א חסידישע מלוה מלכה · A Chisidishe Melave Malka
הטקסט של גיליון זה
בעזהשי''ת
א חסידישע מלוה מלכה
מיט הרה''ח ר' אברהם צבי אונגער שליט''א
סיפורי צדיקים מקוריים בטוב טעם ודעת
גליון קמ"ז /סיפורי צדיקים יארצייטן השבוע /פרשת תולדות /כסליו תשפ''ז
עס ווערט געברענגט אין שיח זקנים ,אז הרה"ג רבי נטע פריינד הגה''ק המהרש''א זצ''ל
ע''ה פון ירושלים האט נאכגעזאגט :א בחור איז אריינגעגאנגען צום
בעלזער רב אין ירושלים ,און ער האט זיך אויסגערעדט אז ער האט ה' כסלו
מחשבות וואס טויגן נישט רח"ל .האט אים דער בעלזא רב געהייסן הגה"ק רבי שמואל אליעזר בן רבי יהודה הלוי זצ"ל .עס זענען דא
ער זאל יעדן טאג לערנען כאטש צוויי שטיקלעך מהרש"א. חילוקי דעות וויאזוי זיין מאמע האט געהייסן ,עס זענען דא וואס
דער ראחמיסטריווקער רבי שליט"א פון ארץ ישראל האט זאגן 'רחל' ,און עס זענען דא וואס זאגן 'גיטל' .ער איז נסתלק
נאכגעזאגט פון צדיקים ,אז דאס לערנען מהרש"א איז מזכך ,עס געווארן אין יאר שצ"ב.
לייטערט אויס נשמות. שמו הטוב
נאך האט דער ראחמיסטריווקער רבי שליט"א דערציילט ,בשם אסאך האבן אים גערופן רבי שמואל איידליש .אבער עס שטייט
הרה"ק רבי מאטל סלאנימער זצ"ל :דער מהרש"א האט געהאט אין מדרש פינחס בשם הרה"ק רבי פינחס'ל קאריצער זצ"ל ,אז עס
לאנגע האר ,וויבאלד בשעת ער האט געלערנט האט ער צוגעבונדן האט אים פארדראסן אז מען רופט אזוי דעם מהרש"א ,ווייל דער
די האר פון זיין קאפ ,אז טאמער שלאפט ער איין אינמיטן לערנען, נאמען איז א בחינה פון א ירידה .עס איז אינטערעסאנט אז דער
און זיין קאפ פאלט אראפ ,זאל זיך שלעפן זיין האר ,וועט אים דאס חיד"א ווען ער שרייבט פון אים ,רופט ער אים יא אן רבי שמואל
וויי-טון ,ממילא וועט ער נישט איינשלאפן ,און ער וועט קענען איידליש.
ממשיך זיין מיטן לערנען.
די סיבה פארוואס מען רופט אים איידליש ,זענען דא וואס זאגן,
תורה מגינא ומצלא -בעידנא דלא עסיק ווייל דער מהרש"א האט געהאט א ישיבה אין די שטאט פויזן ,וואס
עס שטייט אין כנסת ישראל :אמאל האט מען גע'מסר'ט דעם קיין געלט האט ער נישט געהאט ,און זיין שוויגער ,הרבנית איידל
מהרש"א צו די מלוכה ,אז אין די נאכט פון 'ניטל' לערנט ער נישט. ע"ה ,האט אויסגעהאלטן די ישיבה פאר א תקופה פון צוואנציג
ווען עס איז געקומען ניטל נאכט איז א ספר ארויסגעפאלן פון יאר.
שאנק ,האט עס דער מהרש"א צוריקגעלייגט .עס איז נאכאמאל זיין יחוס ציט זיך ביז רבי יהודה החסיד ,דער מחבר פון ספר
ארויסגעפאלן ,און ער האט נאכאמאל צוריקגעלייגט .עס איז חסידים.
ארויסגעפאלן א דריטע מאל ,און דאסמאל האט דער מהרש"א ער איז געווען רב אין חעלם ,און נאכדעם אין אוסטראה ,וואו ער
פארשטאנען אז ס'איז מן השמים ,האט ער געעפנט דעם ספר און איז נסתלק געווארן ,ושם מנוחת קדשו.
