gilyoines.com

מתנהג בחסידות · Misnaheg Bechasidus

שבוע: ויצא (2026-11-16)

מתנהג בחסידות · Misnaheg Bechasidus — ויצא (2026-11-16)

פתח את ה-PDF הורדה

הטקסט של גיליון זה

‫בס"ד‬ ‫גייען חתו‬ ‫בקעי ‪:‬ןרעדנא ן'טימ רענייא ןבאה הנותח ןעייג‬ ‫שדקמה תיב רעטייווצ רעד זיא עקאט סאווראפ‬ ‫ג‬ ‫‪.‬ןדנובראפ ןוא טנאנ ןייז לאז'מ‬ ‫ג‬ ‫און עשו‬ ‫‪.‬האל ןוא לחר טימ ןבאה הנותח ןעייג ושע ןוא‬ ‫השעמ א ןגעוו ‪,‬םנח תאנש בילוצ ןראוועג בורח‬ ‫בס”ד‬ ‫אזא אד זיא'ס זא ןעמ טסייוו טנייה יוו טקנופ‬ ‫לאה האט‬ ‫ןענאטשראפ טאה יז לייוו ‪,‬טנייוועג טאה האל‬ ‫ךיילגראפ א עקאט סע זיא ?אצמק רבו אצמק ןופ‬ ‫ק‬ ‫זייןמ ןבאה הנותח טייג יז ןוא "הלודגל לודגה" זא‬ ‫יו"ל ע"י‬ ‫מחזק טי‬ ‫אוןוצ‬ ‫זייןש יד‬ ‫מעודדשל‬ ‫איד‪.‬תורומח‬ ‫אייןסאוו‬ ‫פאר‬‫ווארטרוג ן‬ ‫באזירטואויף דעם םאז‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ך‬ ‫איזייוו' א יו‬ ‫זיילרע‬ ‫צווישןסע‬ ‫שייכותענאק‬ ‫א ‪',‬ןאשק‬ ‫דער‬‫פרעגט‪:‬ז ןעק יוז‬ ‫ןיי‬ ‫)‬ ‫אז "הגדול‬ ‫קהל נועם‬ ‫באה‬ ‫עד ןעוועג ם‬ ‫דער מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט‪:‬‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעו‬ ‫גוט‬ ‫א‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫נ‬‫ד‬ ‫ו‬ ‫נ‬‫ג‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ש‬ ‫ן‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫י‬‫י‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫ש‬ ‫ן‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫י‬‫ז‬ ‫זאגן א ס‬ ‫מוזרוח‬ ‫איךב ןב‬ ‫פארשרייבן‪ :‬םיי‬ ‫זיך‬ ‫אוןקמ‬ ‫צעטלשד‬ ‫א‬ ‫מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור‪.‬‬ ‫עשו‪ .‬אבע‬ ‫‪+‬אלימלך‬ ‫אוו עכילקילג יד ןעוועג זיא לחר רעבא ‪.‬ושע‬ ‫ה תיב ןטשרע‬ ‫?‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור‪.‬‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייב‬ ‫האט געוו‬ ‫יזענסק‬ ‫‪,‬וניבא בקעי ןעמוקאב טייג יז זא טסואוועג טאה‬ ‫געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫נעמען‬ ‫צו‬ ‫טאג‪,‬‬ ‫יעדן‬ ‫איינפירן‬ ‫זיך‬ ‫גאנצערשרע םייב ‪.‬יוזא ןינע םעד ריבסמ רע זיא‬ ‫זאל‬ ‫מענטש‬ ‫א‬ ‫דאךינ אז צוויי‬ ‫מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי‬ ‫ןט‬ ‫פ‬ ‫ק טש‬ ‫פריינטשאפטיפ ןיי‬ ‫מיינט‬ ‫פוןבא ‪,‬ךאז עשיז‬ ‫ס רע‬ ‫‪,‬עטכע ןא זיא'‬ ‫מציאות‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפי‬ ‫דעם בחיר‬ ‫‪1402‬ובאה ריחב םעד‬ ‫‪,59st.‬ת‬ ‫רוחב א – בקעי שודק ונשודק‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער גאנצער‬ ‫בייפא חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער‬ ‫נ‬ ‫י‬ ‫מ‬ ‫י‬ ‫ו‬‫ת‬ ‫'‬‫ד‬ ‫י‬‫ג‬ ‫ע‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫ב‬ ‫ה‬ ‫‪.‬‬ ‫ס‬ ‫'‬‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫רעגיד'תו–ימינ‬ ‫בנשיאות כ"ק מרן‬ ‫כח האחדות האט‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫ת‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫ע‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫מ‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫'‬‫ד‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫י‬‫ג‬ ‫ע‬ ‫ג‬ ‫י‬‫ל‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ש‬ ‫כ‬‫י‬ ‫נ‬ ‫ה‬ ‫הדרכהרבח ןייז וצ טלעוועגסיוא‬ ‫ןוא םמצעמ"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫ק‬ ‫ש‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫א‬ ‫ס‬ ‫ז‬ ‫י‬‫י‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ן‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫מ‬ ‫א‬ ‫כ‬ ‫אוצר‬ ‫ט‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫פרקי‬ ‫למעשה‪,‬‬ ‫פון פיר‬ ‫שליט"א ןוא ריפ ןופ‬ ‫אדמו"ריצכא‬‫שינ לאמנייק טאה סאוו ג‬ ‫וויפיל חסדטדו‬ ‫ס"ח‬ ‫גליון‬ ‫"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫מקנא‬ ‫בין‬ ‫"איך‬ ‫טימ טגידניזראפ ךיז טאה'מ ביוא ןוא ‪,‬םינותחתב‬ ‫איידעם"‪,‬‬ ‫גוטן‬ ‫דיין‬ ‫‪.‬םי‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בי‬ ‫גליון קנז‬ ‫והתחזקותרוביח רתוי ךכיפל"‬ ‫מוסרמ םיע‬ ‫געזינדיגט‬ ‫‪.‬השודקה תומילש ‪,‬טגידניזעג‬ ‫מקנא מיט‬ ‫דיך‬ ‫בין‬ ‫"איך‬ ‫בחור"‪,‬‬ ‫גוטן‬ ‫דיין‬ ‫פאר‬ ‫ברידער‪.‬‬ ‫זיי‬ ‫זענען‬ ‫ממילא‬ ‫און‬ ‫מאמען‪,‬‬ ‫יום‬ ‫געווארןחיום‬ ‫לחיי‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫טגנערבעג סע טאה תוריבע יירד יד ןופ ענייא‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬אי‬ ‫ביירה‬ ‫‪",‬םיחאה ן‬ ‫דיך מקנא‬ ‫ביןזא‬‫"איךט א‬ ‫האמו‬ ‫לערנסט"‪,‬‬ ‫דוכש יד זא‬ ‫פלייסיגהני‬ ‫וויווא זיא‬ ‫קנאהקע‬ ‫דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‪.‬ןעגנאגעג‬ ‫דברים‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך דורך‬ ‫מקנאאונז‪.‬‬ ‫געווארן ביי דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנס‬ ‫ענדליך‬ ‫יז ןוא ןבאה הנותח םייב ןיוש יז טלאה ךילדנע‬ ‫ויצאעמוקאב טאה‬ ‫פרשתמיס ן‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר‬ ‫ווערן ךאסאבאשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫ס‬ ‫'‬ ‫א‬ ‫י‬‫ז‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫ך‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ס‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫י‬ ‫ב‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫תשפ"ז‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץאליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן‬ ‫האט באק‬ ‫פאר‬ ‫ןבל ידכ ‪,‬בקעי ןתח ריא ןופ םינ‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר'‬ ‫בייש‬ ‫מ'זאל צוגיין‬ ‫רעים‪:‬יב‬ ‫באהבתיווצ םי‬ ‫זיין תיב ןטי‬ ‫מרבהקמה‬ ‫צויא שד‬ ‫שז‬ ‫דער ןעוועג ןיו‬ ‫קנאה‬ ‫וואס ןא‬ ‫פרטטש‬ ‫אקרע‬ ‫ס'איזרע‬‫נארק רע‬ ‫ברודער‪ ,‬רש‬‫ברודער'סג א ןוא‬ ‫טראס רערעסער‬ ‫זאל אים נ‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫ןבעגקעווא ן'טימ ןראנסיוא ןענעק טשינ םיא לאז‬ ‫פארשעמט ווערן‪ .‬און אודאי טארן מיר נישט זיין‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהב‬ ‫זיין‬ ‫נישט‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫גוטנאמיט דער‬ ‫עפעסרעד‬ ‫הניחב ע‬ ‫טון‬‫דעםיד ‪,‬‬ ‫אנשטאטיוליג‬ ‫מ'זאליא הניכש‬ ‫זייןוועג טשינ ז‬ ‫האווערן ןע‬ ‫דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין‬ ‫הבצו‬ ‫גארנישט ןעוו‬ ‫געטון‬ ‫האטטלדנאה'ס‬ ‫ברודערפ ךיז‬ ‫דערח ייווצ ןו‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון‬ ‫םיער ‪,‬םירב‬ ‫זאל נישט‬ ‫לאה אנש‬ ‫טעבראעג ךאד טאה בקעי ‪.‬לחר טאטשנא האל‬ ‫אוועקצוגעבן פון זיך‪ ,‬כדי א צווייטער זאל נישט‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫ג‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫י‬‫ס‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫ת‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫ם‬ ‫‪.‬‬ ‫זיךנאר‬‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪,‬‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רק‬ ‫זיין גרייט‬ ‫פאר לבן א‬ ‫לחר ןעמוקאב וצ ידכ ראנ טכענ ליפיוזא ןבל ראפ‬ ‫לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט‬ ‫טימ ראנ‬ ‫אויפפרעסןכ ן'‬ ‫אונזפ תודחאה ח‬ ‫זאללכ ןו‬ ‫קנאהרשי ל‬ ‫אפרעד ‪.‬לא‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל ר‬ ‫ווי‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון‬ ‫אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫פון‬ ‫נישט‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫י‬ ‫ר‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ט‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרע‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫ס‬ ‫קו‬ ‫דארפן‬ ‫ל‪,‬‬ ‫פאר א ווי‬ ‫‪.‬בייוו א ראפ‬ ‫שבטים‪ .‬און מיר‪ ,‬די קינדער פון רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫נישט ןעוו‬‫מען זיא'ס‬ ‫זאללראפ‬ ‫מצליח‪ ,‬ןריו‬ ‫זענען ןראוועג‬ ‫וואסדחא יד‬ ‫קייןד זיא ‪,‬תו‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן רע‬ ‫די האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל מען נישט לאזן אז‬ ‫און זי‬ ‫לאזן אז די‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין‬ ‫הייליגע ךאסא זיא'ס לייוו ‪",‬קוחרל םולש" םדוק‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל‬ ‫א‬ ‫ן‬ ‫ס'קומט‬ ‫מענטשןטייטשראפ לחר ןוא הנותח רעד וצ טמוק'ס‬ ‫זא‬ ‫אנדערעצ‬ ‫צוב רעטייוו‬ ‫קנאה תי‬‫שדקמה‬ ‫מ'שפירטח א‬ ‫וועןאוועג בור‬ ‫‪.‬ןר‬ ‫אויסגערעכנט פון הימ_ל‬ ‫אַהבֲַתיעדע ריר איז א ‪,‬רעטנאנ זיא רעוו‬ ‫למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫מענטשן‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה צו אנדערע‬ ‫געשוויסטער‬ ‫מצד עצמם"‪ .‬דאס הייסט אז ביי געשוויסטער‬ ‫ביירעטש‬ ‫אזרעק‬ ‫הייסטרע‬ ‫דאס ‪,‬םולש‬ ‫עצמם"‪.‬מ טימ‬ ‫מצדודידי רע‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה‬ ‫דעםבהא ןוא ת‬ ‫פון ‪,‬ה‬ ‫לאה גייט‬ ‫‪,‬ןפוא ןכילקערש א ףיוא ןרעוו הזבתנ טייג האל‬ ‫להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫ס ןעוו‬ ‫התחלה‬ ‫שהוא טדער'‬ ‫אחדופ ךיז‬ ‫אבר א ן‬ ‫להםקוח‬ ‫שישא –‬ ‫רעדמערפ‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר‬ ‫ממילא גי‬ ‫לאז האל זא םינמיס יד רעביא ריא יז טיג אליממ‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫מ רק מצד‬ ‫האח נקרא מצד התולדה‪ ,‬ואין שם האח רק מצד‬ ‫האח‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫שם‬ ‫ש‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫ואין‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫ה‬ ‫התולדה‪,‬‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ב‬ ‫ו‬ ‫י‬‫ט‬‫מצד‬ ‫א‬ ‫ק‬ ‫נקרא‬ ‫ש‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫האח‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫י‬‫ד‬ ‫טימ תודי‬ ‫ווייזןזיין א‬ ‫מעודד‬ ‫צווייטן‪ ,‬מען‬ ‫זיין א‬ ‫משיחצווועט‬ ‫מכבד‬ ‫חברים‪,‬ווען‬ ‫ערגסטןראפ טשינ‬ ‫צוםו טמעש‬ ‫געוועןןרעו‬ ‫מיט’ן פינגער || מסכים‬ ‫קומען וועט‬ ‫פארוואס איז דער ביהמ”ק חרוב געווארן ||‬ ‫?רבח א רעדא רעדורב‬ ‫נישט פאר‬ ‫עבודת יששכר‪ ,‬פון רבי ישכר דוב מוואלברוז‬‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫‪.‬‬ ‫עסאאזוי‪" :‬כי‬ ‫ערקלערט‬ ‫ער‬ ‫און‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א‬ ‫ברודער‪.‬‬ ‫בייצא‬ ‫מוואלברוז‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫צ‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫י‬‫י‬ ‫ט‬ ‫ן‬ ‫‪.‬‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫כ‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫ל‬ ‫י‬‫י‬‫ג‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫"‬ ‫‪",‬בורקלו‬ ‫אהבתא חבר? || אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין מיט‬ ‫דעםאענין פון‬ ‫זיין אין‬ ‫ביהמ”ק ||מחזק‬ ‫מ'דארף זיך‬ ‫ברודער אדער‬ ‫נאנטער‪,‬‬ ‫ווער איז‬ ‫אבינו‬ ‫שידוך || כח האחדות האט געהאלטן דעם‬ ‫יעקב‬ ‫וואוב ן'‬ ‫פוןעדור‬ ‫מינהי‬ ‫חנ ִםָּ‬‫נפקא‬ ‫חברא‪,‬םו‬ ‫וואסוו‬ ‫ועסט אין‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון אהבת‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין‬ ‫אזוי‪ ,‬איז ער‬ ‫לעבןסאוו‬ ‫אייןמצואראפ‬ ‫זיךוריס‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין‬ ‫וואספא‬ ‫פנ ת‬ ‫געוואוינט‬ ‫מענטשאד זיא ש‬ ‫וואסר !ןאעוועג ס‬ ‫זמןאיזלח‬ ‫נענטער ווי פון ווען ער איז ארויס פון באר שבע ביז ער‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫פ זא‬ ‫און‬‫שטערקעררא‬ ‫חיבורא ר‬ ‫ךיוא ז‬ ‫דער‬ ‫איזלש‬ ‫זיא רע ליי‬ ‫חינםאיז דער‬ ‫המקדש‪,‬‬ ‫חורבן פונעם בית‬ ‫ארויסגעפארן?צ–מב‬ ‫איזבל‬ ‫וואס איין זאך‪ ,‬כדי נישט צו פארשעמען איר‬‫חורבן פונעם בית המקדש‪ ,‬איז דער זמןצוליב‬ ‫מורא'דיג פרייליך‪.‬‬ ‫אהבת‬ ‫חבר‪ .‬ביי א אנגעקומען קיין חרן ‪ -‬איז געווען מיט א פינקטליכע‬ ‫חורבן פונעם בית המקד‬ ‫עמען איר‬ ‫האט דא‬ ‫א ןתח ריא ןבעגעגקעווא זיולב טשינ אד טאה‬ ‫ןו‬ ‫אויפ'ן‬ ‫יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן‬ ‫זייןךאד‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫איז‬ ‫תואי‬ ‫דעם‬ ‫ענופ‬ ‫אויף‬ ‫ענטפערעז ם‬ ‫דערטאט ן‬ ‫אז ‪.‬ן‬ ‫אזדאין הימל‬ ‫עס בלויז‬ ‫נאררע‬ ‫נישטהמ‬ ‫ס'איז ל"ר‬ ‫אייבערשטן‪.‬נ ןיא‬ ‫השגחהנ(פוןםלוע תובית‬ ‫יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז‬ ‫אויפ'ן‬ ‫יעצט אין די טעג וואס‬ ‫מהר"לזאגט ת‬ ‫וילךדערחרנה"‪,‬‬ ‫שבע‬ ‫מבאר זיין‬ ‫יעקב אדער‬ ‫"ויצא‬ ‫פרייליך‬ ‫מאכט‬ ‫אמונהןוט ןפר‬ ‫האלט‬ ‫חבר?‬ ‫ברודער‬ ‫זיין‬ ‫פארוואסהאנאיזק טידערמ קעווא‬ ‫בהא בית‬ ‫ןיירא ‪,‬‬ ‫זי וועט יע‬ ‫טעוו יז‬ ‫אד טצעי‬ ‫ראנ ‪,‬ךודיש ןרעדנא ןא‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט‬ ‫דיין חבר; מיט דעם וואס דו האסט געזאגט א גוט‬ ‫נצחיות פון כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫חרן‪,‬‬ ‫קיין ער‬‫אז‬ ‫אנקומען‬ ‫געזאגטיער‬ ‫און קרפ ם‬ ‫מ'דארף‬ ‫מזל )'א‬ ‫זייןנערב‬ ‫אויסגערופןטגאז‬ ‫זאך)‪.‬ד'ארומ א‬ ‫פרובירט‬ ‫מען‬ ‫נאכאמאל‬ ‫מענטש‪ ,‬האט‬ ‫א ‪:‬ךאז עגי‬ ‫יעקבאחרנה"‪ ,‬ןי‬ ‫נענטער צו‬ ‫אלא וילך‬ ‫ווער איז‬‫מינוט‪,‬לכתוב‬ ‫היהא צריך‬ ‫טראכטן‬‫מע פונעם רש"י‪" ,‬לא‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫אמונהז מאכט זי האט א‬ ‫אזטאה י‬ ‫האמונה)וא‬ ‫(נתיבעגקעו‬‫מהר"לןבעג‬ ‫איןב םעד‬ ‫ס'שטייטסע‬ ‫רעד ןיא רוחב ןט‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א מענטש‪,‬‬ ‫פנימיות'דיגע ווארט פאר א בחור; דו האסט געזאגט א דבר חיזוק‬ ‫פנימיות'דיגעהאט מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫זי‬ ‫וועג‬ ‫ס'האט‬‫אבעראינעם‬ ‫פרט‬ ‫קיין‬ ‫איינציגע‬ ‫נישט‬ ‫סעודה‪,‬‬ ‫יעדע‬ ‫איז‬ ‫גאנצע‬ ‫קשר‬ ‫פינקטליך‪,‬‬ ‫געבוירענער‬ ‫די‬ ‫באצאלן‬ ‫נאר אלעס‬ ‫וועט‬ ‫לאמיר‬ ‫אוועק‬ ‫כות מיט'ן ס'וואלטזאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪.‬‬ ‫איז‬ ‫יעקב‬ ‫אז‬ ‫שטיין‬ ‫געדארפט‬ ‫נישט‬ ‫געווארןטימ‬ ‫חרובח תבהא‬ ‫ביהמ"ק םני‬ ‫וואלט יעצט וועלט‪ .‬זי‬ ‫מענטש‪.‬טלעוו‬‫וועןואאטאה יז‬ ‫וויילעגפי‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין‬ ‫פארוואס?בעג‬ ‫פרייליך‪ .‬יד ןייז וצ ן‬ ‫אויסגע'חשבונ'ט פוןיד ןופ עמאמ‬‫בש יאצומ טגאז'מ סאוו םיקוספ יד ןופ ענייא‬ ‫ת‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫געבוירענער קשר איז ני‬ ‫געוועןדער פאר א כולל יונגערמאן; דו האסט מעודד געווען‬ ‫מבזה יי(אויב‬ ‫געווארן‬ ‫אויך‬ ‫איז‬ ‫חרן‬ ‫ביז‬ ‫שבע‬ ‫באר‬ ‫פון‬ ‫גיי‬ ‫"איך‬ ‫פון באר שבע‪ .‬למשל‪ ,‬ווען א מענטש זאגט‬ ‫"דוטבש ב"י‬ ‫כג)ב‪" :‬מה'‪.‬לארשי‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויבזיין די‬ ‫דער מאמע פון אלע געמיינע בני עשו‪.‬‬ ‫דארפסט נאך י"ב שבטי‬ ‫אייבערשטן‪:‬הק י‬ ‫פוןמ יד ןייז וצ ‪,‬‬ ‫עמא‬ ‫געהערט‬ ‫עכטללכ ןופ‬ ‫ל ןתיו"‬ ‫אים‬ ‫געבוירןך‬ ‫מ'איזטרעו‬ ‫מ'האטו ‪",‬‬ ‫וועלכןמרע‬ ‫געהאלפן‪.‬ד‬ ‫גארנישט" ‪,‬טנא‬ ‫ש‬‫מיט‬ ‫םולש םול‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבויר‬ ‫‪.‬‬ ‫זענעןקשר א איד א בעל הבית מיט'ן ארויסהייבן וויאזוי ער‬ ‫ווי א‬ ‫לז‪,‬‬ ‫שטערקער‬ ‫(תהלים‬ ‫זאגט‬ ‫פסוק‬ ‫דער‬ ‫ווי‬ ‫אייבערשטן‪,‬‬ ‫איז‬ ‫וויליאמסבורג"‪,‬‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫לרחוק‪.‬גיי קיין‬ ‫אדער "איך‬ ‫נאכדעם אויך‬ ‫צו א חתונה"‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי אבאקומען דעם שוואכסטן שידוך‪ ,‬עשו‪ ,‬און זי וועט‬ ‫נישט פאר און… ווא‬ ‫סקולאוואיז…ןוא‬ ‫"דערייג ס‬ ‫קשר‬ ‫שידוך"‪,‬ב יז ט‬‫דייןעמוקא‬ ‫אויףנא ן‬‫ווארטןאטש‬‫יז ?םעד ט‬ ‫דארטרל‬‫סעודה‪.‬לו קוח‬ ‫זייןבורק‬ ‫דערש ‪".‬‬‫צומאל‬ ‫פוןלעט‬ ‫קען ט‬ ‫חיבורד ך‬ ‫אזאגארפ י‬ ‫ארויסגעשיקטיז‬ ‫אוןאפ ‪,‬ע‬ ‫אוור‬ ‫ס‬ ‫סתםאון‬ ‫לקרוב‬ ‫שלום‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין‬ ‫וועט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫מוחה און דאוונט‪ ,‬וויאזוי ער גייט אין גאס‪ ,‬ווי גרויס זיין חסד‬ ‫נישט אונז‪,‬‬ ‫אין‬ ‫כוננו"‪.‬‬ ‫מצעדי גבר‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫מ'וויל‬ ‫זאגןאז‬ ‫ארויס?‬ ‫קודם‬ ‫פארט‬‫מ'זאל‬ ‫וואואזער‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫דען נוגע פון‬ ‫דאסש מיידלטאטשנ‬ ‫ט‬ ‫געוואנדןטיי‬ ‫האט‬ ‫ק‬ ‫קיינער םדו‬ ‫איזלש"‬ ‫און םו‬ ‫מענטשןל‬ ‫אידןחר‬‫א "קו‬ ‫פרעמדעו‬ ‫חשוב'ע‬ ‫טשרע ן‬ ‫געזעסן‬ ‫עדכאנ‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט ם‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫אנגענומעןייגדארט"‪ ,‬גייט באק‬ ‫ווערן‬ ‫נישטעד ן‬ ‫דארפסט‬ ‫אוןרודו‬ ‫דירא ‪.‬‬ ‫ט‪ ,‬גייט זי‬ ‫אוןבעסטן שידוך וואס זי האט געהאט‪ ,‬גייט זי‬ ‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪,‬‬ ‫פרעמדע מענטשן איז גע‬ ‫עמוקאב ט‬ ‫דעם‬‫רע ם‬ ‫חב ןטסג‬ ‫מרבהאז‬ ‫אויסגערופן‬ ‫מען‬ ‫האט‬ ‫נאר‬ ‫נישט‬ ‫זיין‬ ‫מ'גייט‬ ‫וואו‬ ‫אדער‬ ‫שטייטאל‬ ‫אב‪,‬עג רימ‬ ‫געפארן‬ ‫חודשקנעד‬ ‫ערגעץ‬ ‫פוןא ‪,‬ןע‬ ‫מ'איז‬ ‫טעגמ ז‬ ‫אזהבר‬ ‫פארציילןיז‬ ‫איןאדיןי‬ ‫וצ הבה‬ ‫גרינג"‪,‬געבויט‬ ‫אנקומעןהאסט‬‫באנעמונג; דו‬ ‫דירזיין‬ ‫גוטסקייט‪,‬‬ ‫אהבה צו איז‪ ,‬זיין‬ ‫איזשחרוב‬ ‫זיין‬ ‫גמרא‪,‬‬ ‫אזרדי‬ ‫זאגט‬ ‫געדענקען‪,‬‬‫דעם‪,‬‬ ‫צוליב‬ ‫לאמיר‬ ‫און‬ ‫געווען‪.‬‬ ‫דאך אין‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין‬ ‫ניין‬ ‫דעם בעס‬ ‫"ס'איז‬ ‫צו‬ ‫נישט‬ ‫אהבה‬ ‫דארף‬ ‫"פרנסה‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין‬ ‫ל‬ ‫ו‬ ‫נאכדעם גייט לערנען אין די קלאס און דער יונגל גייט אנקומעןיז טייג ‪,‬טאהעג טאה יז סאוו ךודיש ןטסעב םעד‬‫ם‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫'‬‫ן‬ ‫ק‬ ‫ו‬‫ב‬ ‫?‬ ‫ל‬ ‫כ‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫ה‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ד‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫ט‬ ‫ז‬‫י‬ ‫י‬‫ן‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז‬ ‫אנשטאט‬ ‫ערשטפדעם‬ ‫אנקומען‪.‬‬ ‫אוןעד‬ ‫מ'וויל‬ ‫לרחוק"‬ ‫וואו‬ ‫פלאץטנע‬ ‫"שלום‬ ‫דערא‬ ‫קודםו‬ ‫נוגע‬ ‫שטייטןד‬ ‫נארנ‬ ‫איז‬‫פארן‪ ,‬ןי‬ ‫גייט באקומען דעם ערגסטן בחור‪ .‬אנשטאט‬ ‫מקדשות‪.‬‬ ‫מ'זאלבתי‬ ‫באשערטגאנצע‬ ‫דערמיט‬ ‫המקדש‪.‬‬ ‫בית‬ ‫שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם‬ ‫דער‬ ‫געווארן‬ ‫זייןר‬ ‫מע‬ ‫צו‬ ‫מתקן‬‫מ‬ ‫דער ןש‬ ‫זמן‬ ‫ס'איז זי‬ ‫עג‬ ‫אזאו‬ ‫א‬ ‫ספרים‬ ‫אלעוא‬ ‫ןוא ‪,‬זנ‬ ‫דארפסט‬ ‫"דו‬ ‫דיר"‪,‬‬ ‫מיט‬ ‫קריגן‬ ‫זיך‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ט‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫מ‬ ‫'‬‫ז‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫ק‬ ‫ו‬ ‫ד‬ ‫ם‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ן‬ ‫ש‬ ‫ל‬ ‫ו‬ ‫ם‬ ‫ל‬ ‫ק‬ ‫ר‬ ‫ו‬‫ב‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫באקומען‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫פראגע‪,‬אפארוואס אין יענע ישיבה‪ ,‬נאר אויך פינקטליך ווער ס'דארףטעוו יז ןוא ‪,‬ושע ‪,‬ךודיש ןטסכאווש םעד ןעמוקאב‬ ‫און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי‬ ‫מיט זיין די מא‬ ‫ווערטער‬ ‫געמאכט‬ ‫דימ י‬ ‫חרובד ןייז‬ ‫הערןמא‬ ‫נאכ'ןןופ ע‬ ‫האט‬ ‫איד‬ ‫אעלא‬ ‫נפש"עג‪-‬‬ ‫עגמתעניימ‬ ‫פארשעמען‬ ‫דיע ינב‬ ‫האבןו‬ ‫אויבש‬ ‫‪.