דבר חריף · Dvar Charif
הטקסט של גיליון זה
בעזהשי"ת
דבר
חריף
פרשת ויצא
שנת תשפ"ה לפ"ק
נלקט משיעריו של
הגה"צ ר' יהושע העשיל שארף שליט"א
רב ואב"ד חסידי רוזי'ן קרית יואל
ורב דביהמ"ד ריבניץ שכונת ז"ק
ג
דבר חריף -פרשת ויצא תשפ"ה
צו הערן שיעורים
אויף א דירעקטע ליין פון
מערכת קול לשון
בארץ ישראל – 073.321.1792
בארה"ב 646.934.6134 -
ד
דבר חריף -פרשת ויצא תשפ"ה
פרשת ויצא תשפ"ה
גלות ,גיט מען א קרעכץ אויף די גלות בעזרת השי"ת מען געפינט זיך פרשת
דאס איז זיכער גוט. ויצא .ויצא יעקב מבאר שבע וילך
חרנה .ויצ"א איז אותיות וי-צא ,ו"י
עס שטייט אין תהלים קלי למה צ"א מיינט עס קומט ארויס א וי' פון
עזבתנו ,א מענטש זאגט קלי למה, יעקב וואס איז מרמז אויף דאס אידיש
פארוואס ,ער מיינט נישט צו פרעגן קינד ,
קשיות ,אבער ס'גייט ארויס א קרעכץ
פון א איד ,עזבתנו איז א לשון פון עזוב ווי לאנג מען געפינט זיך אין גלות מעג
תעזוב עמו ,א לשון פון העלפן ,א איד מען אמאל געבן א קרעכץ ,ס'שטייט
גיט א קרעכץ ,א קרעכץ קען העלפן פון ר' נחמן ברסלבער ,א קרעכץ איז
אויך, אלעמאל חשוב ביים אייבערשטן.
אבער מען דארף קענען דאנקן אויך, אפילו מצד אחד שטייט פון הייליגן
א איד דארף געדענקן צו דאנקן ריזשינער זי"ע אז א קרעכץ ברענגט א
דעמאלטס ווען ס'גייט אים גוט ,נישט קרעכץ און א הודאה ברענגט א
ווארטן ביז ס'גייט אים נישט גוט און הודאה ,א איד דאנקט דעם
דעמאלטס זיך דערמאנען ,ס'איז דא אייבערשטן אויף יעדע זאך ,מען זאגט
צוויי אופנים וואס מען קען געדענקן אז דאס איז גוט ,וועט די אויבעשטער
פון אויבערשטן ,איינס קען מען מאכן זיכער אז ס'זאל זיין אזוי גוט און
געדענקען פון אויבערשטן דורכדעם נאך בעסער.
וואס ס'גייט גוט און 'אה ב"ה ס'גייט
אזוי גוט, נאכדעם איז דא א איד וואס גיט א
קרעכץ ,אויף יעדע זאך קאמפלעינט
דוד המלך זאגט אין תהלים מי חכם ער ,וועט ער זען ס'קען זיין ערגער ,און
וישמר אלה ויתבוננו חסדי ה' ,א ער וועט שוין זען אז דאס איז געווען
מענטש וואס ס'גייט אים גוט און ער גוט.
וויל ס'זאל ווייטער גיין גוט ,מי חכם
ער איז א חכם ,וישמר אלה ,ער וויל וי -צא ,ס'גייט ארויס א וי ,יעקב ,פון
ס'זאל בלייבן די חסדים ,וישמר אלה, א איד ,אבער די ענין פון געבן א
ער וויל ס'זאל האבן א קיום די חסדים, קרעכץ ,מען דארף וויסן ווי איין ווי
איז ויתבוננו חסדי ה' ,זאל ער אויס ,קודם כל ,וי צא - ,איז צ"א וואס
שטענדיג זיך מתבונן זיין די חסדי איז די שם השילוב בזמן הגלות ,קומט
ה' ,אלע חסדים וואס ער איז אויס אז צ"א איז מרמז אויף די ענין פון
ה
דבר חריף -פרשת ויצא תשפ"ה
ער האט אזוי גוט געשפירט דעמאלטס ארומגענומען מיט ,דאנקן דעם
אז ער האט געזאגט אז ס'איז א שאד אויבערשטן ,אינמיטן מודים זאגט מען
ער האט זיך נישט געלייגט שלאפן מגן ישענו ,דער אייבערשטער
יעדע נאכט. באשיצט אונזער ישועה ,וואס הייסט?