אריינגעקוקט .אויף די רגע וואס ער האט אריינגעקוקט דערין ,איז
אריינגעקומען א פאליציאנט ,זיכער מאכן צי דער מהרש"א לערנט תורתו ברוח הקודש
טאקע נישט ,כדי ער זאל קענען זיין עדות אויף דעם אז די אידן עס ווערט געברענגט אין שארית ישראל פונעם ווילעדניקער זצ"ל,
טוען גרינגשעצן זייער חגא .אבער וויבאלד ער האט געזען דעם אז דער בעל שם הק' האט געזאגט ,אז אלע חיבורים ביזן מהרש"א,
מהרש"א אריינקוקן אין א ספר ,האט ער נישט געקענט עדות זאגן ועד בכלל ,זענען נתחבר געווארן מיט רוח הקודש.
אויף די מסירה. *
נהרות לא ישטפוך נאך איז ידוע וואס שטייט אין שארית ישראל ,אז דער בעל שם הק'
האט געזאגט" :ווען די וועלט וואלט געוואוסט די קדושה פונעם
נאך דער צווייטער וועלט-מלחמה זענען ארויפגעקומען קיין ארץ
מהרש"א וואלט מען אפגעלעקט די שטויב אויף די ערד פון זיין
ישראל עולים פון פארשידענע לענדער .אסאך פון זיי האבן די
קבר".
גויים פארטריבן ,אסאך זענען דערטראנקען געווארן אין וואסער
רח"ל .אמאל איז אנגעקומען א שיף פון אונגארן מיט עטליכע צרופה אמרתך מאד
הונדערט אידן .האט מען געשיקט שלוחים פון פאראויס צום חזון הרה"ח רבי לייבל וויינשטאק ע"ה האט דערציילט ,אז ווען מענטשן
איש ,ער זאל מתפלל זיין פאר זייער הצלחה ,און זיי זאלן אנקומען פלעגן זיך קומען אפרעדן וועגן מחשבות זרות און פניות צו הרה"'ק
לחיים ולשלום. מהר"א מבעלזא זצ"ל ,האט ער געהייסן לערנען גמרא תוספות
האט דער חזון איש געענטפערט" :אזויווי די אידן אויף דעם שיף מיט מהרש"א.
קומען פון אונגארן ,וואס דארט לערנט מען כסדר מהרש"א ,בין אזוי אויך האט הגה"צ ר' שמואל אונסדארפער ז"ל ,וואס האט
איך זיכער אז דער מהרש"א באגלייט זיי אויף זייער וועג ,און עס געהאט אין מאנטריאל א ישיבה מיט תלמידים ,באקומען תשובה
איז זיכער אז עס וועט נישט געשען צו זיי קיין שום נזק און קיין פון בעלזא רב ,און אזוי טאקע איינגעפירט אין ישיבה ,אז מען האט
שום מכשול" .פארשטייט זיך אז כך הוה. געלערנט גמרא תוספות ,מהרש"א און פני יהושע .ווייל דער בעלזא
א רב האט געזאגט אז עס איז מסוגל אויף יראת שמים.
און זיי זענען געוואויר געווארן א פלא פון א זאך :די גלעקלעך האבן מגן הוא לכל
ווייטער געקלונגען אפילו בשעת'ן שיעור ,נאר מען האט זיי נישט עס שטייט אין די הנהגות ישרות ,סוף פונעם ספר הקדוש מאור
געקענט הערן [דאס קול איז נישט אריינגעקומען אין בית המדרש]. עינים :מען זאל זען צו לערנען יעדן טאג תנ"ך ,משנה ,גמרא
תורת אמת היתה בפיהו תוספות און מהרש"א ,שטארק מעיין זיין אין מהרש"א ,ווייל דאס
עס ווערט געברענגט אין מעגל טוב פונעם חיד"א :פארוואס דער איז א סגולה צו צעברעכן די קליפות.