‬‬ ‫ווער‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫טיטשער‪ ,‬אין‬ ‫כ‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫ך‬ ‫וועןזיין די‬ ‫ל‬ ‫ר‬ ‫ס'זאל‬ ‫ח‬ ‫ו‬ ‫ק‬ ‫‪.‬‬ ‫אז ווער‬ ‫קלאס‪,‬‬ ‫לרחוק ולקרוב"‪ .‬שטעלט זיך די פראגע‪ ,‬פארוואס‬ ‫גמרא דיוויל‬ ‫לערנען אין‬ ‫שלום די‬ ‫"שלום‬ ‫'ויצא'?אז‬ ‫רוביח‬ ‫די‬ ‫זיךק‬ ‫דער‬ ‫דאןע‬ ‫שטעלט‬ ‫מוצ‬‫נוגע‬ ‫אונזל‬ ‫לחבירו‪.‬א‬ ‫מיט אהבת חינ‬ ‫ולקרוב"‪.‬יז‬ ‫איז ןי‬ ‫אדםטש‬ ‫וואס‬ ‫קרע‬ ‫לרחוק‬ ‫אזוי‪,‬ע‬ ‫בין‬ ‫אויביוו‬ ‫פון ר‬ ‫א‬ ‫רשק‬ ‫ענין‬ ‫דעם? זי‬ ‫ל ישראל‪.‬‬ ‫מיר זענען‬ ‫יעצט‬ ‫צדיק מן‬ ‫דערמאנט‪,‬וו‬ ‫שיציאת‬ ‫מגידכלע‬ ‫אלאא'מ ן‬ ‫ווערטזי‬ ‫לך"‪,‬ריובע‬ ‫יציאתו?ג‬ ‫"ויתןעג‬ ‫הזכיר ן‬ ‫ביי ןר‬ ‫"ולמהאוו‬ ‫י"ב שבטי קה‪ ,‬צו זיין די מאמע פון כלל ישראל‪.‬‬ ‫מענטש‬ ‫טובה יעדער‬ ‫מידה וואלט‬ ‫אייבערשטן‪,‬‬ ‫קלארקייט פון‬ ‫א‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫טימ‬ ‫רעד ביוא(‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫מרובה חמש‬ ‫וועלט‪ .‬זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די‬ ‫זי האט‬ ‫טובה‪,‬יזווייל דער‬ ‫זיין טאה‬‫תוומ‬ ‫איזעג ר‬ ‫פאר‬ ‫המקדש‪ ,‬איז‬ ‫דאסןעוו‬ ‫מאות פעמים‪ .‬וויפיל בניית המקדש קומט ארויס‬ ‫אזה וצ‬ ‫פארשטאנעןבא‬ ‫דעם בית‬ ‫ן'טימ תוכייש א ן‬ ‫און‬ ‫מיר‬ ‫וועלכע‬ ‫טשעפענען‪,‬‬ ‫זאלן‬ ‫נישטא‪,‬גאז‬ ‫בייר‬ ‫עד ט‬ ‫אננעמען‪,‬כא‬ ‫ס'זאל‬ ‫איז ר‬ ‫ווערהמ‬ ‫איםוני‬ ‫חבר'טעס‪ ,‬ל"‬ ‫המקדשר‬ ‫מען‬ ‫זאל רעו‬ ‫ביתלפ א‬ ‫דערפ א‬ ‫ישיבהנ זי‬ ‫דיו‬ ‫אוןזייןא ן‬ ‫ס'זאלאז‬ ‫שבתמאל ‪.‬‬ ‫גלותך‬ ‫ראשון‬ ‫מוצאיעס רי‬‫אבער‬ ‫איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת‬ ‫וועלכע‬ ‫אין‬ ‫איןטנע‬ ‫עבודה זרה‪,‬‬ ‫זאך‪:‬‬ ‫"מקדש‬ ‫מסביר‪.‬ובעג‬ ‫מ'זאגטי‬ ‫רש"ירענער‬ ‫שהיופיבו‪,‬‬ ‫(ט‪,):‬‬ ‫וואס‬ ‫איזשק‬ ‫יומא‬ ‫פסוקים ר‬ ‫אזויא‬ ‫אין‬ ‫רושם"‪,‬נ זי‬ ‫שיינעג' דברים‬ ‫אוועק מיט קנ‬ ‫דישי‬ ‫זאגט‬ ‫ק ט‬ ‫מפני‬ ‫פון‬ ‫עושה‬ ‫חרב‪,‬‬ ‫גמרא‬ ‫איינע ןיי‬ ‫המקוםנפ‬ ‫מהדא‬ ‫די‬ ‫עגיד'תוימי‬ ‫מע פון די‬ ‫ר אין דערמפני‬ ‫געברענגטטדעם‬ ‫האטמ א ןט‬ ‫וואסו ‪,‬ט‬ ‫געדענקען‪:‬א‬‫רעטנע‬ ‫אוןצ‬ ‫מאו‬ ‫וויסן‬ ‫פארוואס ‪,‬ש‬ ‫מורא'דיגעאז‬ ‫פשט‪),‬ך‬ ‫ברענגט א‬ ‫על‬ ‫ביאורים‬ ‫א')‬ ‫פרק‬ ‫נאך‬ ‫רעים‬ ‫זענען‬ ‫זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫ובלי גבול‪ ,‬נצחיות פ‬‫סוףחצנ‬‫פ תוי‬ ‫בלי‬ ‫יכול‪,‬‬ ‫כ ןו‬ ‫כלי לל‬ ‫דאךאארש‬ ‫איזוצ ‪,‬ל‬ ‫אייבערשטערןייז‬ ‫םענופ עמאמ יד‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫‪.‬‬ ‫פון יעדן מאל וואס מ'איז מחזק א צווייטן איד‪,‬‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫זיין‬ ‫אויב‬‫איד!יזזיין‬ ‫ס'זאל‬ ‫ארב ןי‬ ‫ווערדו‬ ‫פארשעמט‬ ‫ע‬ ‫אר‬ ‫זיין‪,‬‬ ‫חןעד‬ ‫נושאז ר‬ ‫ערבח ן‬ ‫מ'האטיי‬ ‫זאל?ר‬ ‫אז‬ ‫רעד‬ ‫שיעור‬ ‫דאס‬ ‫חורבן?רהמ‬ ‫מגיד"‬ ‫לאה ל‬ ‫שהיו ט‬ ‫אהבת‬ ‫יציאה‪.‬‬ ‫(נתיב‬ ‫אבינו'סשני‬ ‫נתיבותמקדש‬ ‫עולם‬ ‫דערמאנען אבל‬ ‫יעקב‬ ‫דמים‪,‬‬ ‫ושפיכות אין‬ ‫מהר"ל‬ ‫אויס צו‬ ‫דער‬‫עריות‬ ‫ס'פעלט‬ ‫ידוך‪ ,‬נארגילוי‬ ‫פארשריבן‪ ,‬מוז אייבערש‬ ‫אזוישרעבייא‬ ‫האטס'נט‬ ‫אייבערשטעראפ‬ ‫דער‬ ‫אויב‬ ‫וועלכעזיולבאון‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת‬ ‫אד ןוא – קל‬ ‫א ס‬ ‫סעל‬ ‫אין‬ ‫כולל‪,‬‬ ‫וועלכע‬ ‫אין‬ ‫דערנאך‬ ‫און‬ ‫חברותא‪,‬‬ ‫ובגמילותא טצעי‬ ‫ובמצוותגעט יד ןי‬ ‫בתורהימ סאוו‬ ‫עיורט ר‬ ‫אוןיוא ןר‬ ‫ר חתן ן'פ‬ ‫יעדעס מאל וואס מ'איז מכבד אן אנדערן מענטש!‬ ‫האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫הבית‪,‬‬ ‫חורבןזא‬‫ע רעד‬‫טאטן‪.‬‬ ‫טנא‬ ‫זעלבן‬ ‫געברענגט‬ ‫האטףיוא רעפ‬ ‫פונעם‬ ‫אידםעד‬‫במציאות‬ ‫פארשעמען–אזיא‬ ‫דאך‬ ‫מפני‬ ‫חסדים‪,‬‬ ‫אין דרש משה פון הגאון האדיר ר' משה פיינשטיין א ייב ‪.‬רבח ןייז‬ ‫עוסקים‬ ‫גוט‪.‬שינ ידכ ‪,‬ךאז ןייא בילוצ‬ ‫אפאיזוצ ט‬ ‫אזוי‬‫אזשר‬ ‫זייןמע‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫צוליב אי‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫אייבערשטער שוועסטע‬ ‫דערטסעווש‬ ‫א ‪.‬רע‬ ‫וואס‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן‪.‬‬ ‫אנקומעןאיז דאס אלעס וועלן מיר זען לעתיד לבוא‪ .‬מ'וועט‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫זאךו יוז‬ ‫קייןטרעו‬ ‫נישטאסע‬ ‫עגסיוא‬ ‫ס'איז‬ ‫ריא ןע‬ ‫ארבעטן‪ ,‬אוןןיא טסעומש‬ ‫ווייל ער‬ ‫ווען‬ ‫ווערן‬ ‫ח‬ ‫גייט‬ ‫שלום‪ ,‬רב‬ ‫ער‬ ‫אויפגעבויטא‬ ‫רעד זי‬ ‫דארט‬ ‫וויאזוי‬ ‫אויך‬ ‫זאל‬ ‫און‬ ‫איזביח‬ ‫גאס‪,‬‬ ‫ברודערש רו‬ ‫קענען‬ ‫נאך‬ ‫עט‬ ‫ווער‬ ‫וועלכע‬ ‫מקדשות‬ ‫רעקר‬ ‫און‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫אויף‬ ‫פאר'ן‬ ‫ארבעט‪,‬‬ ‫בתיא‬ ‫ארבעט‪,‬‬ ‫אזנ ןו‬ ‫וויפילע‬ ‫די‬ ‫צו‬ ‫ללמדך‬ ‫ח‬ ‫מ‬ ‫ו‬ ‫'‬‫ד‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫חנם‪.‬‬ ‫ר‬ ‫ף‬ ‫פ‬ ‫ו‬ ‫ז‬ ‫נ‬ ‫י‬ ‫ע‬ ‫שנאת‬ ‫ך‬ ‫ם‬ ‫זצ"ל שטייט א מורא'דיגער ביאור און מוסר השכל יוו רעטנ‬ ‫מ‬ ‫ב‬ ‫ח‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫ת‬ ‫בו‬ ‫ק‬ ‫ה‬ ‫שהיתה‬ ‫ז‬‫י‬ ‫י‬ ‫מ‬ ‫ן‬ ‫ק‬ ‫א‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫ש‬ ‫ן‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלב‬ ‫‪,‬‬ ‫מפני‬ ‫א‬ ‫י‬‫ז‬ ‫אלא‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫חרב?‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אוי‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫י‬‫ן‬ ‫פ‬ ‫ז‬ ‫ו‬ ‫מ‬ ‫ן‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫מה‬‫ו‬ ‫ה‬ ‫ו‬‫א‬ ‫ב‬ ‫ווען! ס‬ ‫רחל‬ ‫ת‬ ‫"ולקרוב"‪ ,‬זען ווער ס'האט געבויט דעם מזבח‪ ,‬ווער ס'האט‬ ‫צווייטן‬ ‫צויב‬ ‫עראאי‬ ‫לייגטב‬ ‫נאכדעםרעדור‬ ‫מ'דערהייבט‬ ‫איד‪,‬וא ‪.‬‬ ‫נאררע ן‬ ‫אוןרע‬ ‫צווייטן‬‫צווייטן‪.‬עלק‬ ‫טרא‬ ‫מכבד‬ ‫מ'איזאסע‬ ‫פסוק דערמאנט יכ" ‪:‬יוזא‬ ‫עבירות"‪.‬‬ ‫פארוואס דער‬ ‫סיבהכנגד ג'‬ ‫דיחנם‬ ‫שנאת‬‫דעם‪ ,‬אז‬ ‫ששקולה‬‫אויף‬ ‫דורכפירן אן עבודת יש‬‫קעןתדובע‬ ‫נישט פשט זצ"ל‪.‬‬ ‫"ולקרוב"‪,‬פארשעמט ווערן‪.‬‬ ‫ששי‬ ‫אייבערשטער‬ ‫דעריבר ןופ ‪,‬רכ‬ ‫נישט‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם לייגט ער צו‬ ‫עלעפאנט אינעם לאך פון א נאדל‪ .‬ס'איז‪.‬ל"צז‬ ‫ממילא גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל‬‫מיט‬ ‫ידידות‬ ‫טון‪.‬כשי‬ ‫ידידות מיט געבויט די מנורה‪ ,‬און אזוי ווייטער‪ .‬יעצט איז‬ ‫נישטד ר‬ ‫קעןומ בו‬ ‫באשטימט מעןזורבלאו‬ ‫מענטש וואס האט געבויט א קשר פון‬ ‫קאר וועט‬ ‫דערחאה‬ ‫פון‬ ‫קשר‬ ‫וואורקנ‬ ‫אזוי ווייטער יעדע מינדעסטע פרט‬ ‫הרגשה‪.‬‬ ‫א‬ ‫טראפיק‪,‬מ א‬ ‫געבויט‬ ‫גוטע‬ ‫זייןלותה דצ‬ ‫האט‬ ‫א‬ ‫ס'זאלהד‬ ‫אים‬‫וואס‬ ‫ש ןיאו ‪,‬‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫מ'גיבט‬ ‫וואו‬ ‫מענטש‬ ‫הם‬ ‫און‬ ‫פוןר חא‬ ‫הימל‪,‬‬ ‫איד‬ ‫מענטש‬ ‫כדייראבח‬ ‫מ ‪,‬ם‬ ‫איז‬‫שבע‪,‬בכ‬ ‫באר וצ ד‬ ‫לאה זאל יעדער קען די מעשה וואס די גמרא ברענגט דצמ ק‬ ‫דיןטייווצ‬ ‫באמערקןוא ‪,‬‬ ‫פון ןייז‬ ‫אויסלערנעןאפצוןעניגראפ ן‬ ‫ארויסצ א‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם‬ ‫איזןטייוו‬ ‫עמ ‪,‬‬ ‫מענטש וואס האט געבויט‬ ‫זאל זיך ‪.‬ערעדנא ר‬ ‫אז דדו‬ ‫יעקב‬ ‫א ןייז‬ ‫פרעמדער די צייט ווען מיר קענען דאס אלעס בויען מיט‬ ‫און‬ ‫אז ער דארף גרויס מאכן דעם לאך פונעם נאדל‪,‬‬ ‫גאזאלין‪,‬אשיש‬ ‫רחוקםה–ל‬ ‫נעמעןבא‬ ‫פוןדחאא‬ ‫ש‬ ‫זיך‬ ‫אפשטעלןוהצו‬ ‫הא‬ ‫ס'רעדט‬ ‫דארפןהלחת‬ ‫וועןל‬ ‫זיך ‪,‬םה‬ ‫פינקטליכע הז ןיאו‬ ‫ווען משיח וועט קומען‬ ‫אלעס איז‬ ‫ליכן אופן‪,‬מיט קמצא און בר קמצא‪ ,‬ווי איינער האט געמאכט‬ ‫לאה גייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬ ‫פרעמדער‬ ‫א‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק –‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א‬ ‫למעשה‬ ‫ל‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫ש‬ ‫ה‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫ט‬ ‫ר‬ ‫ח‬ ‫ל‬ ‫טובים‪.‬‬‫נ‬ ‫י‬‫ש‬ ‫ט‬ ‫ד‬ ‫מעשים‬‫ע‬ ‫ר‬ ‫ל‬ ‫י‬‫י‬‫ג‬ ‫ט‬ ‫פ‬ ‫אונזערע‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫טריט‪.‬‬ ‫יעדן‬ ‫אין‬ ‫אייבערשטן‬ ‫פון‬ ‫פרטית‬ ‫השגחה‬ ‫אהבה‪ ,‬נישט אז ער דארף קלענער מאכן דעם עלעפאנט‪,‬‬ ‫ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט מער ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫און‬‫ידידותצמ‬ ‫מערמצע ד‬ ‫פינקטליכקייט‪ ,‬ווי‬ ‫מיטד ‪".‬‬ ‫גרעסטערם‬ ‫שלום‪ ,‬סא‬ ‫דערה‬‫מיטטסיי‬ ‫שטערקערער‬ ‫אויסגערעכנט זא‬ ‫ער האט רעטסיוושעג ייב‬ ‫צווייטער בית המקדש חרוב געווארן‪.‬‬ ‫געווארן‪.‬ו‬ ‫אוןעו‬‫מענטשן‪,‬מ ן‬ ‫חרובפש'‬‫א טרי‬ ‫אסאך‬ ‫המקדש‬ ‫פאראנק‬ ‫בית ה‬ ‫סעודהוצ‬‫צווייטערא‬ ‫גרויסערעדנ‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט‬ ‫אנעמ ע‬ ‫אזט‬ ‫שטייטןש‬ ‫פרט‬ ‫יעדער‬ ‫פארשריבן‬ ‫לאדענעןאיז‬‫וועןהימל‬ ‫יד אין‬ ‫דורכפירן דעם און זי הא‬ ‫ערה יז ןוא‬ ‫קעןטא‬‫עלעפאנטכוז‬ ‫ריזיגן ןעוועג ה‬ ‫גרויסןצפיוא‬ ‫לעטשו‬ ‫נארןא‬‫אילייה‬ ‫ס'איזזיאאסאך עג‬ ‫מסכים געווען צום‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫ג‬ ‫ל‬ ‫ווייל‬ ‫י‬‫ך‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫ז‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ידיד‪ ,‬דער די גמרא זאגט (חולין ז‪" ,):‬אין אדם נוקף אצבעו מלמטה‬ ‫ל‬ ‫ן‬ ‫ב‬‫"שלום‬ ‫כ‬ ‫ל‬ ‫ל‬ ‫נ‬‫י‬ ‫ש‬ ‫קודם‬ ‫ט‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫ק‬ ‫י‬ ‫י‬‫ן‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫ז‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫מ‬ ‫צ‬ ‫ל‬ ‫י‬ ‫ח‬ ‫‪,‬‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫נ‬ ‫י‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫ל‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫וועט מען ווייזן מיט'ן‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬ווייל ס'איז אסאך א‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬וו‬ ‫איז‬ ‫זיין‬ ‫אחדות‪,‬‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז דער‬ ‫געווען‬ ‫איז‬ ‫געווארן די‬ ‫פארלוירןוואס‬ ‫קמצא‬ ‫ס'איז‬ ‫געשיקט‬ ‫וויאזוי?שער איז שבטים‪.‬‬ ‫איי‪.‬םיטב‬ ‫נאדל‪.‬וא‬ ‫פון ‪,‬ארימ ן‬ ‫לעכל יד‬ ‫פיצעלןעדניק‬ ‫קליינעם ןופ ר‬‫פסוקראד ‪,‬לחר‬ ‫ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פאר‬ ‫פסוקא ווייב‪.‬‬ ‫דער ןפ‬ ‫זאגט‬ ‫דערפאר‬ ‫מלמעלה"‪.‬‬ ‫עליואביוו ‪,‬רש‬ ‫אז‬ ‫אויס‬ ‫מכריזיןז דל‬ ‫פירט‬ ‫כןןבאה יי‬ ‫ער‬ ‫אםיק‬ ‫אלאמני‬ ‫ק ןכילרעניא‬ ‫שינ לא‬ ‫ישראל‪.‬קהאט‬ ‫מיינען ט‬ ‫נישטנ‬ ‫אז הא‬ ‫זאל‬ ‫מענטשא ל‬‫אזו‬ ‫טעות זנ‬ ‫א‬ ‫רפאפיו‬ ‫געשעןעא‬ ‫אזוי‪:‬‬ ‫כחס‬‫הייסטן‬ ‫מיט'ןפ‬ ‫ס'איז ןו‬ ‫דאסיא‬‫אבערווענ‬‫יוו ‪,‬גיניי‬ ‫ער פירט אויס אז דער‬ ‫דערפאר‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל‪ .‬דערפאר‬ ‫שליח‬ ‫דער‬ ‫כלל‬ ‫פון‬ ‫האחדות‬ ‫נאר‬ ‫ומען רחל‬ ‫זיך לערנע‬ ‫קען!וו יוו םעד ןופ ןענרעל ךיז‬ ‫ערמ טיי‬ ‫אד'‬ ‫כל ףר‬ ‫יכול‪,‬‬ ‫טיירגאןייז‬ ‫ערגסטן שידוך‬ ‫פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל‬ ‫זיךעבראעג‬ ‫איינגעוואוינען‬ ‫מענטשד ט‬ ‫דאא ףיורע‬ ‫דעםג רע‬ ‫דארף‬ ‫ידידים‪.‬ע‬ ‫מיטןוט‬ ‫אוןפע‬ ‫ע‬ ‫ס‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫צ‬ ‫ו‬‫‪.‬‬ ‫ווערט‬ ‫ס‬ ‫'‬‫ש‬ ‫זאך‬ ‫ט‬ ‫י‬ ‫א‬‫י‬ ‫ט‬ ‫פון‬‫(‬ ‫מ‬ ‫ש‬‫ציל‬‫ל‬ ‫י‬ ‫י‬‫ד‬ ‫דער‬ ‫‪,‬‬ ‫ל‬ ‫)‬ ‫און‬‫"‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫ב‬ ‫תכלית‬ ‫ע‬ ‫צ‬ ‫מ‬‫דער‬‫ו‬‫ת‬ ‫ק‬ ‫נ‬ ‫נאר‬ ‫א‬ ‫אזה‬‫ראנ ‪",‬‬ ‫פינגער‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫און‬ ‫געשטאנען‬ ‫דער היפך‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען‬ ‫המקדש איז‬‫איז געווען‬ ‫וואסבית‬ ‫קמצא‪,‬דער‬ ‫גרויס‪ ,‬און‬ ‫אזוי בר‬ ‫געלאדנט‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫געארבעט‬ ‫געשטעלט אוועקצוג‬ ‫קעווא‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ג‬‫ע‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט‬ ‫פ‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫ז‬‫י‬ ‫ך‬ ‫‪,‬‬ ‫כ‬ ‫ממילא‪ ,‬אויב דער כל יכול האט מיך‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫א‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫י‬ ‫י‬‫ט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫נ‬‫י‬‫ש‬ ‫ט‬ ‫צווייב רעד‬ ‫זייןור‬ ‫פוןעד‬ ‫זיךה ר‬ ‫האטא‬‫ס'האנדלטט‬ ‫מענטשאג‬ ‫יעדער טשינר‬ ‫אהבהוטעג‬ ‫לעבן‪ .‬ן‬ ‫צועוו וצ‬ ‫געוועןז ןר‬ ‫קיין ןיי‬ ‫איםז'מ‬ ‫אנקומען‬ ‫האטאאיזלא‬ ‫דארףנ‬ ‫אטש‬ ‫ט‬ ‫דיםעד‬ ‫ראובן‬ ‫הימלט ‪-‬‬‫דערו‬ ‫איןפע ן‬ ‫אנדערעע‬ ‫אפגעשריבןס‬ ‫פוןטיאמ טוג‬ ‫רעד‬ ‫רעים‬‫חברים‪,‬חרן‬ ‫אייגענעם‬ ‫דאך‬ ‫ווען‬ ‫נישט‬‫נישט‬ ‫שכינה‬ ‫באלעבאס‬ ‫גילוי‬ ‫בחינה‪,‬‬ ‫און‬ ‫ידיד‪,‬‬ ‫אדער נישט פארשעמ‬ ‫געגעבןשראפ‬‫יאוו טמע‬ ‫מיררע‬ ‫רעים‬ ‫האטא ‪.‬ן‬ ‫חברים‪,‬‬ ‫ערוא ןו‬ ‫צוויי‬ ‫אוןיאד‬ ‫פון‬ ‫אט‬ ‫זיך‬ ‫ס'האנדלט‬ ‫דעםמ ןר‬ ‫אהבה ווען‬ ‫איןינ רי‬ ‫געדענקען אזןייז טש‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה איז נישט געווען‬ ‫אהבה ווען ס'האנדלט זיך‬ ‫וועקגעבן‬ ‫זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬ ‫מצב‬ ‫גרעסערער סארט‬ ‫מעןס'רעדורב‬ ‫אב‬ ‫דארףור‬ ‫אוןד‬ ‫קשר ‪,‬רע‬ ‫אנקומען‪,‬נ‬ ‫דארףזיא'‬ ‫שטערקערערס רא‬ ‫טרפ א‬ ‫אווער‬ ‫וואו‬‫אןד ס‬‫יענער רע‬ ‫געווען‬ ‫מיטנק‬ ‫האבןצ הא‬ ‫שוין‬ ‫המקדשמ ו‬ ‫איז‬ ‫חתונהבר‬ ‫סעודה‪.‬ה‬ ‫בית ןייז‬‫דארף‬ ‫דעראב‬ ‫צווייטןה‬ ‫תב‬ ‫ער‬ ‫ערביי‬ ‫פארק‪,‬‬ ‫בייםי‬ ‫האבן‬ ‫באראז'‬ ‫געוואלטמ ‪:‬ם‬ ‫ןייגוצ לא‬ ‫לאאז אזוי אליין די ג‬ ‫איזג יאד ןיי‬ ‫סימן‬ ‫געוואלט‪,‬מרו‬ ‫סארט‬ ‫האבצ א זא םי‬ ‫גרעסערער‬ ‫איךטייוו‬ ‫א‬ ‫וואסז רע‬ ‫און‬ ‫תנ לא‬ ‫קשר‬ ‫שטערקערער‬ ‫מצב ס'זאלןרעוו שייב‬ ‫געגעבן‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬ ‫שטערקערער קשר און‬ ‫ב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫וועלכערעש‬ ‫פארשריבן‪:‬אה‬ ‫פינקטליךר‬ ‫איזז ייז זא‬ ‫מ'קומט אן ןריובעג ן‬ ‫אלעס‬ ‫וויאזוינעי וצ‬ ‫אוןןוא םע‬ ‫מיידל ‪-‬‬ ‫יענעם" ‪,‬ןגאז‬ ‫מיטדיא 'ר‬ ‫משפחה‪,‬ךיא ‪,‬‬ ‫האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫םיא‬ ‫ראפ ץאלפ‬ ‫חיבור‪,‬אבאסאך א ווי מיר ווייסן‪ ,‬האט רחל אמנו‪ ,‬די מאמע פון כלל‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫גרעסערעררעפ‬ ‫איפעגוצ ט‬ ‫אסאךט‬ ‫ענע‬ ‫ס'איז‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסער‬ ‫אבן און זי‬ ‫לכלדורחמיו דורך אונז‬ ‫ה'ךרו‬ ‫"טובוא‬ ‫מוז זיין‪ ,‬און אזוי איז גוט ‪ -‬וויבאלד ‪.‬זנ‬ ‫זעען נישט‬ ‫פרייליך;‬ ‫אדערו‬ ‫מירן‬ ‫און יי‬ ‫אנגעצויגן‬ ‫גלות‬ ‫זייןז‬ ‫אין‬ ‫ס'זאל‬ ‫מירט‬ ‫זענען‬ ‫"לפיכך‪,‬ןציטא‬ ‫שטוב‪,‬‬ ‫יעצט‬ ‫אין‬ ‫זייןז ר‬‫אוועקגעגאנגען‪.‬רעבלע‬ ‫דער‬‫וויילדער‬ ‫צונק‬ ‫מינה‪.‬הא‬‫אנגעקומען‬ ‫נפקאלפ יוו‬ ‫איז‬ ‫שכינהיסיי‬ ‫דיעל‬ ‫קמצאו‬ ‫גרויסעד ג‬ ‫אז‬ ‫טומאה"ט‬ ‫בר‬ ‫קיין‬ ‫איז"‬ ‫למעשה ךיא‬ ‫נישט ‪,‬‬ ‫אזא‬ ‫איזב‬ ‫אהיןד ןי‬ ‫ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי‬ ‫סנר‬ ‫אנקמ ךי‬ ‫מןעגהאחים"‪ ,‬ישראל‪ ,‬ארויסגעוויזן א גרויסע מסירות נפש כדי‬ ‫הרעיםראו‬ ‫ב‬ ‫םעד‬ ‫בלע‬ ‫יותרן‬ ‫עד ייב‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫חיבור‬ ‫"לפיכך יותר חיבור‬ ‫על כל מעשיו"‪ .‬דער אייבערשטער האט מיך באשאפן‪,‬‬ ‫פרנסהמאדער‬ ‫טאג‪,‬‬ ‫א‬‫מער ‪,‬ןעמא‬ ‫קומען‬ ‫זיין;מ ןוא‬ ‫ס'וועט‬ ‫ס'זאלאלימ‬ ‫אבער‬‫אנגענעםענעז‬ ‫אויף‪,‬‬ ‫טוען‬ ‫און‬ ‫ווי זיס ‪.‬ר‬ ‫מיר‬ ‫וואס‬ ‫געברענגט‬ ‫אנהייב ביז'ן‬ ‫ווייל‬ ‫פוןד ראפ‬‫עס‬ ‫ארויסצוגיין‬ ‫האט‬ ‫פרטג ןיי‬ ‫עבירות‬ ‫איינציגער ןטו‬ ‫געבעטן‬ ‫דריי‬ ‫יעדערא" ‪",‬רוחב‬‫אים‬ ‫די‬ ‫אז ןיב ךי‬ ‫מ'האט‬ ‫פון‬ ‫איינע‬ ‫קמאיזךיד‬ ‫און‬ ‫אמת‬ ‫סעודה‪,‬‬ ‫טאה תודחאה חכ כח הא‬ ‫עדירב ייז ן‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט‬ ‫טימ אנ‬ ‫אכטונג צו געבן אז איר שוועסטער לאה זאל נישט‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫לברואיו‪.‬‬ ‫ער האט מיך ליב‪ ,‬און זיין רצון איז נאר להטיב‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫טאג‬ ‫ווערןאאקום‬ ‫געהאלפןגעבן‬ ‫וועט‬ ‫חברים‪.‬‬‫משיח‬ ‫זייןזאל‬ ‫ער‬ ‫אויסגעוועלטציצו‬ ‫אחרון"‪,‬‬ ‫פרנסה;‬ ‫איינצלהייטמיט "ותשחק‬ ‫ווייניגער ליום‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫געזאגט‪:‬‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬‫קמצאוג ןייד‬ ‫קליינע‬ ‫ט‬ ‫זיךן‬‫דייא‬ ‫יעדע‬ ‫מ'האט‬ ‫בר‬‫האטםע‬ ‫הימל‪", ".‬‬ ‫אויב‬ ‫אוןב ך‬ ‫סעודה‪.‬יא‬ ‫אין‬ ‫נגזר‬ ‫בתחתונים‪,‬מ ןי‬ ‫דיק‬ ‫ווערט‬ ‫שטערטאנ‬‫סוף ליפיוו‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‬ ‫סח‬ ‫ער‬‫נישטד‬ ‫אל וד‬ ‫אין דעם‬‫מתבונןזיךזייןפאר‬ ‫פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט‬ ‫יעדנ'ס‬ ‫ער זארגט‬ ‫גוט‪,‬זיך‬‫לאמיר‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫אונז זיין‬ ‫ס'זאל‬‫פארשעמט‬ ‫בניאון ער וויל‬ ‫פון‬ ‫תחום‬‫געמאכטא"‬ ‫יעדןלב‬ ‫אלייןה םש‬ ‫ר‬ ‫האבןתוע‬ ‫מ אוה‬ ‫אבצזיי‬ ‫ה‬ ‫קשריח‬‫רוב‬ ‫מסודר "םמצעב‬ ‫שוין‬ ‫איז‬ ‫טאג‪,‬‬ ‫היינטיגן‬ ‫ביז'ן‬ ‫העולם‬ ‫בריאת‬ ‫פון‬ ‫מעצמם‬ ‫די‬ ‫געווען‬ ‫איןמקרב‬ ‫שפעטער‪,‬‬ ‫ס'האט‬ ‫טאגווער‬ ‫זען‬ ‫וואס‬ ‫אדער‬ ‫מ'וועט‬ ‫פריער‬ ‫שכינה אן און‬ ‫נאר‬ ‫גילוי‬ ‫סעודה‪,‬‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫האלבע‬ ‫א‬ ‫געווען‬ ‫א‬ ‫באצאלן‬ ‫איז‬ ‫המקדש‬ ‫צו‬ ‫גרייט‬ ‫בית‬ ‫בין‬ ‫"איך‬ ‫ק"מהיב םעד ןטלאהעג געהא‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫‪".‬טסוט‬ ‫בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין‬ ‫– א בחור‬ ‫דעם בחיר האבות‪ ,‬קדושנו קדוש יעקב – א בחור‬ ‫יעדנ'ס הצלחה‪.‬‬ ‫פארגעטון‪.‬‬ ‫האט‬ ‫גוטסזיאון‬ ‫פנימיות'דיגער וואס‬ ‫פארשריבן‪,‬ב –‬ ‫א א יי‬ ‫ס'איזרבח‬ ‫איזא‬ ‫א זי‬ ‫עדנ‬ ‫נארשר‬ ‫פנימיות'דיגעו ‪,‬‬ ‫נישטביו‬ ‫ומזוני‪.‬דלא‬ ‫חייג רעד‬ ‫ווען‪ ,‬און רעצנא‬ ‫אזוי‪.‬און‬‫וואו‬ ‫אנקומען‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫אויך‬ ‫המקדש‬ ‫נאר‬ ‫אויפ'ן בית‬ ‫ציל‬‫אהבה‪.‬‬ ‫אנווייזן‬ ‫דער‬ ‫קענען‬ ‫מ'וועט‬ ‫ערשטן גאולה‪.‬‬ ‫מיט'ן‬ ‫איז ער מסביר דעם ענין אזוי‪ .‬ביים ערשטן‬ ‫ביים‬ ‫מבזה‬ ‫נישט‬ ‫ענין‬ ‫מיך‬ ‫דעם‬ ‫ס'דארףזיי‬ ‫ווער דא און‬ ‫מסביר‬ ‫איז ער‬ ‫בלייבן‬ ‫פינקטליך‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'א‬ ‫קב אבינו‪,‬לאז מיך‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו‪,‬‬ ‫איז‬ ‫אלעס‬‫ס'איזצמ‬ ‫וואס‪.‬אי‬ ‫פ תו‬ ‫וואופ ןו‬ ‫און‬ ‫ווערנייר‬ ‫פיזישעשט‬ ‫אהין‪,‬א‬ ‫ביזמ טפ‬ ‫קייןי‬ ‫פרטיםטני‬ ‫אלע ךאד‬ ‫ייווצ זא‬ ‫אהין‪.‬אז שטנעמ א‬ ‫א ךיז ל‬ ‫דארףי ןריפניי‬ ‫ערט ןדע‬ ‫וויאזוי‪,‬גא‬ ‫ןעמענ וצ‬ ‫געווען‬ ‫וואלט אז עס‬ ‫מענטשהקודש‬ ‫אמונה פון א‬ ‫געוואוסט ברוח‬ ‫אמנו האט‬ ‫ווען די‬ ‫עכטע‪ ,‬רחל‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫האסטו‬ ‫אן‬ ‫קדשים‬ ‫אבער‬ ‫זאך‪,‬קדשי‬ ‫קוק‪ ,‬די‬ ‫נאר א‬ ‫נישטגיב‬ ‫און צייגן‪:‬‬ ‫המקדש?באלעבאס‬ ‫ביתהאט דער‬ ‫אנקומעןכן‬ ‫ביים על פי‬ ‫ערשטן‬ ‫ארויסשיקן"‪ .‬אף‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬א‬ ‫חורבן‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫ש‬ ‫ן‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫ס‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫ע‬ ‫ל‬ ‫ט‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ח‬ ‫י‬‫ב‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫‪.