּגבוֹ ִהים יוֹ ֵתר ֵמ ֵאלּ ּו ַה ֲח ָד ִרים‪ְ ,‬ו ָהיָ ה לוֹ לְ הוֹ ִכ ַ‬ ‫מענטש מער ווי ער קען‪ ,‬און אויב ער האט געטון וואס ער‬ ‫לפני הקודש‪.‬‬ ‫אניפאלי? א פראפעסאר? 'די וועג‬ ‫ִמ ֶּזה ׁ ֶש ֲע ַדיִ ן לֹא ָּבא לְ ֶח ֶדר ַה ֶּמלֶ ְך‪ְ ,‬ולֹא לִ ְפנוֹ ת ֶאל ׁש ּום ָמקוֹ ם ְו ֶח ֶדר‬ ‫האט געקענט – איז דער אויבערשטער צופרידן פון אים!‬ ‫קיין אניפאלי קען דויערן גאנצע‬ ‫ַה ֵּמ ִאיר‪ַ ,‬רק לַ ֲעשׂ וֹ ת ׁ ֶשלּ וֹ ְולַ ֲעלוֹ ת יוֹ ֵתר ְויוֹ ֵתר לְ ִה ְת ָק ֵרב ֶאל ַה ֶּמלֶ ְך"‪.‬‬ ‫נישט אזוי?‬ ‫"אזוי?! ס'איז נישטא קיין‬ ‫פראפעסאר אין אניפאלי? אויך‬ ‫זעקס וואכן‪ ,‬און אין אזא שווערע‬ ‫א מורא'דיגער משל‪ ,‬ער זאגט אז די מינוט א מענטש‬ ‫משפיע‪ :‬גערעכט‪ ,‬כ'האב נישט געמיינט אז דער‬ ‫נישט קיין דאקטער און אפילו‬ ‫צושטאנד בין איך נישט זיכער אז‬ ‫דערהערט אז ס'איז נאך דא אסאך דרגות העכער אים‪,‬‬ ‫אויבערשטער איז נישט צופרידן פונעם מענטש‪ .‬אוודאי‬ ‫נישט א פעלדשער"‪ ,‬האט אים דער‬ ‫כ'וועל נאך דערלעבן ביז אהין‪'?...‬‬ ‫אנערקענט ער אז ער איז נאכנישט אנגעקומען צום קעניג!‬ ‫פאדערט נישט דער אויבערשטער מער וויפיל דער מענטש‬ ‫צדיק געפרעגט‪.‬‬ ‫האט ר' אברהם געטראכט פאר‬ ‫און יעדער פון אונז ווייסט אז ס'איז דא צדיקים וואס דינען‬ ‫איז מסוגל‪ ,‬אבער למעשה‪ ,‬דער אויבערשטער וויל דאס‬ ‫א מינוט‪ ,‬אבער ער האט גלייך‬ ‫דעם אויבערשטן אסאך מער ווי אונז‪ ,‬און וויפיל כוחות‬ ‫הארץ‪ ,‬ער וויל די תשוקה פון א מענטש‪ .‬ער וויל אז דער‬ ‫"ניין"‪ ,‬האט ר' אברהם געענטפערט‪,‬‬ ‫מ'זאל נאר אריינלייגן און ווי שטארק מ'זאל זיך נאר‬ ‫מענטש זאל וועלן נאר אים אליינס און ס'זאל אים נאר‬ ‫חוצפה'דיגע‬ ‫די‬ ‫פארשטילט‬ ‫שאקלענדיג מיטן קאפ אזויווי‬ ‫אנשטרענגען‪ ,‬איז נישט קיין שאלה אז ס'וועט אלץ בלייבן‬ ‫אנגיין קירבת ה'‪ ,‬וואס דעריבער – ווען דער מענטש זוכט‬ ‫מחשבה מיט א געשריי‪' .‬דער רבי‬ ‫יענער אניפאליער איינוואוינער‪.‬‬ ‫אן א שיעור מדריגות צו וואס מ'קען נאך אנקומען‪ ...‬אויב‬ ‫בלויז קירבת אלקים – ווערט ער קיינמאל נישט רואיג און‬ ‫האט געזאגט אז דער פראפעסאר‬ ‫"דעמאלטס וואס טוען זיי ווען‬ ‫פון אניפאלי וועט מיר אויסהיילן‪,‬‬ ‫אזוי‪ ,‬איז דאס אליינס א באווייז אז די 'חדר המלך' געפינט‬ ‫קיינמאל נישט צופרידן פון זיך‪ ,‬וויבאלד זיין גאנצער 'וועזן'‬ ‫איינער ווערט נישט געזונט?" האט‬ ‫און אזוי וועל איך טון!' איז ער‬ ‫זיך אסאך העכער‪ ,‬אומבאגרייפליך העכער‪ .