גרויסער גאון ,הגה"ק רבי ר' העשל מקראקא ז"ל ,וועלכער איז לכל בשרו מרפא
געווען א וועלטס-גאון ,האט נישט מחבר געווען קיין שום ספר [עס אין ספר חקירה אמונה ,וואס איז ארויסגעקומען אין שטאט
זענען דא ספרים וואס ברענגען זיינע תורות ,אבער ער אליין האט נישט מחבר
לעמבערג ,שנת תרל"ד ,ווייניגער ווי צוואנציג יאר נאכן הסתלקות
געווען קיין שום ספר] ,ווייל איינמאל בשעת ער האט עוסק געווען אין
פונעם ערשטן בעלזא רב זצ"ל ,ברענגט ער א מעשה איבער דעם
א סוגיא ,האט ער שטארק מעיין געווען אין מהרש"א אויף דעם
כח התורה וואס 'בעיני ראיתי' ביים שר שלום פון בעלזא:
ענין .אים האט זיך געדאכט אויף א חידוש פונעם מהרש"א ,אז דער
מהרש"א האט זיך טועה געווען ,האט ער צוליב דעם אביסל מזלזל אמאל בשעת ער איז געווען אין בעלזא איז אנגעקומען א איד פון
געווען אין דעם מהרש"א .ער האט זיך געוואונדערט וואס איז דאס אונגארן ,מיט זיין זון ,א צוואנציג יעריגער בחור .ער האט אויסגעזען
גרויסע גדלות פון דעם מהרש"א אז ער האט זיך אזוי געקענט טועה זייער שרעקעדיג ,ווייס און אויסגעדארט .עס איז געפאלן א פחד
זיין?! ווען מען האט געקוקט אויף אים .קיין טראפן בלוט האט מען נישט
געקענט דערקענען אין אים.
אזויווי ער האט זיך פארטיפט אין די מחשבות ,איז פונקט
אדורכגעגאנגען א בחור ,פאר וועמען רבי ר' העשיל האט האט מען געפרעגט דעם טאטן וואס איז געשען? האט ער
איבערגעזאגט די שוועריגקייט וואס ער האט אינעם מהרש"א ,און געענטפערט ,אז שוין איבער א יאר וואס זיין זון שלאפט אליין אין
עס לאזט אים נישט קיין מנוחה. א שטוב ,און א קליפה האט זיך מדבק געווען אין אים רח"ל ,און
צוליב דעם איז ער געקומען קיין בעלזא ,ווייל ער האט געהערט אז
דער בחור האט זיך אביסל פארטיפט אינעם ענין ,און ער האט
אין בעלזא זעט מען אפענע מופתים .און ער האפט דער
געזאגט אז אפשר קען מען זאגן פשט אין דעם מהרש"א אזוי און
אויבערשטער וועט העלפן אז ער וועט זען א ישועה דא ביים
אזוי.
בעלזער רב.
ווי נאר רבי ר' העשיל האט געהערט דעם פשט ,האט ער
ווען דער בחור איז אריינגעקומען צום בעלזער רב ,האט אים דער
פארשטאנען אז דער בחור איז גערעכט .ער איז ממש דערציטערט
בעלזער רב געפרעגט צי ער האט אמאל געלערנט גמרא מיט
געווארן ,אז פאר גארנישט האט ער מזלזל געווען אינעם מהרש"א.
מהרש"א.
צוליב דעם האט ער מקבל געווען אויף זיך נישט צו מחבר זיין קיין
שום חיבור ,ווייל ער האט געזען ווי שווער עס איז אנצוקומען צו דער בחור איז געווען אזוי שוואך ,אז ער האט נישט געקענט
די ריכטיגע כוונה פונעם מחבר ,אז אפילו פאר אזא גאון ווי אים ענטפערן .דער טאטע האט געענטפערט אנשטאט אים ,און ער
אליין האט געקענט פאסירן אזא זאך. האט געזאגט אז יא ,דער בחור האט שוין געלערנט גמרא מיט
מהרש"א.