‬‬ ‫וואסג א ןג‬‫יכע טו‬ ‫אייבערשטן‪.‬מכבד‬ ‫פארשריבן פון‬ ‫פינקטליךמיט דעם‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫פון‬ ‫געהערט‬ ‫וואלט עס‬ ‫ברידער ער‬‫צווייווי גלייך‬‫שטארק‬ ‫געווען איז אזוי‬ ‫מענטשן וואס‬ ‫דו צוויי‬ ‫צווישן‬ ‫פארבינדונג‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫א‬ ‫"ויצא‬ ‫א‬ ‫צ‬ ‫ע‬ ‫ט‬ ‫ל‬ ‫אויסלערנעןברמיט‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫ז‬ ‫י‬ ‫ך‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ש‬ ‫תורה אונז‬ ‫ר‬ ‫י‬ ‫י‬‫ב‬ ‫ן‬ ‫‪:‬‬ ‫א‬ ‫ערדי‬ ‫י‬ ‫ך‬ ‫מ‬ ‫ו‬ ‫דאסאזוויל‬ ‫ז‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫וואס‬ ‫שוועסטער‬ ‫און צוויי‬ ‫זענען דא‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫האסט‬ ‫וואס‬ ‫באשאפן‬ ‫קמצא‬ ‫האט‬ ‫ארויסגיין‪.‬‬ ‫זאל‬‫א פארבינדונג צווישן צוו‬ ‫געהייסן‬ ‫דער מ‬ ‫געוועןהמ רעד‬ ‫נישטיא ל"ר‬ ‫וואלטשיערחצנ ן‬ ‫אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט‬ ‫ווייניגער פרייליך‬ ‫אייבערשטן‪ (,‬לאר‬ ‫זייןגערפ )'ד קרפ‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫ווען‪:‬ט‬ ‫אוןקען‬ ‫אזויד‬ ‫יעקב"‪.‬ע‬ ‫שר‬ ‫"ויצאוכיי‬ ‫קאנעקשאן'‪,‬‬ ‫פוןיווצ ת‬ ‫'ווייערלעסןש‬ ‫לימודז‬ ‫דערזיא יי‬ ‫אזאב‬ ‫איזי‬ ‫טר‬ ‫זאךא‬‫דעם םעד ףיו‬ ‫געווען ‪ -‬זא‬ ‫גורםר‬ ‫אבינו'סאוווועג‬ ‫צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫דאסווי‬ ‫האבןאפ ט‬ ‫ר‬ ‫יעקב‬ ‫וואסייא‬ ‫איןן‬ ‫טריטדיא‬ ‫חמורות‬ ‫דועמ ‪.‬‬ ‫שלשד‬ ‫יעדער‬ ‫אז ןייז‬ ‫יעקב"‪,‬ןודיא‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנ‬ ‫צו‬‫מיטז קזחמ‬ ‫האבן ןיי‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫רשטאנען‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫‪1‬‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫און לאה‪.‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונ‬ ‫ערן‪ :‬יעקב‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫ג‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫ג‬ ‫ח ןעייג‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫ושע ןוא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫אה האל‬ ‫לטן דעם ביהמ"ק‬ ‫'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫און מחזק זיין‬ ‫ווי א‬ ‫זאךזיין‬ ‫דעם מעודד‬ ‫געווען איד‪.‬‬ ‫פאר איין‬ ‫ווארט‬ ‫פרעגט‪:‬‬ ‫ישראל (פרק ד')‬ ‫איןאנצח‬ ‫מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט‪:‬‬ ‫האט‬ ‫ער‬ ‫פאנאראמע‪.‬‬ ‫דערזיין‬ ‫הערליכע‬ ‫ד זיין און מחזק‬ ‫א‬ ‫זיך‬ ‫פאר‬ ‫דערזעט‬ ‫גורם‬ ‫וואס האבן‬ ‫חמורותאז‬ ‫אויף דעם‬ ‫באשערטן‪.‬‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז‬ ‫שלש‬ ‫איר‬ ‫באזירט‬ ‫איז צו די‬ ‫באקומען‬ ‫שייכות צווישן זיי‬ ‫האבן מיטזאל‬ ‫חתונהמאכט‬ ‫גייטווען ער‬ ‫און זי דער‬ ‫עגמת נפש‪ ,‬ווי‬ ‫לגדולה"‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫"הגדולאים אן‬ ‫ס'מאכט זיך‬ ‫ווען אז‬ ‫הר"לה" ז‬ ‫ודג‬ ‫צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫פארבינדונג‬ ‫א‬ ‫צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫א‬ ‫חיבור‪.‬‬ ‫א‬ ‫האבן‬ ‫צו‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫האבן‬ ‫מענטשן‬ ‫קומט ארויף און ס'שיינט אויפ'ן‬ ‫‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫קייןדי זון‬ ‫זען ווי‬ ‫געקענט‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור‪.‬‬ ‫פארשטאנען וואס‬ ‫וואלטדי גליקליכע‬ ‫געווען‬ ‫איז ער‬‫רחלווייל‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫אבערקינד ‪-‬‬ ‫עשו‪.‬איינציג‬ ‫בא ‪.‬ושע חתונה אן‬ ‫אחדות האט‬ ‫געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫רעכטס‪ ,‬און געקוקט לינקס‪ .‬וואו‬ ‫נעמען‬‫פיזישע‬ ‫ן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫צו‬ ‫יעדן טאג‪,‬‬ ‫געקוקט‬ ‫נישט‬ ‫איינפירןהאט‬ ‫זאל זיך ים‪ .‬ער‬ ‫מענטש אן‬ ‫צוגעשיקט‬ ‫א‬ ‫אייבערשטערצווייהאט‬ ‫מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי‬ ‫דערמיינט דאך אז‬ ‫פריינטשאפט‬ ‫איםאבינו‪,‬‬ ‫יעקב‬ ‫פון‬ ‫האט‬ ‫מציאות‬ ‫באקומען‬‫אים ליב‬ ‫האטגייט‬ ‫וואסאז זי‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫געוואוסט‬‫כל יכול‬ ‫האט‬ ‫ועג טאה אז דער‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫בין איך? ער האט נישט פארשטאנען וויאזוי ער איז‬ ‫כח האחדות האט‬ ‫דעם ענין אזוי‪ .‬ביים ערשטן‬ ‫אדלער‬ ‫גאנצער‬ ‫מסביר‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער גאנצער‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫דער‬ ‫וויבאלדער‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬איז‬ ‫מצב‪.‬קדושנו קדוש יעקב – א בחור‬ ‫האבות‪,‬‬ ‫בחירדעם‬ ‫אריינגעלייגט אין‬ ‫דעם‬ ‫חב םעד‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫שכינה‬ ‫מורא'דיגע גילוי‬ ‫קעניג'ס‬ ‫געווען אוואס דעם‬ ‫צייט‬ ‫בעצמם"‬ ‫המקדש איז‬ ‫זעלבער‬ ‫החיבור‬ ‫ביתדער‬ ‫מצב‬ ‫נישטהוא אין‬ ‫הרעות‬ ‫"אבל שם‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫אהין‪.‬‬ ‫אנגעקומען‬ ‫קיינמאל‬ ‫שידוכים‬‫האט‬ ‫ביי‬ ‫וואס‬ ‫פרטית‬ ‫אכציג‬ ‫און‬ ‫השגחה‬ ‫פיר‬ ‫פון‬ ‫פ‬ ‫ריפ ןו‬ ‫"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫זייןדוחברים‪.‬‬ ‫חסד‬ ‫מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫"איך בין מקנא וויפיל‬ ‫אויסגעוועלט צו‬ ‫איידעם"‪,‬מיט‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫דיין גוטן‬ ‫איינגעשפארטזיךאויפ'ן אינזל‪,‬‬ ‫און אויב מ'האט‬ ‫געווען‬ ‫בתחתונים‪,‬‬ ‫טאכטער איז‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫טאכטער פון שלמה המלך‬ ‫מקנא מיט‬ ‫דיךאיז די‬ ‫אינצווישן‬ ‫בחור"‪" ,‬איך בין‬ ‫עסגוטן‬ ‫האטדיין‬ ‫פאר‬ ‫ברידער‪.‬‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫גידניזעג‬ ‫בין דיך מקנא מיט‬ ‫געברענגט‬‫וואס האט‬ ‫עבירותואביון‪,‬‬ ‫ערגעץדיאדריי‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫איד‪ ,‬אן עני‬ ‫איינע פון‬ ‫איז געווען‬ ‫דער מדרש ברענגט די וואך אז "יש שהוא הולך‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫האחים"‪,‬‬ ‫מן זען די‬ ‫דאך צו‬‫הרעים‬ ‫חיבוראויפ'ן‬ ‫יותרמקנא‬ ‫ארויף‬ ‫איז‬ ‫ביןזידיך‬ ‫"לפיכך‬ ‫אויפגעשטאנען‪,‬‬ ‫דו לערנסט"‪" ,‬איך‬ ‫פלייסיג‬ ‫ווי‬ ‫קנאה‬ ‫זעלבער‬ ‫דער‬ ‫ביי‬ ‫טאטן‪,‬‬ ‫זעלבן‬ ‫דעם‬ ‫ביי‬ ‫געווארן‬ ‫דורךמקנא‬ ‫אונז‪.‬‬ ‫"‪" ,‬איך בין דיך‬ ‫אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫בגדים אדער עסן‪ ,‬ער‬ ‫שכינה איז‬ ‫די פאר‬ ‫געלט‬ ‫געווארן ביי דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‬ ‫טומאה אז‬ ‫געהאט קיין‬ ‫האבןאאון זינישט אזא‬ ‫חתונהדארף‬ ‫בייםאמאל‬ ‫אצלו" ‪-‬‬‫בא שוין‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך מקנא‬ ‫האלט זי‬ ‫ענדליךשזיווגו‬ ‫ילדנע אצל זיווגו‪ ,‬ויש‬ ‫אסאך א‬‫חיבור‪ ,‬זי איז‬ ‫גרעסערערדעם ים‪.‬‬‫באטראכטן‬ ‫און פאר‬ ‫א‬‫פלאץ‬ ‫אסאך‬ ‫ס'איז איך‬ ‫פאנאראמע‬ ‫שיינע איד‪,‬‬ ‫אים זאגן‪" ,‬ר'‬ ‫און‬ ‫יענעם‬ ‫געבוירןהאט צו‬ ‫געוועןזיי זענען‬ ‫צוגעפירט אז‬ ‫באשעפער האט‬ ‫איד‪ ,‬איך אליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן‬ ‫פאר‬ ‫פלאץ‬ ‫וואו‬ ‫געהאט‬ ‫נישט‬ ‫ער‬ ‫און‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫היימלאז‬ ‫איז‬ ‫שידוך‬ ‫דער‬ ‫קומט‬ ‫אמאל‬ ‫און‬ ‫ווערן‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר‬ ‫באקומען סימנים פון איר חתן יעקב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫נתבייש‬ ‫זיין‬ ‫האט צו‬ ‫זאל‬ ‫צווייטערגיין‬ ‫אזהא מענטש‬ ‫רמיםטא‬‫אב‬ ‫סארט‬ ‫פונעם‬ ‫אויפ'ן פארטש‬ ‫גרעסערער‬ ‫דאווענעןאון א‬ ‫מ'זאל קשר‬ ‫געגאנגען‬ ‫שטערקערער‬ ‫מעגליך רעים‪:‬‬ ‫זייןאן‬ ‫געווען‬ ‫שוין‬ ‫איז צו‬ ‫וואסבית המקדש‬ ‫ביים צווייטן‬ ‫צוגיין‬ ‫רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫פארשעמט ווערן‪ .‬און אודאי טארן מיר נישט זיין‬ ‫באהבת‬ ‫מרבהא‬ ‫נאכט אין‬ ‫דערשלאפן איין‬ ‫קנאה‬ ‫פרטער געמוזט‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫שלאפן‪,‬אהאט‬ ‫נאר ס'איז‬ ‫ברודער‪,‬‬ ‫אוועקגעבןצו‬ ‫ביי יצחק‬ ‫ברודער'ס‬ ‫מיט'ן‬‫אז‬ ‫ביישפיל‬ ‫אויסנארן‬ ‫אלס‬ ‫זיין‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫קענען‬ ‫ווייזט‬ ‫נישט‬ ‫מדרש‬ ‫נישט‬ ‫מיר‬ ‫אים‬‫טארן‬‫דער‬‫זאל‬ ‫אים‪.‬‬ ‫אודאי‬ ‫צו‬‫און‬‫ז‬‫א‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫ל‬ ‫א‬ ‫ט םי‬ ‫חברים‪,‬דארעים‬‫צוויי ס'איז‬ ‫דערזען אז‬ ‫ס'האנדלטזיזיך פון‬ ‫מיט האט‬ ‫פלוצלינג‬‫ווען‬ ‫אהבה גוט‬ ‫טורעם‪ ,‬און‬ ‫אנשטאטגעווען‬‫גילוי שכינה איז נישט‬ ‫בחינה‪ ,‬די‬ ‫אנדערע צו‬ ‫גמלים‬ ‫והנה‬ ‫"וירא‬ ‫נישטאים‪ ,‬דער‬ ‫צו‬ ‫געקומען‬ ‫שידוך‬ ‫זיין‬ ‫איז‬ ‫דער‬ ‫פעס גוט מיט דער‬ ‫עפעס‬ ‫דעם טון‬ ‫מ'זאל אמאל האט‬ ‫זיין גאס‪ ,‬אא"וו‪.‬‬ ‫ווערןדער‬‫נאכט אויף‬ ‫דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין‬ ‫געטון‬ ‫און איין‬ ‫גארנישט‬ ‫געארבעטשול‪,‬‬ ‫האט‬ ‫ברודער‬ ‫זאל רחל‪ .‬יעקב האט דאך‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫אנשטאט‬ ‫צווייטער‬ ‫זיך‪ ,‬כדי אלאה‬ ‫פוןאל‬ ‫עבןא ה‬ ‫נ‬ ‫אוועקצוגעבן פון זיך‪ ,‬כדי א צווייטער זאל נישט‬ ‫איינער‪.‬‬ ‫ידידים‪.‬‬ ‫נאך‬ ‫דערצו‪.‬בית המקדש איז געשטאנען דארט‬ ‫"רקבאון‬ ‫און דער‬ ‫עפעס‬‫געטוןגרויס‪,‬‬ ‫אזוי‬ ‫צוזאמען‬ ‫גרייטקעמלען קומען‬ ‫זיין ווי די‬ ‫געזען‬ ‫ווייטער האט‬ ‫באים"‪,‬‬ ‫קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫עצמות זיך‬ ‫קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט‬ ‫עצמות‬ ‫קאלט‪,‬יד‪ ,‬ל)‬‫זייער(משלי‬ ‫ס'שטייט‬‫נאכט וואס ס'איז געווען‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫אדערגעמאכט א‬ ‫דערויףרחלזיך‬ ‫געארבעט‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫באקומען‬ ‫צו‬ ‫כדי‬ ‫נאר‬ ‫נעכט‬ ‫אזויפיל‬ ‫מ'דארף‬ ‫לבן‬ ‫פאר‬ ‫דעם ווי‬‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫פון‬ ‫ל‬ ‫ב‬ ‫ןן‬ ‫"וועראזביסטו? צי ביסטו בכלל‬ ‫פון זי אים‪,‬‬ ‫פרעגט‬ ‫דערפאר‬ ‫ישראל‪.‬אונז‬ ‫האחדות פון כלל‬ ‫מיט'ן כח‬ ‫געוועןוויבאלד זיינאר‬ ‫אבער ביי יעקב איז‬ ‫פון רבקה‪.‬‬ ‫קינדער כלה‬ ‫און מיר‪ ,‬דימיט זיין‬ ‫ווי דערפאר זאגט דער פסוק‬ ‫ווי‬ ‫שבטים‪ .‬און מיר‪ ,‬די קינדער פון רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬‫ער פירט אויס‬ ‫ן פון‬ ‫אויפפרעסן‬ ‫קענען‬ ‫זאל זיך‬ ‫זאל‬ ‫קנאה‬ ‫נישטוואס ער‬ ‫עפעס אין‬ ‫קיינמאל‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט‬ ‫געזוכט‬‫האבן‬ ‫האט ער‬ ‫אינערליכן קשר‪,‬‬ ‫רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫פאר א ווייב‪.‬‬ ‫וו א ראפ‬ ‫שד?דיוויאזוי ביסטו אנגעקומען‬ ‫לאזן אז‬‫אדער א‬ ‫נישט‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫זאל מען‬ ‫דער א‬ ‫אחדות‪ ,‬איז‬ ‫מצליח‪,‬‬ ‫וואס זענען‬ ‫געווארן די‬ ‫פארלוירן‬ ‫שלאפן‪.‬‬ ‫קיין‬ ‫האבן‬ ‫ס'איז‬ ‫ביים גיין‬ ‫נישט‬ ‫ווען‬ ‫"דכתיבזיי זאלן בכלל‬ ‫אנווארעמען‬ ‫מעגליך אז‬ ‫זיין זיווג‪,‬‬ ‫הייליגעגיין צואיז‬ ‫באשערט אז ער זאל דארפן‬ ‫לרחוק"‪ ,‬ווייל ס'איז אסאך א‬ ‫אז די‬ ‫ען נישט לאזן‬ ‫"שלום‬ ‫קודם‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל מען נישט לאזן אז די‬ ‫ט זוכה געווען אויפצושטעלן‬ ‫בחור האט אויף דעם געענטפערט אז‬ ‫אהער?" דער‬ ‫האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬ ‫און זי‬ ‫געווארן‪.‬‬‫חרוב ווען‬ ‫צווייטער בית המקדש‬ ‫דאס אז‬ ‫פארשטייט‬ ‫רחל‬ ‫ס'קומט צו דער חתונה און‬ ‫מוק'ס ויצא יעקב"‪.‬‬ ‫מענטשןמיט מער ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫ו אנדערע למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫מענטשן‬ ‫שטערקערער שלום‪,‬‬ ‫איבערגעבליבענע א קנאה צו אנדערע‬ ‫מ'שפירט‬ ‫געשוויסטערפעלד‬ ‫ביי געזען אויפ'ן‬ ‫מצד עצמם"‪ .‬דאס הייסט אז ביי געשוויסטער‬ ‫הייסטעראזהאט‬ ‫עצמם"‪.‬‬ ‫מצד‬ ‫האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה צו אנדערע מענטשן‬ ‫ער איז א מענטש און כך וכך איז געווען די מעשה‪.‬‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער‬ ‫פארגינען פאר ווען‬ ‫אוןא לייב‬ ‫וואס‬ ‫פון אן אקס‬ ‫ואין זה‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫להם‪ ,‬פעל‬ ‫התחלהאביסל‬ ‫ביינער מיט‬ ‫שהוא‬ ‫אופן‪,‬‬ ‫אחד‬ ‫אז‬ ‫אב‬‫להםזאגן‬ ‫שרעקליכן‬ ‫אנדערע‬ ‫ווערן ‪-‬אויף א‬ ‫שיש‬ ‫נתבזהמדרש‬ ‫גייטנאך א‬ ‫לאהדא‬ ‫ס'איז‬ ‫ייג האל‬ ‫אז א פויגל האט מיך אויפגעהויבן און‬ ‫אנדערע‪.‬‬ ‫"ס'מוז זיין‬ ‫צווייטן‪,‬‬ ‫אז מיט‬‫ידידות‬ ‫וויילפון‬ ‫נדערע‪ .‬זצ"ל‪.‬‬ ‫שלאפעדיגערהייט‪,‬קשר‬ ‫געבויט א‬ ‫מעודדהאט‬ ‫וואס‬ ‫מענטש‬ ‫ער‬ ‫האט‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫בעסערס‬‫מצד‬ ‫האח נקרא מצד התולדה‪ ,‬ואין שם האח רק מצד‬ ‫עפעס‬ ‫רק‬ ‫האח‬ ‫פארצוקט‪.‬‬ ‫שם‬ ‫ואין‬ ‫האט‬ ‫זאל‬ ‫התולדה‪,‬‬ ‫ברענגען‬ ‫לאה‬ ‫מצד‬ ‫אז‬‫נקרא‬ ‫מלקטים‬ ‫סימנים‬ ‫האח‬ ‫די‬ ‫די‬ ‫איבער‬‫אבער‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫איר‬‫מדרש‪,‬‬ ‫זי‬ ‫גיט‬ ‫קיין‬‫ממילא‬ ‫נישט‬ ‫ס'איז‬ ‫ג אליממ‬ ‫איך זע‬ ‫זיין א‬ ‫אהערגעברענגט‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪,‬‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫יששכר‪ ,‬פון רבי ישכר דוב מוואלברוז‬ ‫זיין א‬ ‫ווייטן‪ ,‬מעודד‬ ‫עבודת‬ ‫ער‬ ‫איז‬ ‫געווען‪,‬‬ ‫קאלט‬ ‫זייער‬ ‫אים‬ ‫ס'איז‬ ‫געהאט‪,‬‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬‫נישט‬ ‫אן‬ ‫דערציילט‬ ‫ס'ווערט‬ ‫וואו‬ ‫מוואלברוז‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫‪-‬‬ ‫פארשעמט‬ ‫מדרש‬ ‫דוב‬ ‫א‬ ‫ישכר‬ ‫נישט‬ ‫אלס‬ ‫עס‬ ‫רבי‬ ‫פון‬ ‫נ‬‫שכר‪,‬טשי‬ ‫אפ‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫און אזוי‬‫ער צו‬ ‫נאכדעם לייגט‬ ‫אויפגעגעסן‪,‬‬ ‫איז‬ ‫אהבת‬ ‫פוןנאר‬ ‫אקס‬ ‫און‬ ‫פונעם‬ ‫צווייטן‪.‬‬ ‫ענין‬ ‫פלייש‬ ‫דעם‬ ‫אין א‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זייןדאס‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫אהבת‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין‬ ‫דעם ענין פון‬ ‫קערפער‬ ‫טויטן‬ ‫פונעם‬ ‫שיריים‬ ‫די‬ ‫אין‬ ‫רחלשטערקער און נענטער ווי‬ ‫אריינגעקראכן‬ ‫חיבור‬ ‫דאס דער‬ ‫חבר איז‬ ‫אין‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון אהבת‬ ‫מעשה‪:‬‬ ‫אויסגעשמועסט‬ ‫אינטערעסאנטע‬ ‫עס‬ ‫ווערט‬ ‫אזוי‬ ‫ר‪.‬‬ ‫איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫וואס‬ ‫ברודער‬ ‫דא"‪.‬‬ ‫געטראפן‬ ‫דער זמן‬ ‫פאר'ן‬ ‫זיך‬ ‫המקדש‪,‬אז‬ ‫איךאיז‬ ‫חורבן פונעם בית האב‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫געווען!‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז‬ ‫פסאוו‬ ‫‪ ,‬איז דער צוליב איין זאך‪ ,‬כדי נישט צו פארשעמען איר‬ ‫וואס‬ ‫זמן‬ ‫קעלט‬ ‫פונעם‬ ‫דערווארעמען‬ ‫צו‬ ‫זיך‬ ‫כדי‬ ‫אקס‪,‬‬ ‫אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫פונעם‬ ‫א‬ ‫זייער‬ ‫טאכטער‪,‬‬ ‫א‬ ‫איר‬ ‫געהאט‬ ‫חורבן פונעם בית המקדש‪ ,‬איז דער זמן וואס‬ ‫ענטפער‬ ‫אז דער‬ ‫פארשעמען‬ ‫האט‬ ‫המלך‬ ‫צו‬ ‫שלמה‬ ‫נישט‬ ‫כדי‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫טאטן‪ .‬א אידיש‬ ‫פונעם זעלבן‬ ‫במציאות אויפ'ן‬ ‫יעצט אין די טעג וואס דאך‬ ‫חתן און‬ ‫אוועקגעגעבן איר‬ ‫האט דא נישט בלויז‬ ‫אד טאה‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫איז דאך‬ ‫טאכטער‬ ‫מיר טרויערן אויפ'ן‬ ‫טרויערן‬ ‫שלמה המלכ'ס‬ ‫מיר‬ ‫אינדרויסן‪ .‬ער איז געווען‬ ‫געבוזשעוועט‬ ‫האט‬ ‫אדער זייןוואס‬ ‫בא'חנ'ט‪,‬‬ ‫זייןקלוג‪,‬‬ ‫בלויז געווען‬‫וועלכע איז‬ ‫יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן אויפ'ן‬ ‫מיידל‪,‬אלעס‬ ‫געלונגען דאס‬ ‫טנ'ס פאלק – און‬ ‫אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז‬ ‫אהבת‬ ‫(נתיב‬ ‫עולם‬ ‫נתיבות‬ ‫האלט‬‫אין‬ ‫מהר"ל‬ ‫מהר"ל‬ ‫דער‬ ‫דער‬ ‫חבר?‬ ‫ברודער‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫מיידל‪ ,‬און אידישע קינדער זענען ביישנים‪ ,‬רחמנים‪,‬‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט‬ ‫זאך)‪.‬ער האט זיך‬ ‫מענטש‪ ,‬ווי נאר‬ ‫אויסגעמוטשעט‪ ,‬און‬ ‫זייער‬ ‫נאר‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫מיידל דארף‬ ‫אנדערן‬ ‫אן‬ ‫טון‬ ‫מעלות וואס א‬ ‫דארפן‬ ‫אלע‬ ‫יעצט‬ ‫וועט‬ ‫יופי‪ ,‬מיט‬ ‫זי‬ ‫כלילת‬ ‫כללוו יז א‬‫י טע‬ ‫נצחיות פון כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫פרקא‬‫נענטער צו‬ ‫ווער איז‬ ‫מינוט‪,‬‬ ‫א‬ ‫טראכטן‬ ‫פונעם‬ ‫מאמע‬ ‫זיין די‬ ‫ישראל‪ ,‬צו‬ ‫ן‬ ‫גומלי חסדים‪ .‬אזויווי זי האט געזען אן ארעמען בחור‬ ‫אין‬ ‫זאך‪:‬‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫א‬ ‫ברענגט‬ ‫א')‬ ‫רעים‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫אין דעראריינגעלייגט אינעם פעל‪ ,‬איז ער גלייך‬ ‫בחורפאר‬ ‫בעסטן‬ ‫דעם‬ ‫אוועקגעגעבן‬ ‫האטאדי‬ ‫טאה יז האבן‪ ,‬זי‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א מענטש‪,‬‬ ‫איז נישט קיין פנימיות'דיגע‬ ‫איינגעשלאפן‪.‬‬ ‫קשר‬ ‫געבוירענער‬ ‫געזאגט‬ ‫האבן‬ ‫שטערן‪-‬זעער‬ ‫מיט'ן‬ ‫שייכות‬ ‫אבער‬ ‫האבן‬ ‫צו‬ ‫געווען‬ ‫מוותר‬ ‫פנימיות'דיגע מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫זי האט‬ ‫פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת וואס האט נישט קיין געהעריגע קליידער‪ ,‬און ער האט‬ ‫זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫פון די‬ ‫איינע א‬ ‫מהר"לדיא פלא פון‬ ‫זאגטדידער‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫ט קיין‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין פנימיות'דיגע‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫מאמעאפון‬ ‫טאכטער גייט‬ ‫דייןצו זיין‬‫אויפגעגעבן‬ ‫זאלסט וויסן אז‬ ‫"דוהאט‬ ‫וועלט‪ .‬זי‬ ‫יז ‪.‬טלעוו שלמה המלך‪:‬‬ ‫געבוירן געווארן (אויב דער‬ ‫מיטאמאל איז‬ ‫מ'איז‬ ‫וועלכן‬ ‫מיט‬‫ער איז זיך זיס געשלאפן‪ ,‬ווען‬ ‫נישט וואס צו עסן‪ ,‬האט זי צוגעגרייט פאר אים א‬ ‫מאמע פון אלע געמיינע בני עשו‪.‬‬ ‫געווארן זיין‬ ‫(אויבדידער‬ ‫שלום‬ ‫"שלום‬ ‫דערמאנט‪,‬‬ ‫ווערט‬ ‫לך"‪,‬‬ ‫"ויתן‬ ‫ביי‬ ‫ישראל‪.‬‬ ‫לרחוק‪.‬‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויב דער‬ ‫ואביון‬‫כלל‬ ‫אויך‬ ‫עני‬‫פון‬ ‫אן‬ ‫נאכדעם‬ ‫מאמע‬ ‫ארעמאן‪,‬‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫אפגעפליקטן‬‫צו‬ ‫קה‪,‬‬ ‫עשו‪.‬‬‫שבטי‬ ‫אן‬ ‫בני‬ ‫געמיינע‬ ‫י"ב‬ ‫ווערן צו‬ ‫אלעכלה‬ ‫פון ב"י‬ ‫מעבש‬ ‫ט‬ ‫האט‬ ‫וואס‬ ‫אדלערחיבור‬ ‫געקומען צו פליען א ריזיגער‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫קשרזאל זיך קענען דערכאפן‬ ‫קשר‬ ‫א‬ ‫באקומען דעם שוואכסטן שידוך‪ ,‬עשו‪ ,‬און זי וועט‬ ‫סעודה‪,‬אאז ער‬ ‫טערקער ווי‬ ‫צומאל זיין שטערקער ווי‬ ‫פארוואס גרויסע גוטע‬ ‫פראגע‪,‬קען‬ ‫אזא‬ ‫די‬ ‫שטעלט זיך‬‫דיאון‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫לקרוב‬ ‫לרחוק‬ ‫זאגן שלום‬ ‫זי‬ ‫דעם?‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם‬ ‫אנשטאט‬ ‫באקומען‬ ‫וועט‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר‬ ‫נשמה"‪.