gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

הילולא דצדיקיא - אידיש · Hilileh detzidkei - Yiddish — ויצא (2026-11-16)

מוציא לאור: הילולא דצדיקיא - אידיש · Hilileh detzidkei - Yiddish

שבוע: ויצא (2026-11-16)

הילולא דצדיקיא - אידיש · Hilileh detzidkei - Yiddish — ויצא (2026-11-16)

פתח את ה-PDF הורדה

‫ע"י אלימלך הנשטטר מלמד תשב"ר בת"ת דרכי אבותינו לייקוואד יצ"ו – כתה ד'‬ ‫לנדב וליטול חלק בזכות הפצת סיפורי צדיקים רופט ‪ ,347 678 0652‬או לאי מעיל ‪shabbosstory@gmail.com‬‬ ‫הבהרה‪ :‬מיר געבן רשות צו מאכן קאפיס פון די 'גאנצע' גליון פאר אייערע בית המדרש‪ ,‬מוסדות התורה וכדו'‪ ,‬אבער עס איז נישט ערלויבט צו ארויס נעמען שטיקלך און‬ ‫מאכן קאפיס פון בלויז א חלק דערפון‪ .‬אויך איז נישט ערלויבט צו נעמען אונזער מעשיות וואס מיר האבן אפגעטייפט און עס טוישען אויף סיי וועלכע וועג אז מען זאל‬ ‫עס קענען ניצען פאר אייגענע געברויך‪ ,‬מיר האבן אריין געלייגט אסאך ארבעט אין די מעשיות (אויב ווילט איהר אז מיר זאלן אייך שיקען מעשיות אויף א וועג וואס איהר קענט עס‬ ‫ניצען קען מען אונז רופען און מסדר זיין)‪.‬‬ ‫שבת ויצא‪ -‬שנה יד גליון ‪)577( 11‬‬ ‫הרב הקדוש ר' אברהם דוב בן ר' דוד זי"ע‪ ,‬מאווריטש‪ ,‬מגדולי מנהיגי החסידות‪ ,‬י"ב כסלו תר"א‬ ‫געבוירען ‪ :‬בערך אין יאר תק"ך צו זיין טאטע ר' דוד אוירבאך א מגיד און חמלניק‪ .‬אוועק‪ :‬י"ב כסלו תר"א‪ .‬חתונה געהאט‪ :‬טאכטער פון ר' נתן נטע פון אווריטש (תלמיד הבעש"ט)‪ .‬קינדער‪:‬‬ ‫נישט געהאט‪ .‬תלמיד‪ :‬פון ר' מנחם נחום טשערנאבלער און זיין זוהן ר' מרדכי טשענאבלער‪ ,‬ר' לוי יצחק מבארדיטשוב‪ .‬געווען רב‪ :‬אין זיטאמור און אווריטש‪ ,‬שפעטער אין יאר תקצ"א האט‬ ‫ער זיך געצויגן קיין ארץ ישראל און זיך באזעצט אין צפת‪ ,‬וואס כאטש ער איז געווען רב ביי די חסידים‪ ,‬איז ער געווען אנגענומען און הייליג ביי אלע קרייזן‪ .‬זיינע תורות‪' :‬בת עין'‪ .‬ער ליגט‪ :‬אין‬ ‫די אלטע בית החיים אין צפת‪ ,‬לעבן ר' דוד שלמה אייבשיץ (דער 'ערבי נחל')‪.‬‬ ‫עס פאר מיר א פרייליכע טאג‪ ,‬דערפאר מאך איך א סעודה‪ ,‬צו לויבען און דאנקן דער‬ ‫נישט מיט עסען וואקסט מען‬ ‫אייבישטער אז איך האב ב"ה זוכה געווען דערצו'‪.‬‬ ‫דער בת עין איז שוין אלס קינד געזעצן און הארעוועט אין לערנען‪ ,‬אזוי אויך‬ ‫שפעטער האט ער געהייסן זיין משמש ר' זלמן אז ער זאל שרייבן צו ר' מרדכי‬ ‫איז ער געשטיגן מיט הייליגקייט‪.‬‬ ‫טשערנאבל‪' ,‬אז די ערשטע ‪ 3‬יאר אין ארץ ישראל האט ער גארנישט געשפירט‪ ,‬און איך האב‬ ‫ווען ער איז געווען א רבי מיט אסאך תלמידים און חסידים האט ער אמאל‬ ‫חרטה געהאט אז איך בין געקומען‪ ,‬און איך האב געשפירט אז די ‪ 3‬יאר איז אזוי ווי ‪ 3‬יאר‬ ‫פאציילט‪ ,‬אז איינמאל ווען ער איז געווען ‪ 9‬יאר אלט‪ ,‬איז ער אמאל אויף געווען א גאנץ‬ ‫ערלה וואס מען טוט גארנישט מיט די פרוכט‪ ,‬אבער היינט ביי כתר האב איך זוכה געווען‬ ‫דאנערשטיג נאכט‪ ,‬ווי ער איז געזעצן אין געלערנט‪ ,‬נעקסטע צופרי האט זיין באבע איהם‬ ‫צו שפירן די הייליגקייט'‪.