רשפי אש
האט דער בעלזער רב געזאגט ,אז ער וועט אים געבן א סגולה פאר
עס ווערט געברענגט אין שני אורות ,בשם הרה"ק רבי שמואל א ישועה .ער זאל לערנען מהרש"א בקביעות ,יעדן טאג .אפילו עס
קאמינקער זצ"ל ,אז ער האט זיך איבערצייגט אז דאס התלהבות איז נישט דער דרך צו לערנען מהרש"א בקביעות ,פונדעסטוועגן
פון זיין רבי'ן ,דער הייליגער בארדיטשובער רב זצ"ל ,בשעת'ן זאגן זאל ער יא לערנען מהרש"א בקביעות .בפרט בשעת ווען ער לייגט
'ברכו' איז געווען אין די זעלבע מדריגה ווי דעם התלהבות וואס זיך שלאפן ,זאל דער ספר מהרש"א זיין אפן פאר אים ,און ער זאל
דער מהרש"א האט געהאט בשעת'ן שרייבן א תשובה. לערנען דעם ספר ביז ער שלאפט איין.
תיקון אחאב הרשע אפאר טעג שפעטער האט מען געפרעגט דעם טאטן וואס טוט זיך
עס ווערט געברענגט אין סיפורי הרמ"ח ,וואס עס האט דערציילט מיטן זון? האט דער זון אליין געענטפערט ,מיט א שמייכל" :איך
הרה"ק רבי מאטיל סלאנימער זצ"ל ,בשם רבי דוד'ל לובינער ז"ל: האב געטון אלעס וואס דער רב האט מיר געהייסן ,און פון
דער מהרש"א איז אמאל געזעסן ביי זיך אין שטוב ,מיט זיין פנים דעמאלס אן האט זיך די קליפה אפגעלאזט פון מיר" .ס'איז מער
אויסגעדרייט צו די וואנט ,און בשעת מעשה איז א רב א תלמיד נישט געקומען צו אים ,און ער האט געהאט א ישועה בזכות לערנען
חכם אריינגעקומען .דער מהרש"א האט זיך נישט וויסנדיג דעם מהרש"א.
געמאכט פון דעם רב ,האט דער רב געטראכט צו זיך אז מן הסתם לא ישמע עוד קול מלחשים
זעט אים נישט דער מהרש"א. דער ערשטער בעלזא רב זצ''ל ,דער שר שלום ,האט דערציילט ,אז
אינצווישן איז אריינגעקומען עפעס אן עושר ,און צו אים האט זיך אין די שטאט אוסטראה ,וואו דער מהרש"א האט געוואוינט ,איז
דער מהרש"א יא אויסגעדרייט ,ער האט אים געגעבן א ברייטן אנטקעגנאיבער דעם בית המדרש וואו דער מהרש"א פלעגט
שלום עליכם ,און אים זייער מקרב געווען .דער מהרש"א האט פארלערנען די שיעורים ,געשטאנען א תיפלה ,און עס פלעגט
גערעדט מיט אים א שטיקל צייט ,דערנאך האבן זיי זיך געזעגנט, כסדר טאג און נאכט קלינגען זייער גלאק ,און נישט אויפגעהערט.
און דער עושר איז זיך אוועקגעפארן. שבת און אינדערוואכן .דער פלא איז אבער געווען ,אז בשעת דער
האט דער רב געפרעגט וואס איז דאס גרויסע חביבות וואס דער מהרש"א האט פארגעלערנט ברבים האט מען נישט געהערט דאס
מהרש"א האט ארויסגעוויזן דעם עושר. קול .עס איז געווען א פלא ,מען האט נישט געקענט גלייבן ,אז די
האט דער מהרש"א געענטפערט ,אז דער עושר איז א ניצוץ פון גויים זאלן זיך רעכענען מיטן מהרש"א'ס פארלערנען ,אז צוליב זיין
אחאב מלך ישראל ,און צוליב דעם האט ער צוגעטיילט אזויפיל פארלערנען זאלן זיי נישט קלינגען.
כבוד ,אלס כבוד המלכות .אבער יעצט אז ער איז ביז איינמאל האבן זיך עטליכע תלמידים צוזאמגענומען ,און
ב מחליט געווען מברר צו זיין די זאך .האבן זיי אנגעהויבן נאכצוזוכן,
וואס האסטו מורא ,האט דער צווייטער שותף אנגעהויבן רעדן צו שויןאוועקגעפארן פון דא וועט ער גע'הרג'עט ווערן אינמיטן וועג,
אים ,האסט דאך פארדינט אזא שיינעם סכום געלט .אזוי האט ער און דאס וועט זיין א תיקון פאר אים.