‬‬ ‫דער‬ ‫זי‬ ‫צו‬‫זי‬ ‫גייט‬‫און‬ ‫פרוטה‬ ‫עשו‪,‬‬ ‫וואס‬ ‫קיין‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫און…‬‫אן‬ ‫שוואכסטן‬ ‫מגוזלו‪,‬‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫…‬ ‫דעם‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫פרעמדעלייב האט‬ ‫שיריים וואס דער‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫פונדערווייטנס‬ ‫דערזען‬ ‫אוןאויך געברענגט נארמאלע‬ ‫אונז‪,‬אים‬ ‫איןזי האט‬ ‫געוואנדןאון‬ ‫איזדאס הארץ‪.‬‬ ‫מענטשן‬ ‫נאכדעם‬ ‫זייןלרחוק" און ערשט‬ ‫"שלום‬ ‫וואלט קודם‬ ‫לכאורהשטייט‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫ואנדן אין דעם בעסטן שידוך וואס זי האט געהאט‪ ,‬גייט זי‬ ‫און‬ ‫אונז‪,‬‬ ‫געדארפט‬ ‫אנשטאט‬ ‫קרוב?‬ ‫בחור‪.‬‬ ‫פאר'ןגעווען‬ ‫שלוםזענען‬ ‫ערגסטן‬ ‫יענע צייטן‬ ‫זי‬ ‫דעם‬ ‫גייט‬ ‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪ ,‬און‬ ‫געהאט‪,‬‬ ‫באקומעןאין‬ ‫שטערן‪-‬זעער‬ ‫האט‬‫דיגייט‬ ‫שידוךג וואס זי‬ ‫אב טיי‬ ‫טן‬ ‫געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין אהבה צו‬ ‫אנצוטון‪.‬אהבה צו‬ ‫לאמיר‬ ‫זיין‬ ‫מרבה‬ ‫זיין אז‬ ‫סעודה‬ ‫געדענקען‪,‬‬ ‫א‬ ‫מאכן‬ ‫געוואלט‬ ‫האט‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין‬ ‫לאמיר‬ ‫ער‬ ‫און‬ ‫איבערגעלאזט‪,‬‬ ‫אהבה צו‬‫רבה זיין גייט‬ ‫קליידער‬ ‫געדארפט‬ ‫וואלט‬ ‫לכאורה‬ ‫קרוב?‬ ‫נאכדעם‬ ‫פאר'ן‬ ‫שלום‬ ‫"שלום זילרחוק"‬ ‫גייט‬ ‫זאגט‬ ‫אנשטאט‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין אהבה צו‬ ‫געהאט‪,‬‬ ‫שטייט ער‬‫באבא‪ ,‬האט‬ ‫וואס‬ ‫שידוךא וואס זי‬ ‫היינט צו‬ ‫בחור‪.‬‬ ‫בעסטן‬ ‫מ'גייט‬ ‫ערגסטן‬ ‫עב םעד אזויווי דעם‬ ‫דעם‬ ‫ומען‬ ‫באקומען דעם ערגסטן בחור‪ .‬אנשטאט‬ ‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪ ,‬און‬ ‫נישט ליב צו עסן זיין פלייש‬ ‫שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם‬ ‫ערשט האט‬ ‫און אדלער‬ ‫דערויף‪ .‬אן‬ ‫קודם‬ ‫לקרוב און שפעטער האט זי אנגעהויבן צו שמועסן מיט‬ ‫ערשלום‬ ‫זאגן‬ ‫קודם‬ ‫מ'זאל‬ ‫פראגע‪,‬אז‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר‬ ‫אים און זי האט געזען אז ער איז א חשוב'ער בחור‪,‬‬ ‫י"ב שבטי קה‪ ,‬צו זיין די מאמע פון כלל ישראל‪.‬‬ ‫מורא‬ ‫זיין‬ ‫האט‬ ‫וועלן‬ ‫זיי‬ ‫און‬ ‫ווייל‬ ‫חיות‬ ‫פעלד‪,‬‬ ‫פארוואס‬ ‫נאך‬ ‫אינמיטן‬ ‫לרחוק ולקרוב"‪ .‬שטעלט זיך די פראגע‪ ,‬פארוואס‬ ‫לרחוק‪.‬‬ ‫אנקומען‬ ‫אויך‬ ‫ערד‬ ‫נאכדעם‬ ‫וועלן‬ ‫דער‬ ‫די‬ ‫באלד‬ ‫זיך‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫אויף‬ ‫שטעלט‬ ‫אז‬ ‫וועט‬ ‫עס‬ ‫זי‬ ‫אן‬ ‫און‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫מ'האט‬ ‫עשו‪,‬‬ ‫געווען‬ ‫עשו‪.‬‬ ‫בני‬ ‫אבער‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫לרחוק‬ ‫ס'איז‬ ‫געמיינע‬ ‫אזוי‪,‬‬ ‫אויס‬ ‫אדער זי‬ ‫שוואכסטן‬ ‫דעם?‬ ‫ישראל‪.‬‬ ‫אלע‬ ‫זעט‬ ‫פון‬ ‫דעם‬ ‫אנשטאט‬ ‫אזוי‬ ‫כלל‬ ‫ערנסט‪.‬‬ ‫מאמע‬ ‫זיין‬ ‫באקומען‬ ‫פון‬ ‫די‬ ‫מאמע‬ ‫באקומען‬ ‫ס'גייט‬ ‫אנגענומען‬ ‫זיין‬ ‫גייטקאזיב אז‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫ז‬‫י‬‫י‬‫ן‬‫צו‬‫ד‬ ‫סעמו‬ ‫קה‪,‬י‬ ‫מ‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויב דער‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫ה‪ ,‬אריין‬ ‫מיט גאר אסאך מעלות‪ .‬האט זי אים געפרעגט צי‬ ‫קענען‬ ‫צו‬ ‫כדי‬ ‫דערפאר‪,‬‬ ‫סעודה‪.‬‬ ‫דער‬ ‫מיט‬ ‫שותפים‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫מאמע‬ ‫די‬ ‫זאך‪.‬‬ ‫זיין‬ ‫ערנסטע‬ ‫צו‬ ‫אויפגעגעבן‬ ‫האט‬ ‫וועלט‪ .‬זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין פנימיות'דיגע‬ ‫שבת א פלא פון א זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫מוצאימהר"ל‬ ‫איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת‬ ‫מ'זאגט דער‬ ‫מיט'ן וואס זאגט‬ ‫איינע פון די פסוקים‬ ‫זי האט מוותר געווען צו האבן א שייכות‬ ‫אה יז‬ ‫ער וויל מיט איר חתונה האבן‪ ,‬און ער האט געזאגט‬ ‫נעמען‬ ‫נענטערצו‬ ‫באשלאסן‬ ‫אדלער‬ ‫אין‬ ‫האט דער‬ ‫זאך‪:‬‬ ‫מורא'דיגע‬‫עסןאבמנוחה‪,‬‬ ‫ברענגט‬ ‫אויבא')פון‬‫רעיםאזפרק‬ ‫מחליט געווען‬ ‫אין דער‬ ‫המלך‬ ‫בחור‬ ‫שלמה‬ ‫בעסטן‬ ‫ועקגעגעבן דעםהאט‬ ‫זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫א‬ ‫צו‬ ‫איז‬ ‫ווער‬ ‫מינוט‪,‬‬ ‫א‬ ‫טראכטן‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫אז יא‪ .‬דער בחור האט איר מקדש געווען‪ ,‬די מלאכים‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫פונעם‬ ‫מאמע‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫ישראל‪,‬‬ ‫כלל‬ ‫פון‬ ‫נצחיות‬ ‫נ‬‫צ‬ ‫ח‬ ‫תוי‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫אהבתמיט'ן ביסל פעל און עס‬ ‫זיין חבר? דער מהר"ל האלט‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת‬ ‫ביינער‬ ‫(נתיבאדער‬ ‫עולםפעקל‬ ‫ברודער‬ ‫גאנצן‬ ‫מוזןאין דעם‬ ‫נתיבותזיין‬ ‫מהר"ל‬‫טאכטער זאל‬ ‫דער‬ ‫נארזיין‬‫שידוך‪ ,‬אז‬ ‫אנדערן געווארן‬ ‫הימלאןאיז נגזר‬ ‫צט דארפן טון‬ ‫אויפ'ן‬‫חופה‪.‬‬ ‫געשטעלט א‬ ‫טרויערן‬ ‫וואס מיר‬ ‫מ'האט‬ ‫אוןטעג‬ ‫עדות‪ ,‬די‬ ‫יעצט אין‬ ‫זענען געווען‬ ‫פונעםאזעלבן טאטן‪.‬‬ ‫במציאותזאל‬ ‫פלאץ וואו ער‬ ‫דעםדאך‬ ‫אלעספוןבלויזארויפנעמען ערגעץ אויף א הויכן‬ ‫דאסשטיין‬ ‫וויל ער‬ ‫אייבערשטנ'ס פאלק – און‬ ‫שלעפער‪,‬‬ ‫חתן און‬ ‫איראזא‬ ‫אוועקגעגעבןמיט‬ ‫בלויז חתונה האבן‬ ‫רעבייא‬ ‫ישט‬ ‫טאטן‪ .‬האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫חבר‪ .‬ביי‬ ‫איז – זיין‬ ‫אז דער ענטפער אויף‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫אבער‬ ‫כתובה‬ ‫המקדש‪ ,‬איז דער זמן וואס‬ ‫א‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫אהבת‬ ‫פון צו‬ ‫עניןוואס‬‫דעםמיט‬ ‫פעדער‬ ‫שרייבן‬ ‫זיין אין‬ ‫געוואלט‬ ‫בית‬ ‫פונעם‬ ‫האט‬ ‫איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫מחזקקיין‬‫נישטזיךגעהאט‬ ‫מ'דארף‬ ‫חתן‬ ‫חורבן‬ ‫דער‬ ‫נענטער ווי ער האט‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫און ברודער‬ ‫פונעם‬ ‫פאר'ן‬ ‫שיריים‬ ‫שטערקער‬‫אז‬ ‫די‬ ‫אנגעכאפט‬ ‫רואיגערהייט‪.‬‬ ‫חבר איז דער חיבור‬ ‫האט‬ ‫אדלער‬ ‫עסן‬ ‫קענען‬ ‫דער‬ ‫עס‬ ‫איר‬ ‫פארשעמען‬ ‫עס‬ ‫ער‬ ‫גייט‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן‪.‬‬ ‫העליונה‬ ‫צו‬ ‫נישט‬ ‫השגחה‬ ‫כדי‬ ‫רחל‬ ‫די‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫אויסגעשמועסט אין‬ ‫אמונה‪,‬‬ ‫מסכת‬ ‫עס‬ ‫אין‬ ‫ווערט‬ ‫פרק‬ ‫א‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫וויאזוי‬ ‫געווען!‬ ‫אזוי‬ ‫לערנען‬ ‫איין‬ ‫זען‬‫דאס‬ ‫שוועסטער‪.‬‬ ‫וויל‬ ‫צוליב‬ ‫און‬ ‫איז‬ ‫ער‬ ‫זייט‬ ‫דער‬ ‫נפש‬ ‫צופירן‪.‬‬ ‫א בילוצ‬ ‫מסירות‬ ‫טסעווש‬ ‫רא‬ ‫"ולקרוב"‪,‬א שניט אין זיין פינגער‪,‬‬ ‫פארשעמט ווערן‪.‬‬ ‫זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫געמאכט‬ ‫ייגט ער צו נישט‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫ידידותצו‬ ‫נאכדעם לייגט ער צו‬ ‫אזוי‪" :‬כי שרייבן‪ .‬האט ער‬ ‫חברים‪,‬פוןמכבד‬ ‫און נאר‬ ‫און זיך‬ ‫צווייטן‪.‬עס‬ ‫ערקלערט‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫הויך‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער א‬ ‫מוואלברוזאקס מיט זיין שנאבל‪ ,‬עס אויפגעהויבן‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב"‪,‬‬ ‫אליין זען‬ ‫ישכרווילדוב‬ ‫און ער‬ ‫אמונה‪,‬רבי‬‫יששכר‪ ,‬פון‬ ‫עבודתווערן מיט‬ ‫וויל געהויבן‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫שעמטבע‬ ‫י תדו‬ ‫מיט‬ ‫אינעם מצד ס'איז ארויסגעקומען בלוט‪ ,‬און מיט'ן בלוט האט ער‬ ‫קשר‬ ‫א‬ ‫געבויט‬ ‫האט‬ ‫וואס‬ ‫מענטש‬ ‫האח נקרא מצד התולדה‪ ,‬ואין שם האח רק‬ ‫זאל‬ ‫לאה‬ ‫אז‬ ‫סימנים‬ ‫קשר פון ממילא גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל‬ ‫ט זי ‪.‬ל"צז וויאזוי דער‬ ‫די‬ ‫איבער‬ ‫איר‬ ‫מיט‬ ‫ידידות‬ ‫מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט‬ ‫פרעמדער פאר אנדערע‪.‬‬ ‫און פארגינען‬ ‫אינעווייניג‬ ‫גענומען פליען דערמיט‪ ,‬ווען‬ ‫זצ"ל‪.‬אייבערשטער גייט עס פירן‪.‬‬ ‫כתובה‪.‬‬‫צווייטן‪ ,‬א‬ ‫רחוקא –‬‫געשריבן‬ ‫זה א‬‫ואיןפון‬‫להם‪ ,‬זיך‬‫ס'רעדט‬ ‫התחלה‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא ווען‬ ‫אופן‪,‬‬ ‫שרעקליכן‬ ‫חוק – א לאה גייט‬ ‫פרעמדער נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬ ‫וואסאהאט‬ ‫נתבזה ווערן אויף‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער‬ ‫גרויסן דעםקערפער פונעם אקס שלאפט זיך דער ארעמער בחור‬ ‫נישטגעבויט א‬ ‫דערלייגט פון‬ ‫ער האט‬ ‫געטון?רחל‬ ‫ער האט‬ ‫למעשה‬ ‫עמל‬ ‫מענטשן‬ ‫אנדערע‬ ‫צו‬ ‫קנאה‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫א‬ ‫ידידות און‬ ‫מ'שפירט‬ ‫ווען‬ ‫געשוויסטערמיט מער‬ ‫שטערקערער שלום‪,‬‬ ‫ביי‬ ‫אז‬ ‫הייסט‬ ‫דאס‬ ‫עצמם"‪.‬‬ ‫מצד‬ ‫פארשטייט אז‬ ‫רחל‬ ‫און‬ ‫צו דער חתונה‬ ‫ס'איז אריבער אפאר טעג‪ ,‬און די זיבעציג אלטע‬ ‫ר ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט מער ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז‬ ‫צווייטער בית המקדש חרוב געווארן‪.‬‬ ‫חרובשלאף‪.‬‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫המקדשא זיסן‬ ‫קליין‬ ‫בית‬ ‫א‬ ‫צווייטער‬ ‫אויף‬ ‫הייסט‬ ‫דאס‬ ‫‪-‬‬ ‫אינזל‬ ‫אן‬ ‫אויף‬ ‫טורעם‬ ‫אז די‬ ‫נישט לאזן‬ ‫זאלדאמען‬ ‫מצליח‪,‬א‬ ‫אסאך‬ ‫ס'איז‬ ‫זענען‬ ‫ווייל‬ ‫וואס‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫האבן קיין‬ ‫"שלום‬ ‫קודםנישט‬ ‫זאלן בכלל‬ ‫איז זיי‬ ‫אחדות‪ ,‬אז‬ ‫די מעגליך‬ ‫געווארןאיז‬ ‫און זי האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬ ‫ה יז ןוא‬ ‫פארפאלק‪.‬‬ ‫אויבן א‬ ‫ס'איז‬ ‫יל ס'איז אסאך א‬ ‫דערזען אז‬ ‫האבן‬ ‫שומרים‬ ‫ער האט‬ ‫וועג‪ ,‬ביז‬ ‫דערא שטיק‬ ‫געפלויגן‬ ‫דער פויגל איז‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬ווייל ס'איז אסאך א‬ ‫האט נישט‬ ‫פארלוירן‬ ‫קיינערס'איז‬‫שטיקל באדן אינמיטן ים‪ ,‬וואס ווען‬ ‫ב‪..‬םיטבש‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז דער‬ ‫אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫ווייב‪.‬‬ ‫פאר א‬‫פסוק‬ ‫דער‬ ‫זאגט‬ ‫דערפאר‬ ‫אז‬ ‫אויס‬ ‫פירט‬ ‫ער‬ ‫דארפן‬ ‫רחל‪,‬‬ ‫פון‬ ‫קינדער‬ ‫די‬ ‫מיר‪,‬‬ ‫און‬ ‫שבטים‪.‬‬ ‫אויפפרעסן אפוןמיידל‪ ,‬אבער‬ ‫געווען דארט נאר‬ ‫פסוק‬ ‫אר זאגט דער‬‫זאל אונז‬ ‫וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט ביז קנאה‬ ‫לעצטנס איז‬ ‫פונדערווייטנס דעם טורעם וואו די‬ ‫דערפאר‬ ‫ישראל‪.‬קשר‪,‬‬ ‫אינערליכן‬ ‫דערזען‬ ‫כלל‬ ‫האחדות פון‬ ‫ענדליך‬ ‫ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פסוק‬ ‫אריינגעלייגט‬ ‫נאר מיט'ן כח‬ ‫און ער האט‬ ‫דעם‪,‬‬ ‫צו‬ ‫צוקומען‬ ‫געקענט‬ ‫רחל ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט‬ ‫באקומעןדעם‬ ‫כדי צו‬ ‫נעכט נאר זיך‬ ‫זויפיל ךיז‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל‪ .‬דערפאר‬ ‫פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל‬ ‫דארט נאר‬ ‫עצמותדאקנאה"‪,‬‬ ‫צווייל) "רקב‬ ‫מענטשן‪ .‬ס'איז‬ ‫(משלי יד‪,‬‬ ‫דא דארט‬ ‫ס'שטייט‬ ‫דערצו‪ .‬יעצט זענען‬ ‫עפעס‬ ‫געטון‬ ‫אדער‬ ‫געארבעט דערויף‬ ‫לערנען פון‬ ‫רעל‬ ‫ידידים‪.‬‬ ‫איינגעשפארט‪,‬‬ ‫און‬ ‫געווען‬ ‫איז‬ ‫המלך‬ ‫געשטאנען‬ ‫שלמה‬ ‫פוןאיז‬ ‫המקדש‬‫טאכטער‬ ‫דער בית‬ ‫גרויס‪,‬אוןאוןעס‬ ‫אזויאינזל‪,‬‬ ‫זיין טאכטער אינעם טורעם אויפ'ן‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען‬ ‫נישט‬ ‫זאל‬ ‫צווייטער‬ ‫א‬ ‫כדי‬ ‫געארבעט‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫זיך‪,‬‬ ‫פון‬ ‫רחל‪ .‬יעקב האט דאך‬ ‫אוועקצוגעבן‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫ע‬ ‫טאטק‬ ‫וצ‬ ‫אויףדער‬‫פרייליךמיט‬ ‫טוןס'איז‬ ‫ברכות‪,‬‬ ‫שבע‬ ‫ס'איז דא‬ ‫ס'האנדלט אזיךחתן‪,‬‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט‬ ‫עפעס גוט‬ ‫דעם‬ ‫רעים‬ ‫אנשטאט‬ ‫חברים‪,‬‬ ‫מ'זאל‬ ‫צוויי‬ ‫פון‬ ‫ווערן זיין‬ ‫וועןצוטורעם‬ ‫געטון‬ ‫פונעם‬ ‫אהבה‬ ‫גארנישט‬ ‫דאך‬ ‫האט‬ ‫געוועןאויפ'ן‬ ‫אז‬ ‫ברודער‬ ‫באשלאסן‬ ‫נישט‬ ‫האטאיז‬‫דער‬ ‫שכינה‬ ‫און ער‬‫אלייןדי גילוי‬ ‫בחינה‪,‬‬ ‫המלך‬‫אנדערע‬ ‫צוגעשפארט פונדרויסן‪ .‬נאר שלמה‬ ‫רעיםנישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬‫חברים‪ ,‬אים‬ ‫ון צוויי‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה איז נישט געווען‬ ‫אוןנישט זיין‬ ‫אוועקגעבן‬ ‫אהבה ווען ס'האנדלט זיך פון צוויי חברים‪ ,‬רעים‬ ‫טורעםמיר‬‫אודאי טארן‬ ‫שליסלאון‬ ‫דעםווערן‪.‬‬ ‫מיט'ן‬ ‫פארשעמט‬ ‫אויסנארן‬ ‫קענען‬ ‫שט‬ ‫מ'זאלזייצוגיין‬ ‫רעים‪:‬צו טון‪,‬‬ ‫געוואוסט וואס‬ ‫מרבהנישט‬ ‫האבן‬ ‫קנאה זיי‬ ‫דער אוועלט‪.‬‬ ‫עשראפ האט געהאט‬ ‫זאל‬ ‫סארטבאהבת‬ ‫זיין‬ ‫גרעסערער‬ ‫צו‬ ‫דעראון‬ ‫קשר‬ ‫וואס‬ ‫פרט‬ ‫פארציע ס'איז א‬ ‫רואיגערהייט‪.‬‬ ‫שטערקערער‬ ‫ברודער‪,‬אןנאר‬ ‫עסן זיין‬ ‫געווען‬ ‫ברודער'ס‬ ‫שוין‬ ‫קענען‬‫ער איז‬ ‫המקדש‬‫צווייטןערבית וועט‬ ‫לבןצו דעם ביים‬ ‫סארט‬ ‫גרעסערער‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬ ‫ווערן‬ ‫שטערקערער קשר און א גרעסערער סארט‬ ‫נתבייש‬ ‫זאל‬ ‫צווייטער‬ ‫א‬ ‫אז‬ ‫כדי‬ ‫דייעקב‪,‬‬ ‫גורמים‬ ‫חתן‬ ‫אליין‬ ‫סימנים פון איר‬ ‫מען‬ ‫צו‬ ‫געגאנגען‬ ‫זיי‬ ‫זענען‬ ‫געגעבן‪.‬‬ ‫אכטונג‬ ‫גוט‬ ‫דאך‬ ‫האבן‬ ‫געשטעלט זיבעציג אלטע אידן אלס שומרים‪,‬‬ ‫יד ןיילא האט‬ ‫האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר‬ ‫אים א‬ ‫אסאך‬ ‫חיבור‪,‬און‬ ‫צו יענעם‬ ‫גרעסערער‬ ‫געבוירן‬ ‫זענען א‬ ‫זייאסאך‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז‬ ‫ס'איז‬ ‫און‬ ‫טורעם‬ ‫פונעם‬ ‫אוועקגעגאנגען‪.‬צום שפיץ‬ ‫איז איז צוגעפלויגן‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה ער‬ ‫אוןאזזיקיינער זאל נישט קענען‬ ‫האבן‬ ‫חתונה‬ ‫ביים‬ ‫האלטרוזידשוין‬ ‫ר חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫"מיר‬ ‫געזאגט‪,‬דיך‬ ‫אים"איך בין‬ ‫צעמישטערהייט און‬ ‫ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי‬ ‫מקנא‬ ‫לערנסט"‪,‬‬ ‫פלייסיג דו‬ ‫המלך‬ ‫שלמהקנאה‬ ‫געבן‬ ‫אונז‪.‬‬ ‫אכטונג‬ ‫דורך‬ ‫זאלן‬ ‫וועלכע‬ ‫נוא ך‬ ‫הרעיםווימן‬ ‫זעלבער‬ ‫דעריותר‬ ‫ביי‬ ‫טאטן‪,‬‬ ‫זעלבןאקס‬ ‫דעם‬ ‫דיביישיריים‬ ‫געווארן‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫האחים"‪,‬‬ ‫רעים מן האחים"‪,‬‬ ‫חיבור‬ ‫דער‬ ‫דאך‪.‬‬ ‫אויפ'ן‬ ‫"לפיכך‬ ‫פונעם‬ ‫אראפגעלייגט‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫שטרענג‬ ‫האבן‬ ‫מיר‬ ‫געשען‪,‬‬ ‫ס'איז‬ ‫וויאזוי‬ ‫נישט‬ ‫ווייסן‬ ‫געברענגט‬ ‫עס‬ ‫האט‬ ‫עבירות‬ ‫דריי‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫איינע‬ ‫צוקומען נאנט צום אינזל מיט קיין שיף‪ .‬זיי האבן נאר‬ ‫ה חכ כח האחדות האט‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫ברידער‪.‬‬ ‫אינעווייניג‪,‬זיידער‬ ‫ממילא זענען‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט‬ ‫אדלער האט‬ ‫געשלאפן‬ ‫מאמען‪ ,‬און‬ ‫בחור איז נאך‬ ‫שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫חסד דו‬‫געקענט‬ ‫נישטוויפיל‬‫מקנא‬ ‫האט‬‫קיינער בין‬ ‫דעם אינזל‪,‬‬ ‫איידעם"‪" ,‬איך‬ ‫אפגעהיטןגוטן‬ ‫אוןזיין חברים‪.‬דיין‬ ‫אויסגעוועלט צו‬ ‫אנדערעאויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און‬ ‫אריינצושטופן עסן און‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫זארגן‬ ‫און אכציג וואס האט קיינמאל נישט‬ ‫געדארפט‬ ‫טויטן אקס‪,‬‬ ‫פונעםמצב‬ ‫פלייש‬ ‫דאס‬ ‫אפגעגעסן‬ ‫זיך‬ ‫החיבורזייבעצמם" צוקומען‬ ‫שכינההוא‬‫גילויהרעות‬ ‫מורא'דיגעשם‬ ‫"אבל‬ ‫פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט‬ ‫מיטאמאל האבן מיר דערזען‬ ‫מעצמם און‬ ‫אהין‪ ,‬אבער‬ ‫געמאכט‬ ‫האבן אליין טוסט"‪.‬‬ ‫קשר וואס‬ ‫דעםגעווען א‬ ‫טורעם‪ ,‬אז‬ ‫המקדש איז‬ ‫בית‬ ‫פענסטערל אינעם‬ ‫צוגעהערן דורך א‬ ‫העג געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫עמאכט מעצמם און‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫מיט'ן‬ ‫ביינער‬ ‫די‬ ‫איבערלאזנדיג‬ ‫אוועקגעפלויגן‪,‬‬ ‫גלייך‬ ‫בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה‬ ‫דעם בחיר האבות‪ ,‬קדושנו קדוש יעקב – א בחור‬ ‫פנימיות'דיגערא בחור! זיי האבן חתונה‬ ‫ס'איזאדא דארט אויבן‬ ‫גאנצער אזס'איז‬ ‫דער אהבה‪.‬‬ ‫אנדערש‪ ,‬וויבאלד‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫ערשטן‬ ‫בייםאיז‬ ‫א חבר‬ ‫בחור לעבן‪ .‬איז ער מסביר דעם –‬ ‫ענין ביי‬ ‫אזוי‪.‬‬ ‫האבות‪ ,‬קדושנו קדוש יעקב – א‬ ‫קעניג'ס טאכטער זאל קענען‬ ‫ז א פנימיות'דיגער‬ ‫פיזישעצוויי‬ ‫דאך אז‬ ‫בחור אויבן אויפ'ן טורעם…‬ ‫איז ער מסביר דעם ענין אזוי‪ .‬ביים ערשטן‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫אוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו‪,‬‬ ‫זאגן"‪.‬טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫איינפירן יעדן‬ ‫נישטזיך‬ ‫אןזאל‬ ‫מענטש‬ ‫אבערא‬ ‫מיינטקיין‬ ‫מציאות פון פריינטשאפטנישט‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו‪,‬‬ ‫וואס דיר צו‬‫עכטע‪,‬‬ ‫ווייסן‬ ‫ס'איז‬ ‫מיר‬ ‫געהאט‪.‬‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫ביים מיט'ן‬ ‫געטרויט‬ ‫קיינעם נישט‬ ‫קעניג האט‬ ‫דער די‬ ‫ער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫אינזלא‬ ‫פארשטופטן האבן‬ ‫המקדש?‬ ‫בית‬ ‫ערשטן‬ ‫חורבן‬ ‫גליקליכע וואס‬ ‫ר רחל איז געווען‬ ‫א גוט‬ ‫זייןמוז זאגן‬ ‫פארשרייבן‪:‬צואיך‬ ‫און זיך‬ ‫צעטל‬ ‫פארבינדונג חיבור‪.‬‬ ‫צווישן צווייא‬ ‫אויסגעוועלט צו‬ ‫אינעם‬ ‫מענטשן האבן‬ ‫חתונה‬ ‫א‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫טאכטער‬ ‫געגאנגען‬ ‫וואס איז‬ ‫מענטשן וואס איז‬ ‫איז‬ ‫המלך‬ ‫מענטשן‬ ‫שלמה‬ ‫א‬ ‫שליסל‪ ,‬ווייל ער האט געוואלט זען וויאזוי דער‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫דעם‬ ‫געווען‬ ‫דערגורם‬ ‫וואס האבן‬ ‫חמורות‬ ‫שלשד')‬ ‫די‬ ‫נצח צו‬ ‫האבן מיט‬ ‫חתונה‬ ‫לגדולה" און זי גייט‬ ‫מחזק זיין‬ ‫זייןאוןאוןזי האט‬ ‫ס'איזמעודד‬ ‫איד‪.‬‬ ‫אזויאיין‬ ‫קאנעקשאן'‪,‬פאר‬ ‫ווארט‬ ‫אז און איר‬ ‫דעם‬‫אויף ער‬ ‫באזירט‬ ‫זיי איז‬ ‫צווישן‬ ‫שייכותדער‬ ‫פרעגט‪:‬‬ ‫(פרק‬ ‫ישראל‬ ‫צופירןאיןאז זיין‬ ‫מהר"ל‬ ‫דער‬ ‫רעד באשעפער‬ ‫אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט‬ ‫צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫געשען‪,‬‬ ‫וואס זיין‬ ‫קען‬ ‫קשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫געפרעגט‬ ‫'ווייערלעס‬ ‫אויףא און‬ ‫זאך ווי‬ ‫שטייט‬ ‫בחור‬ ‫אינדערפרי‪,‬‬ ‫טאכטער‬ ‫געלונגענע‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫גייט‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫‪2‬‬ ‫ען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫ייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫ן‪.‬‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫נה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫גייען חתו‬ ‫בקעי ‪:‬ןרעדנא ן'טימ רענייא ןבאה הנותח ןעייג‬ ‫שדקמה תיב רעטייווצ רעד זיא עקאט סאווראפ‬ ‫ג‬ ‫‪.‬ןדנובראפ ןוא טנאנ ןייז לאז'מ‬ ‫ג‬ ‫און עשו‬ ‫‪.‬האל ןוא לחר טימ ןבאה הנותח ןעייג ושע ןוא‬ ‫השעמ א ןגעוו ‪,‬םנח תאנש בילוצ ןראוועג בורח‬ ‫אזא אד זיא'ס זא ןעמ טסייוו טנייה יוו טקנופ‬ ‫לאה האט‬ ‫ןענאטשראפ טאה יז לייוו ‪,‬טנייוועג טאה האל‬ ‫ךיילגראפ א עקאט סע זיא ?אצמק רבו אצמק ןופ‬ ‫ק‬ ‫אניאמאמין אז "הגדול‬ ‫גלייבן‪.‬ה" ז‬ ‫זאלןל לודג‬ ‫קינדערלודג‬ ‫מיינעז ןוא "ה‬ ‫דער מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט‪:‬‬ ‫אזטייג י‬ ‫זייןמ ןבאה הנו‬ ‫באשעפערתח‬ ‫מחזק‬ ‫אוןוצ‬ ‫אייבערשטנ'סטי‬ ‫זייןש יד‬ ‫מעודדש‬ ‫דעםל‬ ‫איד‪.