gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

דעם רבינס מעשיות - אידיש · Dem Rabines Masyois - Yiddish — ויצא (2026-11-16)

מוציא לאור: דעם רבינס מעשיות - אידיש · Dem Rabines Masyois - Yiddish

שבוע: ויצא (2026-11-16)

דעם רבינס מעשיות - אידיש · Dem Rabines Masyois - Yiddish — ויצא (2026-11-16)

פתח את ה-PDF הורדה

‫גליון‪306‬‬ ‫‪149‬‬ ‫גליון‬ ‫תשפ"ז‬ ‫תשפ"ג‬ ‫ויצא מסעי‬ ‫מטות‬ ‫ַדיין ַה ְצ ָל ָחה‪ַ ,‬מיין ַה ְצ ָל ָחה!‬ ‫טןְ‬ ‫ארןְְ ִ ּביזְְ ִמירְְ ָּהאבְּןְְזִ יךְְְ ָּא ּפגֶ עש ֶטעלְטְְ ִאיןְְאְְְַוִ ויס ְ‬ ‫עפ ְ‬ ‫וייטערְְגֶ ָּ‬ ‫ִאיזְְוַ ֶ‬ ‫וייטן‬ ‫אבן זֵ יי זִ יְך גֶ ֶ‬ ‫עבענְ ְקט נָ אכְ 'ן ְצוֵ ְ‬ ‫וייטן ָטאג פּון ִדי ֶשבע ְב ָרכות‪ָ ,‬ה ְ‬ ‫ִאינֶ עם ְצוֵ ְ‬ ‫סןְא ְּוןְ ִמירְ‬ ‫עקלְ ֶע ְ‬ ‫אְזֶ ְ‬ ‫ואסערְא ְּוןְ ְַ‬ ‫אשְוַ ֶ‬ ‫אְפ ַל ְ‬ ‫לעְ ָּהאבְּןְגֶ ענו ֶּמעןְ ְַ‬ ‫בר‪ַ ְ.‬א ְֶ‬ ‫ִמד ְָּּ‬ ‫עקּומען‪ֶ .‬ער ָהאט זֵ יי גֶ עגֶ ְ‬ ‫עבן‬ ‫ֶ‬ ‫טויבן‪ .‬אּון ָאט‪ִ ,‬איז ֶער אויְך ָאנְ גֶ‬‫ְ‬ ‫עטלֶ ער – ֶדעם‬ ‫ֶב ְ‬ ‫עהְ ְ ָּהאבְּןְ ְ ִמירְ‬ ‫יפ'ןְ ְוֶ ועג‪ְ ְ.‬אְְַ ְגַ אנצְֶעְ ְ ָּש ְָּ‬ ‫עלאזְטְ ְאוֹ ְ‬ ‫ָּהאבְּןְ ְזִ יךְְ ְ ַארוֹ יסגֶ ָּ‬ ‫אקן‬ ‫עשמ ְ‬‫עבן‪ּ ,‬פּונְ ְקט וִ וי זיין ֵאייגֶ ענֶ עם גֶ ְ‬ ‫עבן א גּוט לֶ ְ‬ ‫אלְ ס מ ָתנָ ה‪ ,‬א ְב ָרכָ ה צּו לֶ ְ‬ ‫עבן ָאן ֵקיין שּום‬ ‫ייער א גּוט לֶ ְ‬ ‫עבט זִ יְך זֵ ֶ‬ ‫ער ֵציילְ ט אז ֶער לֶ ְ‬ ‫עבן‪ֶ .‬ער ָהאט זֵ יי ֶד ְ‬ ‫לֶ ְ‬ ‫יימערְ ְא ּוְןְ ְש ֵטיינֶ ער‪ֶ ְ ְ.‬דערנָּ אךְְ ְזֶ ענֶ עןְ ְ ִמירְ‬ ‫ירטְ ְצוִ וישְןְ ְ ֵ ּב ֶ‬ ‫אצ ְ‬ ‫ש ּ ַפ ִ‬ ‫יטן‬ ‫עשיכְ ֶטע ִמ ְ‬‫דּורְך זיין גֶ ִ‬ ‫אויפגֶ עוִ ויזְ ן ְ‬ ‫ְ‬ ‫עמען‪ .‬נָ אְך ֶמער‪ֶ ,‬ער ָהאט זֵ יי ֶעס‬ ‫אבלֶ ֶ‬‫ְּפ ָר ְ‬ ‫עפינְטְְזִ יךְְְ ִטיףְְ ִטיףְְ ִאיןְ‬ ‫ָּאנגֶ עקו ֶּמעןְְצ ְּוםְְ ִצ ּי ְּוןְְפ ְּוןְְ ֵרישְְְ ָּל ִק ְ‬ ‫יש‪ְְ,‬וָּ ואסְְגֶ ִ‬ ‫"לאנְ ד פּון ֲע ִשירּות"‪.‬‬ ‫אְ‬ ‫אבאס‪ְְ,‬נָּ ארְְ ִמיטְְ ְַ‬ ‫יט ָּ ּ‬ ‫אןְְאוֹ ָּ‬ ‫ישטְְ ָּאנקו ֶּמעןְְ ַא ִהיןְְ ִמיטְְ ְַ‬ ‫מ' ֶקען ְנִ ְ‬ ‫ברְְ–ְְ ְ‬ ‫ִמד ְָּּ‬ ‫אפ ֶטער‪ְ".‬‬ ‫יק ּ‬ ‫על ָּ‬ ‫אְ ֶה ִ‬ ‫יפְ ָּא ֶדערְ ְַ‬ ‫דז ִש ּ ְ‬ ‫גּוטע‬ ‫עש ְיקט ֶמענְ ְט ְשן ָחרּוב צּו מאכְ ן ָדאס ֶ‬ ‫א ָמאל ָהאט א ֶקענִ יג א ָר ָשע גֶ ִ‬ ‫אבן קאלְ ֶיע‬ ‫אר ָמאגְ ט‪ .‬זֵ יי ָה ְ‬ ‫עבן וָ ואס ָדאס לאנְ ד פּון ֲע ִשירּות ָהאט פ ְ‬ ‫לֶ ְ‬ ‫ארןְְצ ּוְְ‬ ‫עפ ְ‬ ‫יסטְְשוֹ יןְְ ַא ַסאךְְְ ָּמאלְְגֶ ָּ‬ ‫אזְְד ְּוְְ ִ ּב ְ‬ ‫אךְְ ְַ‬ ‫עדענְקְְ ָּד ְ‬ ‫" ָּא ֶ ּבערְְ ִאיךְְְגֶ ֶ‬ ‫ארטּונְ ְקלְ ט אּון‬ ‫ְ‬ ‫פ‬ ‫ן‬ ‫אב‬‫ְ‬ ‫ה‬‫ָ‬ ‫ן‬‫אּו‬ ‫ה‪,‬‬‫י‬‫ָ‬ ‫א‬ ‫ִ‬ ‫ר‬‫ְ‬ ‫ן‬‫אּו‬ ‫‪,‬‬‫יח‬ ‫ר‬‫ֵ‬ ‫ם‪,‬‬ ‫ע‬‫ט‬ ‫ה‬ ‫חּוש‬ ‫ר‬ ‫ייע‬ ‫ֶ‬ ‫זֵ‬ ‫ט‬ ‫גֶ אכְ‬ ‫עמ‬ ‫דיְ‬ ‫ירן?"