‬‬ ‫געגעבן צו עסן א גוט שטיקל געבראטענע פלייש‪ ,‬האט ער געטראכט ביי זיך פארוואס איז‬ ‫זיין באבע איהם אזוי מכבד היינט‪ ,‬מיט א שטיקל פלייש וואס ער באקומט קיינמאל נישט‪,‬‬ ‫די מויל אזוי ווי ארץ ישראל‬ ‫האט ער מחליט געווען אז דאס איז זיכער אלס באלוינונג פאר אויף זיין א גאנצע נאכט און‬ ‫פאר ער איז געפארן קיין ארץ ישראל איז ער געפארן צו ר' אהרן פון זיטאמיר‪,‬‬ ‫געלערנט‪ .‬ער האט געהאט אזויפיל צער דערפון‪ ,‬אז מען איז איהם מכבד וועגען זיין לערנן‪,‬‬ ‫ר' אהרן האט זיך דעמאלסט נישט גוט געשפירט‪ .‬האט ר' אהרן געזאגט פאר דער בת עין‪,‬‬ ‫אז ער האט פון גרויס עגמת נפש אראפ געביסן א שטיקל פלייש פון זיין האנט‪ .‬פירט אויס‬ ‫אזוי ווי דו טראכסט און דו ווילסט דאך פארן קיין ארץ ישראל‪ ,‬און די וואסער פון ארץ‬ ‫דער צדיק 'פארוואס זאג איך אייך די מעשה‪ ,‬אז עטץ זאלטס נישט מיינען אז מיט בלויז עסן‬ ‫ישראל איז גוט פאר מיר צו ווערען אויסגעהיילט‪ ,‬דערפאר בעט איך דיר אז דו זאלסט אריין‬ ‫וואקסט מען א רבי'‪.‬‬ ‫נעמען וואסער אין דיין מויל‪ ,‬און דערנאך עס אריין גיסען אין א בעכער‪ ,‬וועט עס זיין אזוי‬ ‫ווי וואסער וואס קומט פון ארץ ישראל‪ ,‬און איך וויל עס טרינקן‪ ,‬אזוי ארום וועל איך ווערן‬ ‫הייליגע אויערן‬ ‫געזונט‪.‬‬ ‫ר' אברהם דוב זי"ע (דער בת עין) איז געווען א נאנטע תלמיד פון ר' נחום‬ ‫דער בת עין האט אזוי געטוהן‪ ,‬און ר' אהרן האט געטרינקן פון די וואסער‪ ,‬און‬ ‫טשערנאבלער זי"ע‪ ,‬און ר' נחום האט איהם שטארק מחשיב געווען‪.‬‬ ‫ווי וואונדערליך איז געווען אז ר' אהרן איז געזונט געווארן‪ ,‬צוליב דעם וואס דער בת עין‬ ‫אמאל ווען ער איז געווען ביי זיין רבי ר' נחום פון טשערנאבל‪ ,‬און ר' נחום האט‬ ‫האט בלויז געטראכט פון פארן קיין ארץ ישראל‪ ,‬איז זיין מויל שוין געווען הייליג אזוי ווי‬ ‫געזאגט תורה איז ר' אברהם דוב געשטאנן ביים עק פון טיש און צוגעהערט פון דערווייטנס‪,‬‬ ‫ארץ ישראל‪ ,‬און די הייליגקייט האט ער אריין געלייגט אין די וואסער‪.‬‬ ‫שפעטער ווען ר' נחום האט געענדיגט זאגן תורה‪ ,‬האט ער גערעדט וועגען אנדערע זאכן‬ ‫וואס צדיקים האבן א ספעציעל ענין אין דעם‪ ,‬אבער פאר פשוטע מענטשן זעהט עס אויס‬ ‫דער ארימאן וואס היט‬ ‫ווי ממש פשוטע רייד‪ ,‬דעמאלסט האט זיך ר' אברהם דוב שטארק צוגעבויגען צו קענען הערן‬ ‫פאר ער איז געפארן קיין ארץ ישראל‪ ,‬איז ער געפארן זיך געזעגנן פון ר' מרדכי‬ ‫וואס ר' נחום זאגט‪.‬‬ ‫פון טשערנאבל זי"ע‪ ,‬און ער האט איהם געבעטן אז ער זאל איהם געבן א שמירה אויף דער‬ ‫איז דארט געווען איין תלמיד וואס איז איהם נישט געפאלן וואס ר' אברהם דוד‬ ‫וועג‪ ,‬האט ר' מרדכי איהם געזאגט אז ער זאל פארן צו די שטאט 'אדעס'‪ .‬ווען ער איז‬ ‫טוט‪ ,‬און ער האט איהם געפרעגט‪ ,‬פארוואס ווען דער רבי זאגט תורה שטייסטו ביים עק‬ ‫געפארן צו אדעס‪ ,‬און ער איז דארט געגאנגן צו דער גאון ר' יעקב‪ ,‬און געפרעגט צו דער‬ ‫טיש און די שטופסט זיך נישט‪ ,‬אבער ווען דער רבי רעט פון סתם זאכען שטופט ער זיך צו‬ ‫מגיד האט איהם עפעס געגעבן פאר א שמירה אויף דער וועג? האט ער געזאגט אז ניין‪ .‬דער‬ ‫הערן‪ .