פרובירט אים צו בארואיגן .אבער דער חבר האט נישט געקענט אזויווי דער רב האט דאס געהערט ,איז ער ארויסגעלאפן נאכן
קומען צו זיך. עושר ,און אים אויפגעהאלטן אויפן וועג א לענגערע צייט .מן
האט ער געזאגט" :ווייסטו וואס ,איך וועל אפקויפן די עבירה פון הסתם האט דער רב נישט געוואלט אז ער זאל גע'הרג'עט ווערן.
דיר"... ווען דער רב איז צוריקגעקומען ,האט אים דער מהרש"א געזאגט,
האט דער ערשטער שותף געזאגט אז ער גיבט אים אוועק די אז ער האט גורם געווען מיתה פאר א צווייטן איד ,ווייל עס איז
גאנצע סחורה ,אבי יענער זאל אפקויפן די עבירה פון אים. שוין געווען א מזיק צוגעגרייט מזיק צו זיין דעם מענטש וואס האט
האט דער צווייטער שותף געזאגט" ,מיר זענען שותפים אין די געהאט אין זיך דעם ניצוץ פון אחאב הרשע ,וואס גייט דורכגיין
סחורה ,און מיט די רווחים וועלן מיר זיך אויך צעטיילן אייניג". יענעם פלאץ .און וויבאלד ער האט אויפגעהאלטן דעם אחאב ,איז
אבער דער ערשטער האט נישט מסכים געווען ,ער האט געזאגט א צווייטער גע'הרג'עט געווארן רח"ל.
אז ער וויל נישט האבן פון די סחורה ,און זיי האבן געמאכט א הוי אומרים לרע טוב...
תקיעת כף. עס ווערט געברענגט אין עדת צדיקים א מורא'דיגע מעשה וואס
נאך א שטיק צייט ,איז דער צווייטער שותף -דער וואס האט האט פאסירט אין די צייטן פונעם מהרש"א:
אפגעקויפט די עבירה -נפטר געווארן .ווען ער איז אנגעקומען אין די שטאט אוסטראה זענען געווען צוויי שותפים ,סוחרים ,וואס
אויף יענער וועלט געבן דין וחשבון ,האט מען אים אויסגערעכנט זענען געווען זייער נאנטע חברים זייער גאנצן לעבן ,וואס זייער
די גרויסע עבירה וואס דער ערשטער שותף האט עובר געווען האנדל איז געווען מיט סחורה .אמאל האבן זיי געהערט ,אז עפעס
רח''ל .האט ער זיך אנגערופן אז עס הייבט זיך נישט אן ,ער האט א פריצ'טע האט גע'ירש'נט טויזנט שטיק סחורה ,און זי קען זיך
קיינמאל נישט געטון די עבירה .ער האט גע'טענה'ט אז ער האט נישט אויס אין קיין פרייזן ,דעריבער האט מען זיי געקענט קויפן
עס נאר אפגעקויפט ,און מען קען אים נישט מעניש זיין פאר אן פון איר פאר א ביליגן פרייז .זענען די צוויי סוחרים געפארן צו די
עבירה וואס א צווייטער האט געטו פריצ'טע קויפן די סחורה.
האט מען אים געגעבן רשות אז ער קען רופן דעם שותף צו דין ווען די צוויי סוחרים זענען אנגעקומען ,האבן די משרתים
תורה אויף יענער וועלט. איבערגעגעבן פאר די פריצ'טע ,אז צוויי אידישע סוחרים זענען דא,
דער נפטר איז טאקע געקומען צו זיין שותף אין חלום ,און אים און זיי ווילן אפקויפן פון איר די גאנצע סחורה ,און זיי זענען גרייט
איינגעלאדנט צו א דין תורה .דער שותף איז געווארן זייער אויסצוצאלן אלע סחורה אויפן פלאץ.