ְְ ָּהאטְְ ְִ‬ ‫אצ ְ‬ ‫עהאטְְ ַלאנגְֶעְְש ּ ַפ ִ‬ ‫מ' ָּהאטְְגֶ ַ‬ ‫עצערְְווא ְּוְְ ְ‬ ‫ַאזֶ עלכְֶעְְ ּפ ֶל ֶ‬ ‫ֶעצט – ָהאט‬ ‫ייע ֶרע אויגְ ן וִ וי ֶעס וָ ואלְ ט גֶ עוֶ וען פ ְ‬ ‫ארוָ ואלְ ְקנְ ט‪ .‬י ְ‬ ‫עּפלְ ט זֵ ֶ‬‫ארנֶ ְ‬‫פ ְ‬ ‫ירטְצ ְּוְ ַפארש ֵטייְן‪ִ "ְ ְְְְְְְְ.‬ריכ ִטיג‪ִ ְ,‬ריכ ִטיג‪ָּ ְ.‬א ֶ ּבער ְ ָּדאס ְ ִאיזְ‬ ‫אמעְ ּפרו ִ ּּב ְ‬ ‫ַמ ְֶ‬ ‫אמיר זֶ ען אויב דּו‬ ‫עבן‪ ,‬לָ ִ‬‫אקע א גּוט לֶ ְ‬ ‫עב ְסט זִ יְך ט ֶ‬‫ֶער גֶ עזָ אגְ ט – אויב דּו לֶ ְ‬ ‫וערן‪.‬‬ ‫עדיגְ ט וֶ ְ‬ ‫עש ִ‬‫ישט‪ֶ ,‬קענְ ְסטּו אויְך גֶ ֶ‬ ‫אטעוֶ וען‪ .‬אויב דּו ֶקענְ ְסט נִ ְ‬‫ֶקענְ ְסט זֵ יי ר ֶ‬ ‫אךְ‬ ‫אמיךְְ ִדירְ ֶדער ֵציילְןְוָּ ואסְנָּ ְ‬ ‫יקרְגֶ עש ַמאק‪ָּ ְ.‬ל ִ‬ ‫ישטְגֶ עוֶ ועןְ ַמייןְ ִע ְָּ‬ ‫נָּ אךְְנִ ְ‬ ‫ישטְ ִמיטְ ֵקייןְ‬ ‫ברְוָּ ואסְבּ ֶרענגְטְ ֵקיינ ָּמאלְנִ ְ‬ ‫אְ ַח ְֶ‬ ‫עסְ ִאיזְגֶ עוֶ וען‪ִ ְ:‬איךְְ ָּהאבְְּ ְַ‬ ‫ְֶ‬ ‫אר ְפט‬‫עטלֶ ער גֶ עד ְ‬ ‫טויבער ֶב ְ‬‫ֶ‬ ‫ארוָ ואס ָהאט ֶדער‬ ‫ְש ֶטעלְ ט זִ יְך ִדי ְש ֵאלָ ה‪ :‬פ ְ‬ ‫עטְ‬ ‫ישטְְנָּ ארְְ ָּדאס‪ְְ,‬נָּ ארְְ ִּכמ ְַ‬ ‫אןְְאוֹ יספל ְּוג‪ְְ.‬נִ ְ‬ ‫דאְְ ְַ‬ ‫ס' ִאיזְְ ְָּ‬ ‫ּטעְְזַ אכְןְְוֶ ועןְְ ְ‬ ‫גו ְֶ‬ ‫גֶ‬ ‫ישט עהאט ענּוג‬ ‫גֶ‬ ‫ְב ֶרענְ גֶ ען א באווייז דוְ ָוקא פּון יֶענֶ עם לאנְ ד? ָהאט ֶער ֶדען נִ ְ‬ ‫ֵקיינֶ ער ְוִ ויל ְנִ ישְט ְזִ יצְן ְ ֶלעבְּן ְ ִאים‪ָּ ְ .‬דאס ְ ָּמאל‪ּ ִ ְ ,‬בין ְ ִאיךְ ְצוּגֶ עגַ אנגֶ ען ְצ ּוְְ‬ ‫אדן?‬‫אר ָראכְ ְטן ִדי ָש ְ‬‫ארט פ ְ‬ ‫עבן ֲא ִפילּו ָאן ֶדעם וָ ואס ֶער ָהאט ָד ְ‬ ‫א גּוט לֶ ְ‬ ‫ענּוצט אלְ ס זיין באווייז?‬ ‫ְ‬ ‫ארוָ ואס ָהאט ֶער דוְ ָוקא זֵ יי גֶ‬ ‫פ ְ‬ ‫ּטעְזַ אכְןְ‬ ‫דיְגו ְֶ‬ ‫ייליכְֶעְש ֵמייכְל‪ִ ְ,‬איךְְ ָּהאבְְּ ִאיםְגְֶעגֶ עבְּןְפ ְּוןְ ְִ‬ ‫אְפ ֵר ִ‬ ‫ִאיםְ ִמיטְ ְַ‬ ‫עקל‪ִ ְְ,‬איךְְְ ָּהאבְְְּ ִאיםְְ ֶדער ֵציילְטְ‬ ‫עהאטְְ ִאיןְְ ַמייְןְְזֶ ְ‬ ‫וָּ ואסְְ ִאיךְְְ ָּהאבְְְּגֶ ַ‬ ‫יס ִט ְירט נָ אר‬ ‫גּוטע אּון ְשלֵ ימּות' ִדיגֶ ע לֶ ְ‬ ‫עבן ֶע ְקזִ ְ‬ ‫ֶדער ִתירּוץ ִאיז‪ ,‬אז אן ֱא ֱמ ְת'ן ֶ‬ ‫עלאכְט‪ְ ,‬א ְּון ְזִ יךְ ְמ ַח ְֵּזק ְגֶ עוֶ וען‪ְ .‬פ ּוְןְ‬ ‫ַמ ֲע ִש ּיוְֹת‪ִ ְ ,‬מיר ְ ָּהאבְּן ְגֶ עשמו ֶּע ְ‬ ‫סט‪ְ ,‬גֶ ַ‬ ‫וערט אויְך פאר יֶענֶ עם‬ ‫וייטן ִמיט זיין ִח ָסרון‪ ,‬אּון ֶעס וֶ ְ‬ ‫וֶ וען ְמ' ֶקען ֶהעלְ ְפן א ְצוֵ ְ‬ ‫עבן ִאיז נָ אר גּוט וֶ וען ֶעס ִאיז אויְך גּוט‬ ‫גּוט‪ .