‬ווען ר' נחום טשערנאבלער האט דאס געהערט‪ ,‬האט ער זיך אנגערופען און געזאגט‬ ‫בת עין האט דארט געווארט פאר ‪ 2‬וואכן‪ ,‬און ווען ער האט געזען אז גארנישט קומט אהן‬ ‫'אז די אויערן פון ר' אברהם דוב זענען אזוי הייליג אויסגארבעט‪ ,‬אז ווען עס הערט תורה‬ ‫איז ער געפארן אהן גארנישט‪.‬‬ ‫דארף ער זיך נישט צובייגען און עס הערט זיך גרונג‪ ,‬אבער ווען מען רעט אנדערע זאכן‪,‬‬ ‫דער ערשטע טאג ווען דער בת עין איז געזעצן אויף דער שיף קומט צו איהם אן‬ ‫קענען זיינע הייליגע אויערן עס נישט הערן אזוי גוט‪ ,‬דערפאר מוז ער זיך צובייגען עס צו‬ ‫ארימא ן בעהט איהם צדקה‪ ,‬ווען דער בת עין האט געזען אז ער זעהט אויס ווי א חשובע‬ ‫הערן'‪.‬‬ ‫ארימאן‪ ,‬האט ער איהם געוואלט געבן ‪ 2‬גאלדענע רענדליך‪ ,‬אבער דער ארימאן האט געזאגט‬ ‫אויך האט ער זיך אסאך געדרייט ביים הייליגע ריזשינער זי"ע און ביי דער‬ ‫אז ער וויל נישט נאר א רויטע רענדל (וואס איז אסאך מער)‪ ,‬אבער דער בת עין האט געזאגט‬ ‫הייליגע ר' ר' זושא‪ ,‬וואס האבן איהם זייער שטארק מחשיב געווען און געזאגט אויף איהם‬ ‫אז ער פארט צו ארץ ישראל ‪ ,‬און איך האב נאר ווייניג געלט‪ ,‬און דער ארימאן איז נעלם‬ ‫גרויסע הייליגע זאכן‪ .‬אויך האט ער זיך געדרייט ביי אסאך צדיקים אין זיין דור‪.‬‬ ‫געווארן‪ .‬דער צווייטע טאג‪ ,‬איז דער ארימאן נאכאמאל געקומען‪ ,‬און ער האט ווייטער נאר‬ ‫געוואלט א רויטע רענדל‪ ,‬און אזוי אויך דער דריטע טאג‪ .‬ווען מען איז אנגעקומען קיין ארץ‬ ‫די שטיינער שיינען‬ ‫ישראל און איז אראפ פון דער שיף‪ ,‬איז דער ארימאן אויך אראפ פון שיף‪ ,‬און דער ארימאן‬ ‫ער האט אלע יארן געהאפט און געשטרעבט צו פארען וואוינען קיין ארץ ישראל‪,‬‬ ‫זאגט איהם 'איך וויל פון דיר נישט קיין געלט‪ ,‬ווייל דער מגיד פון טשערנאבל (ר' מרדכי)‬ ‫וואס נאך אסאך צוגרייטונגען איז ער ענדליך געפארן קיין ארץ ישראל ווי ער האט דארט‬ ‫זי"ע‪ ,‬האט מיר געשיקט אז איך זאל דיר היטען אויף דער וועג‪.‬‬ ‫געוואוינט אין צפת ביז ער איז אוועק‪.‬‬ ‫ווען ער איז אנגעקומען קיין ארץ ישראל האט ער זיך פארשפארט אין זיין צימער‬ ‫קפיצת הדרך‬ ‫פאר ‪ 3‬יאר‪ .‬אמאל אין פשוטע וואכעדיגע טאג איז ער ארויס פון זיין צימער‪ ,‬זיך אנגעטוהן‬ ‫דער וועג קיין ארץ ישראל איז געווען מיט א נס‪ ,‬ווען די נארמאלע סדר צו‬ ‫מיט שבת'דיגע קליידער‪ ,‬ער האט צוזאם גערופען אלע זיינע חבירים און חסידים‪ ,‬און‬ ‫פארען קיין ארץ ישראל מיט א שיף פלעגט דעמאלסט נעמען ‪ 4‬וואכען‪ ,‬און דא האט עס‬ ‫געמאכט א סעודה און זיך שטארק געפרייט‪ .‬קיינער האט נישט פארשטאנען וואס די פרייד‬ ‫גענומען נישט מער ווי ‪ 16‬טעג‪ .‬ווען דער קאפיטאן פון די שיף האט געזען ווי שנעל עס‬ ‫איז‪ ,‬האט דער צדיק געזאגט 'איך וועל ענק פארציילען וואס די גרויסע שמחה איז היינט'‪.‬‬ ‫האט עס געזען‪ ,‬איז ארויף געשפרינגן און געשוואוירען‪ ,‬אז ער איז זיכער אז דאס איז נאר‬ ‫איינמאל ווען איך בין געווען רב אין די שטאט זיטאמיר‪ ,‬איז דארט אנגעקומען‬ ‫אין די זכות פון דער צדיק איז מען אנגעקומען אזוי שנעל‪ ,‬ווייל ער פארט שוין אסאך מאל‬ ‫א יוד פון ארץ ישראל‪ ,‬וואס איז געגאנגן נאכגעלט‪ ,‬און ער איז איינגעשטאנען ביי מיר‬ ‫דער וועג‪ ,‬און עס האט נאך קיינמאל נישט פאסירט אז מען זאל אנקומען אזוי שנעל‪.