ווען א מענטש שלאפט קען ער נישט אז די ישועה זאל האבן א -קיום ,וואס
זיין קיין הולך - ,א מענטש איז א הולך, א מענטש ווען ס'גייט אים גוט ער וויל
א מענטש קען נישט זיין קיין עומד ,ער ס'זאל ווייטער גיין גוט ,אוודאי
קען זיין אדער א יורד אדער א הולך, מענטשן האבן ליב אלעס גייט
קיינער זאל נישט זיין קיין יורד יעדער נאטירליך און אלעס פארט א מחיה,
זאל זיין א הולך ,אבער א עומד קען מען דארף גארנישט טון ,אלס פארט
מען נישט זיין, פארט ,ס'גייט גוט ,נו ביים דאווענען
דריי מאל א טאג דארף מען זיך
א מלאך איז א עומד ,א עומד האט אפשטעלן ביי מודים ,מען זאגט
נישט קיין תכלית אויף די וועלט ,צו באשעפער ס'גייט מיר יעצט גוט איך
זיין א הולך דארף מען זיין א מענטש, דאנק דיך ,א ש'כח .מען דארף נישט
און צו קענען זיין א מענטש דארף מען מער ווי א ש'כח .איין ש'כח.
שלאפן ,אבער בשעת מען שלאפט קען
מען נישט זיין קיין הולך, ס'שטייט ווייטער אין די סדרה ויחלום
והנה סולם מוצב ארצה וראשו מגיע
ווייל בשעת'ן שלאפן דארף מען זיין השמימה ,מען דארף וויסן ..ס'שטייט
אויף איין פלאץ ,דארף די קאפ זיין דאך אז יעקב אבינו איז גארנישט
אויף איין פלאץ ,א מענטש אז די קאפ געשלאפן בשם ועבר,
פארט אים קען נישט שלאפן .פרעג א
בעל מחדש וואס איז מחדש חידושים, ער איז אנגעקומען צו די מקום
רוב חידושים פאלן איין בשעת'ן המקדש ער איז געגאנגען שלאפן ,האט
שלאף ,פארוואס ,ווייל די קאפ פארט. ער געזען די גרויסקייט פון שלאפן,
וואס איין שלאף קען אויפטון,
אגב איז אן עצה איינצושלאפן צו
הערן א שיעור אין גמרא וואס דאס איך געדענק נישט אויף וועלכע צדיק
טוישט די מהלך המחשבה צו טראכטן מען זאגט אז ער פלעגט זיך קיינמאל
מער גראד כדי צו קענען איינשלאפן נישט לייגן שלאפן ,ער איז געגאנגען
און נישט מחדש זיין שלאפן אויף א בענקל ,ער פלעגט זיך
קיינמאל נישט לייגן שלאפן אויף א
ויחלום והנה סולם מוצב ארצה וראשו בעט,
מגיע השמימה והנה מלאכי אלקים
עולים ויורדים בו ,אז ס'קומט צום אבער איין טאג האט ער זיך געלייגט
שלאפן גיט מען איבער פאר די שלאפן אויף א בעט און ס'איז געקומען
מלאכים די בחינה פון עולה ויורד און צו די שירה האט ער געפילט אזא
מען דארף יעצט ביים שלאף זיין אן התרוממות אז מען האט געזען ווי ער
עומד .די עולים ויורדים דארף מען הייבט אויף זיין בעקיטשע ס'זאל נישט
לאזן פאר די מלאכים בשעתן שלאפן. נאס ווערן פון די גלי הים דארט ביי
קריעת ים סוף,
ו
דבר חריף -פרשת ויצא תשפ"ה
ראיה און ס'איז דא הבטה ,ראיה מיינט דעמאלטס טוישן מען זיך תפקיד מיט
אז מען קוקט מיט א לייכטערע בליק די מלאכים ,ביים שלאפן ווערט די
מענטש א מלאך און די מלאכים קענען
לאמיר זאגן א יונגערמאן וואס דרייווט איבערנעמען די תפקיד דעמאלטס .א
א קאר דארף דרייוון ער קען נישט מענטש דארף וויסן אז מקען נישט
פארמאכן די אויגן ,און מען דארף שלאפן נאר צוויי דריי שעה א נאכט,
וויסן וויאזוי צוצוגיין צו די שמירת ס'איז דא יונגעלייט וואס שלאפן נישט
עינים, א גאנצע נאכט ,זיי שלאפן נאר
ס'איז דא א בחינה פון ראיה ,ס'איז נאכמיטאג.