‬וואס לויט דעם‪,‬‬ ‫באשטייט פון זוכן קירבת ה'‪ ,‬און היות קירבת ה' האט נישט‬ ‫דער צדיק געפרעגט ר' אברהם‪.‬‬ ‫געווען אנטשלאסן‪.‬‬ ‫אויב זוכט ער באמת דעם קעניג אליינס‪ ,‬וועט ער נישט‬ ‫קיין שיעור – נאך וואס דער אויבערשטער האט נישט קיין‬ ‫"וואס זיי טוען? זיי האבן נישט‬ ‫רוען און זיין השתוקקות וועט נאר ווערן אלץ שטערקער‬ ‫שיעור – דעריבער‪ ,‬וואס מער דער מענטש וועט דינען דעם‬ ‫ר' אברהם איז ארויפגעשטיגן אויף‬ ‫קיין צוויי ברירות; זיי קענען‬ ‫און גרעסער‪.‬‬ ‫אויבערשטן‪ ,‬וועט ער זיך אלץ מער איבערצייגן ווי שטארק‬ ‫זיין וואגן און זיך ארויסגעלאזט‬ ‫נאר מתפלל זיין צום אויבערשטן‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬זייער שיין‪ .‬דער משפיע זאגט דא אזעלכע‬ ‫דער אויבערשטער איז אן 'אין סוף'‪ ,‬און דערביי וואס מער‬ ‫אויפן וועג קיין אניפאלי‪ .‬און‬ ‫משתוקק זיין צו אים‪.‬‬ ‫און האפן אויפן בעסטן‪ .‬דאס‬ ‫געוויס‪ ,‬גאנצע זעקס וואכן איז‬ ‫חידושים‪ ,‬און כ'דארף עס גרונטליך דורכטראכטן און‬ ‫קענען זיי טון‪ .‬זיך איינבעטן ביים‬ ‫ער געווען אויף די וועגן‪ ,‬ביז‬ ‫פארשטיין‪ .‬און איך האף אז דאס וועט מיר נישט אנקומען‬ ‫אברהם יצחק‪ :‬כ'הער‪ .‬דאס איז עכט א נייע מושג וואס‬ ‫אויבערשטן"‪.‬‬ ‫צו שווער‪ ,‬מיטן אויבערשטנ'ס הילף‪.‬‬ ‫כ'האב קיינמאל נישט געהערט‪.‬‬ ‫דער וואגן האט דערגרייכט דעם‬ ‫פונקען ‪ /‬קורצע יסודות פון תלמידי הבעש"ט זי"ע‬ ‫"נו‪ ,‬אברהם"‪ ,‬האט זיך דער צדיק‬ ‫אריינגאנג צום קליינעם שטעטל‪.‬‬ ‫געוואנדן צו אים‪" ,‬צו 'יענער‬ ‫ער האט זיך נישט פארזוימט פאר‬ ‫פראפעסאר' האב איך דיר‬ ‫קיין סעקונדע‪" .‬פאר זאפארט‬ ‫געשיקט‪ ,‬ער איז דער פראפעסאר‬ ‫פון אניפאלי‪ .‬נישט קיין צווייטער‬ ‫צום פראפעסאר פון שטעטל"‪,‬‬ ‫האט ער אנגעוויזן דעם בעל‬ ‫'הללוקה ‪ -‬כי טוב זמרה אלקינו' כביכול דער אויבערשטער איז דער‬ ‫ווי דער בורא עולם‪ .‬זיי מתפלל‬ ‫עגלה‪ .‬אבער דער לעצטער‪ ,‬נישט‬ ‫וואס זינגט די לויב‪ ,‬ווייל ווען נישט די הילף פון אויבערשטן‪ ,‬וואלט‬ ‫צו אים און ער וועט דיר שיקן‬ ‫א גאנצע רפואה‪ ,‬אויך אן קיין‬ ‫זייענדיג באקאנט אין די געסלעך‬ ‫און אדרעסן‪ ,‬האט אפגעשטעלט‬ ‫מען נישט געקענט זאגן אפילו איין דיבור פארן אויבערשטן‪.