‬אן ֱא ֶמת' ֶער צ ִדיק ִפילְ ט אז זיין לֶ ְ‬ ‫ערעְ‬ ‫עהאטְְ ֶמערְְוִ ויְְפ ְּוןְְ ַסיְיְְוֶ ועלכְֶעְְ ַאנ ֶד ֶ ְ‬ ‫אהְְגֶ ַ‬ ‫ֶדעם‪ָּ ְְ,‬האבְְְּ ִאיךְְְ ֲהנָּ ְָּ‬ ‫אבן‬ ‫ערע ָה ְ‬ ‫גּוטן ִב ְשעת אנְ ֶד ֶ‬ ‫ערע‪ָ .‬א ֶבער אויב ֶער ָהאט פּון אלֶ עם ְ‬ ‫פאר אנְ ֶד ֶ‬ ‫טעְ‬ ‫עהאטְְ ִאיןְְ ַמייְןְְלֶ עבְּן‪ַ ְְ.‬מייןְְג ֶרעס ְֶ‬ ‫אוֹ יספל ְּוגְְוָּ ואסְְ ִאיךְְְ ָּהאבְְְּנָּ ארְְגֶ ַ‬ ‫אבלֶ עם‪ ,‬ווייל זיין גאנְ ֶצע ָרצון‬ ‫ישט‪ִ ,‬איז ָדאס זֶ עלְ ְב ְסט זיין ֵאייגֶ ענֶ ע ְּפ ָר ְ‬ ‫גָ ְ‬ ‫ארנִ ְ‬ ‫עס ְ ֶפעלְט ְזֵ ייְ‬ ‫אה ְא ְּון ְ ְֶ‬ ‫אה ְ ִאיז ְנָּ אר ְוֶ ועְן ְ ַמיינְֶע ְ ֲח ֵב ִרים ְ ָּהאבְּן ְאוֹ יךְ ְ ֲהנָּ ְָּ‬ ‫ֲהנָּ ְָּ‬ ‫עמען‪.‬‬ ‫ִאיז אז ֶעס זָ אל זיין גּוט פאר אלֶ ֶ‬ ‫ישטְוֶ ועןְנָּ ארְ ַפאְרְ ִמירְ ַא ֵלייןְ ִאיזְג ְּוט‪ְ".‬‬ ‫ישט‪ְ,‬א ְּוןְנִ ְ‬ ‫גָּ ארנִ ְ‬ ‫חה‪ִ " ְ.‬מירְ‬ ‫אְְגֶ עוַ ואל ִדיגְֶעְְ ִשמ ְָּ‬ ‫אלאןְְ ִמיטְְ ְַ‬ ‫אפןְְ ִאיןְְ ַס ָּ‬ ‫על ְ‬ ‫ָּ ּברוּךְְְ ִאיזְְ ַא ַריינגֶ ָּ‬ ‫ארףְ ְזִ יךְְ ְ ָּא ּפלֶ ערנֶ עןְ ְפ ְּוןְ ְ ִדיְר!"‬ ‫מ' ַד ְ‬ ‫ייערְ ְ ֵשייְן‪ּ ָּ ְ ְ,‬ברוּךְ‪ְ ְ ְ,‬‬ ‫"זֵ ְֶ‬ ‫ארְע ְאוֹ יספל ְּוג ְ ַהיינְט‪ַ ְ ,‬אזַ אנְס ְוָּ ואס ְ ִמירְ‬ ‫עהאט ְ ַאזְַא ְוואוּנ ֶדער ַ ּב ֶ‬ ‫ָּהאבְּן ְגֶ ַ‬ ‫עלער ְנטְפוּנֶ עםְטוֹ יבְּןְ ֶ ּבעטלֶ ער‪ְ,‬וָּ ואסְ ָּהאטְ‬ ‫"יְָּא‪ִ ְ.‬איךְְ ָּהאבְְּזִ יךְְ ָּדאסְ ָּא ּפגֶ ֶ‬ ‫עהאטְא ְּוןְזִ יךְְ‬ ‫אהְגֶ ַ‬ ‫עהאט!ְ ִאיךְְ ָּהאבְְּ ַאזוְֹיְ ֲהנָּ ְָּ‬ ‫ישטְגֶ ַ‬ ‫ָּהאבְּןְנָּ אךְְ ֵקיינ ָּמאלְנִ ְ‬ ‫אטְ‬ ‫ערְְ ָּה ְ‬ ‫אְְג ְּוטְְ ֶלעבְּןְְדוּרךְְְ ֶדעםְְוָּ ואסְְ ְֶ‬ ‫ערְְ ָּהאטְְ ְַ‬ ‫אזְְ ְֶ‬ ‫אוֹ יפגֶ עוִ ויזְןְְ ְַ‬ ‫יעה‪".‬‬ ‫יעלְֶעְנ ִס ְָּ‬ ‫עצ ֶ‬ ‫ישטְנָּ אךְְ ַאזְַאְס ּ ֶפ ִ‬ ‫עדענְקְנִ ְ‬ ‫אזְ ִאיךְְגֶ ֶ‬ ‫רייט‪ְַ ְ,‬‬ ‫ַאזוְֹיְגֶ עפ ֵ ְ‬ ‫עהאט‪ְ,‬א ְּוןְ ָּדאסְ‬ ‫עלטְ ַא ֶלעסְוָּ ואסְ ָּדאְסְ ַלאנְדְ ָּהאטְ ַא ָּמאלְגֶ ַ‬ ‫צו ִּריקגֶ עש ֶט ְ‬ ‫ארן? ְווא ְּו ְזֶ ענְט ְ ִאיר ְ ַאלְץְ ְגֶ עוֶ ועְן?" ְ ָּהאט ְ ִאים ְזַ ייןְ‬ ‫עפ ְ‬ ‫"ווא ּוְ ְזֶ ענְט ְ ִאיר ְגֶ ָּ‬ ‫וייטןְ‬ ‫ְ‬ ‫אְצוֵ‬ ‫סדְ ִמיטְ ְַ‬ ‫אְ ֶח ְֶ‬ ‫חה‪ְ.‬וַ ויילְוֶ ועןְ ֶמעןְט ְּוטְ ְַ‬ ‫ִאיזְגֶ עוֶ ועןְזַ ייְןְגַ אנצְֶעְ ִשמ ְָּ‬ ‫ארטְ‬ ‫ארןְ ַקייןְ ִמירוְֹן‪ְ,‬א ּוְןְפ ּוְןְ ָּד ְ‬ ‫עפ ְ‬ ‫אמעְגֶ עפ ֶרעגְט‪ִ "ְְְְְְְְְְ.‬מירְזֶ ענֶ עןְגֶ ָּ‬ ‫ַמ ְֶ‬ ‫ּטעְא ְּוןְש ֵלימוּת' ִדיגְֶעְלֶ עבְּן‪".‬‬ ‫אְגו ְֶ‬ ‫מתְ ְַ‬ ‫ייסטְ ֶ ּב ֱא ְֶ‬ ‫ִאידְ–ְ ָּדאסְ ֵה ְ‬ ‫אבאסְ‬ ‫יט ָּ ּ‬ ‫פת‪ֶ ְ.