דא א בחינה פון הבטה .דאס הייסט אין מען דארף וויסן אז ס'איז טאקע א
אנדערע ווערטער ,איינער וואס גוטע זאך אפשר אבער מען דארף
דרייווט נישט און ער וואקט ער האבן א אויסגערוטע קאפ ,אזוי איז די
שפאצירט אין גאס ,קען ער זיך בעסטע זאך.
מצמצם זיין נישט ארויסצוקוקן ד'
אמות, סאיז אלס דברים פשוטים ,איך זאג
סתם חיזוק ,אז איינער שלאפט אביסל
וואס אגב ס'שטייט רק בעיניך תביט און ער טראכט איך פארפאס עפעס,
ושילומת רשעים תראה ,א מענטש סאיז גארנישט דא צו פארפאסן .די
וואס קוקט בעיניך ,ער נוצט די אויגן, רמב"ם פסקנט אז מדארף שלאפן אכט
אכין ורקין מועטין ,רק ,א מענטש איז שעה א נאכט
ממעט זיינע אויגן ,אז ער קוקט אויף
אראפ, די הייליגע דברי חיים זי״ע האט
אמאל אויסגעשמועסט אז בעצם
בעיניך תביט ,ער קוקט אויף אראפ, וואלט ער געשלאפן אכט שעה ווי די
און ס'איז א בחינה פון הבטה ,ער רמב"ם נאר די דברי חיים האט געזאגט
שטרענגט איבער די אויגן ,ווען מען אזא לשון איך האב ב״ה א שנעלע קאפ
קוקט מיט דיי בחינה פון הבטה ,הבטה און איך כאפ די גאנצע שלאף אין
מיינט א שטערקערע קוק ,ער צוויי שעה
שטרענגט איבער די אויגן ,א מענטש
וואס גייט מיט שמירת עינים, וואס די דברי חיים האט אויך מעיד
שטרענגט איבער די אויגן, געווען אויף זיך אז ער פלעגט
איינשלאפן די ערשטע רגע וואס ער
ווייל א מענטש גייט אזוי נאטורליך האט זיך געלייגט אויפן קישן
ער וויל גיין מיט ורעה אמונה ,רעה
אמונה מיינט דאס וואס שטייט ה' רועי די פסוק זאגט ווייטער אין די סדרה
לא אחסר ,דער אייבערשטער איז מיין והנה ה' נצב עליו ,סאיז דא א ניגון
פאסטוך ,א פאסטוך נעמט קעיר פון אויף די ווערטער והנה ה' נצב עליו
זיינע שעפעלעך ,און מען ווארפט זיך ומלוא כל הארץ כבודו ,מביט עליו
ארויף אויפן אויבערשטן און מען בוחן כליות ולב אם עובדו כראוי.
דארף נישט טראכטן אויף יעדן קליינע
רור זאל איך יעצט טון אזוי צו אזוי די בחינה פון הבטה ,דער
א.א.וו. אייבערשטער איז מביט - ,ס'איז דא
ז
דבר חריף -פרשת ויצא תשפ"ה
רוען פון די ארציות ,ורעה אמונה - די אויבעשטער פירט מיך אזוי ווי א
ווען קען מען גיין מיט ורעה אמונה די פאסטוך אויב א שעפעלע גייט אראפ
בחינה פון ה' רועי לא אחסר, פון די דרך הישר קומט די פאסטוך און
דעמאלטס ווען ס'איז שכן ארץ ווען מיט זיין שטעקן מאכט ער גלייך זיכער
מען רוהט פון ארציות, אז ער זאל גלייך צוריק ארויפגיין
אויפן דרך הישר.
אויב די מענטש ווייסט אז ס'קומט צו
תאוות און צו נסיונות דעמאלטס ה׳ רועי לא אחסר ,אז דער
וועסטו זיך יא קאנטראלירן, אייבערשטער איז מיין פאסטוך ,וועט
דעמאלטס קענסטו גיין מיט רעה דער אייבערשטער נישט ברענגען קיין
אמונה ,אויב וויל מען די בחינה פון חסרון.