דערציטערט ,ער האט נישט געוואוסט וואס צו ענטפערן .ער איז די פריצ'טע איז געקומען פון א פלאץ וואו עס זענען נישט געווען
ממש קראנק געווארן פון דעם .אזויווי דער מהרש"א איז דאן קיין אידן ,און זי האט קיינמאל קיין אידן נישט געזען ,בכלל האט
געווען רב אין אוסטראה ,האט ער געבעטן די משפחה זאל אים זי נישט עוסק געווען אין מסחר .דאס ווארט 'איד' איז געווען זייער
ברענגען צום מהרש"א. פרעמד צו איר ,האט זי קודם נישט געוואלט צולאזן די אידן צו זיך.
ווען ער איז אנגעקומען צום מהרש"א ,האט ער אנגעהויבן זייער צו אבער וויבאלד זי האט געוואלט פארקויפן די גאנצע סחורה ,האט
וויינען .ער האט דערציילט די גאנצע מעשה פון אנהייב ביזן סוף, זי באשטימט דעם פרייז פאר אלע סחורה דורכן שליח .זיי האבן
און יעצט איז דער נפטר געקומען צו אים אין חלום אינמיטן די זיך פארגליכן מיטן פרייז ,און די אידישע סוחרים האבן באצאלט
נאכט ,און רופט אים צו דין תורה .האט ער געפרעגט דעם מהרש"א דאס גאנצע געלט.
וואס ער קען ענטפערן פארן בית דין של מעלה .ער זעט זיין סוף ווען דער שליח איז צוריקגעקומען ,האט די פריצ'טע אים
קומט ,און דער חבר קומט פון יענע וועלט אים רופן. אנגעהויבן אויספרעגן וואס דאס מיינט אידן ,ווייל אירע עלטערן
האט דער מהרש"א געענטפערט אז ער זאל נישט קיין מורא האבן, האבן גערעדט זייער נישט שיין וועגן אידן ,זיי פלעגן איר זאגן אז
"גיי אהיים ,און אויב דער נפטר קומט נאכאמאל זאג אים אין מיין אידן זענען רויבער און פאפער .האט זי געפרעגט דעם שליח וויאזוי
נאמען' ,תורה לא בשמים היא' ,אויב וויל ער זיך שטעלן צו דין די אידן קוקן אויס.
תורה ,זאל ער קומען אויף דער וועלט צו א חשוב'ן בית דין .אויב האט דער שליח אנגעהויבן זייער לויבן די אידן ,און אז אלעס וואס
וויל ער נישט וועל איך אים מחרים זיין ,איך וועל אים אריינלייגן מען רעדט אויף זיי איז שקר .זיי האנדלען ערליך.
אין חרם כדי ער זאל דיר אפלאזן".
אזויווי די פריצ'טע האט דאס געהערט האט זי מסכים געווען ,זי
אזוי האט דער חולה טאקע געטון .ווען דער נפטר איז נאכאמאל האט פארקויפט די גאנצע סחורה .ווען זיי זענען געגאנגען
געקומען צו אים אין חלום ,האט ער אים געזאגט די ווערטער אפנעמען די סחורה ,וואס איז געווען א געוואלד מיט סחורה ,האבן
פונעם מהרש"א ,און אים געבעטן אז ער זאל אים אפלאזן ,און אויב זיי נישט געקענט נעמען אלעס אויפאיינמאל ,נאר זיי האבן עס
וויל ער דווקא א דין תורה זאל ער קומען צום מהרש"א .דער חולה געדארפט אפנעמען ביסלעכווייז .קודם איז איין סוחר
האט געזאגט אז ער זאל ווארטן ביז ער וועט געזונט ווערן ,און אוועקגעפארן מיט א חלק סחורה ,און נאכדעם איז א צווייטער
דעמאלס וועט ער זיך שטעלן פארן מהרש"א צו א דין תורה .ביז א סוחר אוועקגעפארן מיט די איבריגע סחורה.
חודש ארום וועט ער זיין גרייט.
שפעטער ווען די שותפים האבן זיך געטראפן אינאיינעם ,האט
נאך א חודש איז דער מענטש טאקע געווארן אויסגעהיילט ,ער איינער געזען אויף דעם צווייטן אז ער איז זייער צוגעלייגט.