‬תורומ‬ ‫באשיינטח‬ ‫אייןסא‬ ‫אוןוו‬ ‫באה‬ ‫פאר‬ ‫ווארטרוג‬ ‫מאכטן‬ ‫מענטש ם‬ ‫עד ןעוועג‬ ‫באזירטואויף דעם םאז‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ך‬ ‫איזייוו' א יו‬ ‫זיילרע‬ ‫צווישןסע‬ ‫שייכותענאק‬ ‫א ‪',‬ןאשק‬ ‫דער‬ ‫פרעגט‪:‬ז ןעק יוז‬ ‫ןיי‬ ‫)‬ ‫גרויס‬ ‫המלךא זייער‬ ‫שלמה‬ ‫זיך‬ ‫האט‬ ‫פארציילט‪.‬‬ ‫אלעס‬ ‫אים‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעו‬ ‫גוט‬ ‫וואס א‬ ‫זאגן‬ ‫מוז‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫נ‬ ‫ד‬ ‫ו‬ ‫נ‬‫ג‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫י‬ ‫ש‬ ‫ן‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫י‬‫י‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫ש‬ ‫ן‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫א‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫י‬‫ז‬ ‫גלייבן‪ .‬אני עשו‪ .‬אבע‬‫זאלן ‪.‬ושע‬‫קינדערעבא‬ ‫א לחר ר‬ ‫מיינע‬ ‫אלעעג זי‬ ‫אז ןעוו‬ ‫בעט יד‬ ‫איךלקילג‬ ‫אוו ‪-‬עכי‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬‫איזס‬ ‫געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫איךב ןב‬ ‫מענטשרוח‬ ‫פארשרייבן‪:‬אםיי‬ ‫אזע‬ ‫זאגט‪,‬שר‬‫תיב ןט‬ ‫מהר"ל‬ ‫ה‬‫זיך‬ ‫אוןקמ‬ ‫דערד‬‫צעטלש‬ ‫נאמען‪ .‬און ?‬ ‫א‬ ‫חיבור‪.‬‬‫השגחה‬ ‫האבן א‬ ‫מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור‪.‬‬‫צויזען די‬ ‫אויסגעוועלטצו‬ ‫געווען‬ ‫האט זוכה‬ ‫האבן‬ ‫מענטשןער‬ ‫אז‬ ‫געפרייט‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייב‬ ‫נעמען‬ ‫צו‬ ‫טאג‪,‬‬ ‫יעדן‬ ‫איינפירן‬ ‫זיך‬ ‫זאל‬ ‫מענטש‬ ‫א‬ ‫צוויי‬ ‫דאךינ‬ ‫ק טש‬ ‫פריינטשאפטיפ ןי‬ ‫פוןבא ‪,‬ךאז עשיז‬ ‫ס רע‬ ‫‪,‬עטכע ןא זיא'‬ ‫זאלןהגלייבן‪ .‬האט געוו‬ ‫אייניקלעךג טא‬ ‫מיינעא טסואווע‬‫אזיג יז ז‬ ‫בעט טי‬ ‫איךוקאב‬‫עי‪-‬ןעמ‬ ‫מגדיל ומפאר את שמו יתברך‪ ,‬ראוי שיהיה מלך‪ ,‬ער‪,‬וניבא בק‬ ‫מאמין‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫מציאותאייבערשטן וויאזוי ער האט צוגעפירט‬ ‫אז‬ ‫מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי‬ ‫מיינט‬ ‫פרטית פון‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפי‬ ‫גאנצערשרע םייב ‪.‬יוזא ןינע םעד ריבסמ רע זיא‬ ‫ןט‬ ‫פ‬ ‫וויבאלדימינ‬ ‫דער‬ ‫ס ‪.‬הבהא עגיד'תו‬ ‫חבריא'‬ ‫בייפ א ז‬ ‫רעגיד'תו–ימינ‬ ‫אור‪-‬אייניקלעך זאלן דעם בחיר‬ ‫מיינעאה ריחב םעד‬ ‫בעטודאזק ‪,‬תוב‬ ‫איךק ונש‬‫מאמיןי ‪-‬שוד‬ ‫אני– בקע‬ ‫טוסט"‪.‬זיין צו מלכות‪ .‬ווען א מענטש איז מלך האטרוחב א‬ ‫כח האחדות האט‬ ‫וועט זוכה‬ ‫טראכטן‬ ‫אנדערש‪,‬מענטש קען‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער גאנצער‬ ‫טאכטער‪ .‬א‬ ‫איז‬ ‫שידוךאפון זיין‬ ‫דעם‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫בעצמם"יכש יוליג עגיד'ארומ א ןעוועג זיא שדקמה תיב‬ ‫הנ‬ ‫החיבורק‬ ‫מצבסאוו רש‬ ‫ה ייז‬ ‫א‬ ‫הוא‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫הרעות‬ ‫ל‬ ‫י‬‫י‬ ‫ן‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫מ‬ ‫א‬ ‫וויל‪ ,‬שם‬ ‫כ‬ ‫"אבל‬ ‫ט‬ ‫ןוא םמצעמ‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫מיינעפ דורות פון פיר‬ ‫ריפ ןו‬ ‫אלע‬‫בעטאאזןוא‬ ‫איך גיצכ‬‫סאוו‬‫מאמין ‪-‬‬ ‫ק טאה‬ ‫גלייבן‪.‬נייאני‬ ‫שינ לאמ‬ ‫ט‬ ‫דער‬ ‫אויף‬ ‫וויפיל חסד דו‬ ‫בעסער‬ ‫עפעס‬ ‫דא‬ ‫דען‬ ‫איז‬ ‫אלעס‪.‬‬ ‫שוין‬ ‫ער‬ ‫דאס‬ ‫נאר‬ ‫"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫תקום"‪,‬‬ ‫היא‬ ‫ה'‬ ‫"ועצת‬ ‫אבער‬ ‫ער‬ ‫וואס‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫מקנאתחתב‬ ‫ביןא ‪,‬םינו‬ ‫"איךא ןו‬‫איידעם"‪,‬מ ביו‬ ‫גוטןךיז טאה'‬ ‫דייןראפ‬ ‫טימ טגידניז‬ ‫‪.‬םירבח ןייז וצ טלעוועגסיוא‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בי‬ ‫געזינדיגט‬ ‫בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט זאלן גלייבן"‪. ...‬השודקה תומילש ‪,‬טגידניזעג‬ ‫מלך?‬ ‫זיין א‬ ‫גוטן‬ ‫דיין‬ ‫ווי צו‬ ‫פאר‬ ‫וועלט‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫בלייבט‪.‬‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫סע טאה תוריבע יירד יד ןופ ענייא‬ ‫טגנערבעג‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬אי‬ ‫מיינע יז ןוא ןבאה הנותח םייב ןיוש יז טלאה ךילדנע‬ ‫אוןא‬ ‫איךמו‬ ‫אזא‬‫ווילד ז‬ ‫איךני‬ ‫‪-‬יא‬ ‫מאמיןא ז‬ ‫אניגעג‬ ‫ראוי‬ ‫מען‬ ‫אזוי האט ער געזאגט נאכאמאל און נאכאמאל‬ ‫דיך מקנא‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך דורך‬ ‫מקנאאונז‪.‬‬ ‫ביןזא‬ ‫"איךט‬ ‫הא‬ ‫לערנסט"‪,‬‬ ‫דוכש י‬ ‫פלייסיגה‬ ‫וויוו‬ ‫קנאהקע‬ ‫זעלבער‪.‬ןעגנא‬ ‫דער‬ ‫"‬ ‫געווארן ביי דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‬‫ל‬ ‫פ‬ ‫איזביי‬ ‫י‬‫כ‬ ‫ך‬ ‫טאטן‪,‬‬‫י‬ ‫אמונה‬ ‫ו‬‫ת‬ ‫ר‬ ‫מיטזעלבן‬ ‫ח‬ ‫י‬ ‫ב‬ ‫ו‬ ‫מ'לעבטדעם‬ ‫ר‬ ‫ה‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫י‬ ‫ם‬ ‫געווארן ביי‬ ‫מ‬ ‫א ווען‬ ‫‪",‬םיחאה ן‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנס‬ ‫ענדליך‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר דעם אני מאמין ביז'ן סוף‪ ,‬במשך דער גאנצער צייט‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץאליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן‬ ‫איבריגע האט באק‬ ‫בשעתטדיאה‬ ‫שמעון‪,‬מוקאב‬ ‫ר'מיס ןע‬ ‫פאר‬ ‫םינ‬ ‫געוועןפביי‬ ‫ח ריא ןו‬ ‫זייעי ןת‬ ‫זענען‬ ‫וואסבק‬ ‫ןבל ידכ ‪,‬‬ ‫רעים‪:‬יב‬ ‫גלייבן‬ ‫באהבתיווצ םי‬ ‫זאלן‬ ‫זיין תיב ןטי‬ ‫קינדער‬ ‫מרבהקמה‬ ‫צויא שד‬ ‫שז‬ ‫ס‬ ‫'‬‫א‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫דער ןעוועג ןיו‬ ‫וואס ןא‬ ‫פרטטש‬ ‫י‬‫ז‬ ‫צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫אקרע‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫א‬ ‫ס'איזרע‬ ‫ך‬ ‫מלכות‬ ‫נארק רע‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ברודער‪ ,‬רש‬ ‫ס‬ ‫צו‬‫ע‬‫ווערן ךאסאבאשעפער האט‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ח‬ ‫י‬‫ב‬ ‫ו‬‫ר‬ ‫‪,‬‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר'‬ ‫ברודער'סג א ןוא‬ ‫טראס רערעסער‬ ‫בייש‬ ‫צוגיין‬ ‫פון‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫מ'זאל‬ ‫יונגערמאן‬ ‫א‬ ‫געטראפן‬ ‫לעצטנס‬ ‫האב‬ ‫קנאה‬ ‫איך‬ ‫וואו‬ ‫‪,‬‬‫מ"ב)‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫פרק‬ ‫ה'‬ ‫(גבורות‬ ‫מהר"ל‬ ‫אין‬ ‫לשון‬ ‫א‬ ‫דא‬ ‫ס'איז‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהב‬ ‫זיין‬ ‫נישט‬ ‫אויסגעזאגט זאל אים נ‬‫אינצווישןיא לאז‬ ‫האבןק טשינ ם‬‫געוועןןענע‬ ‫פארשעמט ווערן‪ .‬און אודאי טארן מיר נישט זיין‬ ‫דארטנסיוא‬ ‫זענעןמ ןרא‬ ‫וואסא ן'טי‬‫ןבעגקעוו‬ ‫גוטנאמיט דער‬ ‫עפעסרעד‬ ‫הניחב ע‬ ‫טון מענדל‬ ‫דעםיד ‪,‬‬ ‫אנשטאטיוליג‬‫מ'זאליא הניכש‬ ‫זייןוועג טשינ ז‬ ‫האווערן ןע‬ ‫הבצו‬ ‫געטון‬‫גארנישט ןעוו‬ ‫האטטלדנאה'ס‬ ‫ברודער פסוק פון דער‬ ‫דערח ייווצ ןופ ךיז‬ ‫םיער ‪,‬םירב‬ ‫וועגזאז"ל פוןטעבראע‬ ‫פון ר'‬ ‫ישראל‪ ,‬אן אייניקל‬ ‫ארץ‬ ‫וואכעדיגער סדרה‪,‬‬ ‫זאל נישט ער באציט זיך צום‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון‬ ‫לאה אנש‬ ‫תהלים!טאה בקעי ‪.‬לחר טאטשנא האל‬ ‫אוועקצוגעבן פון זיך‪ ,‬כדי א צווייטער זאל נישט‬ ‫גאנץג ךאד‬ ‫ו‬ ‫י‬ ‫ג‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫י‬‫ס‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫י‬‫ת‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫ג‬‫ע‬ ‫ש‬ ‫ט‬ ‫א‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫ם‬ ‫‪.‬‬ ‫זיךנאר‬ ‫קנאה"‪ ,‬אנאר‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪,‬‬ ‫איבערגעגעבן‬ ‫מירעצמות‬ ‫"רקב‬ ‫האט‬ ‫יד‪ ,‬ל)‬ ‫יונגערמאן‬ ‫ס'שטייט (משלי‬ ‫דערצו‪ .‬טבריא‪ .‬דער‬ ‫עפעס דעם‬ ‫געטון געגעבן‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫לאה האט‬ ‫דערויף אזאדער‬ ‫געארבעטאת ה'"‪,‬‬ ‫זיין גרייט "הפעם אודה‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רק‬ ‫רבי האט פאר לבן א‬ ‫ראחמיסטריווקערראפ‬ ‫טכענ ליפיוזא ןבל‬ ‫לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט‬ ‫וואסראנ‬ ‫דער‬ ‫נאכדעם ידכ‬ ‫לחר ןעמוקאב וצ‬ ‫טימ ראנ‬ ‫אויפפרעסןכ ן'‬ ‫דעראה ח‬ ‫תודח‬ ‫אונזפ‬ ‫מעשה ןו‬ ‫זאללכ‬‫מורא'דיגעשי ל‬ ‫קנאהר‬ ‫אפרעד ‪.‬לא‬ ‫קיינמאלמיט ר‬ ‫ווי‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫רבי ווי‬ ‫ראחמיסטריווקער‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון‬ ‫פון‬ ‫וואס‬ ‫נישט‬ ‫אייבערשטן‪.‬‬ ‫נאמעןד טגאז ראפרעד זא סיוא טריפ רע‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט‬ ‫האבן‬ ‫דעם‬ ‫זיי‬ ‫דאנקען‬ ‫וויבאלד‬ ‫צו‬ ‫קשר‪,‬‬ ‫כדי‬ ‫'יהודה'‬ ‫אינערליכן‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרע‬ ‫דארפןספ רע‬ ‫קו‬ ‫ל‪,‬‬ ‫ער אים פאר א ווי‬ ‫האטאפ‬‫יונגערמאן‪,‬וו א ר‬ ‫‪.‬ביי‬ ‫שבטים‪ .‬און מיר‪ ,‬די קינדער פון רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫עס דערציילט פאר דעם‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫ס‬ ‫'‬‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ל‬ ‫ו‬ ‫י‬‫ר‬ ‫ן‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ן‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫א‬ ‫ח‬ ‫ד‬ ‫ו‬‫ת‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫די האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬ ‫האט‬ ‫טהורות‪,‬‬ ‫אמרות‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל מען נישט לאזן אז די‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל מען נישט לאזן אז‬ ‫בעל‬ ‫דער‬ ‫פארק‪,‬‬ ‫בארא‬ ‫פון‬ ‫זצ"ל‬ ‫מפרסם‬ ‫האבן קיין‬ ‫זי‬ ‫נישטדוק‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין‬‫האטם‬ ‫נאמען‪,‬‬ ‫בכללש"‬‫ל םול‬ ‫אזא‬ ‫זאלן‬‫קוחר‬ ‫געגעבן‬ ‫זיי‬ ‫אז ‪",‬‬ ‫האטייוו‬‫וואסא'זיס ל‬ ‫מעגליך‬ ‫דעםאאיזזי‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל‬ ‫הייליגע ךאס‬‫א‬ ‫ן‬ ‫איד וואס ר'‬ ‫דעםוק'ס‬ ‫זעןצ טמ‬‫צועד ו‬‫הנאהח ר‬ ‫האבהנות‬ ‫און זי‬ ‫"איךר ןוא‬ ‫געזאגט‪:‬פ לח‬ ‫אנדערעצ‬ ‫צוב רעטייוו‬ ‫קנאה תי‬‫שדקמה‬ ‫ס'קומט‬ ‫מענטשן‬ ‫מענטשןטייטשרא‬ ‫זא‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה צו אנדערע‬ ‫מ'שפירטח א‬ ‫פארציילט‪.‬ג בור‬ ‫וועןאווע‬ ‫געשוויסטער אים ‪.‬ןר‬ ‫זיין‪.‬ש"אודה‬ ‫מצד עצמם"‪ .‬דאס הייסט אז ביי געשוויסטער‬‫ט‬ ‫ע‬ ‫ר‬‫צו‬ ‫ביי‬ ‫ק‬ ‫ס'דארף‬ ‫ע‬ ‫ר‬‫אז‬‫ע‬ ‫ר‬ ‫ש‬ ‫אזויווי‬ ‫הייסט‬ ‫ל‬ ‫ו‬ ‫ם‬ ‫‪,‬‬ ‫מ‬ ‫ברבים‪,‬‬ ‫דאס‬ ‫י‬‫ט‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫הודאה‬ ‫עצמם"‪.‬‬ ‫ר‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫ו‬ ‫די‬ ‫מצד‬ ‫ת‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה‬ ‫געווען‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫ב‬ ‫ה‬ ‫‪,‬‬ ‫פון דעם‬ ‫מענדל וועג איז געשטאנען ביי ר' שמעון און געבעטן‬ ‫למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫א ‪,‬רעטנאנ זיא רעוו‬ ‫לאה גייט‬ ‫דער ראחמיסטריווקער רבי איז אמאל געפארן‪,‬ןפוא ןכילקערש א ףיוא ןרעוו הזבתנ טייג האל‬ ‫עס זה‬ ‫דארףואין‬ ‫להם‪,‬‬ ‫ס ןעוו‬ ‫געווענליך‬ ‫התחלה‬ ‫שהוא טדער'‬ ‫אחד ועדה"‪,‬‬ ‫אבר א ןופ ךיז‬ ‫בסוד ישרים‬ ‫להםקוח‬ ‫ה' בכל לבב‬ ‫שישא –‬ ‫רעדמערפ‬ ‫אויף אים אז ער זאל גלייבן און וועלן גלייבן‪ ,‬און בלייבן‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫גומל‪.‬‬ ‫מ'בענטשט‬ ‫אזויווי ווען‬ ‫זיין מיט א מנין‪,‬‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר‬ ‫ממילא גי‬ ‫מ רק מצד מיט א גרופע חסידישע אידן פון ירושלים קיין מירון‪,‬לאז האל זא םינמיס יד רעביא ריא יז טיג אליממ‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫האח‬ ‫שטנע‬ ‫שם‬ ‫אוו‬ ‫ואין‬ ‫התולדה‪,‬ה ס‬ ‫טיובעג טא‬ ‫מצד‬ ‫נקראק א‬ ‫האחופ רש‬ ‫טימ תודידי ן‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א ביים גלייבן"‪.‬‬ ‫האח נקרא מצד התולדה‪ ,‬ואין שם האח רק מצד‬ ‫?רבח א רעדא רעדורב‬ ‫נישט פאר‬ ‫‪.‬ןרעוו טמעשראפ טשינ‬ ‫עבודת יששכר‪ ,‬פון רבי ישכר דוב מוואלברוז‬‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫שם"כי און אויפ'ן וועג האבן זיי זיך אפגעשטעלט אין טבריא‪.‬‬ ‫אזוי‪:‬‬‫"שכל‬ ‫עס‬ ‫מהר"ל‪,‬‬ ‫ערקלערט‬ ‫דער‬ ‫דעם‬ ‫ער‬ ‫און‬‫אויף‬ ‫זאגט‬ ‫ברודער‪.‬‬ ‫ממילא‪,‬‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א‬ ‫בייצא‬ ‫מוואלברוז‬ ‫*‬ ‫אהבת‬ ‫א‬ ‫צ‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫ן‬‫‪.‬‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ן‬ ‫נ‬‫א‬ ‫ר‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫כ‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫ל‬ ‫י‬‫י‬ ‫ג‬‫ט‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫‪",‬בורקלו" ו‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון אהבת‬ ‫פוןזיידע‬ ‫עניןדער‬ ‫וועג ‪-‬‬ ‫דעם‬ ‫מענדל‬ ‫זיין אין‬ ‫זיך מחזק‬ ‫געטראפן ר'‬ ‫מ'דארף זיי‬ ‫נענטער ווי דארט האבן‬ ‫למלכות‪ ,‬כי מי‬ ‫און‬ ‫ראוי‬ ‫ולכך‬ ‫שמו‪,‬‬ ‫הודאות‬ ‫על‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין‬‫יהודה‬ ‫ועסט אין‬ ‫שטערקעררא‬ ‫חיבורא רעדורב ן'‬ ‫דער‬ ‫איזלש‬ ‫חבר ‪,‬םו‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין‬ ‫וואספא‬ ‫דיסאוו‬ ‫געבןאפ‬ ‫אונזמ אר‬ ‫זאלוריס‬ ‫באשעפערפנ ת‬ ‫דערסאד זיא ש‬ ‫וואסר !ןעוועג‬ ‫זמן ערלח‬ ‫איםאיז דער‬ ‫המקדש‪,‬‬ ‫פ זא‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫ךיוא זי‬ ‫זיא רע לייוו‬ ‫זכיה אז מיר‬ ‫וואס איין זאך‪ ,‬כדי נישט צו פארשעמען איר‬‫חורבן פונעם בית המקדש‪ ,‬איז דער זמןצוליב‬ ‫געפרעגט צי‬ ‫בית זיי האבן‬ ‫חורבן פונעם‬ ‫יונגערמאן ‪ -‬און‬ ‫ביי א פון דעם‬ ‫שיש‬ ‫חבר‪.‬‬‫מלך‪,‬‬ ‫שיהיה‬ ‫ראוי‬ ‫שמו‬ ‫את‬ ‫ומפאר‬ ‫מגדיל‬ ‫חורבן פונעם בית המקד‬ ‫שהוא‬ ‫עמען איר‬ ‫מיר זאלן האט דא‬ ‫אוןאה‬‫מאמינ'ס‪,‬ד ט‬ ‫אניב טשינ א‬ ‫אלעיול‬ ‫איןווא ז‬ ‫גלייבןגקע‬ ‫עכטבעגע‬ ‫זאלןריא ן‬ ‫א ןתח‬ ‫האט זיךןו‬ ‫אויפ'ן‬ ‫טרויערן‬ ‫זייןךאד‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫איזצ–מב‬ ‫תואי‬ ‫דעם‬ ‫ענופ‬ ‫אויף‬ ‫ענטפערעז ם‬‫דערטאט ןבל‬ ‫אז ‪.‬ן‬ ‫יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז‬ ‫אויפ'ן‬ ‫מיראון ער‬ ‫שמעון‪,‬‬ ‫רביוואס‬ ‫טעג‬ ‫זיי צו‬ ‫מיטדי‬ ‫מיטפארן אין‬ ‫וויל יעצט‬ ‫עס בלויז לו ֵׁשם חשיבות"‪ .‬ווער ס'מאכט גרויס און באשיינט‬ ‫יעצט אין די טעג וואס‬ ‫בהא ביתנ( םלוע תוביתנ ןיא ל"רהמ רעד‬ ‫האלט‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל ת‬ ‫ןיירא ‪,‬האנק טימ קעווא‬ ‫ישועה פאר זי וועט יע‬‫דיעוו יז‬‫שיקן ט‬ ‫קעןטצעי‬ ‫אייבערשטעראד‬ ‫דערא ןא ןוט ןפר‬ ‫אזרעדנ‬ ‫שן‬ ‫ראנ ‪,‬ךודי‬ ‫שפירן‬ ‫מיטגעכאפט‪.‬‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט‬ ‫גערן‬ ‫מע פונעם דעם אייבערשטנ'ס נאמען‪ ,‬איז ראוי צו זיין א מלך‪,‬‬ ‫נצחיות פון כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫א ‪:‬ךאז עגיד'ארומ א טגנערב )'א קרפ םיער‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א‬ ‫מציאות פון ןי‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫רגע‪,‬יזאון מיר זי האט א‬‫ובכלטאה‬‫שעהעווא‬ ‫ובכלגעגק‬ ‫עת ןבע‬‫בכלםעד‬ ‫עניןעב‬ ‫וועלכןןטס‬ ‫א רוחב‬ ‫רבי‪ ,‬אזרעד ןיסיי‬ ‫ראחמיסטריווקער‬ ‫געבוירענערדער‬ ‫פארציילט‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א מענטש‪,‬‬ ‫כות מיט'ן און וויבאלד דער נאמען פון יהודה איז א‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫קיין‬ ‫נישט‬ ‫איז‬ ‫קשר‬ ‫לאמיר‬ ‫פוןאיזאער ראוי צו‬ ‫זאך‪.‬‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא‬ ‫פנימיות'דיגעהאט מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫זי‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫י‬‫נ‬ ‫ע‬ ‫פ‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫ד‬ ‫י‬ ‫פ‬ ‫ס‬ ‫ו‬ ‫ק‬ ‫י‬‫ם‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫א‬ ‫ס‬ ‫מ‬ ‫'‬ ‫ז‬‫א‬ ‫ג‬ ‫ט‬ ‫מ‬ ‫ו‬ ‫צ‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ש‬ ‫ב‬ ‫ת‬ ‫םניח תבהא טימ‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין‬ ‫געבוירענער קשר איז ני‬ ‫און האבן וועלט‪ .‬זי‬ ‫פראבלעמעןעוו‬ ‫אלעא טאה יז ‪.‬טל‬ ‫פוןגפיו‬ ‫ארויסגייןעגע‬ ‫טאקעןייז וצ ןב‬ ‫מאמ יד‬ ‫זאלן‬ ‫זייענדיג אין מירון ביים ציון האט ער געהערט ווי ר'יד ןופ ע‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫דערפאר‬ ‫ממליך זיין דעם אייבערשטן‪,‬‬ ‫(אויב דער‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויבזיין די‬ ‫דער מאמע פון אלע געמיינע בני עשו‪.‬‬ ‫ב‬ ‫י‬‫י‬ ‫געווארן‬ ‫"‬ ‫ו‬ ‫י‬‫ת‬ ‫ן‬ ‫ל‬ ‫ך‬ ‫געבוירן‬ ‫"‬ ‫‪,‬‬ ‫ו‬‫ו‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ט‬ ‫מ'איז‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫מ‬ ‫וועלכן‬ ‫א‬ ‫נ‬ ‫ט‬ ‫‪,‬‬ ‫"‬ ‫ש‬‫מיט‬‫ל‬ ‫ו‬ ‫ם‬ ‫ש‬ ‫ל‬ ‫ו‬‫ם‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבויר‬ ‫‪.‬‬ ‫צדיקים"יוהרנינו י"ב שבטי‬ ‫וגילויטבש ב‬‫בה'‪,‬הק‬‫"שמחו וצ‬ ‫מ יד ןייז‬ ‫שמחה‪.‬‬ ‫ריכטיגעפ עמא‬ ‫דיי ללכ ןו‬ ‫מענדל וועג דאוונט‪ .‬ר' מענדל האט נישט געזאגט קיין‪.‬לארש‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫זיין א מלך‪.‬‬ ‫ווי א קשר‬ ‫שטערקעררל‬ ‫נארוח‬ ‫זייןבורק‬ ‫השל"ה‪,‬לו ק‬ ‫ש ‪".‬‬ ‫צומאל‬ ‫ט‬ ‫ע‬ ‫ל‬ ‫ט‬ ‫קען‬ ‫ז‬‫י‬ ‫ך‬ ‫ד‬‫חיבור‬ ‫י‬ ‫פ‬ ‫ר‬ ‫א‬ ‫אזא‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫‪,‬‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ו‬‫ו‬‫א‬ ‫ס‬ ‫לב"‪.‬א ןעמוקאב יז טייג סאוו …ןוא‬ ‫ישריטשנ‬‫כלד טא‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי אבאקומען דעם שוואכסטן שידוך‪ ,‬עשו‪ ,‬און זי וועט‬ ‫וועט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫קשר‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין‬ ‫און… ווא‬ ‫גלייך בייםיז ?םע‬ ‫ובטחון‪,‬און תהלים און נישט קיין תפילת‬ ‫אמונהלקרוב‬ ‫עכטע שלום‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫קודם זאגן‬ ‫מ'זאלמיט אן‬ ‫אזלעבט‬ ‫מענטש‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫ווען א‬ ‫ט אונז‪ ,‬און‬ ‫אין‬ ‫געוואנדן‬ ‫איזלש" ם‬ ‫מענטשןל ם‬ ‫פרעמדעו‬ ‫אנישמאמיןטאטשנא ‪.‬‬ ‫טיי‬ ‫דוק‬ ‫זיךו‬ ‫האטוחר‬ ‫אהיןא "ק‬ ‫אנקומעןרע ן‬ ‫עדכאנ טש‬ ‫אין ם‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫אוןבעסטן שידוך וואס זי האט געהאט‪ ,‬גייט זי‬ ‫זוכהג זיין צו גייט באק‬‫מען טיי‬‫זאלקאב‬ ‫אמונהןעמו‬ ‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪,‬‬ ‫זכותרעפוןםעד‬ ‫אינעםטסג‬ ‫אוןרוחב ן‬ ‫זאגן‬ ‫גענומען‬ ‫ער‬ ‫נישטאלבכעס‬ ‫פרעמדע מענטשן איז גע‬ ‫ט‪ ,‬גייט זי‬ ‫זיין‬ ‫געדארפט‬ ‫האמירןייז הברמ זא ‪,‬ןעקנעדעג רימ‬ ‫וואלט‬ ‫ווערט‬ ‫לכאורה‬ ‫וואס‬ ‫מענטש‬ ‫קרוב?‬ ‫א‬ ‫פאר'ן‬ ‫זעען‬ ‫שלום‬ ‫ווען‬ ‫דעם‬ ‫אהבה צו‬ ‫זיין‬ ‫מרבה‬ ‫אז‬ ‫געדענקען‪,‬‬ ‫לאמיר‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין‬ ‫וצ הב‬ ‫ס'זאל שוין דעם בעס‬ ‫ב םעד‬ ‫און‬ ‫והצלחה‪,‬סע‬ ‫ברכהךודיש ןט‬ ‫צו‬ ‫אהבה‬ ‫שפעסאוו‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין‬ ‫ומזוני‪,‬אה יז‬ ‫חייהעג ט‬ ‫בניטא‬ ‫ש‬ ‫ל‬ ‫ו‬ ‫ם‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫'‬‫ן‬ ‫ק‬ ‫ר‬ ‫ו‬‫ב‬ ‫?‬ ‫ל‬ ‫כ‬ ‫נאכדעם מיט געוויינען און געשרייען‪" :‬אני מאמין ‪ -‬איך גלייב‪.