רעה אמונה אז א איד פאשעט זיך ביים
אויבערשטן ,ער לאזט זאכן גיין א מענטש וואס וויל זיך קאנטראלירן,
נאטורלעך די בחינה אז ער גייט נישט ער ווייסט נישט אז דער אייבערשטער
קאנטראלירן די וועלט, קען סאך בעסער פון אים ,א מענטש
איז זיך מצמצם מיט איין זאך ,ס'איז א
דעמאלטס קען מען גיין מיט רעה מורא'דיגע צמצום פאר א מענטש ,צו
אמונה אויב איז דא שכן ארץ מען טראכטן אזוי פיל און צו וועלן
ווייסט בעת א נסיון קען מען זיך נישט קאנטראלירן די מצב ,השלך על ה'
פארלאזן אויף דעם אז אלס גייט יהבך ,ווארף דיך ארויף אויפ'ן
נאטורליך אזוי ווי ביי די געהעריג אייבערשטן.
ורעה אמונה
ס'שטייט ווייטער אין די סדרה ביי
אבער אויב איז נישטא שכן ארץ ,און לאה אז זי האט געזאגט הפעם אודה
מען ווייסט נישט ווען ס'קומט א נסיון את ה' ,אז א מענטש זאגט הפעם ,פון
זיך מתגבר צו זיין און מאכן גדרים יעצט און ווייטער ,נעם איך מיך נישט
וסייגים ,דעמאלטס קען מען נישט גיין קיין חילוק וואס איז געווען ביז יעצט
מיט רעה אמונה ,שכן ארץ איז א תנאי אודה את ה' ,וועט ער האבן אויף וואס
פאר די רעה אמונה. צו דאנקן די אויבערשטער,
צוריק צו די שמירת עינים ,איז רק ווען א מענטש נעמט זיך פון פריש,
בעיניך תביט ,אכין ורקין מועטין א אפילו איך בין ביז יעצט געגאנגען אזוי
איד איז זיך ממעט פון קוקען מיט די מיט א צמצום ,יעצט ווארף איך מיר
אויג מדאס הייסט ער היט זיך די אויגן ארויף אויפ'ן אייבערשטן ,אלע דאגות
-א איד שטרענגט זיך איבער ביי לאז איך איבער פאר אים ,וועסטו זען
שמירת עינים און ער ווייסט יעצט בין ס'וועט זיין א גרינגערע לעבן ,סאך א
איך באלעבאס און איך דארף מיך יא געשמאקערע לעבן ,אלעס וועט גיין
קאנטראלירן - ,אז ס'איז דא שמירת כשורה.
עינים איז דא אלס ,יראת שמים הייבט
זיך אן ביי די עינים. איז צוריק צום ענין ,האמיר
געשמועסט רק בעיניך תביט ,ביי
וועט מען פרעגן ,איך דארף שמירת עינים דארף זיין די ענין ווי
אריבערגיין די גאס ווי אזוי גיי איך זען ס'שטייט אין פסוק שכן ארץ ורעה
אמונה ,שכן ארץ מיינט א איד דארף
ח
דבר חריף -פרשת ויצא תשפ"ה
ווייטער ,וועסטו מצליח זיין אין ווי איך גיי אריבער די גאס ,זאגט די
עבודת השם און שפעטער האבן אויף פסוק ווייטער רק בעיניך תביט
וואס צו דאנקן די אייבערשטער. ושלימות רשעים תראה ,די רשעים
קוקן יא ,זייער שלימות איז יא קוקען
ביי לוי שטייט הפעם ילוני אישי איז ליידער ,זיי וועלן דיר שוין ווייזן וואו
אויך די זעלבע זאך ,הפעם ,א מענטש צו גיין .ווייל זיי קוקען דאך יא.