‬דערְאוֹ ָּ‬ ‫יקיםְ ִאיןְצ ְַ‬ ‫ריְ ַצדִּ ִ‬ ‫דיְ ִקב ֵ ְ‬ ‫ָּהאבְּןְ ִמירְ ַממ ִשיךְְגֶ עוֶ ועןְצ ְּוְ ְִ‬ ‫ּפּורי ַמ ֲע ִשּיֹות ִמ ָׁשנִ ים ַק ְדמֹונִ ּיֹות‬ ‫ִס ֵ‬ ‫שה י"ג – די זיבן ֶׂבעט ֶׂלערס (‪)5‬‬ ‫ַמ ֲע ֶׂ‬ ‫טֹובים וָ ואס ֶסע ָהאט גָ אר ֵקיין שּום ִּח ָסרֹון‬ ‫ַּא ַּחיִּ ים ִּ‬ ‫אבין‬ ‫ערין ָׁטאג פּון ִשבְ ַעת יְ ֵמי ַה ִמ ְש ֶתה‪ָ .‬ה ִּ‬ ‫ִאין ֶדעם ַאנְ ֶד ִ‬ ‫נִּ יט‪.‬‬ ‫ער ַּמאנְ ט‪ִּ .‬אין ֶדעם‬ ‫וידער ֶד ְ‬ ‫זִּ יְך ִּדי ָח ְתן כַּ ָלה וִּ ֶ‬ ‫אּון ִּאיְך ָהאב ַּא ַּה ְסכָ ָמה ְדרֹויף ַּאז ִּאיְך ֶלעב ַּחיִּ ים‬ ‫טֹויבער‬ ‫ֶ‬ ‫עט ֶלער‪ .‬וָ ואס ֶער ִּאיז גִּ יוֶ וען ַּא‬ ‫ערין ֶב ְ‬ ‫ַּאנְ ֶד ִּ‬ ‫טֹובים‪ ,‬פּון ֶדער ְמ ִּדינָ ה פּון ַּע ִּשירֹות‪ .‬אּון זַּ יין ַּחיִּ ים‬ ‫ִּ‬ ‫וָ ואס ֶער ָהאט זֵ יי ְמ ַּחיֶ ה גִּ יוֶ וען‪.‬‬ ‫טֹובים ִּאיז גִּ יוֶ וען‪ֶ .‬ער ָהאט גִּ יגֶ ִּ‬ ‫עסין ְברֹויט אּון‬ ‫ִּ‬ ‫אבין גִּ יוֵ ויינְ ט‬ ‫עבין בְ רֹויט‪ .‬אּון זֵ יי ָה ִּ‬ ‫אּון ָׁהאט זֵ יי גִ יגֶ ִ‬ ‫יילט)‪.‬‬ ‫ער ֵצ ְ‬ ‫(האט ֶער זֵ יי ֶד ְ‬ ‫ואסער‪ָ .‬‬ ‫גִּ ְ‬ ‫יטרּונְ ֶקען וַּ ֶ‬ ‫טֹויבין‬ ‫ִּ‬ ‫אּון גִּ ֶיבענְ ְקט‪ .‬וִּ וי נֶ ְ‬ ‫עמט ֶמען ָדא ַּא ֶהער ֶדעם‬ ‫אר ַהאנְ ִדין ַא ְמ ִדינָׁ ה וָ ואס ִּאין ִּאיר ִּאיז‬ ‫ַב ֲא ֶשר ֶסע ַפ ְ‬ ‫עט ֶלער וָ ואס ֶער ָהאט אּונְ ז ְמ ַּחיֶ ה גִּ יוֶ וען‪.‬‬ ‫ֶב ְ‬ ‫אֹוצרֹות‪ַּ .‬א ָמאל‬ ‫רֹויסע ְ‬ ‫אבין גְ ֶ‬ ‫גְ רֹויס ַּע ִּשירֹות‪ .‬זֵ יי ָה ִּ‬ ‫אבין ַּאזֹוי גִּ ֶיבענְ ְקט נָ אְך ִּאים‪.‬‬ ‫ערוַ וייל‪ .‬וִּ וי זֵ יי ָה ִּ‬ ‫ֶד ְ‬ ‫יקּומען ִּדי ַּע ִּש ִּירים‪.‬‬ ‫ֶ‬ ‫זֶ ענֶ ען זֵ יי זִּ יְך צּום אֹויף גִּ‬ ‫קּומט ֶער ַּא ַּריין‪ .‬אּון זָ אגְ ט ִּאיְך ִּבין ָדא‪ .‬אּון‬ ‫ערוַּ וייל ְ‬ ‫ֶד ְ‬ ‫אר ֶימען ִּמיט זַּ יין‬ ‫יהֹויבין צּו ַב ִ‬ ‫ִ‬ ‫ָׁהאט זִ יְך ִא ְטלִ יכֶ ער ָׁאנְ גִ‬ ‫יקּושט‪.‬‬ ‫ְ‬ ‫אלין אּון ָהאט זֵ יי גִּ‬ ‫ִּאיז אֹויף זֵ יי ַּארּום גִּ ַּ‬ ‫יפ ִּ‬ ‫טֹובים‪ .‬אּון‬ ‫עבט ַּחיִּ ים ִּ‬ ‫טֹובים‪ .‬וִּ וי ַּאזֹוי ֶער ֶל ְ‬ ‫ַּחיִּ ים ִּ‬ ‫אּון ֶער ָׁהאט צּו זֵ יי גִ יזָׁ אגְ ט‪ַּ .‬היינְ ט ֶשענְ ק ִּאיְך ַּאייְך‬ ‫יילט‪ֶ .‬דער ֵס ֶדר פּון זַּ יין ַּחיִּ ים‬ ‫ער ֵצ ְ‬ ‫יט ִּליכֶ ער ָהאט ֶד ְ‬ ‫ִּא ְ‬ ‫אלט‬ ‫אלט זַּ יין ַּאזֹוי וִּ וי ִּאיְך ַּאז ִּאיר זָ ְ‬ ‫ְב ַּמ ָתנָ ה‪ַּ .‬אז ִּאיר זָ ְ‬ ‫ירּופן אּון ָהאב גִּ יזָ אגְ ט צּו‬ ‫טֹובים‪ָ .‬האב ִּאיְך ִּמיְך ָאנְ גִּ ְ‬ ‫ִּ‬ ‫עבין) ַּאזֹוי‬ ‫טֹובים (כְ ֶ‬ ‫לֹומר ַּא גּוט ֶל ִּ‬ ‫עבין‪ַּ .