gilyoines.com

באר חיינו · Be'er Chayeini

שבוע: ויצא (2026-11-16)

באר חיינו · Be'er Chayeini — ויצא (2026-11-16)

פתח את ה-PDF הורדה

הטקסט של גיליון זה

‫גליון רד'‬ ‫פרשת‬ ‫ויצא‬ ‫תשפ"ז‬ ‫דברות קודש‪................................................‬ב‬ ‫עם האדמו"ר מתורת חכם‪............................‬ד‬ ‫ויאמר יעקב אל לבן הבה את אשתי כי מלאו‬ ‫ימי ואבואה אליה (כט‪ ,‬כא)‪ .‬הקשה רש"י‬ ‫סיפורי קודש‪..............................................‬טז‬ ‫והלא קל שבקלים אינו אומר כן‪ ,‬אלא להוליד‬ ‫שיעור חדש ע"י רבינו שליט"א‪..................‬טו‬ ‫תולדות אמר כן‪ .‬פירוש כי יעקב אבינו ע"ה‬ ‫בקודש פנימה‪..............................................‬כ‬ ‫שופרי' דאדם קדמאה הי' מופשט כולו מעולם‬ ‫הזה‪ ,‬והי' בבחינת אדם הראשון קודם החטא‬ ‫שנאמר אצלו (בראשית ב‪ ,‬כה) ולא יתבוששו‪ ,‬וכמו תינוק קטן שלא מרגיש שום בושה אשר‬ ‫אמו מותרת לישון עמו כל זמן שאינו בוש (שו"ע אה"ע סימן כא סעי' ז)‪ .‬ע"כ העידה עליו‬ ‫התורה הקדושה שכיון לשם שמים ולא הי' בו שום צד יצה"ר כלל‪ ,‬שהרי אלו התיבות מלאו'‬ ‫ימי' ואבואה' אליה' נחתמו בס"ת הוי"ה‪ ,‬לרמז ולהעיד שהי' יעקב כולו קודש לה' ולא הרגיש‬ ‫בו שום קלות ח"ו‪ ,‬כי כיון לשם מצות פרו ורבו‪.‬‬ ‫ויאמר לבן הן לו יהי כדבריך (כט‪-‬ל‪ ,‬לד)‪ .‬פירש"י הלואי שתחפוץ בכך‪ .‬לכ' קשה הלא יעקב‬ ‫אע"ה הציע עסק הזה‪ ,‬ולא לבן‪ ,‬א"כ איך פירש"י שאמר לבן ליעקב הלואי שתחפוץ בכך‪.‬‬ ‫וי"ל בדרך צחות‪ ,‬כי לבן לא הי' סובל התמימות וה"אמת" של יעקב‪ ,‬כי לבן הי' אבי כל‬ ‫הרמאין‪ ,‬והשקר שונא את האמת‪ ,‬והי' חושק שיעקב יהי' ג"כ רמאי כמותו‪ ,‬ע"כ כשאמר יעקב‬ ‫כל אשר איננו נקוד וטלוא וגו' גנוב הוא אתי‪ ,‬ויאמר לבן הן לו יהי כדבריך שאמרת גנוב הוא‬ ‫אתי‪ ,‬הלואי שתחפוץ בכך להיות גנב רח"ל‪ ,‬ולא תהי' איש תם יושב אהלים‪.‬‬ ‫ויחר אף יעקב ברחל (כט‪ ,‬ב)‪ .‬כי ע"י חרון אף של יעקב נמתק הדין‪ ,‬ועי"ז נפקדה רחל‬ ‫אמנו‬ ‫א‬ ‫ויצא תשפ"ז‬ ‫אמנו בלידת יוסף ובנימין‪ ,‬וע"כ נרמז בס"ת [ויחר אף יעקב ברחל] ויאמר' התחת' אלקים'‬ ‫[אנכי] אותיות תמ"ר שרומז על יוסף בחי' צדיק כתמר יפרח (תהלים צב‪ ,‬יג)‪ ,‬וגם יוסף הצדיק‬ ‫אמר התחת אלקים אני (בראשית ל‪ ,‬ב)‪[ ,‬אשר] מ'נע מ'מך פ'רי ב'טן ר"ת ממפ"ב גימטריא‬ ‫בנימי"ן במספר מכוון‪ ,‬ולכן נרמז בנימין דייקא בר"ת מנע ממך פרי בטן‪ ,‬כי מאת ה' היתה זאת‬ ‫להאריך ימיה‪ ,‬כי מתה בסיבת לידת בנימין‪.‬‬ ‫ותקרא את שמו יוסף לאמר יסף ה' לי בן אחר (ל‪ ,‬כד)‪ .‬לכאורה קשה‪ ,‬כי קודם לזה אמרה‬ ‫טעם אחר על קריאת שם יוסף שהוא מלשון (בראשית ל‪ ,‬כג) אסיפה‪ ,‬כי אסף ה' את חרפתי‪.‬‬ ‫ועוד קשה למה קראה שמו יוסף על שם יסף ה' לי בן אחר‪ ,‬והלא עכשיו היתה צריכה להכיר‬ ‫טובה להקב"ה על בן זה‪ ,‬ואיך קראה לו שם כאילו שלא שמחה בחלקה זה‪ ,‬אלא שיוסיף ה'‬ ‫לה בן אחר‪.