נעמט זיך פון פריש און ער וויל זיך
נעמען פון פריש ,איז ילוני איז א לשון איך געדענק אלס בחור בין איך געווען
פון חיבור וועסטו ווערן מחובר צו די אין ירושלים ,דארט איז דא אידן וואס
זאך מחובר צו די עבודת השם זענען גאר גרויסע עובדים ,ממש
אפילו זיי וועלן אריבערגיין די גאס
איך האב געזאגט אן אנדערע בחינה געבן זיי אזא קליינעם בליק ארויף צי
אמאל .ס'איז דא וואס האלטן נישט פון זען צי ס'איז רויט אדער גרין ,און
מאכן קבלות ווייל ס'קען אריינגיין נאכדעם געגאנגן ווייטער מיט די כי
בגדר נדר ,ס'איז דא וואס האלטן מען תצא למלחמה על אויביך.
דארף יא מאכן קבלות ,ווייל מען קען
זיך פארלאזן אויף ערב ראש השנה ביי נאכאמאל ,ס'איז דא מדריגות אין
התרת נדרים ,זאגט מען דעמאלטס א שמירת עינים ,אבער פשוט איז דא א
לשון אויף מכאן ולהבא, בחינה פון ראיה מיט הבטה ,ווי
דערמאנט איינער וואס דרייווט מיז
עכ"פ די חשיבות פון א קבלה איז דאך ניצן ראי' און הבטה מיינט א
זייער א וויכטיגע זאך ,אז א מענטש שטערקערע קוק ,טראכטן ,ראיה
וויל ,ער האט א געוויסע זאך וואס ער מיינט קוקן ,און יעדער איינער דארף
וויל אויספירן און ער קען עס נישט וויסן פאר אים נוגע ווי איין ווי אויס,
אויספירן ,מען מאכט א קבלה האלט
מען צו די זאך ,א קבלה לייגט אריין א עכ"פ ווען א איד היט זיך די אויגן,
כלי, ס'איז דא יראת שמים ,דעמאלטס.
יראת שמים היא אוצרו ,די אוצר פון
ווייל א מענטש מאכט א קבלה ווערט אלעס,
באשאפן א מלאך וואס היט אויף דעם
אז ער זאל נישט עובר זיין די קבלה. די אוצר מיינט -וואו האלט מען
ס'איז דא א מלאך וואס באגלייט אים, געלט? אין א אוצר ,א אוצר איז די
אז ס'איז דא א מלאך וועט די מלאך שמירה פון א זאך ,אין א אוצר היט מען
טוט היטן אויף אים ער זאל נישט עובר די געלט ,א סעיף ,א איד וויל שמירה
זיין אויף די קבלה. אויף אלע זיינע השפעות דארף ער
וויסן אז יראת שמים איז די שמירה,
דאס איז די פשט הפעם ילוני אישי
שטייט ביי לוי אז א איד מאכט אפ פון און אויב האט מען ליידער
יעצט און ווייטער וועל איך זיין גוט, פארפאטשקעט ,איז ביי יהודא שטייט
הפעם ,דאס מאל ,וועט זיין ילוני ,וועט הפעם אודה את ה' ,ער וויל שולט זיין
אויף זיך ,יהודא איז א מלך ,א מלך איז
א שליט ,ביי אים שטייט הפעם אודה
אים באגלייטן די קבלה די מלאך וואס את ה' ,איך נעם מיך פון יעצט און
היט אויף די קבלה און סוועט זיין,
ט
דבר חריף -פרשת ויצא תשפ"ה
ווי לאנג ער איז מחובר לטהור איז ער אישי ,ס'וועט זיין א בחינה פון
טהור ,מען האט יראת שמים איז ער התלהבות ,א בחינה פון אש,
אויך מחובר לטהור ,אלע די ענינים ,די התלהבות ,ער וועט קענען אויספירן
עיקר צו בלייבן מחובר צו די עבודת וואס ער האט צו טון אן קיין
השם. נאכגעלאזקייט נאר מיט א התלהבות.
מען דארף וויסן אז ווי לאנג מען איז ווייטער שטייט ויפגע במקום וילן שם
אין די ווענט פון כולל ,אין די ווענט כי בא השמש ,ויפגע זאגן צדיקים ,מען
פון ד' אמות של הלכה ,אין ביהמ"ד דארף פגע'ן ביים אייבערשטן ,א איד
דעמאלטס האט מען א שמירה ,אזוי ווי זעט ער וויל א געוויסע זאך און ס'גייט
די ערי מקלט סיי צו מלערנט מיט די אים נישט ,זאל ער פגע'ן איינמאל און
חברותא און סיי אז מען לערנט נאכאמאל.