‬אזֹוי ַּא ַּחיִּ ים ִּ‬ ‫ֶל ִּ‬ ‫יילט‬ ‫ער ֵצ ְ‬ ‫עט ֶלער וָ ואס ֶער ֶד ְ‬ ‫טֹויבער ֶב ְ‬ ‫ֶ‬ ‫זֵ יי ְ(ד ַּהיינּו ֶדער‬ ‫וארין ְפ ִּריר ָהאב ִּאיְך ַּאייְך גִּ ֶיבענְ ְט ְשט‬ ‫וִּ וי ִּאיְך‪ .‬וָ ִּ‬ ‫ערע פּון ַּאייְך‪.‬‬ ‫עס ֶ‬ ‫טֹובים ֶב ֶ‬ ‫ָדאס ַּא ְלץ) ִּאיְך ֶלעב ַּחיִּ ים ִּ‬ ‫טֹובים‬ ‫ער ִּמיט‪ַּ .‬היינְ ט ֶשענְ ק ִּאיְך ַּאייְך ַּמיין ַּחיִּ ים ִּ‬ ‫ֶד ְ‬ ‫טֹובים‬ ‫ִּ‬ ‫עבט ַּחיִּ ים‬ ‫וארין ַּאז ִּאיר ֶל ְ‬ ‫וְ ָׁהא ַר ְאיָׁ ה‪ .‬וָ ִּ‬ ‫מּורה ְד ָר ָשה גִּ ַּ‬ ‫ישאנְ ק‪:‬‬ ‫ְב ַּמ ָתנָ ה גְ ָ‬ ‫אר ַּהאנְ ִּדין ַּא‬ ‫וארין ֶסע ַּפ ְ‬ ‫על ְפט זֶ ע ֶדער ְמ ִּדינָ ה וָ ִּ‬ ‫ֶה ְ‬ ‫ִאיר ֵמיינְ ט ַאז ִאיְך ִבין טֹויב‪ִּ .‬איְך ִּבין גָ אר נִּ יט טֹויב‪.‬‬ ‫יהאט ַּא גָ ְ‬ ‫אר ִּטין אּון ִּאין‬ ‫אבין גִּ ַּ‬ ‫ְמ ִּדינָ ה וָ ואס זֵ יי ָה ִּ‬ ‫עפט ַּביי ִּמיר גָ אר נִּ יט ָאן‬ ‫נָ אר ִּדי גַּ אנְ ֶצע וֶ ְ‬ ‫ועלט‪ְ .‬ט ֶר ְ‬ ‫אר ִּטין ִּאיז גִּ יוֶ וען ֵּפירֹות וָ ואס זֵ יי ָה ִּ‬ ‫אבין‬ ‫ֶדעם גָ ְ‬ ‫וארין גָ אר ַּא ֶלע‬ ‫ייער ִּח ָסרֹון‪ .‬וָ ִּ‬ ‫ערין זֵ ֶ‬ ‫ַּאז ִּאיְך זָ אל ֶה ִּ‬ ‫ועלט‪.‬‬ ‫גִּ ַּ‬ ‫יהאט ַּא ִּל ְיר ֵליי ַּט ֲע ִּמים וָ ואס ִּאין ֶדער וֶ ְ‬ ‫ועלט‪ .‬זֶ ענֶ ען ַּא ֶלע נָ אר פּון‬ ‫קֹולֹות פּון ֶדער וֶ ְ‬ ‫אבין גִ ַיהאט ַאלִ ְירלֵ יי ֵריחֹות וָ ואס ִּאין ֶדער‬ ‫אּון זֵ יי ָׁה ִ‬ ‫ִּח ְסרֹונֹות‪.‬‬ ‫ארט גִּ יוֶ וען ִּאין ֶדעם גָ ְ‬ ‫אר ִּטין‬ ‫ועלט‪ .‬אּון ֶסע ָד ְ‬ ‫וֶ ְ‬ ‫וארין ִא ְיטלִ יכֶ ער ְש ַרייט אֹויף זַּ יין ִּח ָסרֹון‪ְ .‬ד ַּהיינּו‬ ‫וָׁ ִ‬ ‫ארב אּון ַּא ֶלע‬ ‫ַּא ִּל ְיר ֵליי ַּמ ְראֹות‪ .‬וָ ואס ַּפאר ַּא ַּפ ְ‬ ‫אֹויף ֶדעם וָ ואס ֶסע גֵ ייט ִּאים ָאּפ‪ .‬אּון ַּא ִּפילּו ַּא ֶלע‬ ‫ועלט‪ִּ .‬איז ַּא ְלץ גִּ יוֶ וען‬ ‫יאטין וָ ואס ִּאין ֶדער וֶ ְ‬ ‫ְקוְ ויַּ ִּ‬ ‫ועלט‪ .‬זֶ ענֶ ען ַּא ֶלע נָ אר פּון‬ ‫ִּש ְמחֹות פּון ֶדער וֶ ְ‬ ‫ארט ִּאין ֶדעם גָ ְ‬ ‫אר ִּטין‪.‬‬ ‫ָד ְ‬ ‫ִּח ְסרֹונֹות‪ .‬וָ ואס ֶמע ְפ ֵרייט זִּ יְך אֹויף ֶדעם וָ ואס ֶסע‬ ‫אדנִּ יק‬ ‫אר ִטין ֵאיין ַּא גְ ָר ְ‬ ‫אּון ֶסע גִ יוֶ וען ִא ֶיבער ֶדעם גָׁ ְ‬ ‫ִּאיז ִּאים ָאּפ גִּ יגַּ אנְ גֶ ען‪ .‬אּון ַּהיינְ ט ָהאט ֶער ָדאס‬ ‫אר ִּטין) ְפ ֶלעגְ ט ִּדי‬ ‫עהט צּו ֶדעם גָ ְ‬ ‫ְ(ד ַּהיינּו ֶדער וָ ואס ֶער זֶ ְ‬ ‫וָ ואס ֶסע ִּאיז ִּאים ָא ְּפגִּ יגַּ אנְ גֶ ען‪.‬‬ ‫ארְך ֶדעם גָ ְ‬ ‫אר ִּטין‪.‬‬ ‫טֹובים ָד ְ‬ ‫עבין ַּחיִּ ים ִּ‬ ‫ְמ ִּדינָ ה צּו ֶל ִּ‬ ‫עפט ִדי גַ אנְ ֶצע וֶ ועלְ ט גָ אר נִּ יט ָאן‪ַּ .‬אז‬ ‫אּון ַביי ִמיר ְט ֶר ְ‬ ‫וארין ִּאיְך ֶלעב ַּאזֹוי‬ ‫ייער ִּח ָסרֹון‪ .‬וָ ִּ‬ ‫ערין זֵ ֶ‬ ‫ִּאיְך זָ אל ֶה ִּ‬ ‫אבין‬ ‫וארין זֵ יי ָה ִּ‬ ‫אבין זֵ יי כַּ ְליָ א גִּ ַּ‬ ‫ימאכְ ט ִּדי ַּמ ְר ָאה‪ .