‬יז טייג ‪,‬‬ ‫א‬ ‫ו‬‫ר‬ ‫ה‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫ט‬ ‫ג‬ ‫ע‬ ‫ד‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫פ‬ ‫ט‬ ‫ז‬ ‫י‬ ‫י‬‫ן‬ ‫זויערן פנים‬ ‫"שלוםנישט ארויס קיין‬ ‫מצב‪ ,‬ער ווייזט‬ ‫אנשטאט קיין שום‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז‬ ‫ערשטפ‬ ‫לרחוק"מאוןעדמער‬ ‫קודםועג זיא ןשטנע‬ ‫שטייטןדנאו‬ ‫גייט באקומען דעם ערגסטן בחור‪ .‬אנשטאט‬ ‫שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם‬ ‫ןוא ‪,‬זנוא ןיא‬ ‫באמונהבשלמה באקומען‬ ‫מאמיןעמוקא‬ ‫"אני םעד ן‬ ‫גרויסעראווש‬ ‫דעריש ןטסכ‬ ‫ווערן‪,‬ךוד‬ ‫מקוים‪,‬ושע‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ק‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ט‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫מ‬ ‫'‬‫ז‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫פארוואס אני מאמין ‪ -‬איך וויל גלייבן‪ .‬אני מאמין ‪ -‬איך בעט דיךטעוו יז ןוא‬‫ק‬ ‫ו‬ ‫ד‬ ‫ם‬ ‫ז‬‫א‬ ‫ג‬ ‫ן‬ ‫ש‬ ‫ל‬ ‫ו‬‫ם‬ ‫ל‬ ‫ק‬ ‫ר‬ ‫ו‬ ‫ב‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫געוואלט‪,‬‬ ‫די האט‬ ‫זיךער‬ ‫נישט פונקט ווי‬ ‫לרחוק גייט‬‫דעם? זי ווען עפעס‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫זיין די מא‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי‬ ‫בימינו‪.‬פ עמאמ יד ןייז‬ ‫במהרהעלא ןו‬ ‫המשיח"ניימעג‬ ‫בביאתשע ינב ע‬ ‫‪.‬ו‬ ‫בעט דיך‬ ‫איךכאנ‬ ‫םעד‬ ‫מאמין ‪-‬‬ ‫אניל ךיוא‬ ‫גלייבן‪.‬וחר‬ ‫שלום באשעפער איך זאל ‪.‬ק‬ ‫"שלוםאזא‬ ‫פראגע‪,‬א‬ ‫רוביח אז‬ ‫לרחוק ולקרוב"‪ .‬שטעלט זיך די פראגע‪ ,‬פארוואס‬ ‫באשעפער‪,‬‬ ‫שטעלט ןעק‬ ‫גרויסן‬ ‫ולקרוב"‪.‬יז לאמוצ‬ ‫אין‬ ‫אמונה‬ ‫מיט אהבת חינ‬ ‫קרעטש ןי‬ ‫האט‬ ‫רשק א יוו רע‬ ‫ל ישראל‪ .‬ווייל ער‬ ‫דערמאנט‪,‬וו טימ‬ ‫ווערטזיא'מ ןכלע‬ ‫לך"‪,‬ריובעג‬ ‫"ויתןעג ן‬‫ביי ןראוו‬ ‫י"ב שבטי קה‪ ,‬צו זיין די מאמע פון כלל ישראל‪.‬‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫רעד ביוא(‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫וועלט‪ .‬זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די‬ ‫זי האט‬ ‫ן'טימ תוכייש א ןבאה וצ ןעוועג רתוומ טאה יז‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ג‬ ‫ט‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫מ‬ ‫ה‬ ‫ר‬ ‫"‬ ‫ל‬ ‫א‬ ‫פ‬ ‫ל‬ ‫א‬ ‫פ‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ך‬ ‫‪.‬‬ ‫ל‬ ‫א‬ ‫מ‬‫שבת‬ ‫י‬ ‫ר‬ ‫מוצאי‬ ‫מ'זאגט‬ ‫וואס‬ ‫עגיד'תוימינפ ןייק טשינ זיא רשק רענעריובעג‬ ‫איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת‬ ‫פסוקים‬ ‫אוועק מיט קנ‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫איינע‬ ‫מע פון די‬ ‫ר אין דער‬ ‫מ‪+‬הר"‪++‬ל‬ ‫זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫איןטנעמ א וצ רעטנענ זיא רעוו ‪,‬טונימ א ןטכארט‬ ‫מורא'דיגעאזזאך‪, :‬ש‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫נצחיות פ‬ ‫םענופ עמאמ יד ןייז וצ ‪,‬לארשי ללכ ןופ תויחצנ‬ ‫‪).‬ך‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫פ‪+‬ניני‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫לאה ל"רהמ רעד ?רבח ןייז רעדא רעדורב ןייז‬ ‫אהבת‬ ‫ט‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת‬ ‫ידוך‪ ,‬נאר‬ ‫תפילהא באקומט מען‬ ‫וועראןאיז נאנטער‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫אייבערש‬ ‫זיולב סעלא סאד ןוא – קלאפ ס'נטשרעבייא‬ ‫אוןיוא ןרעיורט רימ סאוו געט יד ןיא טצעי‬ ‫ר חתן ן'פ‬ ‫האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫טאטן‪.‬‬ ‫זעלבן‬ ‫פונעם‬ ‫א ייב ‪.‬רבח ןייז – זיא םעד ףיוא רעפטנע רעד זא‬ ‫במציאות‬ ‫דאך‬ ‫צוליב אי‬ ‫ריא ןעמעשראפ וצ טשינ ידכ ‪,‬ךאז ןייא בילוצ‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן‪.‬‬ ‫ווייל ער איז‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫שלום‪ ,‬רבח‬ ‫רעד זיא‬ ‫אויך‬ ‫איזביח‬ ‫ברודערש רו‬ ‫רעקרעט‬ ‫פאר'ן‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫אזנ ןוא‬ ‫יוו רעטנע‬ ‫ח‬ ‫ו‬ ‫ר‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫פ‬ ‫ו‬‫נ‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫ב‬ ‫י‬ ‫ת‬ ‫ה‬ ‫מ‬ ‫ק‬ ‫ד‬ ‫ש‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלב‬ ‫‪,‬‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ז‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אוי‬ ‫ז‬‫מ‬ ‫ן‬ ‫ו‬‫ו‬‫א‬ ‫ווען! ס‬ ‫רחל‬ ‫נישט!‬ ‫שוועסטע‬ ‫ןיא טסעומשעגסיוא סע טרעוו יוזא ‪.‬רעטסעווש‬ ‫מ‬ ‫'‬‫ד‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫ף‬ ‫ז‬ ‫י‬‫ך‬ ‫מ‬ ‫ח‬ ‫ז‬ ‫ק‬ ‫ז‬‫י‬ ‫י‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫י‬ ‫ן‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ם‬ ‫ע‬ ‫נ‬‫י‬ ‫ן‬ ‫פ‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫ב‬ ‫ת‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫צויב‬‫לייגטבערא י‬ ‫נאכדעםרעדור‬ ‫נאררע ןוא ‪.‬‬ ‫אוןרע‬‫צווייטן‪.‬עלק‬ ‫יכ" ‪:‬יוזאאסע טר‬ ‫עבודת יש‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫‪.‬ל"צז‬ ‫"ולקרוב"‪,‬פארשעמט ווערן‪.‬‬ ‫זורבלאוומ בוד רכשי יבר ןופ ‪,‬רכששי תדובע‬ ‫ממילא גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל‬ ‫נישט‬ ‫מיט‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם לייגט ער צו‬ ‫ידידות‬ ‫ידידות מיט‬ ‫מענטש וואס האט געבויט א קשר פון‬ ‫מענטשש ןיאו ‪,‬הדלותה דצמ ארקנ חאה‬ ‫פון‬ ‫קשר‬ ‫א‬ ‫געבויט‬ ‫האט‬ ‫וואס‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫דצמ קר חאה ם‬ ‫א ןייז דדועמ ‪,‬ןטייווצ א ןייז וצ דבכמ ‪,‬םירבח‬ ‫‪.‬ערעדנא ראפ ןעניגראפ ןוא ‪,‬ןטייווצ‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם‬ ‫מענטש וואס האט געבויט‬ ‫לאה זאל‬ ‫לאה גייט נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬ ‫פרעמדער‬ ‫א‬ ‫פרעמדער‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק –‬ ‫רחוקםה–ל אשיש‬ ‫פוןדחאא בא‬ ‫זיךהש‬ ‫ה או‬ ‫ס'רעדט‬ ‫וועןל הלחת‬ ‫הז ןיאו ‪,‬םה‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א‬ ‫ליכן אופן‪,‬‬ ‫למעשה‬ ‫עד ןופ טגיילרעד טשינ לחר טאה השעמל‬ ‫ם‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫און‬ ‫ידידותצמ‬ ‫מערמצע ד‬ ‫מיטד ‪".‬ם‬ ‫שלום‪ ,‬סא‬ ‫שטערקערערטסייה‬ ‫רעטסיוושעג ייב זא‬ ‫געווארן‪.‬ו‬ ‫חרובפש'מ ןעו‬ ‫א טרי‬ ‫ק‬ ‫נ‬ ‫א‬ ‫ה‬ ‫צ‬ ‫ו‬ ‫א‬ ‫נ‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫ע‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫נ‬‫ט‬ ‫שטייטןש‬ ‫ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט מער ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫זיידע אברהם האט שוין אויך געהאט‬ ‫המקדשפרשה אז די מאמע רחל‬ ‫צווייטער בית המקדש חרוב געווארן‪.‬‬ ‫ביתאין דער‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט‬ ‫לערנען‬ ‫צווייטער‬ ‫מיר‬ ‫אז‬ ‫און זי הא‬ ‫אילייה ןלעטשוצפיוא ןעוועג הכוז טאה יז ןוא‬ ‫ס'איזזיאאסאך עג‬ ‫פנינים יקרים מתוך‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬ווייל ס'איז אסאך א‬ ‫וויילילגע‬ ‫מתפללמ‬ ‫ער ך‬ ‫האט זא‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫אז ייז‬ ‫ל‬ ‫ן‬ ‫ב‬ ‫"שלום‬ ‫כ‬ ‫ל‬ ‫ל‬ ‫נ‬ ‫י‬‫ש‬ ‫קודם‬ ‫ט‬ ‫קינדער‪.‬דער קינדער פון הגר‪ ,‬און דאך‬ ‫ה‬ ‫א‬ ‫ב‬ ‫ן‬ ‫ק‬ ‫י‬ ‫י‬‫ן‬ ‫ו‬ ‫ו‬‫א‬ ‫אחדות‪ ,‬איז‬ ‫ס‬ ‫ז‬ ‫די האבן‬‫ע‬ ‫נ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫מ‬ ‫געווארןוויל‬‫צ‬ ‫ל‬ ‫י‬‫ח‬ ‫אבינו אז זי‬‫‪,‬‬ ‫ז‬ ‫א‬ ‫ל‬ ‫פארלוירן‬ ‫מ‬ ‫ע‬ ‫ן‬ ‫נ‬ ‫י‬‫ש‬ ‫ט‬ ‫יד האטווען‬ ‫ל‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬וו‬ ‫ס'איזיעקב‬ ‫געבעטן‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫ן‬ ‫א‬ ‫ז‬ ‫כתבי המהר"‪++++‬ל שבשייכות‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז דער‬ ‫שבטים‪.‬‬ ‫פסוקראד ‪,‬לחר ןופ רעדניק יד ‪,‬רימ ןוא ‪.‬םיטבש‬ ‫ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פאר‬ ‫פסוקא ווייב‪.‬‬ ‫דער ןפ‬ ‫וואסניא‬‫זאגט‬ ‫איזילרע‬ ‫דערפאר‬ ‫קינדער‪.‬ק ןכ‬ ‫האבןביוו ‪,‬רש‬ ‫אז‬ ‫אויס‬ ‫זאל דלא‬ ‫פירט‬ ‫שרהה ייז‬ ‫ער‬ ‫געוועןנייאזק ןבא‬ ‫שינ לאמ‬ ‫גערעדט‪ ,‬ט‬ ‫ישראל‪.‬ק‬ ‫האטאנ‬ ‫זיאז ה‬ ‫וויאזוי ל‬ ‫פוןוא‬‫א זנ‬ ‫נישטערפפיו‬ ‫כחס‬ ‫מיט'ןפ ן‬ ‫יעקבא ןו‬‫נארי‬ ‫פארווענ‬ ‫יוו ‪,‬גיניי‬ ‫דערפאר‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל‪ .‬דערפאר‬ ‫כלל‬ ‫געפאלן‬ ‫האחדות‬ ‫איז‬ ‫ער פירט אויס אז דער‬ ‫ומען רחל‬ ‫זיך לערנע‬ ‫טיירג ןייז ףראד'מ טייוו יוו םעד ןופ ןענרעל ךיז‬ ‫פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל‬ ‫טעבראעג‬ ‫דאווענען‬ ‫נישט‬ ‫רעד‬ ‫מירגאזרעדודא ףיו‬ ‫קענסט‬ ‫ידידים‪.‬ע‬ ‫ענטפערסטווט‬ ‫עפע ן‬ ‫ס‬ ‫ד‬ ‫ע‬ ‫ר‬ ‫אוןה אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען‬ ‫צ‬ ‫ו‬‫‪.‬‬ ‫דעם‬ ‫ס‬ ‫'‬‫ש‬ ‫אנשטאט‬ ‫ט‬ ‫י‬ ‫י‬ ‫ט‬ ‫(‬‫מ‬ ‫דען‬ ‫ש‬ ‫ל‬ ‫בין‬‫י‬ ‫י‬ ‫ד‬ ‫איך‬ ‫‪,‬‬ ‫ל‬ ‫)‬ ‫"‬ ‫געזאגט‪:‬‬‫ר‬ ‫ק‬ ‫ב‬ ‫ע‬ ‫איר‬‫צ‬ ‫מ‬ ‫ו‬ ‫האט‬‫ת‬ ‫ק‬ ‫נ‬ ‫ער‬‫א‬ ‫ראנ ‪",‬‬ ‫לפרשיות השבוע ולמועדי השנה‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫און‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫געארבעט‬ ‫אוועקצוג‬ ‫קינדער? דוטשינ לאז רעטייווצ א ידכ ‪,‬ךיז ןופ ןבעגוצקעווא‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט‬ ‫צווייב רעד‬ ‫עדור‬ ‫שוין‬ ‫האסט‬‫זיךה ר‬ ‫דוא‬ ‫ס'האנדלטט‬ ‫מיינעטוועגןטשינראג‬ ‫וויבאלד‬ ‫אהבהוטעג‬ ‫פארו וצ ן‬ ‫געוועןז ןרעו‬ ‫קינדער? ןיי‬ ‫אז'מ‬ ‫דיר‬‫פוןאיזל‬ ‫שכינהנא‬ ‫ש‬ ‫גילויטאט‬ ‫צוריק‬ ‫האלטדיםעד‬ ‫עפעס‬ ‫בחינה‪,‬ט‬ ‫איךע ןו‬ ‫אנדערעעפ‬ ‫ס‬ ‫רעד טימ טוג‬ ‫אייבערשטן?‬ ‫רעים‬ ‫חברים‪,‬‬ ‫צוויי‬ ‫פון‬ ‫זיך‬ ‫חברים‪ ,‬רעים‬ ‫ס'האנדלט‬ ‫אהבה ווען‬ ‫פון‬ ‫ווען‬ ‫נישט‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה איז נישט געווען‬ ‫אהבה ווען ס'האנדלט זיך‬ ‫וועקגעבן‬ ‫פארשעמ‬ ‫ןייז טשינ רימ ןראט יאדוא ןוא ‪.‬ןרעוו טמעשראפ‬ ‫זאל אים נישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬ ‫אברהם!"ב‬ ‫זיידע ס'רעדור‬ ‫אב‬ ‫אוןדור‬ ‫דיין‬ ‫ע‬ ‫ווי ‪,‬ר‬ ‫פונקטאנ‬ ‫טוןיא'‬ ‫שטערקערערס ר‬ ‫דאךא ז‬ ‫קענסטטרפ‬ ‫אןד סאוו‬ ‫איז רע‬ ‫שויןנק‬ ‫דין הא‬ ‫איזצ‬ ‫מו‬ ‫וואסהבר‬ ‫בית ןייז‬‫צווייטןהאב‬‫שמועסטב‬ ‫בייםיער ת‬ ‫רש"י‪:‬ם‬‫ןייגוצ לאז'מ‬ ‫סארט‬ ‫גרעסערער‬ ‫א‬ ‫און‬ ‫קשר‬ ‫גרעסערער סארט‬ ‫שטערקערער‬ ‫קשר‬ ‫ודברים‬ ‫געווען‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬ ‫דער‬‫המקדש‬ ‫אויס‬ ‫שטערקערער קשר און‬ ‫ב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫אליין די ג‬ ‫ןרעוו שייבתנ לאז רעטייווצ א זא םימרוג יד ןיילא‬ ‫האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫יעקבוצאז ער ןריובעג ןענ‬ ‫םענעי‬ ‫םיא ןוא‬ ‫רחלגאז‬ ‫זיי‪'.‬ר" ‪,‬ן‬ ‫צווישןדיא‬ ‫געוועןפ ךיא ‪,‬‬ ‫ראפ ץאל‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫רש"י‪.‬אבאסאך‬ ‫לכאורה א‬ ‫פוןעפעש‬ ‫חיבור‪,‬‬ ‫גרעסערערר‬ ‫ווערטערה‬ ‫דיעגוצ טא‬ ‫איפ‬ ‫ר‬ ‫אסאךט‬ ‫זענען‬ ‫אהערזא‬ ‫ס'איזז ייז‬ ‫ביזע‬ ‫געבעטן‬ ‫האט‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסער‬ ‫אבן און זי‬ ‫דורך אונז‬ ‫‪.‬זנוא ךרוד‬ ‫אוועקגעגאנגען‪.‬רעבלעז‬ ‫איזלפ י‬ ‫שכינה‬ ‫דיע‬ ‫טומאה"טאז‬‫אזאב ךיא" ‪,‬‬ ‫האחים"‪ ,‬מ'שיקט נישט קיין השפעות פון הימל אן‬ ‫ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי‬ ‫טאקע אז‬ ‫מןעג‬ ‫אוו‬ ‫מען‬‫הרעיםר‬ ‫בן‬ ‫וואועד יי‬ ‫ווייסט‬ ‫ם‬ ‫פוןעז‬ ‫פארשטיין‪,‬ןבל‬ ‫"לפיכך‪,‬ןטאט‬ ‫מעןייב‬ ‫דארףרעד‬ ‫"דייןנקטאטע‬ ‫זאגנדיג‪,‬וו הא‬ ‫איר‪,‬יסיי‬ ‫פארל וד ג‬ ‫סנר‬ ‫מתפלל זיין‬ ‫זייןי‬ ‫זאליד ן‬‫אנקמ ך‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫חיבור‬ ‫יותר‬ ‫"לפיכך יותר חיבור‬ ‫געברענגט‬ ‫עס‬ ‫האט‬ ‫עבירות‬ ‫דריי‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫איינע‬ ‫טאה תודחאה חכ כח הא‬ ‫קיין תפילה‬ ‫ס'שטייט‬ ‫שרה?מאמ‬ ‫פארוא ‪,‬ןע‬ ‫געדאוונטיממ ן‬ ‫האטןענעז אל‬ ‫אבינורב ייז‬‫אברהם‪.‬רעדי‬ ‫זאלפ האבן‬ ‫רבקה רא‬ ‫מאמעג ןייד‬ ‫דייןחב ןטו‬ ‫אז"רו‬ ‫א" ‪,‬‬ ‫געדאוונט‬ ‫האטד ןיב ךי‬ ‫יצחקמ ךי‬ ‫טימ אנק‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫יצחק שטייט קלאר אין‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫חברים‪.‬‬ ‫זאך‪ .‬ביי‬ ‫אזא זיין‬‫אויסגעוועלט צו‬ ‫מיר?"מיט נישט אין ערגעץ‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫אויףיד‬ ‫נישטטוג ןי‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫זיךן‬ ‫דייא‬ ‫מ'האט‬ ‫אויב" ‪",‬םע‬ ‫דאוונסטו‬ ‫אוןב‬ ‫פארוואסךיא‬ ‫בתחתונים‪,‬מ ןי‬ ‫אנק‬ ‫קינדער‪,‬יוואיז‬ ‫נישטדסח ליפ‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‬ ‫אל וד‬ ‫דער תירוץ איז‪ ,‬אז ס'קען נישט זיין אנדערש‪,‬‬ ‫פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט‬ ‫אשתו"‪.‬און‬ ‫מעצמם‬ ‫געמאכטא"‬ ‫אלייןה םש לב‬ ‫האבןתוער‬ ‫מ אוה‬ ‫קשריחה בצ‬ ‫"םמצעב רוב‬ ‫לנכח‬ ‫"ויעתר יצחק לה'‬ ‫וואסכה‪,‬זייכא)‪,‬‬‫שכינה פסוק (בראשית‬ ‫גילוינישט‬‫בין‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫"איך‬ ‫‪:‬‬ ‫א‬ ‫געווען‬ ‫איז‬ ‫געענטפערט‬ ‫המקדש‬ ‫יצחק‬‫בית‬ ‫האט‬ ‫ק"מהיב םעד ןטלאהעג געהא‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫‪".‬טסוט‬ ‫בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה‬ ‫ב)‬ ‫פסוק‬ ‫(רש"י‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין‬ ‫– א בחור‬ ‫פנימיות'דיגער וויבאלד מ'זעט דאך אז דער אייבערשטער האט‬ ‫דעם בחיר האבות‪ ,‬קדושנו קדוש יעקב – א בחור‬ ‫ס'איזרבח א ייב –‬ ‫אהבה‪.‬א זיא‬ ‫פנימיות'דיגעו ‪,‬שרעדנ‬ ‫ערשטןצנאג רעד דלאביו‬ ‫רע‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬‫ווינקלא און געדאוונט‪,‬‬ ‫געשטאנען אויף איין‬ ‫יצחק איז‬ ‫געהאט‬ ‫ביים‬ ‫איז ער מסביר דעם ענין אזוי‪ .‬ביים ערשטן‬ ‫נישט‬ ‫אזוי‪.‬‬ ‫עניןהאט‬ ‫טאטע‬ ‫מייןדעם‬ ‫מסביר‬‫טאטע‪ ,‬ווייל‬ ‫ווי דעראיז ער‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'א‬ ‫מודיע געווען פאר אברהם אבינו אז ער גייט האבן א‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו‪,‬‬ ‫אןווינקל‬ ‫עכטע‪,‬‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫אנדערןמ‬ ‫ס'איזצ‬ ‫פ תואי‬ ‫אן‬ ‫אבער‬‫פ ןו‬ ‫אין‬‫זאך‪,‬יר‬ ‫געשטאנעןני‬ ‫פיזישעשט‬‫איזמ טפא‬ ‫קייןי‬ ‫רבקה טני‬ ‫ד‬ ‫א ךא‬ ‫נישט‬ ‫ייווצ ז‬ ‫און‬ ‫שטנעמ א‬ ‫קינדער"‪.‬‬ ‫דאךזיא‬‫האביז לא‬ ‫איךיא ך‬ ‫אבעריפני‬ ‫קינדער‪,‬דעי ןר‬‫קייןצ ‪,‬גאט ן‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬א‬ ‫אבינו‪,‬מענ ו‬ ‫קב ןע‬ ‫קינד דורך שרה‪ ,‬ווי ס'שטייט אין פסוק "אבל אשתך‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫האטאיז‬ ‫מוואס‬ ‫מענטשןע‬ ‫אברהם‬ ‫שטייטאהאזןשטנ‬ ‫צווישןוא ןב‬ ‫צוויי‬ ‫סי‬ ‫אבערועג‬ ‫וואו‬ ‫פארבינדונגעו‬ ‫צ טל‬ ‫אוןאאןבאה ו‬ ‫געדאוונט‪.‬‬ ‫‪.‬רוביח‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫המקדש?‬ ‫בית‬ ‫ערשטן‬ ‫יכע טוג א ןגאז זומ ךיא ‪:‬ןביירשראפ ךיז ןוא לטעצ א‬ ‫ביים‬ ‫חורבן‬ ‫וואס‬ ‫אייבערשטער‬ ‫דער‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫"דיין‬ ‫(רש"י פסוק ג)‪:‬‬ ‫גע'טענה'ט‬ ‫די זי צוריק‬ ‫האט‬ ‫איםל"רה‬‫עסןיא‬ ‫האטחצנ‬ ‫פארוואס‬ ‫תלד"‪.‬‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוו‬ ‫דער מ‬ ‫מ רעד‬ ‫אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט‬ ‫ארשי‬ ‫ד קרפ( ל‬ ‫זייןגערפ )'‬‫אזויד קען ‪:‬ט‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫ש רע‬ ‫קינדער?כיי‬ ‫קאנעקשאן'‪,‬‬‫האבןשיווצ תו‬ ‫'ווייערלעסן‬ ‫זאל ייז‬ ‫שרה זיא‬ ‫אזאב‬ ‫טאזרי‬ ‫זאךא‬‫דעם םעד ףיו‬ ‫געווען זא‬ ‫גורםראוו‬ ‫צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫געדאוונטווי‬ ‫האבןאפ ט‬ ‫וואסייא ר‬ ‫חמורותדיא ן‬ ‫שלשדדועמ ‪.‬‬ ‫צוןוא ןייז‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנ‬‫מיטז קזחמ‬ ‫האבן ןיי‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫רשטאנען‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫‪3‬‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫און לאה‪.‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונ‬ ‫ערן‪ :‬יעקב‬ ‫ווערט עס אנגערופן "ערות דיבור"‪.‬ג "רבי שמעון‬ ‫אותיות‬ ‫אבער ער קען נישט רעדן‪ .‬א בעיבי קען אויך נישט‬ ‫דאס מויל רעדט וואס איז נישט אויסגעהאלטן‬ ‫חשוב'ער יונגערמאן מיט'ן נאמען ר' מענדל וואלף‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית‬ ‫עריעקב‬ ‫אנדערן‪:‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן‬ ‫ח ןעייג‬ ‫רעדן‪ .‬כאטש ס'האט אויך א צונג מיט א האלז און‬ ‫ג‬ ‫גרינפעלד‪ ,‬אז ווען ער איז געווען א בחור און‬ ‫מעשה‬ ‫א‬ ‫וועגן‬ ‫חנם‪,‬‬ ‫שנאת‬ ‫צוליב‬ ‫געווארן‬ ‫חרוב‬ ‫לאה‪.‬‬ ‫און‬ ‫רחל‬ ‫מיט‬ ‫האבן‬ ‫חתונה‬ ‫גייען‬ ‫עשו‬ ‫און‬ ‫ושע ןוא‬ ‫ס'איזא דא אזא‬ ‫אזעלינו‬ ‫מעןלא‬ ‫ווייסט און‬ ‫נישט רעדן‪,‬‬ ‫היינט‬ ‫קעןוויער‬ ‫פונקט‬ ‫א גארגל‪ ,‬דאך‬ ‫בר נחמן אמר‪ ,‬זהו ניבול פה"‪ .‬דאס מויל פון א‬ ‫האט געלערנט אין דער סאטמארער ישיבה אין‬ ‫לטן דעם ביהמ"ק מחכימות‬ ‫פארגלייך‬ ‫א‬ ‫טאקע‬ ‫עס‬ ‫איז‬ ‫קמצא?‬ ‫ובר‬ ‫קמצא‬ ‫פון‬ ‫פארשטאנען‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫ווייל‬ ‫געוויינט‪,‬‬ ‫האט‬ ‫לאה‬ ‫ל‬ ‫אה הא‬ ‫אזויא קען זיין‬ ‫קאנעקשאן'‪,‬דאך‬ ‫נישט רעדן‪ .‬איז‬ ‫ימיואקען אויך‬ ‫'ווייערלעס‬ ‫און מחזק זיין‬ ‫ווי‬ ‫חולה בסוף‬ ‫זאךזיין‬ ‫דעם מעודד‬ ‫געווען איד‪.‬‬‫פאר איין‬ ‫ווארט‬ ‫מענטש איז פון די גרויסע שליסלעך‪.‬‬ ‫קרית יואל‪ ,‬האט ער געהערט אינמיטן דער נאכט‬ ‫פרעגט‪:‬‬ ‫"הגדולד')‬ ‫ישראל (פרק‬ ‫איןאנצח‬ ‫חמורותאז‬ ‫אויף דעם‬ ‫באזירט‬ ‫זיי איז‬ ‫צווישן‬ ‫שייכות‬ ‫דער‬ ‫הר"לה" ז‬ ‫דער רצון פון א צדיק איז אזויווי תפילה‬ ‫גורם‬ ‫האבן‬ ‫וואס‬ ‫שלש‬ ‫די‬ ‫צו‬ ‫מיט‬ ‫האבן‬ ‫חתונה‬ ‫גייט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫לגדולה"‬ ‫אז‬ ‫ודג‬ ‫דערזיין‬ ‫מהר"ל אין נצח ישראל (פרק ד') פרעגט‪:‬‬ ‫ד זיין און מחזק‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז באזירט אויף דעם אז‬ ‫ווארט פאר איין איד‪ .‬מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫מענטשןאוןוואס איז‬ ‫אינעם מויל‬ ‫צוויי‬ ‫תלוי‬ ‫איז נישט‬ ‫צווישן‬ ‫סימן אזאדער דיבור‬ ‫פארבינדונג‬ ‫צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫פרשת‬ ‫אין‬ ‫זיך‬ ‫דאכט‬ ‫א‬ ‫זאגט‪,‬‬ ‫חיבור‪.‬‬ ‫אלימלך‬ ‫א‬ ‫האבן‬ ‫ר'‬ ‫רבי‬ ‫צו‬ ‫דער‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫ווי א בחור רעדט אינמיטן שלאף און ער פרעגט‬ ‫האבן‬ ‫מענטשן‬ ‫‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫מענטשן האבן אויסגעוועלט צו האבן א חיבור‪.‬‬ ‫ארבעט‪,‬וואס‬ ‫גליקליכע‬ ‫דאסדימויל‬ ‫געווען‬ ‫א צעטל און זיך פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫עקיבא איז‬ ‫אבער רחל‬ ‫עשו‪.‬פון רבי‬ ‫בא ‪.‬ושע‬ ‫אחדות האט‬ ‫עכטע‪,‬‬ ‫געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫אן‬‫נפש‬ ‫מ'באקומט‬ ‫גרויסע השפעות‪,‬‬ ‫פנימיות'דיגער‬ ‫אינעם‬ ‫ס'איז‬ ‫אבעראז‬ ‫קומטתלוי‬ ‫אויס‬ ‫ס'איז‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫ן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫ס'איז א‬ ‫ברענגט‬ ‫נעמען‬ ‫אהבה‪.‬‬ ‫האלז‪ ,‬נאר‬ ‫יעצט‪,‬‬ ‫פיזישע‬ ‫דאווענען‬ ‫קייןביז‬ ‫טאג‪ ,‬צו‬ ‫און די‬ ‫געזאגט‬ ‫נישט‬ ‫יעדן‬ ‫צונג‬ ‫דאווענען‪ ,‬אבער דאס‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫נשמה‪.‬‬ ‫דערהאבן‬ ‫די‬ ‫וועןוואס מיר‬ ‫זאל זיך איינפירן‬ ‫און‬ ‫ערשטן‬ ‫לויט‬ ‫לעבעדיגע זאך‪.