האט געהאט א רפואה ,און ער איז געקומען צו זיך .אין דעם
האט ער געפרעגט דעם חבר פארוואס ער איז אזוי צוגעלייגט ,זיי
באשטימטן טאג איז ער געקומען צום מהרש"א ,און געזאגט אז ער
האבן דאך געשלאסן אזא גוט געשעפט? האט ער זיך אויסגערעדט,
האט אפגעשמועסט מיטן שותף אז אין דעם טאג וועט ער זיך
אז די סיבה פארוואס ער איז אזוי צעבראכן איז ,ווייל ער איז
שטעלן צו דין תורה.
דורכגעפאלן דארט מיט א מורא'דיגע הארבע עבירה רח''ל ,און ער
קען נישט קומען צו זיך פון גרויס חרטה.
ג
אליין וואלט ער געדארפט דאנקען דעם אויבערשטן ,גייט ער נאך האט דער מהרש"א באפוילן די משמשים אז זיי זאלן צוזאמרופן
אפקויפן א חטא פון א צווייטן?! ער האט זיך באנארישט". דעם גאנצן קהל ,כדי יעדער זאל זען און זיך אפלערנען א מוסר אז
אזויווי דער נפטר האט דאס געהערט האט ער אנגעהויבן מורא'דיג די וועלט איז נישט הפקר.
צו וויינען .ער האט געהאפט אז דער מהרש"א וועט אים געבן דער מהרש"א האט באשטימט א פלאץ אין בית המדרש וואו דער
גערעכט .נאכדערצו אז יענער לעבט נאך ,קען ער נאך תשובה טון, דין תורה זאל פארקומען .אויך פארן נפטר האט ער באשטימט א
אבער ער לעבט דאך שוין נישט ,ער קען שוין נישט תשובה טון. פלאץ ,ער זאל זיך נישט אויפהאלטן צווישן די לעבעדיגע ,כדי ער
און יעצט איז געקומען די צייט וואס יענע חברה לאזן אים שוין זאל זיי נישט מזיק זיין.
נישט דא זיין ,ווייל דער מהרש"א האט שוין גע'פסק'נט ,און מען דער מהרש"א האט געשיקט דעם משמש גיין אויפן קבר פון דעם
דארף שוין גיין אויספירן זיין דין. שותף ,און אים זאגן אז עס איז אנגעקומען דער באשטימטער טאג
האט אים דער מהרש"א בארואיגט און געזאגט ,אז ער וועט זען צו וואס ער דארף זיך שטעלן צו דין תורה.
מאכן א תיקון פאר זיין נשמה ,און גרינגער מאכן זיין עונש .אויך וכך הוה ,דער גאנצער קהילה איז אנגעקומען .דער לעבעדיגער
וועט ער געבן א תשובה פאר דעם לעבעדיגן שותף ,כדי עס זאל מענטש האט דערציילט פארן מהרש"א אז ער האט טאקע געטון
גרינגער ווערן פאר דעם שותף וואס לעבט שוין נישט .אבער דער די עבירה רח''ל ,אבער ער האט מורא'דיג חרטה דערויף .ער האט
דין תורה איז שוין אפגע'פסק'נט. זייער געוויינט ,אז ווען דער שותף ,דער נפטר ,וואלט נישט
אזויווי דער מהרש"א האט געענדיגט זיינע ווערטער ,האט מען אפגעקויפט די עבירה פון אים וואלט ער פיל מער תשובה געטון
געהערט געוואלדיגע בכיות ,און אויף דעם פלאץ וואו דער נפטר אויף די עבירה ,ער וואלט געקומען צום רב בעטן א תשובה .אבער
איז געשטאנען האט מען געזען א רויך ארויסגיין ,און דערנאך איז אזויווי דער שותף האט אפגעקויפט די עבירה פון אים ,האט ער
עס נעלם געווארן. פארשטאנען אז ער האט שוין נישט קיין שייכות מיט די עבירה,
פסילי אלהיה שבר לארץ דעריבער האט ער מער נישט תשובה געטון דערויף .און ער האט
צוגעלייגט אז זיי האבן נאך געמאכט א תקיעת כף דערויף.