‬וָ ִּ‬ ‫ָה ִּ‬ ‫ימאכְ ט‪ַּ .‬אז ֶסע זָ אל זַּ יין טּונְ ִּקיל ִּאין ִּדי אֹויגִּ ין‪ַּ .‬אזֹוי‬ ‫גִּ ַּ‬ ‫ואל ִּקינְ ִּדיק‪(ָ .‬דאס ָה ִּ‬ ‫אבין ִּדי ְד ַּריי‬ ‫וִּ וי ֶסע ִּאיז ַּאז ֶסע וָ ְ‬ ‫ארְך ֶדעם‬ ‫כִּ תֹות ְקנֶ עכְ ט ַּא ְלץ ָאנְ גִּ ַּ‬ ‫יא ְר ֶבעט ִּאין ֶדער ְמ ִּדינָ ה ָד ְ‬ ‫ייסין‬ ‫יטאן וָ ואס ֶדער ֶמ ֶלְך ָהאט זֵ יי גִּ ֵ‬ ‫יה ִּ‬ ‫ארט גִּ ָ‬ ‫אבין ָד ְ‬ ‫וָ ואס זֵ יי ָה ִּ‬ ‫כַּ נַּ "ל)‪.‬‬ ‫על ְפט זֶ ע ֶדער‬ ‫טֹובים ֶה ְ‬ ‫ַהיינְ ט ַאז ִאיר לֶ עבְ ט ַחיִ ים ִ‬ ‫יילא‬ ‫וארין‪ֵ .‬מ ֶ‬ ‫אר ַפאלִ ין גִ יוָׁ ִ‬ ‫אדנִ יק ַפ ְ‬ ‫ארט ֶדער ַאגְ ָׁר ְ‬ ‫ִאיז ָׁד ְ‬ ‫עט ֶלער צּו ֶדער‬ ‫טֹויבער ֶב ְ‬ ‫ֶ‬ ‫ְמ ִּדינָ ה‪ַּ .‬‬ ‫(אזֹוי זָ אגְ ט ַּא ְלץ ֶדער‬ ‫ארט ָדא ִּאין ֶדעם גָ ְ‬ ‫אר ִּטין‪ .‬מּוז‬ ‫וָ ואס ֶסע ִּאיז ָד ְ‬ ‫עבין‬ ‫ימט ַּאז זֵ יי ֶל ִּ‬ ‫אר ְ‬ ‫אבין זִּ יְך ַּב ִּ‬ ‫ְמ ִּדינָ ה פּון ַּע ִּשירֹות וָ ואס זֵ יי ָה ִּ‬ ‫וארין ֶסע ִּאיז זִּ יְך‬ ‫וערין וָ ִּ‬ ‫ְבוַּ ְוד ַּאי שֹוין גָ אר צּו נִּ ְ‬ ‫ישט וֶ ִּ‬ ‫טֹובים כַּ נַּ "ל) אּון ִּאיְך זָ אג ַּאייְך ַּאז ִּאיר וֶ ועט זֵ יי‬ ‫ַּחיִּ ים ִּ‬ ‫אדנִּ יק‪ .‬וָ ואס ֶער זָ אל ֶדעם‬ ‫שֹוין נִּ יט ָדא ֶדער ַּאגְ ָר ְ‬ ‫אטין‪(ְ .‬ד ַּהיינּו ָדאס‬ ‫על ִּפין‪ .‬וֶ ועט ֶעס ַּאייְך אֹויְך ַּש ִּ‬ ‫נִּ יט ֶה ְ‬ ‫וָ ואס ַּביי ֶדער ְמ ִּדינָ ה ִּאיז כַּ ְליָ א גִּ יוָ ִּ‬ ‫וארין ִּדי ַּמ ְר ֶאה אּון ֶדער‬ ‫ארין ַּארּום ִּאים וָ ואס‬ ‫עהן אּון זָ אל זִּ יְך ָּפ ִּ‬ ‫גָ ְ‬ ‫אר ִּטין צּו זֶ ְ‬ ‫יח‪ָ .‬דאס וֶ ועט ַּאייְך אֹויְך ֶדער ַּלאנְ גֶ ען)‪.‬‬ ‫ַּט ַּעם אּון ֶדער ֵר ַּ‬ ‫ארף ַּארּום ֶדעם גָ ְ‬ ‫אר ִּטין צּו ָטאן‪.‬‬ ‫אד ְ‬ ‫ֶמע ַּב ַּ‬ ‫יהֹויבין ִדי ַע ִש ִירים ַהנַ "ל‪ .‬אּון זֶ ענֶ ען‬ ‫ִ‬ ‫אבין זִ יְך אֹויף גִ‬ ‫ָׁה ִ‬ ‫עבין פּון ִּדי‬ ‫לּוש ִמיר זֵ יי וָׁ ואלְ ִטין נָׁ אְך גִ ָׁיקאנְ ט לֶ ִ‬ ‫ְ‬ ‫גִּ יגַּ אנְ גֶ ען צּו ֶדער ְמ ִּדינָ ה אּון ִּאיְך ִּבין אֹויְך ִּמיט זֵ יי‬ ‫וידער‬ ‫יחים פּון ֶדעם גָ ְ‬ ‫אר ִּטין ְ(ד ַּהיינּו פּון ֶדער וִּ ֶ‬ ‫ְס ִּפ ִּ‬ ‫גִּ יגַּ אנְ גֶ ען‪ .‬אּון אֹויף ֶדעם וֶ ועג ָה ִּ‬ ‫אבין זֵ יי אֹויְך‬ ‫ואק ְסט ִּאין ַּא גָ ְ‬ ‫אר ִּטין‬ ‫ואקסּונְ ג‪ְ .‬ד ַּהיינּו ָדאס וָ ואס ֶסע וַּ ְ‬ ‫וַּ ְ‬ ‫וארין זֵ יי‬ ‫טֹובים וָ ִּ‬ ‫ִּ‬ ‫יט ִּליכֶ ער זַּ יין ַּחיִּ ים‬ ‫עבט ִּא ְ‬ ‫גִּ ֶ‬ ‫יל ְ‬ ‫אלט ַּא ָראּפ)‬ ‫ַּא ֵליין פּון ֶדעם וָ ואס ֶסע ַּפ ְ‬ ‫יקּומען ַא ֶמלֶ ְך ַאכְ זָׁ ר (כְ ֶ‬ ‫לֹומר ֵאיין אּום‬ ‫ִאיז ָׁאנְ גִ ֶ‬ ‫אֹוצרֹות כַּ נַּ "ל‪.