‬‬ ‫מענטש‬ ‫א‬ ‫מציאות פון פריינטשאפט מיינט דאך אז צוויי‬ ‫גארנישטאאן‬ ‫ביים‬ ‫אזוי‪.‬מלאך‬ ‫עס א‬ ‫ענין‬‫באשאפט‬ ‫צווייא‬ ‫דעם‬ ‫דיבור איז‬ ‫מסביר‬ ‫דאך אז‬ ‫שלעכטס‬ ‫יעדער‬ ‫מיינט‬ ‫וויבאלדער‬ ‫פנחס‪ ,‬אז‬ ‫מ'רעדטאיז‬ ‫פון‬ ‫פריינטשאפט‬ ‫אבינו‪,‬‬ ‫יעקב‬ ‫באקומעןפון‬ ‫אייגער‪.‬‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט מציאות‬ ‫א מענטש זאל זיך איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫ארבעט‪.‬‬ ‫מענטש‬ ‫א‬ ‫פון‬ ‫מויל‬ ‫קשיות‬ ‫דאס‬ ‫ועג טאה‬ ‫– ביי א חבר איז אנדערש‪ ,‬וויבאלד דער גאנצער‬ ‫גאנצער‬ ‫דער‬ ‫אנדערש‪,‬‬ ‫בחור‬ ‫איז‬ ‫א‬ ‫–‬ ‫חבר‬ ‫יעקב‬ ‫קדושא‬ ‫דעם בחיר האבות‪ ,‬קדושנו– ביי‬ ‫חב םעד‬ ‫מעצמם און‬ ‫כח האחדות האט‬ ‫געמאכט דער‬ ‫ס'איזאזאדער‬ ‫קומט פון‬ ‫וועןאליין‬ ‫דארף‪.‬‬ ‫דאס‬ ‫אליין‬ ‫אזווי‬ ‫חברים‪.‬‬ ‫האבן ער‬ ‫וואס‬ ‫מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫ערגער‬ ‫וואס‬ ‫זייןדו‬ ‫נקודה‪,‬‬ ‫חסד‬ ‫הדיבור‬ ‫זאך‬ ‫יעדער זיי‬ ‫וואס‬ ‫קשר כח‬ ‫מקנא וויפיל‬ ‫מורא'דיגעצו‬ ‫אסאך‬ ‫איזאא פגם‬ ‫אויסגעוועלט‬ ‫צדיק בעט טאקע אויף‬ ‫דעםשכינה ביי דעם‬ ‫נאך‬ ‫דאבין‬ ‫נשמה‪,‬‬ ‫"איך‬ ‫מיט‬ ‫א גילוי‬ ‫וואס און‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫פייניגט‬ ‫"אבל שם הרעות הוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫איידעם"‪,‬איז‬ ‫זיךגוטן נאכדעם‬ ‫פארזינדיגט‬ ‫דיין‬ ‫געווען א‬ ‫מ'האט‬ ‫חיה‬ ‫ממך"‬ ‫אויב‬ ‫המקדש איז‬ ‫שלעכטע‬ ‫בעצמם"‬ ‫"אשראוןמנע‬ ‫החיבור‬ ‫ס'איז א‬ ‫בתחתונים‪,‬‬ ‫בית‬ ‫עליה‪.‬‬ ‫חיה‪.‬מצב‬ ‫מענטש‪.‬‬ ‫נישטהוא‬ ‫הרעות‬ ‫והלא התפלל‬ ‫שםמויל‪,‬‬ ‫קיינמאל‬ ‫איידל‬ ‫לאמך‬ ‫"אבל‬ ‫אביך‬ ‫עשה רוב‬ ‫טוסט"‪.‬‬ ‫ממילא‪ ,‬א מענטש וואס האט אן‬ ‫האט‬ ‫וואס‬ ‫דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫פונעם‬ ‫שעות‬ ‫אויס אז‬ ‫אכציג‬ ‫קומט כך‬‫לי" ‪ -‬וכי‬ ‫און‬ ‫מויל‪,‬‬ ‫פיר‬ ‫"הבה‬ ‫ערליך‬ ‫פון‬ ‫רש"י‪:‬‬ ‫אן‬ ‫פ‬ ‫ריפ ןו‬ ‫איזרוצה‬ ‫שהוא‬ ‫זינדיגט‬ ‫"כי מה‬ ‫מיטדער‬ ‫תפילה‪ ,‬גוף‬ ‫בין דיך מקנא מיט‬ ‫מקנא‬ ‫וויבאלדאאז‬ ‫פאררעכנט ווי‬ ‫דיך‬ ‫בין גוף‪.‬‬ ‫פונעם‬ ‫"איך‬ ‫שוין‬ ‫איז‬ ‫פגם‬ ‫בחור"‪,‬‬ ‫גוטן עפעס‪,‬‬ ‫געברענגט‬ ‫עס וויל‬ ‫האטדיין‬ ‫צדיק‬ ‫עבירותפאר‬ ‫בנים ממך‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫לי דריי‬ ‫ישדי‬ ‫אניפון‬ ‫ברידער‪.‬‬ ‫בנים‪,‬‬ ‫איינע‬ ‫ממילאהיו לו‬ ‫זענען זיי‬ ‫נישטלא‬ ‫אוןאבא‬ ‫כאבא‪,‬‬ ‫מאמען‪,‬‬ ‫שעהאניאאיני‬ ‫הקדושה‪.‬‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫אויב‬ ‫טאג‪,‬‬ ‫כאבא‪,‬‬ ‫שלימות‬ ‫שאעשה‬ ‫דרייצן‪-‬פערצן‬ ‫געזינדיגט‪,‬‬ ‫אמרת‬‫‪ -‬את טאג‪,‬‬ ‫גידניזעג‬ ‫האחים"‪,‬‬ ‫מענטש נזהר זיין נישט צו‬ ‫דארף א‬ ‫דערפאר‬ ‫איזצדיק‬ ‫נארמןא‬ ‫הרעים‬ ‫וואס‬ ‫מעלה‬ ‫חיבור‬ ‫א‬ ‫מקנא‬ ‫איז‬ ‫יותר‬‫דאס‬ ‫דיך‬ ‫"לפיכך‬ ‫בין‬‫יעשה"‪.‬‬ ‫"איך‬ ‫יראיו‬ ‫לערנסט"‪,‬‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪ .‬פארשטענדליך‪ ,‬אבער אז די נשמה זינדיגט‬ ‫רצון‬ ‫כי‬ ‫דו‬ ‫תפלתו‪,‬‬ ‫פלייסיג‬ ‫הוא‬ ‫ווי‬ ‫קנאה‬ ‫געווארן ביי דעם זעלבן טאטן‪ ,‬ביי דער זעלבער‬ ‫מהגר‪,‬‬‫זעלבער‬ ‫בנים‬ ‫לו‬ ‫דער‬ ‫היו‬‫ביי‬ ‫אברהם‬ ‫טאטן‪,‬‬ ‫זקנך‬ ‫זעלבן‬ ‫לו‪,‬‬‫דעם‬ ‫אמרה‬ ‫ביי‬ ‫גם‪,‬‬ ‫געווארן‬‫מהו‬ ‫‪-‬‬ ‫אנכי"‬ ‫גם‬ ‫"ואבנה‬ ‫ממני‪.‬‬ ‫ולא‬ ‫מנע‬ ‫דיבורים‪,‬און זי רעדן פון קיין שלעכטע נייעס‪ ,‬צי פון רשעים‬ ‫ביים גוטע‬ ‫שוין ער‬‫האלט זירעדט‬ ‫זעכצן‪-‬זיבעצן שעה‪,‬‬ ‫דורךמקנא‬‫"‪" ,‬איך בין דיך‬ ‫קנאה ווי פלייסיג דו לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך מקנא‬ ‫גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫אונז‪.‬‬ ‫א‬ ‫אסאך‬ ‫ס'איז‬ ‫חתונה האבן‬ ‫ענדליך‬ ‫ילדנע‬ ‫נאטירליכעפאר‬ ‫פלאץ‬ ‫קייןאיך‬ ‫נישטאיד‪,‬‬ ‫האט‪.‬און אים עס‬ ‫זאגן‪" ,‬ר'‬ ‫הדבר צו יענעם‬ ‫געבוירן‬‫לו‪ ,‬אם‬ ‫זענען‬ ‫אמרה‬ ‫אז זיי‬ ‫לביתה‪,‬‬ ‫צוגעפירט‬ ‫צרתה‬ ‫האט‬ ‫הכניסה‬ ‫באשעפער‬ ‫זקנתי‬ ‫לה‪,‬‬ ‫אמר‬ ‫ווערן‬ ‫שרה‪,‬‬ ‫נתבייש‬ ‫כנגד‬ ‫זאל‬ ‫מתניו‬ ‫צווייטער‬ ‫וחגר‬‫א‬ ‫זאך‪ .‬יעדער פארשטייט‬ ‫ווארט‬ ‫יעדעס‬ ‫דיבורים‪.‬‬ ‫הייליגע‬ ‫און‬ ‫אפגעהיטענע‬ ‫רמיםטאה‬ ‫אז‬ ‫איד‪ ,‬איך אליין די גורמים אז א צווייטער זאל נתבייש ווערן‬ ‫פאר‬ ‫פלאץ‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז זיי זענען געבוירן‬ ‫צו יענעם און אים זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר‬ ‫צוגיין און א גרעסערער סארט‬ ‫מ'זאל קשר‬ ‫שטערקערער‬ ‫געווען אן‬ ‫רעדן‪,‬‬ ‫שוין‬ ‫נישט‬ ‫מ'דארףאיז‬‫דערהמקדש‬ ‫חטא‪.‬‬ ‫וואסבית‬ ‫בייםגעטון א‬ ‫צווייטן‬ ‫האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב‪ ,‬כדי לבן וואס האבן‬ ‫אב‬ ‫טויג איי‪,‬‬ ‫וואסוויל‪.‬‬ ‫עפעס ער‬‫ארויס וואס‬ ‫מענטש קוקט‬ ‫רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫מענטש זאגט‬ ‫רעים‪:‬‬ ‫פשוט'ער‬ ‫אא‬ ‫באהבת‬ ‫זייןאאז ווען‬ ‫תפילה?‬ ‫מרבהאיז‬ ‫קנאה צו וואס‬ ‫ברודער'ס ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט וואס דער‬ ‫ברודער‪ ,‬נאר ס'איז א פרט‬ ‫כשרה‪.‬‬ ‫אויבן‬ ‫ממנה‬ ‫ברודער'ס‬ ‫רעקארדירט‬ ‫אנכי‬ ‫גם‬ ‫דאך‬ ‫קנאה צו מרבה זיין באהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫אוועקגעבן‬ ‫מיט'ן‬ ‫אויסנארן‬ ‫ואבנה‬ ‫זיין‬ ‫ווערט‬ ‫קענען‬ ‫נישט‬ ‫אמתי‬ ‫זאגט‬ ‫נישט‬ ‫מיר‬ ‫הנה‬ ‫טארן‬ ‫איד‬ ‫אים‬ ‫א‬ ‫זאל‬ ‫מעכב‬ ‫אודאי‬ ‫וואס‬ ‫הזה‬ ‫און‬ ‫ז‬‫א‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫ל‬ ‫א‬ ‫ט םי‬ ‫פארשעמט ווערן‪ .‬און אודאי טארן מיר נישט זיין‬ ‫אנשטאטגעווען‬ ‫חטאים‬ ‫קיין‬ ‫נישט‬ ‫רשעים‪,‬‬ ‫פון‬ ‫חטא‬ ‫קיין‬ ‫נישט‬ ‫דאךרעים‬ ‫חברים‪,‬‬ ‫דער‬ ‫ס'האנדלט זיך פון צוויי‬ ‫אייבערשטער איז‬ ‫דערחטא ווי אויב‬ ‫פעס גוט מיט דער‬ ‫דער‬ ‫זאגן?‬ ‫קלענערער‬ ‫מיט‬ ‫בכלל‬ ‫ווען‬ ‫מענטשא‬ ‫גוט‬ ‫אהבה‬ ‫עפעס‬ ‫עס‬ ‫דעראיז‬ ‫טון‬ ‫נישט‪,‬‬ ‫עס‬ ‫דעם‬ ‫נישטדארף‬ ‫פארוואס‬ ‫מ'זאלאיז‬ ‫גילוי שכינה‬ ‫דער ברודער האט גארנישט געטון צו ווערן זיין‬ ‫ווערןדיזיין‬ ‫קייןעל‬ ‫מתפלל‬ ‫בחינה‪,‬‬ ‫אנדערע צו‬ ‫אברהם‬ ‫האט גארנישט געטון‬ ‫שהיה‬ ‫בקרא‬ ‫מצינו‬ ‫די‬ ‫ברודער‬ ‫דאךנאך‬ ‫דלא‬ ‫דער‬ ‫יעקבעל גב‬ ‫ארויפקומען‬ ‫מ'זאל אנשטאט דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫געארבעט‬ ‫האט‬ ‫וועטאף‬ ‫וכו'‪.‬‬ ‫נישט‬ ‫רחל‪.‬‬ ‫מתניוער‬ ‫זאל‬ ‫הימל‪,‬וחגר‬ ‫צווייטער ווען‬ ‫אנשטאט‬ ‫און‬ ‫מהר"ל‪:‬‬ ‫לאה‬ ‫איןא‬ ‫זיך‪ ,‬כדי‬ ‫פוןאל‬‫עבןא ה‬ ‫נ‬ ‫אוועקצוגעבן פון זיך‪ ,‬כדי א צווייטער זאל נישט‬ ‫געשטאנען‬ ‫קיינעם‪,‬‬ ‫איז‬ ‫פון‬ ‫חטאים‬ ‫נישט‬ ‫אראבער‪,‬‬ ‫פון די‬ ‫זכרונודארף‬ ‫פארוואס‬ ‫שבלב‪ ,‬איז‬ ‫נאר‬ ‫עבודה‬ ‫קנאה"‪,‬‬ ‫ידידים‪.‬‬ ‫אן‬ ‫איז‬ ‫עצמות‬ ‫"רקבאון‬ ‫תפילה‬ ‫אוןר'‬ ‫ל)‬‫מחשבות‪,‬‬ ‫(משלי יד‪,‬‬ ‫יודע‬ ‫דערצו‪.‬בית המקדשא‬ ‫ס'שטייט‬ ‫דער‬ ‫און‬ ‫עפעס‬ ‫געטוןגרויס‪,‬‬ ‫אזוי‬ ‫דערויף אדער‬ ‫געארבעט‬ ‫טאהשער רבי‬ ‫לערנען פון דעם ווי ווייט מ'דארף זיין גרייט‬ ‫עצמות זיך‬ ‫קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫דער‬ ‫אדער‬ ‫אלימלך‬ ‫רבי‬ ‫דערפאר‬ ‫געארבעט דערויף אדער געטון עפעס דערצו‪.‬‬ ‫ישראל‪.‬ווען‬ ‫כלל אפילו‬ ‫אברהם‬ ‫חטאים און שמוץ‪,‬‬ ‫תפלת‬ ‫פון כח‬ ‫בודאי‬ ‫רעדן‬ ‫זה‪,‬‬ ‫וויילזיינאר‬‫על‬ ‫הבטיחו‬ ‫רחל‬ ‫זיבעצן‬ ‫למה‬ ‫כן‬ ‫האבן‬ ‫לא‬ ‫ער‬‫שאם‬ ‫וועט‬ ‫ס'שטייט (משלי יד‪ ,‬ל) "רקב עצמות קנאה"‪ ,‬נאר‬ ‫באקומען‬ ‫צו‬ ‫כדי‬ ‫נאר‬ ‫עליה‪,‬‬ ‫נעכט‬ ‫מתפלל‬ ‫צוואנציג‪,‬‬ ‫גרייט‬ ‫זיין‬ ‫אזויפיל‬ ‫און‬ ‫מ'דארף‬‫היה‬ ‫לבן‬ ‫בודאי‬ ‫הונדערט‬ ‫פאר‬ ‫ווייט‬ ‫שרה‪,‬‬ ‫ווי‬ ‫דעם‬ ‫פ‬ ‫א‬ ‫ר‬ ‫פון‬ ‫ל‬ ‫ב‬ ‫ןן‬ ‫שהיאפסוק‬ ‫סיבה‬ ‫מאיזה‬‫נארוואס‬ ‫מויל?‬ ‫ווי‬ ‫מיט'ן‬ ‫אינעווייניג‪ ,‬אז‬ ‫ווערטער‬ ‫פון‬ ‫די‬ ‫אויפפרעסןזאל‬ ‫ארויסזאגן‬ ‫זאלדוקא‬ ‫אונז‬ ‫האחדות פון קנאהמען‬ ‫קיינמאל נישט‬ ‫מיט'ן‬ ‫האבן‬ ‫וויבאלד‬ ‫קשר‪,‬‬ ‫אינערליכן‬ ‫דער‬‫נישט‪.‬‬ ‫זאגט‬ ‫טויג‬ ‫דערפאר‬ ‫ווי‬ ‫שבטים‪ .‬און מיר‪ ,‬די קינדער פון רחל‪ ,‬דארפן‬ ‫עפעס‬ ‫אינעווייניג‪,‬‬ ‫ן פון‬ ‫קוקן‬ ‫אויס‬ ‫חלילה‬ ‫פירט‬ ‫ער‬ ‫לברכה‬ ‫אינערליכן קשר‪ ,‬וויבאלד זיי האבן קיינמאל נישט‬ ‫אחדות‪,‬פון‬ ‫מעלהדיא דיבור‬ ‫יז‪,‬‬ ‫(בראשית‬ ‫פארלוירן עס‬ ‫ס'איזשמוץ‪ ,‬איז‬‫אמר‬ ‫יתברך‬ ‫יענעמ'ס‬ ‫והשם‬ ‫ס'איז‬ ‫לו‪,‬‬ ‫איז‬ ‫נותן‬ ‫מויל‬ ‫אינו‬ ‫דאס‬ ‫טובה‬ ‫וואס‬ ‫על‬ ‫קנאה זאל אונז אויפפרעסן פון אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫מתפלל‬ ‫טאג‬ ‫דארפן‬ ‫א‬ ‫שעה‬‫שאינו‬ ‫רחל‪,‬‬ ‫אכצן‬ ‫פון‬ ‫פאר א ווייב‪.‬‬ ‫מי‬ ‫כי‬ ‫אדער‬ ‫קינדער‬ ‫זה‪,‬‬ ‫גרם‬ ‫די‬ ‫מיר‪,‬‬ ‫וו א ראפ‬ ‫און‬ ‫אסאך א‬‫הייליגערמויל‪.‬‬ ‫מיט'ן‬ ‫ס'איז‬ ‫אוןזיין‬ ‫גרויסערזאל‬ ‫ווייל‬ ‫אז די‬ ‫דאווענען‬ ‫אז די‬ ‫לרחוק"‪,‬‬ ‫ען נישט לאזן‬ ‫לאזןאז‬ ‫אזא‬ ‫געוואלט‪,‬‬ ‫נישט אז‬ ‫"שלום‬ ‫ווייל‬ ‫אזוי‬ ‫קודם‬ ‫מען‬ ‫פארוואס?‬ ‫דערזאל‬ ‫אייבערשטער‬ ‫מצליח‪,‬‬‫איז‬ ‫זענעןדער‬ ‫וואס האט‬ ‫געווארן‬ ‫איז מעגליך אז זיי זאלן בכלל נישט האבן קיין‬ ‫למה‬ ‫מאוד‪,‬קיין‬ ‫וחפץהאבן‬ ‫מתפללנישט‬ ‫ווען‬ ‫זאלן בכלל‬ ‫היה‬ ‫קייןזיי‬ ‫לא‬ ‫גערעדט אז‬ ‫ואם‬ ‫מעגליך‬ ‫שתלד‪,‬‬ ‫איז‬ ‫הבטיחו‬ ‫ס'האט נישט‬ ‫וואס זענען מצליח‪ ,‬זאל מען נישט לאזן אז די‬ ‫תלד"‪,‬‬ ‫הייליגע‬ ‫אשתך‬ ‫אפגעהיטן‪,‬‬ ‫אויפצושטעלן‬ ‫שרה‬ ‫"אבל‬ ‫געווען‬ ‫געווען‬‫ט זוכה יט)‬ ‫האט זוכה געווען אויפצושטעלן הייליגע‬ ‫און זי‬ ‫לעבעדיג‪,‬‬ ‫בלייבן‬ ‫דיבורים‬ ‫די‬ ‫לעבט‪.‬‬ ‫וואס‬ ‫רע‬ ‫יעקב‪,‬‬ ‫אזויצא‬ ‫פארשטייטויצא‪ ,‬ד"ה‬ ‫דעם אין פרשת‬ ‫זאלוועגן‬ ‫שמועס‬ ‫לב אהאט א‬ ‫געווארן‪.‬ייטב‬ ‫המקדש חרוב ווען[דער‬ ‫צווייטער בית‬ ‫דאס אז‬ ‫פארשטייט‬ ‫רחל‬ ‫יתברך און‬ ‫חתונה‬ ‫דער‬ ‫ס'קומט צו‬ ‫מוק'ס‬ ‫און אהבה‪,‬‬ ‫ס'איז‬ ‫מען ידידות‬ ‫מענטשןמיט מער‬ ‫ו אנדערע למעשה האט רחל נישט דערלייגט פון דעם‬ ‫מענטשן‬ ‫שטערקערער שלום‪,‬‬ ‫אנדערע‬ ‫זינדיגן‪,‬‬ ‫מענטשצו‬ ‫קנאה‬ ‫המעלות‪].‬‬ ‫מ'שפירט‬ ‫מצד עצמם"‪ .‬דאס הייסט אז ביי געשוויסטער‬ ‫שיר‬‫וועלט‬ ‫במדרש‬ ‫א מענטש‪ .‬די‬ ‫שאין‬ ‫מאוד בזה‪,‬‬ ‫געשוויסטער‬ ‫מ'טשעפעט‬ ‫היהאזחפץ‬ ‫ביי‬ ‫אפגערעדט ווען‬ ‫הייסט‬ ‫בודאי‬ ‫עצמם"‪ .‬כן‬ ‫הבטיחו‪ ,‬אם‬ ‫מצד‬ ‫אייבערשטן‪.‬‬ ‫ווען מ'שפירט א קנאה צו אנדערע מענטשן‬ ‫קעגן‬ ‫דעם‬ ‫שהשם‬ ‫זענען‬ ‫פון‬ ‫כיון‬ ‫ועודוואס‬ ‫דערלייגט‬ ‫דיבורים‬ ‫הבטיחו‪.‬‬ ‫נישט‬ ‫האט רחל‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫אוןעל‬ ‫מתפלל‬ ‫צדיק‬ ‫התפלל‪",‬אשכל‬ ‫אופן‪,‬‬ ‫בודאי‬ ‫שרעקליכן‬ ‫חפץ א‬‫שאינו אויף‬ ‫בדבר ווערן‬ ‫לאה גייט נתבזה‬ ‫ייג האל‬ ‫זיבעצןכןשעה‬ ‫ואם אב‬ ‫בו‪,‬להם‬ ‫ערגער‪.‬ווען‬ ‫האדם מורא'דיגע‬ ‫את איז א‬ ‫מבטיחיןדאס‬ ‫ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער‬ ‫באשטייט"‪.‬‬ ‫א ווארט‬ ‫שיש להם אב אחד שהוא התחלה להם‪ ,‬ואין זה‬ ‫זה‬ ‫להם‪ ,‬ואין‬ ‫פארגייט‬ ‫פאטש‬ ‫התחלה‬ ‫שהוא‬ ‫זאגט‪,‬‬ ‫אחד‬ ‫שיש‬ ‫אנדערע‪.‬‬ ‫פארגינען פאר‬ ‫צווייטן‪ ,‬און‬ ‫חשיבות‪,‬‬ ‫ס'שטייט‬ ‫יעשה"‪.‬‬ ‫יראיו‬ ‫נדערע‪ .‬זצ"ל‪.‬‬ ‫"רצון‬ ‫פסוק‪:‬‬ ‫אין‬ ‫אבער‬ ‫שטייט‬ ‫צדיק‬ ‫א‬ ‫ביי‬ ‫צווייטן‪ ,‬און פארגינען פאר אנדערע‪.‬‬ ‫ידידות מיט‬ ‫קשר פון‬ ‫געבויט א‬ ‫האט‬ ‫מענטש וואס‬ ‫מצד‬ ‫יעשה"‪.‬‬ ‫רק‬ ‫האח‬ ‫ווארטיראיו‬ ‫שם‬ ‫ואין‬ ‫זאל‬ ‫תפילתו‪ ,‬כיא"רצון‬ ‫התולדה‪,‬‬ ‫לאה‬ ‫מצד‬ ‫אז‬ ‫נקרא‬‫סימנים‬ ‫דערפארהוא‬ ‫האח‬ ‫די‬ ‫שהוא רוצה ‪-‬‬ ‫איבער‬ ‫איר‬ ‫וואס מה‬ ‫זי‬ ‫גיט‬ ‫טאגועוד כי‬ ‫ממילא‬ ‫ג אליממדבר החסר‬ ‫פונעם לו‪.‬‬ ‫זינדיגט‬ ‫דער גוף‬ ‫ווען‬‫זיין א‬ ‫מהר"ל‪ ,‬אז‬ ‫זאגט דער‬ ‫האח נקרא מצד התולדה‪ ,‬ואין שם האח רק מצד‬ ‫בלייבט‪.‬‬ ‫באקומען‬ ‫וועט‬ ‫ער‬ ‫מעודד זיין‬ ‫צווייטן‪,‬‬ ‫צו זיין א‬ ‫מכבדדער‬ ‫חברים‪,‬‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫בקשה‪ ,‬נאר אז ער איז פירט‬‫זיין א‬ ‫ווייטן‪ ,‬מעודד‬ ‫איז ממלא‬ ‫אייבערשטער‬ ‫נישט אז‬ ‫חברים‪ ,‬מכבד צו זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫מוואלברוז‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫פארשעמט‬ ‫דוב‬ ‫ישכר‬ ‫נישט‬ ‫פון רבי‬ ‫שכר‪,‬טשינ‬ ‫אפ‬ ‫יששכר‪ ,‬פון רבי ישכר דוב מוואלברוז‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫גוף‪.‬‬‫א צו‬ ‫דאךער‬ ‫עבודת‬ ‫לייגט‬ ‫ס'איז‬‫נאכדעם‬ ‫ווייל‬ ‫אהבת‬ ‫קייןאון נאר‬ ‫חידוש‪,‬‬ ‫צווייטן‪.‬‬‫עסאנישט‬ ‫איזאין‬ ‫ביי א ברודער‪ .‬און ער ערקלערט עס אזוי‪" :‬כי‬ ‫אריה)‬ ‫ברודער‪.‬עראון ער ערקלערט עס (גור‬ ‫אזוי‪" :‬כי‬ ‫ביי א‬ ‫שכר‪ ,‬וויבאלד זיין דיבור איז געווען אפגעהיטן‪.‬‬ ‫פונעם צדיק איז שוין אזויווי‬ ‫אהבת‬ ‫דעם ענין פון‬ ‫פוןאליין‬ ‫עניןרצון‬ ‫דעםדער‬ ‫הייסט אז‬ ‫מחזק זיין‬ ‫דאס‬ ‫רצון‪.‬‬‫מ'קען‬ ‫אויסזיך‬ ‫זיין‬ ‫מ'דארף‬ ‫אבער‬ ‫מ'קען מפייס זיין אויף א דיבור‪,‬‬ ‫חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫מ'דארף זיך מחזק זיין אין דעם ענין פון אהבת‬ ‫דער‬ ‫איז‬ ‫אין‬ ‫אויסגעשמועסט‬ ‫עס‬ ‫ווערט‬ ‫אזוי‬ ‫ר‪.‬‬ ‫חברער‬ ‫שוועסטער‪ .‬אזוי ווערט עס אויסגעשמועסט אין‬ ‫ווייל ער איז‬ ‫שלום‪,‬גשמי‪,‬‬ ‫אויך‬ ‫דער איז‬ ‫ברודער‬ ‫פאר'ן‬ ‫אז‬ ‫דבר צום‬ ‫יא אצוריק‬ ‫גוף איז‬ ‫נאטור‪.‬‬ ‫זייןביי א‬ ‫איז‬ ‫חורבן פונעם בית דאס‬ ‫נישט רחל עס נישט אויסמעקן כאילו ס'איז א‬ ‫געווען!‬ ‫האט‬ ‫דאס‬ ‫איז‬ ‫הרע‪.‬‬ ‫נפש‬ ‫לשון‬‫מסירות‬ ‫גערעדט קיין‬ ‫וואספארא‬ ‫האט נישט‬ ‫פסאוו‬ ‫חבר איז דער חיבור שטערקער און נענטער ווי‬ ‫שורש‬ ‫‪ ,‬איז דער צוליב איין זאך‪ ,‬כדי נישט צו פארשעמען איר‬ ‫וואס‬ ‫זמן‬ ‫וואסמען‬ ‫זמן גייט‬ ‫צדיק‬ ‫דער‬ ‫אייבערשטן‪.‬איז‬ ‫המקדש‪,‬‬ ‫געזאגטצום‬ ‫נישט תפילה‬ ‫חורבן פונעם בית המקדש‪ ,‬איז דער זמן וואס‬ ‫איר‬ ‫פארשעמען‬ ‫צו‬ ‫נישט‬ ‫כדי‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫טאטן‪.‬‬ ‫זעלבן‬ ‫פונעם‬ ‫במציאות‬ ‫וואסאדאך‬ ‫אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫ענטפער‬ ‫אז דער‬ ‫דאךדאך‬ ‫איזהאט‬ ‫נשמה‬ ‫שבלב‪.‬דיאון‬‫אבער‬ ‫זאך‪.‬‬ ‫געמיינע‬ ‫ס'איז איז‬ ‫חתן און‬ ‫גוטס‪.‬‬ ‫איר‬ ‫גערעדט‬ ‫אוועקגעגעבן‬ ‫בלויזער האט‬ ‫ניבול פה‪.‬‬ ‫קייןנישט‬ ‫גערעדט דא‬‫האט‬ ‫אד טאה‬ ‫אז דער ענטפער אויף דעם איז – זיין חבר‪ .‬ביי א‬ ‫אברהם‬ ‫עבודהאויפ'ן‬ ‫טרויערן‬ ‫עס אן‬ ‫מיר‬ ‫בעצם‬ ‫טעג‬ ‫די אז‬ ‫איןאיז‬ ‫תפילה‪,‬‬ ‫וואס‬ ‫יעצט‬ ‫פון‬ ‫אינו לעבעדיגע זאך‬ ‫איז א‬ ‫דאס‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫בלויז‬ ‫מיר טרויערן אויפ'ן‬ ‫אייבערשטנ'ס פאלק – און דאס אלעס בלויז‬ ‫אהבת‬ ‫(נתיב‬ ‫עולם‬ ‫נתיבות‬ ‫האלט‬ ‫אין‬ ‫טובה‪,‬‬ ‫מהר"ל‬ ‫מהר"ל‬ ‫על‬ ‫דער‬ ‫דער‬ ‫מתפלל‬ ‫חבר?‬ ‫שאינו‬ ‫זיין‬ ‫אדער‬ ‫"מי‬ ‫געבעטן?‬ ‫ברודער‬ ‫בכלל נישט‬ ‫יעצט אין די טעג וואס מיר טרויערן אויפ'ן‬ ‫זיין‬ ‫אלעס עס‬ ‫דאסער האט‬ ‫און אויב‬ ‫געגעבן‬ ‫טנ'ס פאלק –‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫אז‬ ‫דערפאר‪,‬‬ ‫דא‪.‬‬ ‫ס'איז‬ ‫וואס‬ ‫זאך‬ ‫געוואלט אז שרה אמנו זאל האבן א קינד‪ ,‬ממילא איז עס שוין געווען אזויווי‬ ‫הייליגסטע‬ ‫די‬ ‫זיין ברודער אדער זיין חבר? דער מהר"ל האלט‬ ‫ס'לאזט א זיכער‬ ‫נאר‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫אנדערן‬ ‫איד‪.‬‬ ‫קיין‬ ‫אן‬ ‫געווען‬ ‫טון‬ ‫דארפן‬ ‫מצער‬ ‫יעצט‬ ‫נישט‬ ‫וועט‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫ער‬ ‫י טעוו יז‬ ‫געוויסן רושם‪.‬‬ ‫מ'זאל‬ ‫און‬‫אז‬ ‫געווען‬ ‫אזא זאך‬ ‫אמאל‬ ‫נישטא‬ ‫ס'איז‬ ‫נישט!‬ ‫פונעם באקומט מען‬ ‫מ'דאוונט נישט‬ ‫די מאמע‬ ‫אויב‬ ‫לו"‪,‬זיין‬‫נותןצו‬‫ן כלל ישראל‪,‬‬ ‫נצחיות פון כלל ישראל‪ ,‬צו זיין די מאמע פונעם‬ ‫מ'זינדיגט מיט דער נשמה איז עס ערגער‪ .‬וועגן‬ ‫מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫ברענגט אזאך)‪.‬‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫א')‬ ‫פרקא‬ ‫נענטער צו‬‫רעים‬ ‫איז‬ ‫ווער‬ ‫מינוט‪,‬‬ ‫א‬ ‫טראכטן‬ ‫זאך)‪.‬‬ ‫א תפילה‪.‬‬ ‫טראכטן א מינוט‪ ,‬ווער איז נענטער צו א מענטש‪,‬‬ ‫צוויי דער‬‫בחור אין‬ ‫בעסטןרעדן‬ ‫דעם‬ ‫אוועקגעגעבן‬ ‫דערהאט‬ ‫זי‬ ‫טאה יז‬ ‫דיבור איז ערגער ווי‬ ‫פנימיות'דיגע מוותר געווען צו האבן א שייכות מיט'ן‬ ‫זי האט‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫נישטאקיין‬ ‫איז‬ ‫קשר‬ ‫געבוירענער‬ ‫זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫איינע א‬ ‫מהר"לדיא פלא פון‬ ‫זאגטדידער‬ ‫מ'קען‬ ‫דאווענען‪.‬‬ ‫אז‬ ‫דאך‬ ‫זאגטן‬ ‫מיט'ן‬ ‫הימל ָא‬ ‫חיים‬ ‫שייכות‬ ‫חפץפון‬ ‫גוטס‬ ‫האבן א‬ ‫באקומען‬‫מוותר געווען צו‬ ‫ערגער ווי אונס ומפתה‪.‬‬ ‫מוציא שם רע‬ ‫דעם איז‬ ‫שבת‬ ‫מוצאי‬ ‫פסוקים וואס מ'זאגט‬ ‫פון די‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫ט קיין‬ ‫געבוירענער קשר איז נישט קיין פנימיות'דיגע‬ ‫זאל עס כאטש וועלן גענוג‬ ‫ער‬ ‫אז‬ ‫געווען‪,‬‬ ‫יעקב‬ ‫צו‬ ‫טענה‬ ‫זאגט דער מהר"ל א פלא פון א זאך‪ .‬לאמיר‬ ‫רחל'ס‬ ‫איז‬ ‫זה‪,‬‬ ‫לפי‬ ‫ערפון‬ ‫מאמע‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫אויפגעגעבן‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫וועלט‪.‬‬ ‫יז ‪.‬טלעוו‬ ‫געבוירן געווארן (אויב דער‬ ‫שלום‬ ‫מ'איז‬ ‫"שלום‬ ‫וועלכן‬ ‫דערמאנט‪,‬‬‫מיט‬ ‫ווערט‬ ‫פסוק‬‫לך"‪,‬‬ ‫אויפ'ן‬ ‫"ויתן‬ ‫בראשית‪,‬‬ ‫ביי‬ ‫וועטאין פרשת‬ ‫ממילאאריה‬ ‫מינוט‪,‬אין גור‬ ‫דיבורים אין א‬ ‫שטייט אויך‬ ‫זעלבע נקודה‬ ‫הונדערט‬ ‫די‬ ‫געווארן זיין‬ ‫(אויבדידער‬ ‫ישראל‪.‬‬ ‫מיט וועלכן מ'איז געבוירן געווארן (אויב דער‬ ‫כלל‬ ‫פון‬ ‫מאמע‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫צו‬ ‫קה‪,‬‬ ‫עשו‪.‬‬ ‫שבטי‬ ‫בני‬ ‫געמיינע‬ ‫י"ב‬ ‫אלע‬ ‫מע פון‬ ‫טבש ב" "ואדם‬ ‫י‬ ‫מעשה‬ ‫שטארק‪ ,‬אז ס'זאל פאררעכנט ווערן ווי א תפילה‪ ,‬פונקט ווי זיין זיידע אברהם האט‬ ‫דיבור‬ ‫אונזער‬ ‫מאמע פון אלע געמיינע בני עשו‪.‬‬ ‫אז‬ ‫העלפן‬ ‫זאל‬ ‫באשעפער‬ ‫דער‬ ‫נאכדעם אויך לרחוק‪.‬‬ ‫וועטהאט נישט געגעבן קיין רעגן‪,‬‬ ‫לרחוק‪.‬‬ ‫אויך‬ ‫אויבערשטער‬ ‫נאכדעם‬ ‫דערוואס ער‬ ‫דיבורים‬ ‫האדמה"‪ ,‬אז‬ ‫געוואלד מיט‬ ‫איןאלעבד את‬ ‫האבן‬ ‫קשר‬ ‫א‬ ‫טערקער ווי‬ ‫צומאל זיין שטערקער ווי א קשר‬ ‫פארוואס‬ ‫פראגע‪,‬קען‬ ‫די חיבור‬ ‫אזא‬ ‫זיך‬ ‫שטעלט‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫לרחוק‬ ‫אזא חיבור קען צומאל זיין שטערקער ווי א קשר‬ ‫וועט‬ ‫זי‬ ‫און‬ ‫עשו‪,‬‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫שוואכסטן‬ ‫דעם‬ ‫דער בית אהרן (פרשת נח)‬ ‫באקומען דעם שוואכסטן שידוך‪ ,‬עשו‪ ,‬און זי וועט‬ ‫לקרוב און עס אזוי שטארק געוואלט‪ .‬עד כאן דברי המהר"ל‪.‬‬ ‫ריכטיג‪.‬‬ ‫זיין‬ ‫זאל‬ ‫פארקערט‪ ,‬אז מ'זאל קודם זאגן שלום לקרוב און‬ ‫ס'דארף זיין‬ ‫דערויף‪.‬שלום‬ ‫קודם זאגן‬ ‫זי‬ ‫דעם?‬ ‫מ'זאל‬ ‫מתפלל זיין‬ ‫צוויי‬ ‫אז‬ ‫אנשטאט‬ ‫זאל‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫אריינגיין‬ ‫מענטש וואס‬ ‫באקומען‬ ‫אויב ס'קען‬ ‫זי‬ ‫גייט‬ ‫דערויף שכר‪.‬‬ ‫געווען קיין‬ ‫וואס‬ ‫ס'איז נישט‬ ‫און…‬ ‫באקומען‬ ‫וויבאלד‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ן‬ ‫…‬ ‫וו‬ ‫איז געוואנדן אין אונז‪ ,‬און‬ ‫נאכדעם‬ ‫מענטשן‬ ‫ערשט‬ ‫פרעמדע‬ ‫און‬ ‫לרחוק"‬ ‫"שלום‬ ‫קודם‬ ‫שטייט‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫ואנדן אין דעם בעסטן שידוך וואס זי האט געהאט‪ ,‬גייט זי‬ ‫און‬ ‫אונז‪,‬‬ ‫טייטשט דעם פסוק "כי פי ה' דיבר"‪ ,‬אז מיין מויל‬ ‫געדארפט זיין‬ ‫אנשטאט‬ ‫פרעמדע מענטשן איז געוואנדן אין אונז‪ ,‬און‬ ‫בחור‪.‬‬ ‫ערגסטן‬ ‫זי‬ ‫דעם‬ ‫גייט‬ ‫געהאט‪,‬‬ ‫באקומען‬ ‫האט‬ ‫זי‬ ‫וואס‬ ‫אב טייג איינערגייט‬ ‫שידוך‬ ‫טן‬ ‫וואלט זאל מקבל‬ ‫לכאורה‬ ‫קרוב?‬ ‫פאר'ן‬ ‫שלום‬ ‫אהבה צו‬ ‫וויאזוי האבן מענטשן הצלחה אן קיין תפילה?