‬‬ ‫אינדערהיים‪ ,‬ווען איך האב געזען אז ער איז א חשובע מענטש האב איך איהם שטארק מכבד‬ ‫געווען‪ ,‬און מיר האבן אנגעהויבן צו רעדן וועגען די חשיבות פון ארץ ישראל‪ .‬אזוי האט ער‬ ‫צדקה‬ ‫מיר א יעדען טאג פארציילט נאך זאכן וועגן די גרויסקייט פון ארץ ישראל‪ ,‬ביז איינמאל‬ ‫אנקומענדיג קיין ארץ ישראל האט ער זיך גלייך גענומען צו העלפן די ארימע‬ ‫האט ער מיר געזאגט אז ארץ ישראל איז אזוי חשוב‪ ,‬אז 'אפילו איהרע פשוטע שטיינער וואס‬ ‫לייט אין ארץ ישראל‪ ,‬אויך האט ער געפענט אין זיין הויז א אפטיילונג פאר הכנסת אורחים‪,‬‬ ‫וואלגערן זיך אויף דער ערד‪ ,‬שיינען און בליטשקענן אזוי ווי טייערע דימאנטן'‪ .‬ווען איך‬ ‫ווי ער האט צוגעשטעלט פאר א יעדעם צו עסען‪ ,‬טרינקען און צו שלאפן‪ ,‬ווען ער האט נישט‬ ‫האב דאס געהערט בין איך שטארק באגייסטערט געווארן‪ ,‬און איך האב געזאגט פאר דער‬ ‫געהאט קיין פלאץ האט ער געבעטן ביי זיינע שכנים אז זיי זאלען אויך האבן א חלק אין די‬ ‫גאסט 'אויב עס איז טאקע אזוי‪ ,‬וויל איך אליינס פארן צו ארץ ישראל דאס צו זעהן'‪.‬‬ ‫מצוה פון אריין נעמען געסט‪.‬‬ ‫נאך אסאך צייט האב איך ב"ה זוכה געווען צו אהער קומען וואוינען אין ארץ‬ ‫ישראלל‪ ,‬אבער איך האב נישט געזען ווי די שטיינער בליטשקענען ווי דימאנטן‪ .‬איינמאל‬ ‫ווייץ פון ארץ ישראל‬ ‫גייענדיג אויפן גאס‪ ,‬האב איך באמערקט יענער יוד‪ ,‬און איך האב איהם געפרעגט וואס איז‬ ‫ווען ער איז געפארן קיין ארץ ישראל מיט זיין משפחה און תלמידים‪ ,‬איז געווען‬ ‫דאס וואס דו האסט מיר געזאגט אז די שטיינער פון די גאס שיינען? האט דער יוד מיר‬ ‫פאר זיי זייער שווער זיך צו צוגעוואוינען צו דער נייעם לעבנס שטייגער וואס זיי זענען נישט‬ ‫געזאגט 'דאס קענען נישט זעהן פשוטע מענשטען‪ ,‬נאר מענטשן וואס זענען זוכה צו דעם'‪,‬‬ ‫געווען צוגעוואוינט ביז היינט‪ ,‬זיי האבן זיך אסאך מאל אפגערעדט אז עס איז שווער צו‬ ‫ווען איך האב דאס געהערט האט עס מיר שטארק וויי געטוהן‪ ,‬פארוואס איך בין נאכנישט‬ ‫מאכן א טייג פון די מעל וואס וואקסט אין ארץ ישראל‪ ,‬ווייל עס איז אנדערע סארט מעל‪,‬‬ ‫זוכה דאס צו זעהן און פארשטיין‪ ,‬האב איך מיך פארשפארט אין מיין צימער פאר א לאנגע‬ ‫און נישט אזוי גוט‪ .‬אבער פון דער צווייטע זייט האט ר' אברהם דוב געזאגט אז ער וויל נאר‬ ‫צייט און זיך געהייליגט און גערייניגט צו קענען זוכה זיין דאס צו זעהן‪.‬‬ ‫עסען פון דער מעהל פון ארץ ישראל און נישט פון מעהל פון חוץ לארץ‪ ,‬אזוי ווייט אז‬ ‫פירט אויס דער צדיק 'היינט איז געקומען די טאג וואס כ' האב זוכה געווען צו‬ ‫איינמאל האט זיך געמאכט אז עס איז נישט געוואקסן גענוג ווייץ און ארץ ישראל‪ ,‬אז מען‬ ‫זעהן די הייליגקייט און לעכטיגקייט פון די פשוטע שטיינער פון ארץ ישראל‪ ,‬דערפאר איז‬ ‫גערופען א שניידער זאל עס פארעכטן‪ .