‬‬ ‫דאקטוירים און פראפעסארן!"‬ ‫(מאור ושמש‪ ,‬פסח)‬ ‫הרה"ק ר' אלימלך מליזענסק זי"ע‬ ‫א פארבייגייער ער זאל אים‬ ‫מקור‪ :‬רשפי אש‬ ‫אנצייגן ווי אנצוקומען צו דעם‬ ‫ג‬ ‫שאלות ותשובות אין עבודת ה' מיט א חסיד'ישע בליק‬ ‫א קלארקייט אין לעבן‬ ‫מלחמה צווישן די צוויי נפשות (ד)‬ ‫די אונטערשטע שורה איז – זיין געטליך! איבערגעבן קאנטראל פאר אונזער הייליגע נשמה!‬ ‫זענען נאראנים"‪ ,‬ווייל עולם הנגינה איז נאנט צום עולם התשובה‪ ,‬נאך‬ ‫וואס נגינה קען געוויס צוברענגען תשובה‪ ,‬אבער ווען מ'לייגט נישט צו‬ ‫זיין געטליך!‬ ‫שאלה‪:‬‬ ‫קיין שכל'דיגע התבוננות‪ ,‬קען די נגינה בלויז צוברענגען מ'זאל זיך אליינס‬ ‫אייגנטליך‪ ,‬בעומק‪ ,‬געפינט זיך דא די אמת'ע מהות און תכלית‬ ‫אין דער פארגאנגענהייט איז דא געווען אן אריכות‬ ‫שפירן‪ .‬און די זעלבע איז מיט יעדע רגש)‪.‬‬ ‫וואס א איד זוכט אויף דער וועלט‪ ,‬וואס דאס איז דער יסוד‬ ‫איבער די יסוד פון 'שתי נפשות'‪ .‬ס'איז געווארן‬ ‫א למעשה'דיגע תמצית‬ ‫פון כל התורה כולה‪ .‬ווייל מ'דארף פארשטיין‪ ,‬אז מיר זענען‬ ‫אויסגעשמועסט אז יעדער איד ענטהאלט אין זיך‬ ‫נישט אראפגעקומען אויף דער וועלט כדי צו זיין א 'גוטער‬ ‫צוויי סארט נפשות‪ ,‬און אז די קאנטראסט צווישן‬ ‫מענטש' – זאל זיין דער בעסטער וואס איז שייך‪ .‬נאר מיר‬ ‫זיי צוויי איז שמים‪-‬וארץ; נעמליך‪ ,‬אז די 'נפש‬ ‫לאמיר צוזאמנעמען אין קורצן אלע למעשה'דיגע נקודות וואס‬ ‫זענען געווארן אויסגעשמועסט אין דעם מאמר‪:‬‬ ‫זענען אהערגעקומען כדי צו זיין 'געטליך'‪ ,‬צו זיין 'דבוק‬ ‫האלקית' ציט נאכאנאנד צום אויבערשטן‪ ,‬דאקעגן‬ ‫בהשי"ת'‪ ,‬צו זיין 'אינגאנצן בטל און נכלל אין אויבערשטן'‪,‬‬ ‫די 'נפש הטבעית' (‪'-‬הבהמית') ציט די גאנצע צייט‬ ‫א‪ .‬דער עיקר מלחמה צווישן די נפש האלקית און די נפש‬ ‫צו זיין א 'מקום מוכן פאר השראת השכינה'‪' ,‬א דירה פארן‬ ‫הבהמית‪ ,‬איז דורכ'ן אונטערהייבן די נפש האלקית‪ ,‬סיי אין‬ ‫צו 'ישות' און 'פירוד'‪ .‬אבער דא קומט אריין א‬ ‫אויבערשטן בתחתונים'‪.‬‬ ‫מורא'דיגע שאלה‪ :‬למעשה‪ ,‬וואס טוט מען ווען איין‬ ‫תורה ומצוות‪ ,‬סיי אין אהבה ויראה‪ ,‬אין אמונה ודביקות‪ ,‬אין‬ ‫עבודת התפילה‪ ,‬אין אויפלייכטן שבתים און ימים טובים און‬ ‫אפילו לויט די באגריפן פון די נפש הבהמית‪ ,‬איז זיין א 'גוטער‬ ‫נפש ציט דא און די אנדערע ציט דארט?! וויאזוי‬ ‫התקשרות צו צדיקים‪ ,‬און אין יעדע זאך וואס דערלייכט און‬ ‫מענטש' ווערד אן א שיעור ווייניגער ווי צו זיין 'געטליך'‪.