‬‬ ‫אבין גִּ ַּ‬ ‫יהאט ְ‬ ‫ָה ִּ‬ ‫יקּומען נָׁ אהנְ ט צּו ֶדער ְמ ִדינָׁ ה‪ָ .‬האט‬ ‫וִ וי זֵ יי זֶ ענֶ ען גִ ֶ‬ ‫אר ִּימ ֶיקער) אֹויף ֶדער ְמ ִּדינָ ה אּון ֶדער ֶמ ֶלְך‬ ‫ער ַּב ִּ‬ ‫ֶד ְ‬ ‫וערין‪ֶ .‬דער ַּט ַּעם‬ ‫יהֹויבין ַּביי זֵ יי אֹויְך כַּ ְליָ א צּו וֶ ִּ‬ ‫ִּ‬ ‫ָאנְ גִּ‬ ‫ָהאט זֵ יי גָ אר נִּ יט גִּ ֶיקענְ ט ָטאן‪.‬‬ ‫ילט ַּאז ֶסע‬ ‫ער ִּפ ְ‬ ‫אבין זֵ יי ֶד ְ‬ ‫יב ִּר ֶיקע זַּ אכִּ ין ָה ִּ‬ ‫אּון ִּדי ִּא ְ‬ ‫ִאיז ֶער גִ יגַ אנְ גֶ ען אּון ָׁהאט זֵ יי כַ לְ יָׁ א גִּ ַּ‬ ‫ימאכְ ט ִּדי ַּחיִּ ים‬ ‫ִּאיז ַּביי זֵ יי כַּ ְליָ א גִּ יוָ ְ‬ ‫וארן‪.‬‬ ‫אבין פּון ֶדעם‬ ‫טֹובים פּון ֶדער ְמ ִּדינָ ה וָ ואס זֵ יי ָה ִּ‬ ‫ִּ‬ ‫ירּופין צּו זֵ יי‪ַּ .‬מיידּוְך ַּהיינְ ט ַּאז ִּאיר‬ ‫ָׁהאב ִאיְך ִמיְך ָׁאנְ גִ ִ‬ ‫אר ִּטין‪ .‬אּון נִּ יט ֶער ָהאט כַּ ְליָ א גִּ ַּ‬ ‫ימאכְ ט ֶדעם‬ ‫גָ ְ‬ ‫זֶ ענְ ט נָ אְך נִּ יט ַּא ַּריין גִּ יגַּ אנְ גֶ ען ִּאין ֶדער ְמ ִּדינָ ה‪ִּ .‬איז‬ ‫נָׁ אר ֶער ָׁהאט ִא ֶיבער גִ ילָׁ אזְ ט ִאין ֶדער ְמ ִדינָׁ ה‪.‬‬ ‫גָ ְ‬ ‫אר ִּטין‪.‬‬ ‫שֹוין ַּביי ַּאייְך כַּ ְליָ א גִּ יוָ ִּ‬ ‫וארין ֶדער ַּט ַּעם אּון ִּדי ַּמ ְר ָאה‬ ‫ְד ַּריי כִּ תֹות ְקנֶ עכְ ט‪ .‬אּון ֶער ָהאט זֵ יי ָאן גִּ יזָ אגְ ט‪ַּ .‬אז‬ ‫יח‪ .‬וִּ וי וֶ ועט שֹוין זַּ יין‪ַּ .‬אז ִּאיר וֶ ועט ַּא ִּהין‬ ‫אּון ֶדער ֵר ַּ‬ ‫ייסין‪ .‬אּון‬ ‫אלין ָטאן ָדאס וָ ואס ֶער ָהאט זֵ יי גִּ ֵ‬ ‫יה ִּ‬ ‫זֵ יי זָ ִּ‬ ‫ַּא ַּריין גֵ יין‪ .‬אּון ִּמכָ ל ֶשכֵ ן וִּ וי ָקאנְ ט ִּאיר זֵ יי נָ אְך‬ ‫ארט גִּ ָ‬ ‫יטאן‪ָ .‬דאס וָ ואס‬ ‫אבין ָד ְ‬ ‫דֹורְך ֶדעם וָ ואס זֵ יי ָה ִּ‬ ‫ְ‬ ‫על ִּפין‪.‬‬ ‫ֶה ְ‬ ‫דֹורְך ֶדעם‪.‬‬ ‫ייסין‪ְ .‬‬ ‫ֶדער ֶמ ֶלְך ָהאט זֵ יי גִּ ֵ‬ ‫יה ִּ‬ ‫ואסער‪ .‬אּון‬ ‫ינּומען ַמיין בְ רֹויט אּון ַמיין וַ ֶ‬ ‫ָׁהאב ִאיְך גִ ֶ‬ ‫דֹורְך‬ ‫וארין ְ‬ ‫אבין זֵ יי כַ לְ יָׁ א גִ ַימאכְ ט ֶדעם ַט ַעם‪ .‬וָ ִּ‬ ‫ָׁה ִ‬ ‫ילט ִּאין ַּמיין ְברֹויט‬ ‫אבין זֵ יי גִּ ִּ‬ ‫יפ ְ‬ ‫ָהאב זֵ יי גִּ יגֶ ְ‬ ‫עבן‪ָ .‬ה ִּ‬ ‫אבין‬ ‫ארט גִּ י ָטאן‪ְ .‬‬ ‫דֹורְך ֶדעם ָה ִּ‬ ‫אבין ָד ְ‬ ‫ֶדעם וָ ואס זֵ יי ָה ִּ‬ ‫ואסער ַּא ֶלע ַּט ֲע ִּמים (אּון ַּא ֶלע ֵריחֹות וְ כּו') אּון ֶסע‬ ‫אּון וַּ ֶ‬ ‫ילין ַּא ַּט ַּעם‪.‬‬ ‫ועלין ִּפ ִּ‬ ‫זֵ יי גִּ ַּ‬ ‫ימאכְ ט‪ַּ .‬אז וֶ וער ֶסע וֶ ועט וֶ ִּ‬ ‫אר ֶרעכְ ט גִּ יוָ ִּ‬ ‫וארין וָ ואס ֶסע ִּאיז ַּביי זֵ יי‬ ‫ִּאיז ַּביי זֵ יי ַּפ ְ‬ ‫ילה‪.‬‬ ‫אבין ַּא ַּט ַּעם פּון נְ ֵב ָ‬ ‫זָ אל ָדאס ָה ִּ‬ ‫כַּ ְליָ א גִּ יוָ ִּ‬ ‫וארין‪(ְ .