‬ווען דער שניידער איז געקומען‪ ,‬האט ר' אהרן איהם‬ ‫האט געמוזט ברענגן ווייץ פון חוץ לארץ‪ ,‬אבער ר' אברהם דוב האט בשום אופן נישט‬ ‫געזאגט 'אז ער זאל גארנישט אוועק שניידן פון די וועסטל בשעת ער פארעכט דאס‪ ,‬נאר ער‬ ‫געוואלט עסן פון יענער מעהל‪ ,‬נאר פון די ווייץ פון ארץ ישראל‪.‬‬ ‫זאל אלעס לאזן אזוי ווי עס איז אין צונייען‪ ,‬ווייל ער וויל נישט אז עס זאל עפעס פעלן פון‬ ‫די הייליגע וועסטל פון דער צדיק'‪.‬‬ ‫זיין תלמיד‬ ‫ער האט געהאט א נאנטע תלמיד ר' שמואל העליר זצ"ל‪ ,‬וואס דער בת עין‬ ‫זיך געפרייט מיט די ספר‬ ‫האט געלערנט מיט איהם און איהם אויסגעלערנט זיינע הייליגע וועגן‪ ,‬ער האט אויך באפוילן‬ ‫דער תפארת שלמה פון ראדאמסק האט אמאל געשיקט זיין משמש ר' אברהם‬ ‫זיין תלמיד ר' שמואל זיך צו לערנן דאקטעריי‪ ,‬און צו ווערן א מוהל‪.‬‬ ‫לייב‪ ,‬אז ער זאל גיין צו דער שטאט פאלאוונא‪ ,‬וואס דארט וואוינט א שוחט וואס האט דער‬ ‫אמאל איז א קינד פון ר' שמואל געווארן קראנק‪ ,‬און ר' שמואל איז געגאנגן אין‬ ‫ספר 'בת עין'‪ ,‬און ער זאל איהם בעטען אז ער וויל בארגן די ספר פאר אפאר טעג‪ .‬א וואך‬ ‫מקוה און געטראכט צו פאסטן פאר ‪ 3‬טעג‪ .‬אויפן וועג ארויס פון מקוה האט ער באגעגנט‬ ‫שפעטער איז דער שוחט געווען ביי דער תפארת שלמה פאר שבת‪ ,‬און נאך שבת ווען דער‬ ‫זיין רבי ר' אברהם דוב‪ ,‬און נאך פאר ער זאגט עפעס‪ ,‬זאגט איהם זיין רבי 'ר' שמואל פאסט‬ ‫שוחט האט געוואלט אהיים פארן איז ער אריין צו דער תפארת שלמה צוריק בעטן די ספר‪,‬‬ ‫נישט‪ ,‬פאסטן איז מעורר דינים'‪.‬‬ ‫אבער דער צדיק האט איהם געבעטן אז ער זאל נאך לאזען די ספר ביי איהם פאר א שטיק‬ ‫צייט‪ ,‬דער יוד האט פארשטאנן אז דער ספר האט א גרויסע חשיבות ביי דער צדיק‪ ,‬האט ער‬ ‫נישט טראכטן‬ ‫געזאגט אז ער געבט עס איהם אוועק פאר א מתנה‪.‬‬ ‫זיין תלמיד ר' שמואל העליר וואס איז געווארן א דאקטאר נאר צוליב די באפעל‬ ‫ווען דער צדיק האט דאס געהערט האט ער שטארק הנאה געהאט און ער האט‬ ‫פון זיין גרויסן רבי‪ ,‬האט געוואלט אפלאזן צו טוהן און דאקטעריי וואס זיין רבי האט איהם‬ ‫איהם געזאגט מיט א שמייכל 'יעצט אז דאס איז מיינס‪ ,‬וועל איך דיר עס נישט פארקויפן‬ ‫געהייסן‪ ,‬ווייל עס שטערט איהם פון דאווענען און לערנן‪ .‬ווען ער האט עס געזאגט פאר זיין‬ ‫אפילו פאר ‪ 18‬גאלדענע רענדלעך (א ריזיגע סומע געלט)'‪ .‬דער צדיק האט געהייסן מען‬ ‫רבי‪ ,‬האט ער איהם געזאגט אז ער זאל בלייבן א דאקטאר‪ ,‬ווייל דורך דעם וואס ער היילט‬ ‫זאל ברענגן לחיים‪ ,‬און געהייסן א יעדעם טרינקען‪ ,‬אזוי ווי מען מאכט ביי א שמחה‪ .‬דערנאך‬ ‫אויס די אראבערס אומזונסט‪ ,‬נעמט ער אביסל אוועק די פיינטשאפט וואס די אראבער האבן‬ ‫האט דער תפארת שלמה געזאגט 'די מחבר פון דער ספר איז געווען פון די פארצייטישע‬ ‫צו די יודען‪ .‬ר' שמואל האט זיך אבער אפגערעדט‪ ,‬אז די אלע ביכער וואס ער דארף ליינען‬ ‫יודען (געמיינט צו זאגען אז ער האט געהאט 'א הויעכע און הייליגע נשמה')‪ ,‬און איך האב‬ ‫וועגען דאקטעריי‪ ,‬מאכט איםה טראכטן דערפון ביים דאוונען און עס שטערט איהם ‪.