‬‬ ‫באקעמפט מען און באזיגט מען דעם נפש הבהמית?‬ ‫שוין אפגערעדט ווען מ'גייט צו מיט אן אמת'ע בליק‪ ,‬אז ס'איז‬ ‫לאמיר צונעמען די תשובה‪:‬‬ ‫איז מגלה די נשמה און איר אמת'ע דביקות אין אויבערשטן‪.‬‬ ‫פשוט באלעבן די נשמה‪ ,‬די נאטורליכע צורה פון א איד וואס‬ ‫נישטא קיין אנדערע מציאות אויסער אלקותו יתברך‪ ,‬דאן צו‬ ‫וויל און איז זיך משתוקק און איז דבוק בה'‪.‬‬ ‫זיין א 'גוטער מענטש' איז פשוט קליפה און פירוד און העדר‬ ‫די נשמה איז בוחר; נישט‬ ‫און שקר‪ ,‬און ס'איז נישטא קיין אנדערע מעגליכקייט אויסער‬ ‫ב‪ .‬פונדעסטוועגן‪ ,‬זענען דא צייטן און אומשטענדן ווי ס'איז‬ ‫זיין א משכן פאר השראת שכינתו יתברך‪ ,‬צו וואס דווקא מיר‬ ‫דער שכל‬ ‫שווער צו מגלה זיין די אור הנשמה‪ ,‬און ס'איז נישטא קיין‬ ‫אידן קענען זוכה זיין‪.‬‬ ‫אנדערע עצה אויסער אייננעמען און איבערצייגן די נפש‬ ‫הבהמית‪ .‬און די מטרה דערפון איז‪ ,‬איבערצודרייען און מברר‬ ‫פארשטייט זיך‪ ,‬ס'פעלט ניטאמאל אויס דאס ארויסצוברענגען‪,‬‬ ‫זיין אויך די נפש הבהמית צום גוטן‪ .‬ווייל די נפש הבהמית פון‬ ‫אז די זאך – פון זיין 'געטליך' – האט בכלל נישט קיין שייכות‬ ‫לאמיר מסכם זיין און בעסער ארויסהאבן דעם ענין‪:‬‬ ‫א איד איז מעורב פון 'טוב ורע'‪ ,‬און אויך זי דארף ווערן נכלל‬ ‫מיט די נפש השכלית‪ ,‬וויבאלד דער פלאן דא איז בכלל נישט‬ ‫ווען מ'רעדט פון עבודת ה'‪ ,‬מלחמת היצר‪ ,‬און די מלחמה‬ ‫אין דביקותו יתברך‪.‬‬ ‫צו ארבעטן מיטן שכל‪ ,‬נאר דער פלאן איז צו ארבעטן מיט‬ ‫צווישן אונזערע צוויי נפשות – רעדט מען נישט פון עפעס‬ ‫די נשמה און אמונה און אור אלקותו יתברך וואס ווערט‬ ‫וואס די נפש השכלית טוט‪ ,‬נאר פון עפעס וואס מ'טוט 'מיטן'‬ ‫ג‪ .‬די נפש הבהמית איז איינגעטיילט צווישן 'יצרים' און‬ ‫נתגלה אין די נפש האלקית‪ .‬נאר ווי געזאגט‪ ,‬דאס ארט ווי‬ ‫נפש השכלית! מ'רעדט דא נישט פון קיין עבודה מצד די נפש‬ ‫'רגשות'‪ .