‬ד ַּהיינּו ֶדער ַּט ַּעם אּון ִּדי ַּמ ְר ָאה אּון ֶדער‬ ‫אבין זֵ יי כַ לְ יָׁ א גִ ַימאכְ ט ֶדעם ֵר ַיח ַּאז ַּא ֶלע‬ ‫אּון ַאזֹוי ָׁה ִ‬ ‫יח)‪.‬‬ ‫ֵר ַּ‬ ‫יח פּון ֶח ְל ְבנָ ה‪ .‬אּון ַּאזֹוי‬ ‫אבן ַּא ֵר ַּ‬ ‫אלין ָה ְ‬ ‫ֵריחֹות זָ ִּ‬ ‫( ‪)5‬‬ ‫די דרייצנסטע מעשה ‪ -‬די זיבן בעטלערס‬ ‫❑ ביידע תשובות זענען ריכטיג‬ ‫וואס איז געווען דער גוטער לעבן פון דעם טויבן‬ ‫א‪.‬‬ ‫ה‪ .‬וואס האט די מדינה געהאט דורך דעם גארטן?‬ ‫בעטלער?‬ ‫❑ אריכות ימים‬ ‫❑ ער איז אסאך ארום געפארן‬ ‫❑ חיים טובים‬ ‫❑ ער האט געגעסן ברויט און געטרינקען וואסער‬ ‫❑ ביידע תשובות זענען ריכטיג‬ ‫❑ ער האט געגעסן אלע מיני מטעמים‬ ‫ו‪ .‬וואס האט דער מלך אכזר געטון?‬ ‫בהמשך המעשה‪ :‬וואס האט פאסירט צו די עשירים ווען‬ ‫ב‪.‬‬ ‫❑ כליא געמאכט דעם גארטן‬ ‫זיי האבן גענומען ברויט און וואסער פון דעם בעטלער?‬ ‫❑ כליא געמאכט זייער חיים טובים‬ ‫❑ זיי האבן געפילט אין דעם אלע טעמים און אלע ריחות‬ ‫❑ עס האט פאראכטן זייער מראה טעם וריח‬ ‫❑ ביידע תשובות זענען ריכטיג‬ ‫ז‪ .‬וואס האט פאסירט צו די עשירים ווען זיי זענען‬ ‫❑ ביידע תשובות זענען ריכטיג‬ ‫געקומען נאנט צו די מדינה פון דעם גארטן?‬ ‫מיט וואס האבן זיך בארימט די עשירים וואס דער‬ ‫ג‪.‬‬ ‫טויבער בעטלער האט פון זיי א הסכמה?‬ ‫❑ זיי האבן אוועק געווארפן זייער געלד‬ ‫❑ מיט זייער עשירות‬ ‫❑ ס'איז ביי זיי כליא געווארן די טעם‬ ‫❑ מיט זייער אריכות ימים‬ ‫❑ זיי האבן אנגעהויבן צו שרייען‬ ‫❑ מיט זייער חיים טובים‬ ‫וואס איז געווען אין דעם גארטן וואס דער בעטלער‬ ‫ד‪.‬‬ ‫ח‪ .‬האסטו געלערנט די מעשה פון די וואך?‬ ‫דערציילט זיי פון דעם?‬ ‫❑ איינמאל‬ ‫❑ פירות וואס האבן אלע טעמים וואס ס'איז דא‬ ‫❑ צווימאל‬ ‫אין דער וועלט‬ ‫❑ איך האב געוואלט‬ ‫❑ אלע מיני ריחות און אלע מיני מראות פון דער‬ ‫וועלט‬ ‫טיפער געטראכט‬ ‫ווען האט דער רבי דערציילט פון דעם טויבן בעטלער ?‬ ‫אוואו נאך ווערט דערמאנט אין ספורי מעשיות א"גארטן" ?‬ ‫אוואו נאך ווערט דערמאנט אין ספורי מעשיות פון א רייכע מדינה ?‬ ‫און מיט וועמען זענען געגאנגען די עשירים ביי די מעשה ? ‪ -‬און מיט וועמען זענען געגאנגען די עשירים ביי די אנדערע מעשיות ?‬ ‫תשובות אויף די מעשה פון די זיבן בעטלערס (‪)4‬‬ ‫ווען האט דער רבי דערציילט פון דעם בלינדן בעטלער ? ליל שבת קודש כ"ה אדר תק"ע (ימי מוהרנ"ת אות מ"ב)‬ ‫וויפל מאל ווערט דערמאנט אין ספורי מעשיות וועגן א "תינוק" ? (בלשה"ק) ‪ 3‬מאל ‪ -‬אין מעשה ג' דער חיגר‪ַ :‬אז ֶער ָהאט ַביי ֶדעם‬ ‫ַא ִקינְ ד ַמזִ יק גִ יוֶ וען‪ ,‬אין מעשה י"ב בעל תפילה דער קינד‪ ,‬און דא אין די מעשה פון די זיבן בעטלערס‬