‬ ‫געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין‬ ‫לאמיר‬ ‫איינער וואס‬ ‫און‬ ‫זיין‪,‬‬ ‫טובהאין‬ ‫קען‬ ‫מכיר‬ ‫דעמאלט‬ ‫זאל‬ ‫וואס‬ ‫מינוט‪,‬‬ ‫איינער‬ ‫בעטן‪,‬אין א‬ ‫ווערטער‬ ‫הונדערט זאל‬ ‫וואס‬ ‫שלום פאר'ן קרוב? לכאורה וואלט געדארפט זיין‬ ‫אהבה צו‬‫רבה זיין גייט‬ ‫זיין אהבה צו‬ ‫זיין אז מרבה‬ ‫געדענקען‪,‬‬ ‫געדארפט‬ ‫לאמיר‬ ‫וואלט‬ ‫לכאורה‬ ‫קרוב?‬ ‫פאר'ן‬ ‫שלום‬ ‫לאמיר געדענקען‪ ,‬אז מרבה זיין אהבה צו‬ ‫אנשטאט‬ ‫בחור‪.‬‬ ‫ערגסטן‬ ‫דעם‬ ‫ומען‬ ‫רעדט גאט ברוך הוא‪ .‬דאס איז דער תפקיד פון‬ ‫באקומען דעם ערגסטן בחור‪ .‬אנשטאט‬ ‫נאכדעם‬ ‫ערשט‬ ‫דעראון‬ ‫"שלום זילרחוק"‬ ‫געהאט‪ ,‬גייט‬ ‫קודם‬ ‫‪204,000‬זי האט‬ ‫שטייט‬ ‫ווערטער!‬ ‫וואס‬ ‫שידוך‬ ‫אויבערשטן‪.‬‬‫אריינגיין‬ ‫בעסטן‬ ‫שעהפון‬ ‫השפעה‬ ‫דעם‬ ‫זיבעצן‬ ‫עב םעד זיין די‬ ‫דארף און‬ ‫אייבערשטן אונז‪,‬‬ ‫געוואנדן אין‬ ‫מענטשן איז‬ ‫באקומען פון‬ ‫פרעמדעעפעס‬ ‫מ'וויל‬ ‫ווען‬ ‫געווענליך‬ ‫דיבור‬ ‫לנוא‬ ‫היוצאאז‬‫נתיב הלשון‪,‬‬ ‫שטייט קודם "שלום לרחוק" און ערשט נאכדעם‬ ‫אז‬ ‫מזה‪,‬‬ ‫זאגט אין‬ ‫מהר"ל‬ ‫לקרוב און‬ ‫שלום‬ ‫פארוואסקודם זאגן‬ ‫פראגע‪,‬אז מ'זאל‬ ‫פארקערט‪,‬‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫און… וואס גייט זי באקומען אנשטאט דעם? זי‬ ‫אזקשר‬ ‫זיין א‬ ‫שטערקער ווי‬ ‫וועלכע ברכה‪ ,‬מוז‬ ‫צומאל זיין‬ ‫קען סיי‬ ‫באקומען‬ ‫מ'האטחיבור‬ ‫מויל‪.‬‬ ‫אונזער‬ ‫דערויף; און אויב אזא‬ ‫מ'זעט אין‬ ‫עבירה‪ .‬ווייל‬ ‫לרחוק ולקרוב"‪ .‬שטעלט זיך די פראגע‪ ,‬פארוואס‬ ‫דאווענען‬ ‫לרחוק‪.‬מען‬ ‫שלום‬ ‫האטאמבשר‬ ‫מעשה‬ ‫אויך‬ ‫"שלוםאן‬ ‫געווען‬ ‫איזאז אן‬ ‫נאכדעם‬ ‫די‬ ‫דערמאנט‪,‬‬ ‫זיך‬ ‫אייבערשטער‬ ‫ערגער ווי‬ ‫כאטש זי‬ ‫שרה‪,‬דער‬ ‫וועט‬ ‫שטעלט‬ ‫דער איז‬ ‫דורךווערט‬ ‫זי‬ ‫מיט אהבת חינם‬ ‫און‬ ‫ולקרוב"‪.‬‬ ‫ווערטער‪,‬‬ ‫עשו‪,‬‬ ‫אונז‪ ,‬אז אויב‬ ‫עשו‪.‬‬ ‫"ויתן לך"‪,‬‬ ‫שידוך‪,‬‬ ‫לרחוק‬ ‫גארבייאסאך‬ ‫בני‬ ‫געמיינע‬ ‫דעם? זי‬ ‫שוואכסטן‬ ‫מהר"ל דא‬ ‫הכל פון‬ ‫ישראל‪.‬‬ ‫אלע‬ ‫פון‬ ‫דעם‬ ‫סךדער‬ ‫אנשטאט‬ ‫כלל‬ ‫מאמע‬ ‫געווען פאר אברהם אז ער גייט איםביי‬ ‫באקומען‬ ‫זאגט‬ ‫ממילא‪ ,‬א‬ ‫פון‬ ‫די‬ ‫ס'איז‬ ‫מאמע‬ ‫זיבבאקומען‬ ‫זיין‬ ‫די‬ ‫זיין‬ ‫ז‬‫י‬ ‫גייטקא‬ ‫י‬ ‫ן‬‫צו‬‫ד‬ ‫סעמו‬ ‫קה‪,‬י‬ ‫מ‬ ‫קינד טאג‪.‬‬ ‫געבן א‬ ‫י"ב שבטי קה‪ ,‬צו זיין די מאמע פון כלל ישראל‪.‬‬ ‫מאלדער‬ ‫(אויב‬‫מיר‬ ‫אסאך‬ ‫זכיה‪ ,‬אז‬ ‫געווארן‬ ‫קשיא‪ ,‬אז‬ ‫די‬ ‫געבן‬ ‫געבוירן‬ ‫גרויסע‬‫אונז‬ ‫מ'איז‬ ‫זאלא‬ ‫באשעפער‬ ‫וועלכן‬ ‫אבער‬ ‫מיט זיך‬ ‫שטעלט‬ ‫דערויף‪ .‬דא דער‬ ‫געדאוונט נאר‬ ‫מ'האטבאצאלט‬ ‫ומפתה‬ ‫ביי "ויתן לך"‪ ,‬ווערט דערמאנט‪" ,‬שלום שלום‬ ‫אונס‬ ‫תורה‬ ‫איינציגן‬ ‫זייער אסאך גוטע דיבורים יעדן‬ ‫ה‪ ,‬אריין‬ ‫וועלט‪ .‬זי האט אויפגעגעבן צו זיין די מאמע פון די‬ ‫טובים‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫עולם‬ ‫חסדים‬ ‫דעם‬ ‫אויף‬ ‫הימלקיין‬‫נישט‬ ‫מויל‬ ‫פון‬ ‫אונזערזיי‬ ‫איז‬ ‫אויף קשר‬ ‫מ'שיקט‬ ‫אן אדון‬ ‫הצלחות‪,‬‬ ‫געבוירענער‬ ‫זאלן זיין‬ ‫געוויסע‬ ‫לאמיר‬ ‫וואס האבן‬ ‫מענטש‪,‬‬ ‫שם‬ ‫זאך‪.‬‬ ‫א‬ ‫מענטשן‬‫מעןאפון א‬ ‫מוציא‬ ‫פלא‬ ‫אבער‬ ‫איינע פון די פסוקים וואס מ'זאגט מוצאי שבת‬ ‫צו‬ ‫נענטער‬ ‫זעט‬ ‫איז‬ ‫שבת א‬‫מוצאיטאטן‪,‬‬ ‫מהר"ל‬ ‫אין‬ ‫ווער‬ ‫זאך‪:‬‬ ‫מינוט‪,‬‬ ‫מ'זאגט דער‬ ‫פאר'ן‬ ‫זאגט‬ ‫פופציג שקל‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫א‬ ‫טראכטן‬ ‫פסוקים וואס‬ ‫א‬ ‫אוועק מיט קנאה‪ ,‬אריין‬ ‫שייכותצומיט'ן‬ ‫ברענגט‬ ‫דעם‪.‬‬ ‫א')‬ ‫אויף די‬ ‫אקאונטענט‬ ‫פרק‬ ‫איינע פון‬ ‫געדאוונט‬ ‫האבן א‬ ‫רעים‬ ‫גוטן‬ ‫די‬ ‫האט‬ ‫געווען צו‬ ‫פון‬ ‫זייער א‬‫אברהם‬ ‫מאמע‬ ‫האבןמוותר‬ ‫אז‬ ‫האט‬ ‫די‬ ‫ועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫זיין‬ ‫מ'דארףזיין‬ ‫צו‬ ‫אויפגעגעבן‬ ‫עקרה‪ ,‬מוזזי‬ ‫אה יז‬ ‫האט‬ ‫ווען א צדיק וויל עפעס איז ער מתפלל אויף דעם‬ ‫וואס‬ ‫בחוקתי)‪:‬‬ ‫זי האט אוועקגעגעבן דעם בעסטן בחור אין דער‬ ‫(פרשת‬ ‫קיינמאל נישט געבעטן דערויף‪ ,‬איז פון וואו‬ ‫זאגט‬ ‫אלימלך‬ ‫ר'‬ ‫רבי‬ ‫דער‬ ‫–‬ ‫מיט גוטע השפעות וואס זיי האבןזאך)‪.‬‬‫אונס‬ ‫ביי‬ ‫אז‬ ‫אויס‪,‬‬ ‫קומט‬ ‫הונדערט‪.‬‬ ‫באצאלט‬ ‫רע‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫רעים פרק א') ברענגט א מורא'דיגע זאך‪ :‬אין‬ ‫פונעם‬ ‫ס'קומט‬‫וואסמאמע‬ ‫זיין די‬ ‫שכר‬ ‫צוזאמרעכענען דעם‬ ‫ישראל‪ ,‬צו‬ ‫נצחיות פון כלל‬ ‫קענען‬ ‫תויחצנ‬ ‫אהבת‬ ‫(נתיבא‬ ‫עולם‬ ‫מהר"ל אאין נתיבות‬ ‫דער‬ ‫צט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫אן קיין‬ ‫נישט‬ ‫שיקטאיז‬ ‫מענטש‬ ‫זי וועט יעצט דארפן טון אן אנדערן שידוך‪ ,‬נאר‬ ‫פה"? אז דער‬ ‫אייבערשטער‬ ‫דער‬‫שבעל‬ ‫געזאגט אז‬‫הייסט "תורה‬ ‫האלט דאך‬ ‫מיר האבן‬ ‫מהר"ל‬ ‫מען‬ ‫געקומען?‬ ‫צאלט‬ ‫עבירה‪,‬דער‬ ‫זייןאיז עס‬ ‫חבר?‬ ‫מעשה‬ ‫אדער‬ ‫ברודער‬ ‫איז‬ ‫וואס‬ ‫זיין‬ ‫ומפתה‬ ‫דאסקען זיין‬ ‫אייבערשטערהאט‬ ‫נאר דער‬ ‫זיך דערפאר‪.‬‬ ‫דער מהר"ל אין נתיבות עולם (נתיב אהבת‬ ‫טרויערן אויפ'ן‬ ‫מיר‬ ‫וואס‬ ‫טעג‬ ‫די‬ ‫אין‬ ‫יעצט‬ ‫טאטן‪.‬‬ ‫זעלבן‬ ‫פונעם‬ ‫במציאות‬ ‫דאך‬ ‫בלויזצוטון מיט'ן אופן וויאזוי‬ ‫נישט נאר‬ ‫אלעס‬ ‫פרטאוןוואס‬ ‫א –‬ ‫פאלק‬ ‫נאךאון‬ ‫חתן‬ ‫דא‬‫אייבערשטנ'ס‬ ‫בעצם‬ ‫איר‬ ‫דא איז‬ ‫אוועקגעגעבן‬ ‫רעבייא‬ ‫ישט בלויז‬ ‫באלעבאס אויפ'ן מויל – און ממילא‬ ‫טאטן‪ .‬האט דא נישט בלויז אוועקגעגעבן איר חתן און‬ ‫אויף דעם?‬ ‫מתפלל א‬ ‫אדון און‬ ‫מ'איזא‬ ‫חבר‪ .‬ביי‬‫וואס‬ ‫שם רע‬ ‫דעם‬ ‫מוציאזיין‬ ‫איזאן–‬‫השפעות‬ ‫ביי‬ ‫דעם‬ ‫מ'צאלט‬ ‫דערדעם וואס‬ ‫ענטפער אויף‬ ‫אז פון‬ ‫העלפט‬ ‫מ'דארף‬ ‫וואס‬ ‫שכר‬ ‫גרויסן‬ ‫אזא‬ ‫פאר‬ ‫חשבון‬ ‫א בילוצ עסרואה‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫ישועותזמן וואס‬ ‫איז דער‬ ‫המקדש‪,‬אלע‬ ‫וואספארא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫יחזקאל טייטלבוים‬ ‫ענין פון אהבת‬ ‫ר'זיין‬ ‫ממשיך‬ ‫שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫דעם‬ ‫אין‬ ‫ביתאיז‬ ‫הגה"צ‬ ‫זיין‬ ‫מחזק‬ ‫ער‬ ‫קענען‬ ‫פונעם‬ ‫וויילפון‬ ‫זיך‬ ‫מויל‬ ‫דערויף‬ ‫חורבן‬ ‫שלום‪,‬‬ ‫מ'דארף‬ ‫אונזער‬ ‫אויך‬ ‫ענטפער‬ ‫וועט‬ ‫איז‬ ‫ווי‬ ‫ברודער אדער א חבר?‬ ‫ברודער‬ ‫נענטער אן‬ ‫אוןגעהערט‬ ‫פאר'ן‬ ‫האבן‬ ‫אז‬ ‫שטערקער‬ ‫מיר‬ ‫חיבור‬ ‫מענטשן‬ ‫ווייסט‬‫דער‬ ‫דיבור‪.‬‬ ‫וועגן‬ ‫איזער‬ ‫חברא‬ ‫ווייל‬ ‫מ'רעדט‬ ‫וואס איז‬ ‫איר‬ ‫ווען‬ ‫אייניקל‪ ,‬איז עס‬ ‫פארשעמען‬ ‫אפילו‬ ‫אודאי צו‬ ‫דאך במציאות פונעם זעלבן טאטן‪.‬‬ ‫נוגע‬ ‫דאךפאר זיין‬ ‫צו‬ ‫ס'איז‬ ‫זיך‬ ‫נישט‬ ‫נאר‬ ‫לוינטא‬ ‫אז פאר'ן ברודער איז אויך שלום‪ ,‬ווייל ער איז‬ ‫אויסגעשמועסט אין‬ ‫מתנה‬ ‫עס‬ ‫צו‬ ‫כדי‬ ‫הימל‪,‬‬ ‫זאגט‬ ‫ווערט‬ ‫זאך‪,‬‬ ‫פון‬ ‫אזוי נו‪,‬‬ ‫איד‪.‬‬ ‫איין‬ ‫השפעות‬ ‫רא מסירות נפש איז דאס געווען! רחל‬ ‫דעם‬ ‫שוועסטער‪.‬זיידע‬ ‫ווען א‬ ‫צוליב‬ ‫פאר‬ ‫קומען‬ ‫געבןזיך‪.‬‬‫טסעווש צווישן‬ ‫וועלט‪.‬‬ ‫יענער‬ ‫פון‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫ברכות‬ ‫דערקליימער‪ ,‬אז אויב ס'איז קלאר אז דער מענטש האט באקומען‬ ‫אלע‬‫צו‬ ‫ער‬ ‫מיט‬ ‫לייגט‬ ‫אידן‪,‬‬ ‫נאכדעם‬ ‫פאר‬ ‫"כי‬ ‫נאר‬ ‫אזוי‪:‬‬ ‫און‬ ‫דיין פון‬ ‫עס‬ ‫צווייטן‪.‬‬ ‫שליט"א‪ ,‬דער‬ ‫ערקלערט‬ ‫א‬ ‫ער‬ ‫און‬ ‫ברודער‪.‬‬ ‫א‬ ‫ביי‬ ‫דיבור‪.‬‬ ‫אויפ'ן‬ ‫ארבעטן‬ ‫ווערן‪.‬‬ ‫ייגט ער צו נישט‬ ‫ווער איז נאנטער‪ ,‬א‬ ‫מאוד‪,‬‬ ‫וחפץאיז‬ ‫מתפלל‬ ‫היה דער‬ ‫לא‬ ‫"ואם‬ ‫האבן‪.‬‬ ‫שטארק‬ ‫זייער‬ ‫עס‬ ‫וויל‬ ‫אייניקל‬ ‫דער‬ ‫אז‬ ‫שעמטבע‬ ‫"ולקרוב"‪,‬‬ ‫א צווייטן‪ .‬און נאר נאכדעם לייגט ער צו "ולקרוב"‪,‬‬ ‫פארשעמט ווערן‪.‬‬ ‫דערצו‪ ,‬אז‬ ‫מסביר די סיבה‬ ‫מהר"ל‬ ‫מוואלברוז‬ ‫דוב‬ ‫ישכר‬ ‫רבי‬ ‫פון‬ ‫יששכר‪,‬‬ ‫עבודת‬ ‫י תדו‬ ‫זיין א צווייטן‪ ,‬מעודד זיין א‬ ‫ידידותצו‬‫חברים‪,‬פוןמכבד‬ ‫א ווארט איז א‬ ‫געווען‬ ‫ס'איז‬ ‫אויבאזמיר‬ ‫מוז זיין‬ ‫מיט‬ ‫דערויף‪,‬‬ ‫געבעטן‬ ‫קשר‬ ‫האבן‬ ‫זאל א‬‫געבויט‬ ‫האט ער‬ ‫מצד‬ ‫וואס‬ ‫רק‬ ‫וואס‬ ‫דעם‬ ‫האח‬ ‫שםדער‬ ‫מענטש‬ ‫איזאן‬ ‫הצלחה‬ ‫ואין‬ ‫גשמיות'דיגע זאך‪,‬די‬ ‫התולדה‪,‬‬ ‫אויףמצד‬ ‫דער‬ ‫נקרא‬ ‫שטארק‬‫האח‬ ‫גאראיז א‬ ‫זאלאבינו האט נישט ארויסגעקוקטגוף‬ ‫אברהם‬ ‫אויבלאה‬ ‫‪-‬‬ ‫סימנים אז‬ ‫הבטיחו"‬ ‫די‬ ‫למה‬ ‫איבער‬ ‫וועלן‬ ‫קשר פון ממילא גיט זי איר איבער די סימנים אז לאה זאל‬‫כים"‪,‬‬ ‫שירה‬ ‫פינו מלא‬ ‫"ואילו‬ ‫פגם‬ ‫ממילא‬ ‫ט זי ‪.‬ל"צז‬ ‫איר‬ ‫מיט‬ ‫ידידות‬ ‫מענטש וואס האט געבויט א קשר פון ידידות מיט‬ ‫אנדערע‪.‬‬ ‫פאר‬ ‫פארגינען‬ ‫און‬ ‫צווייטן‪,‬‬ ‫זצ"ל‪.‬‬ ‫דארטנישט‬ ‫קומט‬ ‫תפילה‬ ‫זיין‬ ‫גארנישט‬ ‫ווייל ָאן‬ ‫חוק – א לאה גייט‬ ‫פרעמדער נתבזה ווערן אויף א שרעקליכן אופן‪,‬‬ ‫פרעמדער‬ ‫ס'זאל‬ ‫דערויף‪,‬‬ ‫מויל אז‬ ‫געדאוונט‬ ‫אונזערא‬ ‫רחוק –‬ ‫האט‬ ‫אפהיטן‬‫וואס א‬‫ואיןפון‬ ‫זה‬ ‫זיידע‬ ‫זיך‬ ‫חלק‬ ‫אדעראא‬ ‫ס'רעדט‬ ‫להם‪,‬‬ ‫התחלה‬ ‫וואס איז‬ ‫טאטע‬ ‫ווען‬ ‫שהוא‬ ‫אחד א‬ ‫דיבור‪,‬‬ ‫ביים‬‫ס'איז‬‫אב‬ ‫גרויס ווי‬‫אפילולהם‬ ‫אויב‬ ‫נישטשיש‬ ‫אזוי‬ ‫אים דער אייבערשטער צוגעזאגט?‬ ‫ווען ס'רעדט זיך פון א רחוק – א פרעמדער‬ ‫אופן‪,‬‬ ‫שרעקליכן עס‬ ‫פארוואס האט‬ ‫אויף א‬ ‫מתנה‪,‬‬ ‫נתבזה ווערן‬ ‫לעבעדיגע זאך‬ ‫אנומענטשן‬ ‫אנדערע‬‫דעמאלט "אין‬ ‫קנאה צו‬ ‫אהבה‪,‬‬ ‫מ'שפירט א‬ ‫אויבערשטן‪,‬‬ ‫ר ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫צוםאון‬ ‫ידידות‬ ‫ווען‬ ‫שירה‬ ‫מער‬ ‫געשוויסטערמיט‬ ‫אויסער‬ ‫פוןשלום‪,‬‬ ‫שטערקערער‬ ‫נשמה‪,‬‬ ‫דערביי‬ ‫גארנישט‪.‬‬ ‫פון אז‬ ‫הייסט‬ ‫קומט‬ ‫דאס‬ ‫אזוי אן‬ ‫דיבור‬ ‫עצמם"‪.‬‬ ‫דער‬ ‫סתם‬ ‫געבן‬ ‫נפש‪.‬‬‫פונעםמצד‬ ‫געקענט‬ ‫דעם‬ ‫דערלייגט פון‬ ‫אייבערשטער‬ ‫נישטדער‬ ‫האט עס‬ ‫שטערקערער שלום‪ ,‬מיט מער ידידות און אהבה‪,‬‬ ‫רחל‬ ‫שרה‪,‬אז‬ ‫האט‬ ‫פארשטייט‬ ‫למעשהפאר‬ ‫באשערט‬‫און רחל‬ ‫געווען‬ ‫צו דער חתונה‬ ‫עמל‬ ‫ס'קומט צו דער חתונה און רחל פארשטייט אז‬ ‫צווייטער בית המקדש חרוב געווארן‪.‬‬ ‫געווארן‪.‬‬ ‫חרוב‬ ‫המקדש‬ ‫צווייטער בית‬ ‫אז די‬ ‫נישט‬‫לאזן‬ ‫קיינמאל‬ ‫ענדיגן‬ ‫נישט‬ ‫קענען‬ ‫האט‬ ‫מען‬ ‫נישט‬ ‫מירער‬ ‫זאל‬ ‫יל ס'איז אסאך א‬ ‫מצליח‪,‬א‬ ‫כאטש‬‫אסאך‬ ‫קינדער‪,‬וועלן‬ ‫וואסס'איז‬ ‫זענען‬ ‫להודות"‪,‬‬ ‫ווייל‬ ‫גוטע‬ ‫מספיקים‬ ‫לרחוק"‪,‬צו‬ ‫האבן זוכה‬ ‫קיין‬ ‫איז‬‫"שלוםא‬ ‫מענטש‬ ‫רעדט‪.‬‬‫וואסנישט‬ ‫קודם‬ ‫אז א‬ ‫בכלל‬ ‫איז די‬‫זאלן‬ ‫נשמה‬ ‫דער‬ ‫אןזיי‬ ‫געוועןדי‬ ‫אז‬ ‫איז‬ ‫מעגליך‬ ‫ממללא‪.‬‬ ‫אחדות‪,‬‬ ‫ס'איז‬ ‫איז‬ ‫רוח‬ ‫די‬ ‫אז‬ ‫הייליגעווייזט‬ ‫דעם‬ ‫געווארן‬ ‫פאראויס‪,‬‬ ‫אויפצושטעלן‬ ‫מבטיח געווען פון‬ ‫קודם "שלום לרחוק"‪ ,‬ווייל ס'איז אסאך א‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן‬ ‫געווען‬ ‫זוכהעס‬ ‫האט האט‬ ‫דאסזי אז ער‬ ‫ה יז ןוא צוזאגן‪.‬און‬ ‫ב‪..‬םיטבש ענטפער‬ ‫ווען ס'איז פארלוירן געווארן די אחדות‪ ,‬איז דער‬ ‫איז‬ ‫דערויף‪,‬‬ ‫אינעווייניג‪ ,‬ווי‬ ‫ברכות וואס‬ ‫געדאוונט‬ ‫ווייב‪.‬‬ ‫פסוק‬ ‫פאר א‬ ‫אויפפרעסן פון‬ ‫נישט‬ ‫אר זאגט דער‬ ‫פסוק‬ ‫אונזאויף די פילע‬ ‫האט‬ ‫דער‬ ‫ער‬ ‫אייבערשטן‬ ‫און‬ ‫זאגט‬ ‫קנאה זאל‬ ‫נחת‬ ‫אזויפיל‬ ‫דערפאר‬ ‫לויבן דעם‬ ‫האבן‬ ‫אז‬ ‫וועט‬ ‫אויס‬ ‫קיינמאל נישט‬ ‫ער‬ ‫פירט‬ ‫האבןשכל און‬ ‫אז‬ ‫גע'חלומ'ט‬ ‫ער‬ ‫איזזייפונעם‬ ‫וויבאלד‬ ‫דיבור‬ ‫בדבר‬ ‫קשר‪,‬‬ ‫ישראל‪.‬דער‬ ‫אז‬‫האדם‬ ‫אינערליכן‬ ‫כללדעם‬ ‫את‬ ‫מבטיחין‬ ‫ראיה צו‬ ‫דארפן‬ ‫"שאין‬ ‫רחל‪,‬‬ ‫געבעטן‪.‬‬ ‫פון‬ ‫קינדער‬ ‫האט‬ ‫ער פירט אויס אז דערפאר זאגט דער פסוק‬ ‫אברהם‬ ‫די‬ ‫מיר‪,‬‬ ‫וואס‬ ‫און‬ ‫עפעס‬ ‫שבטים‪.‬‬ ‫אויף‬ ‫דערפאר‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון‬ ‫רחל ווי ווייט‬ ‫באקומען‬ ‫חפץצו‬ ‫כדי‬ ‫נאר זיך‬‫נעכטשאינו‬ ‫זויפיל ךיז‬ ‫נאר מיט'ן כח האחדות פון כלל ישראל‪ .‬דערפאר‬ ‫"ונהיה נאר‬ ‫ווערטער‬ ‫די‬ ‫פאר לבן אזויפיל נעכט נאר כדי צו באקומען רחל‬ ‫קנאה"‪,‬‬ ‫מילי‬ ‫עצמות‬ ‫ומזוני‪ ,‬ובכל‬ ‫"רקב‬‫חיי ביי‬‫געוויינט‬ ‫בבני ל)‬ ‫(משלי יד‪,‬‬ ‫זיידע האט‬ ‫שענקען‪,‬‬ ‫ס'שטייט‬ ‫אונז‬ ‫עלטער‬ ‫אןוועט‬ ‫ער‬ ‫יעדער אדער‬ ‫דערצו‪.‬‬ ‫זיידע‬ ‫עפעס‬ ‫זיין‬ ‫וויבאלד‬ ‫געטון‬ ‫דערויףזעןעס‬ ‫כד‪,‬גרייט פון דער נשמה‪,‬‬ ‫(פרקזיין‬‫מ'דארף‬ ‫דעם‬ ‫לערנען פון‬ ‫בו"‪.‬‬ ‫רעל‬ ‫וואס‬ ‫ידידים‪.‬‬ ‫אדער און‬ ‫דעם‬ ‫פון‬ ‫געארבעטקען מען‬ ‫געשטאנען‬ ‫איז‬ ‫און דער בית המקדש‬ ‫גרויס‪,‬‬‫קדושים‬ ‫פרשת אזוי‬ ‫זאגט אין‬ ‫געארבעט‬ ‫מדרש‬ ‫דאך‬ ‫האט‬ ‫דער‬ ‫יעקב‬ ‫רחל‪.‬‬ ‫טאטק‬ ‫און ידידים‪.‬‬ ‫האט‬ ‫און‬ ‫לשמה"‪,‬‬ ‫תורתך‬ ‫ולומדי‬ ‫שמך‬ ‫יודעי‬ ‫כולנו‬ ‫צאצאינו‪,‬‬ ‫וצאצאי‬ ‫וצאצאינו‪,‬‬ ‫אנחנו‬ ‫אזוי גרויס‪ ,‬און דער בית המקדש איז געשטאנען‬ ‫תמיד‪.‬‬ ‫מתפלל‬ ‫נישטא‬ ‫אברהםהאט‬ ‫נישט‬ ‫אמת'ן האטבעל חי‬ ‫זאל‬ ‫צווייטער‬ ‫דערויף‪ ,‬אז אין‬ ‫א‬ ‫כדי‬ ‫זיך‪,‬‬ ‫דינגען‬ ‫פון‬ ‫געקענט‬ ‫אוועקצוגעבן‬ ‫מ'וואלט זיך‬ ‫א‬ ‫ו‬ ‫ו‬ ‫ע‬ ‫וצ‬ ‫דמיטבפון‬ ‫לאה אנשטאט רחל‪ .‬יעקב האט דאך געארבעט‬ ‫מויל‪,‬‬ ‫געטוןא‬‫און‬ ‫גארגל‪,‬‬ ‫מיט א‬ ‫צונג‪,‬‬ ‫דיבור"‪ ,‬אויב‬ ‫דבר‪ ,‬ערות‬ ‫ערות‬ ‫יראה בך‬ ‫ז)‪" ,‬ולא‬ ‫דעם טון עפעס גוט מיט דער‬ ‫אנשטאטרעים‬ ‫צוויי חברים‪,‬‬ ‫מ'זאל‬ ‫ווערן זיין‬ ‫ס'האנדלט זיך‬ ‫וועןצו‬ ‫אהבה‬ ‫גארנישט‬ ‫האט‬ ‫געווען‬ ‫ברודער‬ ‫נישט‬ ‫דער איז‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה‬ ‫זיין‬ ‫מוז‬ ‫עס‬ ‫שמים‪.‬‬ ‫יראי‬ ‫אידן‪,‬‬ ‫ערליכע‬ ‫זיין‬ ‫זאלן‬ ‫אייניקלעך‬ ‫אור‪-‬אור‬ ‫זיינע‬ ‫אז‬ ‫געבעטן‬ ‫אוועקגעבן‬ ‫מיט'ן‬ ‫אויסנארן‬ ‫קענען‬ ‫שט‬ ‫רעיםנישט קענען אויסנארן מיט'ן אוועקגעבן‬‫חברים‪ ,‬אים‬ ‫ון צוויי‬ ‫אנדערע בחינה‪ ,‬די גילוי שכינה איז נישט געווען‬ ‫אהבה ווען ס'האנדלט זיך פון צוויי חברים‪ ,‬רעים‬ ‫סארטבאהבת רעים‪ :‬מ'זאל צוגיין‬ ‫זאל‬ ‫מרבה זיין‬ ‫דעראון אקנאה צו‬ ‫וואס‬ ‫ברודער‪,‬אןנאר ס'איז א פרט‬ ‫אבער אויך‬ ‫זייןעס‪ .‬דאס איז‬ ‫ברודער'ס‬ ‫נישטוויל‬‫מיראז ער‬ ‫אודאי טארן‬ ‫געוואוסט‬ ‫פארשעמט ווערן‪ .‬און‬ ‫אייבערשטער האט‬ ‫עשראפ געווען‪ ,‬נאר דער‬ ‫גרעסערער‬ ‫געבעטן‪.‬‬ ‫האט‬ ‫קשר‬ ‫וואס‬ ‫איינער‬‫שטערקערער‬‫געווען‬ ‫ס'איז‬ ‫אז‬ ‫שוין געווען‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז‬ ‫לבן‬ ‫כדי‬ ‫דייעקב‪,‬‬ ‫חתן‬ ‫נישטאיר‬ ‫סימנים פון‬ ‫מעןןיילא‬ ‫סארט‬ ‫גרעסערער‬ ‫שטערקערער קשר און א גרעסערער סארט‬ ‫נפלאה‪,‬‬ ‫במסירות‬ ‫שליט"א‬ ‫רבינו‬ ‫לימין‬ ‫ועומד‬ ‫הקהילה‬ ‫קדשי‬ ‫לכל‬ ‫ונפש‬ ‫בלב‬ ‫מסור‬ ‫לזולתו‪,‬‬ ‫ומטיב‬ ‫טוב‬ ‫החשוב‪,‬‬ ‫לידידנו‬ ‫טוב‬ ‫מזל‬ ‫ברכת‬ ‫ביים צווייטן בית המקדש איז שוין געווען אן‬ ‫האט באקומען סימנים פון איר חתן יעקב‪ ,‬כדי לבן‬ ‫זאגן‪" ,‬ר' איד‪ ,‬איך פלאץ פאר‬ ‫בודאי‬ ‫כן‬ ‫"ואם‬ ‫דעם‪.‬‬ ‫אויף‬ ‫ער‬ ‫ווערן‬ ‫דאוונט‬ ‫נתבייש‬ ‫עפעס‬‫זאל‬ ‫וויל‬ ‫צווייטער‬‫צדיק‬ ‫א‬ ‫א‬ ‫ווען‬ ‫אז‬ ‫וויבאלד‬ ‫גורמים‬ ‫מעגליך‪,‬‬ ‫אליין‬ ‫יד‬ ‫ר חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫אים א‬ ‫אסאך‬ ‫חיבור‪,‬און‬ ‫צו יענעם‬ ‫גרעסערער‬ ‫געבוירן‬ ‫זענען א‬‫זיי ואסאך‬ ‫באשעפער האט צוגעפירט אז‬ ‫אוועקגעגאנגען‪.‬ד וב ר א ב י ה‬ ‫ס'איזי "‬ ‫ר‬ ‫כ‬ ‫ש‬ ‫י‬ ‫ה‬ ‫"‬ ‫ו‬ ‫מ‬ ‫ס'איז אסאך א גרעסערער חיבור‪ ,‬אסאך א‬ ‫מתפללזי‬ ‫האבן און‬ ‫חתונה‬ ‫ביים‬ ‫האלטרוזידשוין‬ ‫וואס‬ ‫תפילות‬ ‫די‬ ‫אז‬ ‫ענדליך האלט זי שוין ביים חתונה האבן און זי‬ ‫לערנסט"‪" ,‬איך בין דיך מקנא‬ ‫תפילה‪,‬‬ ‫פון‬ ‫כח‬ ‫פלייסיג דו‬ ‫דעם‬ ‫איבער‬ ‫חיזוק‬ ‫געוואלדיגער‬ ‫א‬ ‫איז‬ ‫דאס‬ ‫געוואלט‬ ‫עס‬ ‫האט‬ ‫איז‬ ‫אברהם‬ ‫שכינה‬ ‫אויב‬ ‫די‬ ‫אז‬ ‫לו"‪.‬‬ ‫טומאה‬ ‫החסר‬ ‫אזא‬ ‫דבר‬ ‫על‬ ‫צדיק‬‫אונז‪.‬‬ ‫שכל‬‫דורך‬ ‫התפלל‪,‬‬ ‫ך‬ ‫א‬ ‫נו‬ ‫הרעיםווימן‬‫חיבור קנאה‬ ‫זעלבער‬ ‫דעריותר‬ ‫בייוב‬‫טאטן‪,‬ל ט‬‫זעלבןת ו ל מ ז‬ ‫דעםו ל דת ב‬‫ביי חת ה‬ ‫געווארן ש מ‬ ‫אזא טומאה אז די שכינה איז אוועקגעגאנגען‪.‬‬ ‫האחים"‪,‬‬ ‫"לפיכך‬ ‫לרג ל‬ ‫רעים מן האחים"‪,‬‬ ‫שפעטער‪.‬‬ ‫דורות‬ ‫אסאך‬ ‫ביז‬ ‫אייניקלעך‬ ‫די‬ ‫באגלייט‬ ‫בעטן‬ ‫מיר‬ ‫געברענגט‬ ‫עס‬ ‫האט‬ ‫עבירות‬ ‫דערויף‪.‬‬ ‫"לפיכך יותר חיבור הרעים מן האחים"‪,‬‬ ‫דריי‬ ‫די‬ ‫פון‬ ‫איינע‬ ‫געווען‬ ‫מתפלל‬ ‫זיכער‬ ‫ער‬ ‫האט‬ ‫האבן‪,‬‬ ‫ה חכ כח האחדות האט‬ ‫פאר דיין גוטן בחור"‪" ,‬איך בין דיך מקנא מיט‬ ‫געזינדיגט‪ ,‬שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫מאמען‪ ,‬און ממילא זענען זיי ברידער‪.‬‬ ‫איינע פון די דריי עבירות האט עס געברענגט‬ ‫שלימות הקדושה‪.‬‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬דיין גוטן איידעם"‪" ,‬איך בין מקנא וויפיל חסד דו‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫קול מתנהג בחסידות‬ ‫בתחתונים‪ ,‬און אויב מ'האט זיך פארזינדיגט מיט‬ ‫אויסגעוועלט צו זיין חברים‪.‬‬ ‫און אכציג וואס האט קיינמאל נישט‬ ‫שכינההוא מצב החיבור בעצמם"‬ ‫והארות‬ ‫הרעות‬ ‫הערותשם‬ ‫וועלכע"אבל‬ ‫סיי א‬ ‫איזפאר‬ ‫אויך‬ ‫ביתגליון‪ ,‬ווי‬ ‫צו באקומען דעם‬ ‫פון פיר און אכציג וואס האט קיינמאל נישט‬ ‫געמאכט מעצמם און‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין טוסט"‪.‬‬ ‫גילוי‬ ‫מורא'דיגע‬ ‫געווען‬ ‫המקדש‬ ‫העג געהאלטן דעם ביהמ"ק‬ ‫הוראה של רבינו‪:‬‬ ‫להתקשר אל חדר‬ ‫עמאכט מעצמם און‬ ‫קשר וואס זיי האבן אליין געמאכט מעצמם און‬ ‫‪845.777.6777‬‬ ‫בית המקדש איז געווען א מורא'דיגע גילוי שכינה‬ ‫האבות‪ ,‬קדושנו קדוש יעקב – א בחור‬ ‫גאנצער ס'איז א‬ ‫דער אהבה‪.‬‬ ‫אנדערש‪ ,‬וויבאלד‬ ‫בייםאיז‬ ‫א חבר‬ ‫ענין ביי‬ ‫דעם –‬ ‫אימעיל צו‪:‬‬ ‫שיקט אן‬ ‫דעם בחיר האבות‪ ,‬קדושנו קדוש יעקב – א בחור‬ ‫פנימיות'דיגער‬ ‫פנימיות'דיגע‬ ‫ערשטן‬ ‫אזוי‪.‬‬ ‫מסביר‬ ‫איז ער‬ ‫‪718.851.2299‬‬ ‫אוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו‪Misnahegbachasidus@gmail.com ,‬‬ ‫ז א פנימיות'דיגער‬ ‫איז ער מסביר דעם ענין אזוי‪ .‬ביים ערשטן‬ ‫פנימיות'דיגע אהבה‪ .‬ס'איז א פנימיות'דיגער‬ ‫עכטע‪,‬איינפירן יעדן טאג‪ ,‬צו נעמען‬ ‫האט געוואוסט אז זי גייט באקומען יעקב אבינו‪,‬‬ ‫אןזאל זיך‬ ‫מענטש‬‫זאך‪ ,‬אבערא ס'איז‬ ‫פיזישעצוויי‬ ‫דאך אז‬ ‫מיינטקיין‬ ‫מציאות פון פריינטשאפטנישט‬ ‫רופט‪:‬בית המקדש?‬ ‫חורבן בייםאדער‬ ‫ער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫נישט קיין פיזישע זאך‪ ,‬אבער ס'איז אן עכטע‪,‬‬ ‫פארשרייבן‪ :‬איך מוז זאגן א גוט‬ ‫עשו‪ .‬אבער רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫און זיך‬ ‫צווישן צווייא צעטל‬ ‫פארבינדונג חיבור‪.‬‬ ‫אויסגעוועלט צו האבן א‬ ‫חורבן ביים ערשטן בית המקדש?‬ ‫מענטשן האבן‬ ‫ערשטן‬ ‫ר רחל איז געווען די גליקליכע וואס‬ ‫דרוקט ‪9‬‬ ‫מענטשן וואס איז‬ ‫רבינו‬ ‫וואס איז‬ ‫חדר‬‫מענטשן‬ ‫צו‬ ‫אז‬ ‫באזירטאאויף דעם‬ ‫א‬ ‫וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫‪347.378.9482‬‬ ‫א פארבינדונג צווישן צוויי מענטשן וואס איז‬ ‫חמורות‬ ‫שלשד')‬ ‫די(פרק‬ ‫נצח צו‬ ‫איןמיט‬ ‫האבן‬ ‫חתונה‬ ‫לגדולה" און זי גייטדער‬ ‫מעודד זיין און מחזק זיין‬ ‫איד‪.‬‬ ‫אזויאיין‬ ‫קאנעקשאן'‪,‬פאר‬ ‫ווארט‬ ‫דער שייכות צווישן זיי איז זאך ווי‬ ‫פרעגט‪:‬‬ ‫ישראל‬ ‫מהר"ל‬ ‫רעד‬ ‫אז "הגדול לגדולה" און זי גייט חתונה האבן מיט‬ ‫צו די שלש חמורות וואס האבן גורם געווען דעם‬ ‫קשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫קען זיין‬ ‫'ווייערלעס‬ ‫זאך ווי א 'ווייערלעס קאנעקשאן'‪ ,‬אזוי קען זיין‬ ‫לאה האט געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫פון קמצא ובר קמצא? איז עס טאקע א פארגלייך‬ ‫געוויינט‪ ,‬ווייל זי האט פארשטאנען‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫‪4‬‬ ‫ען אז ס'איז דא אזא‬ ‫פונקט ווי היינט ווייסט מען אז ס'איז דא אזא‬ ‫און עשו גייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫חרוב געווארן צוליב שנאת חנם‪ ,‬וועגן א מעשה‬ ‫ייען חתונה האבן מיט רחל און לאה‪.‬‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬ ‫ן‪.‬‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫פארוואס טאקע איז דער צווייטער בית המקדש‬ ‫מ'זאל זיין נאנט און פארבונדן‪.‬‬ ‫נה האבן איינער מיט'ן אנדערן‪ :‬יעקב‬