‬יצרים טוען איר בכלל נישט ערפילן‪ ,‬און זיי קומען‬ ‫די עבודה ווערט אפגעטון איז מיט די נפש השכלית‪ ,‬ווייל‬ ‫השכלית‪ ,‬נאר פון אן עבודה מצד די נפש האלקית! אין מער‬ ‫אינגאנצן פון א בהמה'ישע פלאץ (און דאס איז די 'נפש הבהמית')‪,‬‬ ‫מ'דארף אויפלייכטן די נפש האלקית ביז טיף אריין אין די‬ ‫פשוט'ע ווערטער‪ :‬מ'רעדט דא נישט פון א בחירה וואס די שכל‬ ‫דאקעגן 'רגשות' טוען ערפילן און ברענגען פארגעניגן פאר‬ ‫נפש השכלית‪ ,‬אייננעמען די נפש הבהמית און דארט מאכן‬ ‫מאכט‪ ,‬נאר פון א בחירה פון די נשמה!‬ ‫די נפש‪ ,‬כאטש אויף א באגרעניצטע אופן (און דאס איז די 'נפש‬ ‫רוען אורו יתברך אויך בתחתונים‪.‬‬ ‫השכלית')‪.‬‬ ‫די נקודה איז פשוט‪ ,‬ליכטיג און קלאר‪.‬‬ ‫ס'איז נישט ווי מענטשן זענען נאטורליך געוואוינט צו‬ ‫דאס איז א מלחמה וואס שפילט זיך אויס אינעהאלב די נפש‬ ‫טראכטן‪ ,‬אז זייער שכל וועלט אויס אויב זי זאל נאכגיין די‬ ‫חזנים זענען נאראנים‪...‬‬ ‫הבהמית זעלבסט‪ ,‬דעריבער איז עס נישט די עכטע מלחמה‬ ‫נפש האלקית אדער נאך די נפש הבהמית‪ .‬אייגנטליך האט‬ ‫פון וואס די ספרים הק' רעדן‪ .‬אבער מיט דעם אלעם איז א‬ ‫נישט קיין זין אזוי צו טראכטן‪ ,‬צוליב א רייע סיבות (צווישן‬ ‫מענטש מחויב צו עוסק זיין דערין‪ ,‬יעדעס מאל 'אקטיוויזירן'‬ ‫צום שלוס‪ ,‬איז כדאי צו צולייגן א קליינע הערה וואס געוויסע‬ ‫אנדערע‪ ,‬וויבאלד די שכל איז אליינס טייל פון די נפש הבהמית און אויך‬ ‫זיין שכל און שיקול הדעת כדי צו זען אויב ס'ווערט ערוועקט‬ ‫וועלן פרעגן‪ :‬אויב די נפש הבהמית איז למעשה די 'נפש‬ ‫איר מטרה איז זיך צו אליינס שפירן‪ ,‬ווי ערקלערט‪ ,‬און דעריבער קען‬ ‫אין אים א 'יצר' אדער א 'רגש'‪ ,‬און אפשטעלן די בהמה‬ ‫הרגש'‪ ,‬דעמאלטס פארוואס זאל מען ארבעטן מיט די נפש‬ ‫זי אנקומען צו נאך מער קליפה)‪ .‬אבער ווער ס'האט שוין אמאל‬ ‫פון איבערנעמען קאנטראל‪ .‬נאר מ'דארף וויסן‪ ,‬אז אונזער‬ ‫השכלית? פארוואס זאל מען נישט גיין גלייך צו די רגש‪ ,‬אנצינדן‬ ‫געלערנט און פארשטאנען די תכלית און מהות פון 'בחירה'‪,‬‬ ‫מטרה דערמיט איז נישט אויסצואיידלען די נפש הבהמית און‬ ‫די הרגשים פאר עבודת ה'?‬ ‫וועט נישט זיין מסוגל צו פארשטיין וויאזוי ס'איז בכלל שייך‬ ‫פארגרעסערן די נפרד'יגע 'יש'‪ ,‬נאר אלס א מטרה פון "דרך‬ ‫אזוי צו טראכטן‪.‬‬ ‫ארץ קדמה לתורה"‪ ,‬כדי אז דורכדעם זאל ער איינצוימען‬ ‫און די ענטפער איז‪ ,‬אז ס'קען טאקע זיין אז מ'דארף אויך‬ ‫זיינע יצרים און קענען מקיים זיין דעם רצון ה' און זיין דבוק‬ ‫צוציען די הרגשים פאר עבודת ה'‪ ,‬און געוויס האבן זיך‬ ‫דא איז נישט דער פלאץ צו מאריך זיין איבער די מהות‬ ‫בו יתברך‪.