‬‬ ‫שטענדיג געוואלט פארען צו איהם‪ ,‬אבער צוליב די ווייטקייט פון די פלאץ בין איך קיינמאל‬ ‫דעמאלסט האט זיין רבי געלייגט זיין הענט אויף זיין קאף און איהם געבענשט 'אז די אלע‬ ‫נישט אנגעקומן צו איהם‪ ,‬און ער איז ליידער אוועק אהן קיין קינדער‪ ,‬און צום סוף איז ער‬ ‫זאכען וועלן איהם בכלל נישט שטערן ביים דאווענן און ער וועט נישט טראכטן דערפון'‪ ,‬און‬ ‫געפארן צו ארץ ישראל און דארט אוועק‪ ,‬און מיין זוהן אברהם ישכר בער הייסט נאך איהם'‪.‬‬ ‫פונקט ווי דער צדיק האט איהם געוואונטשן איז מקויים געווארן‪.‬‬ ‫די מגפה שטעלט זיך אפ‬ ‫א פייערדיגע זויל‬ ‫אין יאר ה' תר"א האט אויסגעבראכען א מגפה אין צפת ווי אסאך זענען ליידער‬ ‫בשעת דער צדיק האט געוואוינט אין צפת פלעגט ער קיינמאל נישט גיין צו קיין‬ ‫גאשטארבען‪ ,‬אין דער צדיק איז אויך געווען צווישען די וואס זענען ליידער קראנק געווארען‪,‬‬ ‫לוויות‪ ,‬איינמאל איז אין די שטאט צפת אוועק א פשוטע יוד‪ ,‬אין דער צדיק איז ארויס צו‬ ‫און ער האט צוגעזאגט אז ער וועט זיין די לעצטע וואס וועט שטארבען פון די מגפה‪ .‬אין‬ ‫דער לוי'‪ ,‬ווען מען האט איהם געפרעגט פארוואס צו די לוי' גייט ער יא? האט ער געזאגט‬ ‫טאקע אויף י"ב בכסלו איז ער אוועק‪ ,‬און די פטירה פון דער צדיק האט באשיצט און די‬ ‫'אז ער האט געזען ווי פאר דער טויטע מענטש גייט א פייערדיגע זויל (נאר ער וואס איז א‬ ‫מגיפה האט זיך אפגעשטעלט‪.‬‬ ‫צדיק האט עס געזען און נישט די פשוטע מענטשן)‪ ,‬וואס ווייזט עפעס ספעציעל וועגן איהם'‪.‬‬ ‫ביי די צייט פון די מגפה‪ ,‬ווען איינער איז געשטארבן‪ ,‬האט מען נישט געלאזט‬ ‫שפעטער ווען מען האט גענומען די טויטע צו דער מקוה פון אר"י הק' אין צפת‬ ‫קיינער צורירען און באגראבן די טויטע‪ ,‬ווייל ווער עס האט נאר אנגערירט אזא מענטש‬ ‫צו טובלן פאר מען באגראבט אהים‪ ,‬האט די חברה קדושה באמערקט ווי זיינע צוויי פיס‬ ‫אפילו נאכן טויט‪ ,‬קען איבער כאפן די קראנקייט‪ ,‬דערפאר האבן נאר מענטשן וואס זענען‬ ‫זענען פארברענט‪ ,‬ווען מען האט געפרעגט זיין ווייב וואס דאס איז? האט זי פארציילט אז‬ ‫שוין סיי ווי קראנק‪ ,‬געמעגט צו גיין צו דער טויטע און איהם באגראבן‪ .‬ווען דער צדיק איז‬ ‫איהר מאן פלעגט ארום גיין אין די דערפלעך פארקויפן סחורה פאר די אראבער‪ .‬איינמאל‬ ‫אוועק זענען אנדערע מענטשן יא צוגעגאנגן צו דער צדיק‪ ,‬ווייל א יעדער האט געוואלט‬ ‫האט איינער פון די אראבער וואס קויפן ביי איהם‪ ,‬אהים געצווינגן צו חתונה האבן מיט זיין‬ ‫האבן די זכי' צו טראגן דער צדיק‪ ,‬אבער קיינער איז נישט געשעדיגט געווארן אדער קראנק‬ ‫טאכטער‪ ,‬און ווייל ער האט נישט געהאט קיין ברירה (ער האט מורא געהאט‪ ,‬אדער זיך‬ ‫געווארן דערפון‪ ,‬כאטש וואס דער צדיק איז געשטארבן צוליב די קראנקייט פון די מגפה‪.‬‬ ‫געזארגט פאר זיין פרנסה) האט ער מסכים געווען‪.‬‬ ‫ביינאכט ביי די חתונה האט מען אריין געברענגט אין זאל א טאץ פון קוילן צו‬ ‫פארען צו א צדיק‬ ‫ווארעם מאכן די זאל‪ ,‬דעמאלסט איז איהר מאל אויפגעשטאנען אין גענומען פון די קוילן‬ ‫דער בת עין האט געהאט א חסיד ר' משה לייב וואס האט געוואוינט אין טבריא‪,‬‬ ‫און זיך פארברענט די פיס‪ ,‬ווען דער אראבער האט געזען אז זיינע פיס זענען פארברענט‪,‬‬ ‫דער ר' משה לייב האט זיך געפירט אז א‬ ‫האט מען איהם ארויס געווארפן אינדרויסן‪ ,‬און אזוי האט ער נישט געדארפט חתונה האבן‬ ‫קומעדיגע וואך וועלן מיר אי"ה באשרייבן‬ ‫הרה"ק ר' חיים חזקי' מדיני בן ר' אליהו רפאל (שדי חמד)‪ ,‬כ"ד‬ ‫יעדע ראש חודש האט ער אפגעקאכט‬ ‫מיט דער גויטע‪ ,‬דורך די מסירות נפש פון פארברענן זיין פיס‪.