עס ווערט געברענגט אין מאמר מרדכי ,וואס עס האט דערציילט
הרה"ק רבי מאטיל סלאנימער זצ"ל :נעבן דעם בית החיים אין די האט דער צווייטער שותף ,דער נפטר געענטפערט ,ריכטיג טאקע
שטאט אוסטראה איז געשטאנען א תיפלה ,און ווען עס איז אז איך האב מיך באנארישט אז איך האב אפגעקויפט די עבירה,
פארגעקומען א לויה האט מען דארט געדארפט דורכגיין ,און ווען אבער איך האב עס נאר געטון כדי דיך צו בארואיגן .איך האב אלץ
די גויים האבן געזען א לויה האבן זיי להכעיס געקלונגען די געקלערט אז איך וועל דיר נאך צוריקגעבן דאס געלט ,און אלעס
גלעקלעך .און עס האט אפילו געקענט מאכן אז זיי זאלן וועט זיין שלום ושלוה .איך האב נישט געהאלטן ביים ליידן פאר
ארויסכאפן דעם נפטר מיט כוחות הטומאה ,רח"ל. אן עבירה וואס דו האסט געטון .וויאזוי קען מען מיך שטראפן אויף
אן עבירה וואס איך האב בכלל נישט הנאה געהאט דערפון?!
איידער דער מהרש"א איז נפטר געווארן ,האט ער געהייסן מען זאל
לייגן א ספר תורה אויף זיין מטה ,און אזוי זאל מען דורכגיין דעם קיינער פון די אלע וואס זענען געקומען מיטהאלטן דעם דין תורה
תיפלה .אזוי האבן זיי טאקע געטון .ווען מען האט דורכגעפירט האט נישט געזען דעם נפטר ,זיי האבן נאר געהערט די קולות .מען
דעם מיטה אקעגן דעם פלאץ פונעם תיפלה ,האט זיך דער האט געהערט ווי דער נפטר האט זייער געוויינט .ער האט זיך
מהרש"א אויפגעזעצט פון זיין ארון ,געעפנט דעם ספר תורה ,און באקלאגט" :געוואלד און געשריגן ,וויי פאר דעם ,וואס דאכט זיך
אויפגעמישט דעם פסוק 'שקץ תשקצנו ותעב תתעבנו כי חרם אז ווען ער וועט ליגן אין קבר וועט אים גוט זיין ,אויב ער איז נישט
היא' .אזויווי דער מהרש"א האט דאס געזאגט ,האט זיך די ערד מפשפש במעשיו .עס וועט זייער ביטער זיין אויב טוט מען נישט
געעפנט ,און די גאנצע תיפלה האט אנגעהויבן זינקען .גאנצע צוויי קיין תשובה" .אזוי האט ער גערעדט צו די מענטשן אז מען זאל
שטאק פון די תיפלה זענען איינגעזונקען אין דער ערד ,און נאר תשובה טון אויף אלעם וואס מען האט פוגם געווען אויף דער
דער דריטער שטאק איז געבליבן .די גאנצע טומאה איז בטל וועלט.
געווארן פון דארט. האט זיך דער מהרש"א אנגערופן ,אז דער לעבעדיגער שותף איז
שרייבט ער ,אז היינט וואוינען דארט אידן ,ווייל מען האט גערעכט .ווייל דער צווייטער האט אים אפגעהאלטן פון תשובה
אוועקגענומען אלע עבודה זרה'ס פון דארט ,און מען האט געלייגט טון ביז יעצט" .מקח בלייבט מקח און שוטה בלייבט שוטה" ,האט
כשר'ע מזוזות אויף די טירן וואו די אידן וואוינען. דער מהרש"א געזאגט" .עס איז נישט גענוג וואס דער
אויבערשטער האט אים מציל געווען פון א חטא ,וואס אויף דעם
זכותם יגן עלינו ועל כל ישראל
עריכת והפצת הגליון סיפורי צדיקים
של הגה"ק המהרש"א זצ"ל
נתנדב ע"י מוה"ר עמרם צבי גרינוואלד הי"ו
זכות הצדיקים יגן עליו ועל משפחתו להתברך בבני חיי ומזוני רויחי וכל מילי דמיטב
להערות והארות יפנו להמספר הרה''ח ר' אברהם צבי אונגער שליט''א 845-274-1658עריכה והגהה ע''י הרב יששכר יואל אונגער הי''ו 845-596-8865
ד צו באקומען די גליון MlavaMalka@gmail.com