‬‬ ‫חסיד'ישע אידן אזוי געפירט און צוגעלייגט הייסע געפילן‬ ‫פון 'בחירה'‪ ,‬אבער די הבנה דערפון אין קורצן איז‪ ,‬אז‬ ‫אין עבודת ה' אין אלע הינזיכטן‪ ,‬אבער נאך אלע מעשיות‪,‬‬ ‫(און אגב גערעדט‪ ,‬ס'ווערט מבואר אין 'תניא' פרק ב'‪ ,‬אז וויפיל די נפש‬ ‫'בחירה' איז די צורה ווי ס'ווערט פארווירקליכט דער "דירה‬ ‫מ'קען זיך נישט אפגעבן בלויז מיט רגשות‪ ,‬נאר מ'דארף זיי‬ ‫הבהמית וועט באשטיין פון 'יצרים' אדער 'רגשות‪-‬שכל'‪ ,‬ווענדט זיך אין‬ ‫בתחתונים"‪ ,‬וויבאלד די בחירה איז א וואונדערליכע התגלות‬ ‫'מברר' זיין דורכזיפן און אויסארבעטן מיטן שכל‪ .‬און די‬ ‫די עלטערן‪ .‬ווייל דאס איז דער ענין פון די 'לבוש'‪ ,‬איבער וואס דער תניא‬ ‫אלקית ווי דער תחתון איז זיך מתבטל און זיך כולל אינעם‬ ‫סיבה איז וויבאלד רגשות 'פארשטייען' נישט‪ ,‬דעריבער טוען‬ ‫רעדט דארט)‪.‬‬ ‫בורא‪ ,‬וואס דערביי שאפט ער כביכול א נייע געטליכע בריאה‬ ‫זיי נאטורליך ארבעטן פאר זייער אייגענע טובה‪ .‬דאס הייסט‪,‬‬ ‫ד‪ .‬די אמת'ע מלחמה שפילט זיך אויס צווישן די נפש האלקית‬ ‫און השפעה‪ .‬דער איד איז משפיע און מגלה אלקותו יתברך‬ ‫די הרגשים פון די נפש הבהמית‪ ,‬באשטייען בעיקר פון זיך‬ ‫און די נפש השכלית‪ ,‬אויב מ'זאל זיך אליינס שפירן אלס‬ ‫אין זיינע אלע מעשים (ווייל עמקות'דיג גערעדט‪ ,‬יעדע 'בחירה' איז‬ ‫אליינס שפירן‪ .‬אזוי קומט אויס אז א מענטש קען זינגען און‬ ‫אן אייגענע מציאות‪ ,‬אדער שפירן און מתבטל זיין און‬ ‫פאקטיש ממש א בריאה חדשה‪ ,‬ווייל ווען נישט‪ ,‬איז דאך "אין אדם נוקף‬ ‫זינגען פאר שעות ארוכות פארן אויבערשטן‪ ,‬אבער אויב ער‬ ‫אינגאנצן נכלל ווערן אין אלקותו יתברך‪ .‬די בחירה מאכט‬ ‫אצבעו מלמטה אלא אם כן מכריזין עליו מלמעלה"‪ ,‬און דאס איז נישט‬ ‫וועט נישט צולייגן אביסל דעת און א שכל'דיגע קלארקייט‬ ‫די נפש האלקית אליינס‪ ,‬זי מאכט די בחירה און זי איז די‬ ‫קיין בחירה)‪.‬‬ ‫אז ער זינגט פארן אויבערשטן און נישט פאר זיך – דאן קומט‬ ‫וואס קעמפט‪ ,‬און מיט דעם ברענגט זי אראפ אלקותו יתברך‬ ‫אויס אז אלע הרגשות וואס ער האט אנגעצינדן זענען סתם‬ ‫דעריבער איז העכסט פשוט‪ ,‬אז אט די התגלות האט נישט‬ ‫אויף די וועלט‪.