‬‬ ‫כסלו תרס"ה‬ ‫פלייש און עס געטראגן צופיס צו זיין רבי‬ ‫יעצט האט מען שוין פארשטאנן פארוואס ער האט זוכה געווען צו א פייערדיגע‬ ‫צו מנדב זיין רופט ‪ ,3476780652‬אדער שיקט אן אימעיל צו‬ ‫קיין צפת‪ ,‬א וועג וואס נעמט ‪ 6‬שעה‪.‬‬ ‫זויל זאל גיין פאר זיין בעט‪ ,‬און אז דער צדיק האט איהם באגלייט‪.‬‬ ‫‪shabbosstory@gmail.com‬‬ ‫ווען ר' משה לייב איז אוועק‪,‬‬ ‫איז ער געקומען אין חלום צו א חבר‪ ,‬ווי וזכות פון די טויזענטער ליינערס איבער די וועלט יהא תלוי בכםמ יט‬ ‫נישט אין גואישע הענט‬ ‫אלע זאכן און ווי וועט מען יעצט גיין‪ .‬די‬ ‫ער פארציילט‪ ,‬אז ווען ער איז ארויף אויף יענער וועלט‪ ,‬האט מען איהם געמשפט מיט א‬ ‫אין יענע צייטן האט א יעדע ספר געדארפט אריבער גיין א 'צענזור'‪ ,‬דאס מיינט‬ ‫מיכלער האט‬ ‫פון‬ ‫צדיק ר'‬ ‫אזוי ווי‬ ‫זענעןערגעלאפן צום‬ ‫געפאדערט אז‬ ‫יודעןהאט‬ ‫שווערע שטראף‪ .‬ווען עס איז געקומען ראש חודש‪,‬‬ ‫אז פאר מען האט ארויס געגעבן א ספר האבן מענטשן פון רעגורונג געדארפט איבער קוקען‬ ‫דאס מען‬ ‫אויסגעוויינט גיין‪,‬‬ ‫ער יעצט אויך‬ ‫ווילזיך‬ ‫זי"ע און‬ ‫זלאטשוברבי‪,‬‬ ‫נאך קיינמאל נישט פארפאסט קיין ראש חודש ביי זיין‬ ‫אויב עס שטייט נישט דארט קיין זאכן וואס געפעלט זיי נישט (ווי למשל‪ :‬אנטקעגן די גוים)‬ ‫זענעןווערן‬ ‫ריכטיג‪,‬‬ ‫ווערטערפטור‬ ‫זיינעהעלפן צו‬‫זאל זיי‬ ‫ער אז‬ ‫הארץ אז‬ ‫געזען‬ ‫האט טאקע נאכגעקוקט אין הימל‪ ,‬און ווען מען האט‬ ‫און זיי פלעגן ארום גיין פון צו די הייזער קוקען אויב עס געפונען זיך נישט קיין ספרים וואס‬ ‫אינדרויסן ביז ער‬‫געווארט גזירה‪.‬‬ ‫שרעקליכע‬ ‫האבן‬ ‫פון די‬ ‫האט מען איהם געלאזט גיין צו זיין רבי‪ ,‬און די מלאכים‬ ‫די רעגירונג האט נישט איבער געקוקט‪.‬‬ ‫האטבת‬‫מיכל'עדער‬ ‫פארר'זיין רבי‬ ‫הייליגער רבי‬ ‫ער געזאגט‬ ‫קומט ארויס‪ .‬ווען ער האט געענדיגט ביי זיין רבי‪ ,‬האט די‬ ‫איינמאל איז מען געקומען פון די רעגירונג צו ר' אהרן טשערנובל אינדערהיים‪,‬‬ ‫עין‪' ,‬אז די מלאכים ווארטן פאר איהם אינדרויסן'‪ ,‬האט דער רבי איהם געזאגט 'ווער האט‬ ‫און מען האט געטראפן די ספר בת עין אויף זיין טיש‪ ,‬וויין ר' אהרן פון טשערנובל האט‬ ‫זיי אויסגעהערט און ער האט געבעטן זיי‬ ‫דיר דען געהייסן ארויסגיין פון דא'‪ .‬אזוי איז דער יוד געראטעוועט געווארן פון ווערען‬ ‫קיינמאל נישט אראפ גענומען די ספר בת עין פון זיין טיש‪ ,‬צוליב איהר הייליגקייט‪ .‬ווען זיי‬ ‫רבי‪ .‬און ער האט‬ ‫אפארזייןמינוט‬ ‫פארן צו‬ ‫ווארטן‬ ‫זכות פון‬ ‫באשטראפט פון די נישט גוטע מלאכים‪ ,‬און דיזאלן‬ ‫האבן באמערקט די ספר‪ ,‬האבן זיי עס געגעבן א כאפ אוועק‪ ,‬ווייל דער ספר בת עין האט‬ ‫אראפ געלייגט זיין קאפ אויפן טיש‪ ,‬נאך‬ ‫מען געדריקט אהן די רשות פון די רעגורונג‪ ,‬און זיי זענען ארויס געלאפן מיט דער ספר אין‬ ‫ער וועט אוועק גיין‬ ‫דער האנט‪ .