אליינס.
מען דארף אבער וויסן ,אמאל ,אז א
די סעקונדע מען גייט ארויס פון מענטש האט נישט אזא גדלות המוחין
לערנען קומט די יצר הרע מיט זיינע צו פגע'ן פון אייבערשטן,
באמבעס און ער קען דרייען א קאפ
אזוי ווי עס דארף צו זיין. לאמיר זאגן ער האט אריכות'דיגע זאך
וואס ער וויל פגע'ן פון אייבערשטן,
ביי די מעשה פון די אקדמות וואס ער וויל א געוויסע זאך וואס ער דארף
מליינט שבועות דארט זענען דאך און בעט איבער איינמאל און
שטיינער געפלויגן פון די סמבטיון, נאכאמאל און ער ווערט פארלוירן,
שטיינער זענען געפלויגן העכער די ווייל איבערצובעטן א לענגערע בקשה
וואסער ,און אונטער די וואסער איז איז שווער צו בעטן איינמאל און
איז נישט געפלויגן קיין שטיינער ,אין נאכאמאל
מים אלא תורה ,ווי לאנג מען איז
אונטער די וואסער פליען נישט קיין דארף מען וויסן אז אפילו ,ויפגע
שטיינער, במקום ,אז אפילו ער פגע'ט דעם
אייבערשטן ,וילן שם און ער שלאפט
אז מען נעמט ארויס די קאפ פון איין בשעתן בעטן ,אז ער פילט אז ער
לערנען הייבן אן פליען שטיינער ,שבת קען נישט אויספירן די תפילה וואס ער
איז אויך נישט געפלויגן קיין שטיינער, דארף איבערזאגן א לענגערע לשון
א תלמיד חכם איז בבחינת שבת ,ווי תפלה איינמאל און נאכאמאל
לאנג מען לערנט איז נישטא קיין
שטיינער. זאל ער וויסן כי בא השמש ,ס'האט
שוין אויפגעשיינט זיין ישועה די
אבן מאסו הבונים היתה לראש פינה, ערשטע מאל ער האט געבעטן
אבן מיינט מען די יצר הרע אם אבן
הוא נימוח ,א מענטש איז מואס אין א חלק פון די ענין פון פגע'ן פון
יצר הרע ,היתה לראש הפינה, אייבערשטן ,איז אז ווילאנג דו בעטסט
דעמאלטס ,אין א ווינקל פון א צימער, ביסטו מחובר צום אייבערשטן ,דו
מען נעמט א שטעקן מען לייגט עס אין האלטס און איין בעטן ,אז א מענטש
א ווינקל וועט עס האלטן, מאכט אפ אנשטאט דאווענען וויל ער
לערנען,
י
דבר חריף -פרשת ויצא תשפ"ה
וואס הייסט וואס איז די עצה? מען אבער אויב מען לייגט עס אינמיטן א
גייט ארויס אין גאס מען גייט אהיים, צימער וועט עס געבן א פאל אראפ
די הויז דארף נישט זיין מער ווי א מען וויל קענען שטיין גראד ,כדי
דארמיטארי ,אלס בחור שלאפט מען מצליח צו זיין אין עבודת ה' דארף מען
אין דארמיטארי ,א יונגערמאן דארף מואס זיין אין די יצר הרע ,פיינט האבן
אויך וויסן די היים איז נישט מער ווי א די יצר הרע ,זיך עקלען פון אים.
דארמיטארי ,עכ"פ אין די וואכן.