‬‬ ‫געווען שטארקע געפילן פון זיך זעלבסט שפירן‪ ,‬אזויווי‬ ‫קיין שום שייכות מיטן נפש השכלית און מיטן נפש הבהמית‪,‬‬ ‫ה‪ .‬דאס פלאץ וואו די עבודה שפילט זיך אפ איז אינערהאלב‬ ‫מ'קען זען בחוש‪ ,‬ואכמ"ל‪.‬‬ ‫נאר עס באלאנגט כל‪-‬כולו פארן נפש האלקית‪ .‬דווקא זי איז‬ ‫די נפש השכלית‪ ,‬דורך שכל'דיגע איבערצייגונגען‪ ,‬אויף אן‬ ‫דעריבער‪ ,‬אפילו ווען מען ערוועקט די אייגענע הרגשות‬ ‫מגלה די בחירה האלקית (און מיר האבן שוין עטוואס אנגערירט‬ ‫אופן אז אויך די נפש הבהמית זאל פארשטיין און דערהערן אז‬ ‫פאר עבודת ה'‪ ,‬דארף עס קומען מתוך אן אנערקענונג און‬ ‫די איידעלע שאלה‪ ,‬וויאזוי קען די נפש האלקית בוחר זיין אן עבירה?‬ ‫אויך פאר איר איז ווערד זיך צו מתחבר זיין צו עבודת ה'‪ .‬און‬ ‫שכל'דיגע התבוננות אין גדלות ה'‪ ,‬אין אמיתת מציאות ה'‪,‬‬ ‫די קורצע ענטפער דערויף איז‪ ,‬אז זי איז בוחר 'נישט' צו בוחר זיין‪ ,‬און‬ ‫מיט די צייט‪ ,‬ווערט די נפש השכלית אויסגעלייטערט‪ ,‬אזוי אז‬ ‫אין די שייכות וואס ער האט מיט אונז‪ ,‬און אין דאס וואס די‬ ‫דורכדעם ווערט זי כביכול 'פארכאפט' דורך די נפש הבהמית וועלכע נוצט‬ ‫אויך זי וויל דעם אויבערשטן באמת‪.‬‬ ‫הרגשות זענען געוואנדן צו אים און נישט כדי זיך צו אליינס‬ ‫איר צו באגיין די עבירה‪ .‬אבער לעת עתה קענען מיר נישט מאריך זיין‬ ‫מיט גרויס הצלחה און סייעתא דשמיא!‬ ‫שפירן (און מ'קען זאגן‪ ,‬אז דאס איז פשט וואס די וועלט זאגט "חזנים‬ ‫דערין)‪.‬‬ ‫נתנדב לטובת נשמת‬ ‫חלק מהוצאות הגליון‬ ‫פטרון חצי חודש כסלו‬ ‫זי"ע ה'בת עין'‬ ‫לורינץ שליט"א הרה"ק ר' אברהם דוד ב"ר דוד‬ ‫לרגל ההילולא קדישא י"ב כסלו‬ ‫נדבת ידידנו הנכבד הרה"ח ר' דוד‬ ‫נדבת ידידנו הנכבד הרה"ח ר' יעקב יהושע פיש שליט"א‬ ‫הפצת הגליון בק"ק‬ ‫לזכות הרב ישראל בן אסתר הדסה הי"ו‬ ‫לזיווג הגון בקרוב ובניקל‬ ‫לרגל שמחתו בהולדת בנו למזל טוב‬ ‫בזכות מרן הבעש"ט הק' זי"ע ירווה ממנו רוב נחת דקדושה‬ ‫לעילוי נשמת אביו הרה"ח ר' אלתר בן ציון ב"ר מרדכי שלמה ז"ל‬ ‫נלב"ע ז' כסלו תשפ"ה‬ ‫וויען נתנדב ע"י‬ ‫אידישער הערצער ווארטן אויף אביסל ליכטיגקייט אבער מ'ווארט אויף אייער שותפות‬ ‫צו מנדב זיין א מאמר‪/‬אפטיילונג‪ ,‬אדער הפצה ביי אייך אין ביהמ"ד און דאס גלייכן רופט‪848.243.1624 :‬‬ ‫אימעיל ‪ | DD0722531385@gmail.com‬תורם צו זיין אויטאמאטיש‪347-428-6483 :‬‬ ‫ד‬