‬ווען ר' אהרן האט דאס געזען‪ ,‬איז ער זיי שנעל נאכגעלאפן און אהן קיין שרעק‬ ‫מינוט האט ער זיך אנגערופן‪ :‬איר‬ ‫אפאר‬ ‫איינמאל האט דער געוועלטיגער געהייסן אז אלע יודען מוזען פארלאזען די‬ ‫האט ער ארויס געכאפט די ספר פון זייערע הענט‪ ,‬זאגענדיג 'דער ספר טאר מען נישט לאזען‬ ‫איר‬ ‫און‬ ‫געזונטערהייט‬ ‫פארן‬ ‫אוועקגיין'‪ .‬אזוי איז טאקע געווען אז נאך‬‫אהיים‬ ‫קענט‬ ‫שטאט צפת‪ ,‬האט דער בת עין געזאגט 'ער וועט‬ ‫אין זייערע גויאישע הענט'‪.‬‬ ‫האבןא‪ ,‬ווען די‬ ‫צווייטער‬ ‫גארנישט מורא‬ ‫געקומען‬ ‫און עס איז‬ ‫דארפט פון‬ ‫א שטיק צייט איז דער געוועלטיגער געשטארבן‪,‬‬ ‫זענען צוריק אהיימגעפארן האבן זיי‬ ‫אידןרואיג‪.‬‬‫געוועלטיגער‪ ,‬וואס האט געלאזט די יודען לעבן‬ ‫די הייליגע וועסטל‬ ‫איינער האט אמאל געברענגט פאר ר' אהרן טשערנאבלער זי"ע א וועסטל פון‬ ‫געהערט אז די פריץ איז פלוצלינג‬ ‫דער הייליגע בת עין‪ ,‬אבער וויבאלד די ארבעל איז געווען אביסעל צוריסען‪ ,‬האט ער‬ ‫זאכעןבטל געווארן די‬ ‫גרויסעאזוי איז‬ ‫געשטארבן און‬ ‫מעשה פון דער אור שבעת הימים דער הייליגע בעל שם טוב פאר מוצאי שבת‪ ,‬וואס איז א סגולה פאר‬ ‫צוריקיוד‬ ‫רוחדי אידן‬ ‫הקודש‪ .‬דער‬ ‫זענען‬ ‫שפעטער‬ ‫זיין צו‬ ‫גזירה‪,‬וועט זוכה‬‫עס איז געווען א יוד וואס האט געלערנט אז אויב מען האלט זיך איין פון רעדן דברים בטלים (נארישע רייד) פאר ‪ 40‬טעג‪,‬‬ ‫רעדן‬ ‫נישט צו‬ ‫הייליגע‬ ‫איינהאלטן‬ ‫פאר די‬ ‫זיך אצויישר כח‬ ‫לייכטזאגן‬ ‫געקומען‬‫האט פאר ‪ 40‬טעג זייער אכטונג געגעבן וואס ער רעט צו זוכה זיין צו די געוואלדיגע זאך פון רוח הקודש‪ .‬עס איהם נישט אנגעקומען‬ ‫אריבער‬ ‫אלע שטותים וואס ער איז געווען צוגעוואוינט צו רעדן ביז היינט‪ ,‬אבער ער האט געאוואוסט אז עס לוינט זיך‪ ,‬ווייל אזוי וועט ער זוכהרבי‪ ,‬האט דער צדיק ר' מיכל פון זלאטשוב‬ ‫איז‬ ‫טעג‬ ‫‪40‬‬ ‫די‬ ‫הקודש‪.‬‬ ‫רוח‬ ‫צו‬ ‫זיין‬ ‫נישטזיך‬ ‫איז נאך‬ ‫הקודש‬ ‫רוחאז עס‬ ‫זאלטצווויסן‬ ‫איר זוכה‬ ‫געזאגטנישט‬ ‫אבער ער האט נישט באקומען רוח הקודש‪ .‬צובראכענערהייט איז דער יוד געפארן צו דער הייליגע בעל שם טוב פרעגן פארוואסזייער איז‬ ‫איינהאלטן פון רעדן דברים בטלים ‪ 40‬טעג?‬ ‫געהערט פון‬ ‫טעג?'‬ ‫אין די ‪40‬‬‫דאס‬ ‫נאר איך האב‬ ‫געדאווענט‬ ‫ווייטערמופת‪,‬‬ ‫'האסטו‬ ‫פרעגט איהם דער בעש"ט 'האסטו געזאגט תהלים אין די ‪ 40‬טעג?' זאגט דער יוד 'אוודאי יא'‪ ,‬פרעגט דער בעש"ט מיין‬ ‫אידןאהן‬ ‫זי"ע‪ .‬די‬ ‫לערנען‬ ‫טוב אין‬ ‫בעל שם‬ ‫דאווענען‬ ‫הייליגןווייל‬ ‫גערעדט‪,‬‬ ‫זאגט דער יוד אוודאי אז יא‪ ,‬איך בין דאך אן עהרליכע יוד'‪ ,‬זאגט איהם דער בעש"ט 'דאס זענען דיינע דברים בטלים וואס דו האסטדעם‬ ‫צו טראכטן וואס מען זאגט איז דברים בטלים' (עס מיינט נישט אז איז נישט חשוב‪ ,‬נאר צו זוכה זיין צו רוח הקודש דארף מען אלעס אינזין האבן)‪ .‬האבן זיך זייער געוואונדערט וואס דער‬ ‫צדיק מיינט ווייל ווען זיי זענען פריערדיגע‬ ‫מאל געקומען צו ר' מיכל האבן זיי בכלל‬