איך וויל איבערזאגן א קורצע
פארשטייט זיך אריינברענגען א חיות ווערטל ,אז מרעדט פון שטיינער
און שמחה אין שטוב און אריינלייגן ס'שטייט ביי די חלום פון יעקב אבינו
כחות און חינוך הילדים אבער די עיקר איז געווען ,התחילו מריבות זו עם
איז די כותלי ביהמ״ד זו,די שטיינער האבן זיך געשלאגן
איינע מיט די אנדערע,
די הייליגער רוז׳ינער זי״ע האט זיך
אמאל אנגערופן צו א חבורה און וואס איז געשען צום סוף ,ס'איז
אינגעלייט -״יונגעלייט גיטס אכטונג געווארן איין שטיין .ס'איז דא א
ווי אזוי עטס רעכנטס אפ ענקער ווערטל ,לכאורה האט זיך דא
נעכט .רעכנטס אפ ערליך ענקער אפגעטוהן א גאנצע וועלט מלחמה,
נעכט!״ פארוואס ,ווייל ס'איז געווען קיפל כל
ארץ ישראל תחתיו,
און מוועט מסיים זיין מיט אזא ווארט,
אסאך מאל טראכט איינער צו זיך צי און ארץ ישראל איז גבוה מכל
ער שטייט יא גוט צי ער שטייט נישט הארצות ,קומט אויס די גאנצע וועלט
גוט -רבים אומרים מי יראנו טוב נסה איז געווען אונטער יעקב אבינו ,און די
עלינו אור פניך ה' ,אסאך מענטשן שטיינער וואס האבן זיך געשלאגן איז
טראכטן מי יראנו טוב ,איך שטיי גוט? געווען א בחינה פון א וועלט מלחמה,
יראנו טוב ,ווי זע איך אויס ביי
יענעם? וואס איז די ענדע פון א וועלט
מלחמה? ,״איינשטיין״ סאיז געקומען
זאגט די פסוק ווייטער נסה עלינו אור אן איינשטיין און געמאכט אן אטאם
פניך ה' ,סאיז נאר א נסיון פונעם באמבע און דאס האט געענדיגט די
אויבערשטן דאס אז דו מיינסט אז דו צווייטע וועלט מלחמה ,די זעלב
שטייסט נישט גוט יעדע איד באשר דאהאט די אויבעשטער געמאכט א נס
הוא שם שטייט גוט ,ער קען נישט און אלע שטיינער זענען געווארן איין-
שטיין בעסער, שטיין און עס האט זיך געענדיגט די
מלחמת האבנים.
אז ס'וואלט געקענט זיין בעסער
וואלט געווען בעסער ,איי ס'וואלט אנפאנג סדרה שטייט וילך חרנה ,יצא
דאך געקענט זיין בעסער ,״אבל״ ללכת לחרן ,ווען א מענטש גייט ארויס
אנחנו ואבותינו חטאנו ,אבל -דער פון די בית המדרש ,יצא ללכת ,א
אבער דאך -איך וואלט געקענט זיין מענטש וויל שוין ארויסגיין פון די
בעסער ,דאס איז א בחינה פון א עבודת ה' ,פון ביהמ"ד דארף מען
חטא ,אנחנו ואבותינו ס'איז א חטא שטארק אכטונג געבן נישט צוצוקומען
פאר זיך אליינס צו א מצב פון חרון ח״ו
יא
דבר חריף -פרשת ויצא תשפ"ה
און א חטא פאר אבותינו -אבותינו איז
א לשון פון רצון -די רצון וואס
מרעדט זיך איין אז סקען זיין בעסער
א מענטש ס'גייט אים גוט לאז עס אזוי
ווי ס'איז מדארף נישט וועלן מער מען
לאזט עס לויפן ווי לאנג ס'איז גוט .די
ווארט שלום וואס איז א לשון פון
שלימות מיינט אויך זיין צופרידן סאיז
נישט דא קיין גרעסערע שלימות ווי
זיין צופרידן ווען מדארף זיין צופרידן,
א מענטש איז צופרידן איז נישט קיין
גרעסערע ברכה פון דעם ,א מענטש
וויל האבן שלימות און ער וויל ס'זאל
זיין גוט ארום און ארום ,זיין צופרידן
איז די בעסטע זאך.
ס'קען זיין מער ,אוודאי קען זיין מער
אבער ווי לאנג ס'איז גוט לאז עס גוט,
טוב מאוד זה יצר הרע ,די יצר הרע
וויל ס'זאל זיין טוב מאוד ,ווי לאנג
ס'איז טוב דאס איז די יצר טוב.
ס'שטייט והיה זרעך כעפר הארץ ,אין
והיה אלא לשון שמחה ,זרעך איז
תולדות ,תולדות זענען תוצאות; א
מענטש איז אביסעלע בשמחה ,און
צופרידן א מענטש איז אביסל בשמחה,
זרעך ,האט ער תוצאות כעפר הארץ,
גרויסע גרויסע השפעות ,אלס גייט
גוט ,מיט אביסל שמחה -איזהו עשיר
השמח בחלקו.
יב