‬‬ ‫וי"ל שכיוונה על יוסף עצמו שיהי' נחשב כשני שבטים ונתקבלה תפלתה כמ"ש אצל מנשה‬ ‫ואפרים כראובן ושמעון יהיו לי (בראשית מח‪ ,‬ה)‪ .‬היינו שיוסף עצמו נחשב לב' שבטים‪ ,‬ובזה‬ ‫יסיר ה' את חרפתה‪ ,‬כי הי' לה שכם אחד יותר מבני השפחות‪ ,‬שמהם יצאו ב' שבטים‪ ,‬ומרחל‬ ‫אמנו ג' שבטים מנשה ואפרים ובנימין‪ ,‬נמצא כי ב' הנימוקים לקריאת שם יוסף טעם אחד הם‪.‬‬ ‫ותאמר הפעם אודה את ה' על כן קראה שמו יהודה ותעמד מלדת (כט‪ ,‬לה)‪ .‬י"ל ע"פ‬ ‫מ"ד במדרש לקח טוב‪ ,‬שמע אברהם בקולי‪ ,‬שאמרתי לו לך לך מארצך וממולדתך (בראשית‬ ‫יב‪ ,‬א)‪ ,‬ע"כ‪ .‬נמצא כי עקב אשר שמע אברהם בקולי קאי על הפסוק דלפניו דאמר (בראשית‬ ‫כו‪ ,‬ה) ונתתי לזרעך את כל הארצת האל‪ .‬ואפשר שזהו כוונת רש"י ז"ל שפירש על שמע אברהם‬ ‫בקולי "כשניסי" אותו ע"כ‪ .‬שקאי על נסיון של לך לך מארצך וגו' אל הארץ אשר אראך‪.‬‬ ‫ונרמז בס"ת עקב' אשר' שמע' אברהם' אותיות מער"ב‪ ,‬לרמז שהלך מעבר הנהר שהוא במזרח‪,‬‬ ‫נתנדב ע"י ידידינו עוז ראש וראשון לכל קדשי בית סקאליע‬ ‫ר' לייב בער ראזענבערג הי"ו‬ ‫ראש הקהל ד'קהלתינו הק'‬ ‫ויה"ר שבזכות הפצת תורת רבוה"ק יזכה לכל טוב מתוך שמחה והרחבת הדעת‬ ‫ויצא תשפ"ז‬ ‫ב‬ ‫לכוון "מערב" (כי ארץ ישראל היא במערבא של עבר הנהר)‪ ,‬בשביל לעשות רצונו יתברך‪.‬‬ ‫וישמר משמרתי מצותי חוקותי ותורותי זהו ג"כ טעם על נתינת הארץ לאברהם וזרעו‪ ,‬ע"ד‬ ‫דאיתא בספר תהלים (קה‪ ,‬מד) ויתן להם ארצות גוים ועמל לאומים יירשו בעבור ישמרו חקיו‬ ‫ותורותיו ינצורו‪.‬‬ ‫אכן יש ה' במקום הזה ואנכי לא ידעתי (כח‪ ,‬טז)‪ .‬י"ל ע"פ מ"ש חז"ל (ב"ר פע"ט פ' ח) עה"פ‬ ‫(בראשית לג‪ ,‬כ) ויקרא לו אל אלקי ישראל‪ .‬אמר [יעקב אע"ה] אתה אלוה בעליונים ואני אלוה‬ ‫בתחתונים‪ .‬היינו כי הקב"ה משרה שכינתו על הצדיק שהם מרכבה לשכינה‪ .‬אבל כאן נאמר‬ ‫(בראשית כח‪ ,‬יג) והנה ה' נצב עליו‪ ,‬הרי בהכרח שהי' השראת השכינה והתגלות אלקות במקום‬ ‫הזה בגילוי נפלא ונורא‪ ,‬וזה שאמר יעקב אע"ה אכן יש ה' במקום הזה‪ ,‬כי ואנכי לא ידעתי‪,‬‬ ‫ה"אנכי" אינו ניכר כאן כלל וכלל‪ ,‬ר"ל שאני בטל במציאות לגמרי ואיני ניכר כאן כלל‪ ,‬כמשל‬ ‫הירח נגד השמש שאינו ניכר כלל וכלל‪.‬‬ ‫ויעקב הלך לדרכו ויפגעו בו מלאכי אלקים (לב‪ ,‬א)‪ .‬הנה כל איש הישראלי נקרא בשם יעקב‪,‬‬ ‫וכשהוא הולך בדרך התורה אז הוא בבחי' הלך לדרכו כמ"ש (תהלים קיט‪ ,‬א) אשרי תמימי דרך‬ ‫ההולכים בתורת ה'‪ ,‬ויפגעו בו מלאכי אלקים ע"פ אמרם ז"ל (ברכות כו‪ ):‬אין פגיעה אלא תפלה‪,‬‬ ‫היינו שמלאכי אלקים מתפללים בעבורו שיצליח בדרכו‪ ,‬כי מלאכי אלקים עולים ויורדים בו‪ ,‬ר"ל‬ ‫שהמלאכים יש להם עלי' ע"י בני ישראל כשעוסקים בתורה‪.‬‬ ‫כל אשר איננו נקוד וגו' גנוב הוא אתי ויאמר לבן הן לו יהי כדבריך (כט‪ ,‬לד)‪ .‬פירש"י‬ ‫הל ואי שתחפוץ בכך‪ .‬לכ' קשה הלא יעקב אע"ה הציע עסק הזה‪ ,‬ולא לבן‪ ,‬א"כ איך פירש"י‬ ‫שאמר לבן ליעקב הלואי שתחפוץ בכך‪ .‬וי"ל בדרך צחות‪ ,‬כי לבן לא הי' סובל התמימות‬ ‫וה"אמת" של יעקב‪ ,‬כי לבן הי' אבי כל הרמאין‪ ,‬והשקר שונא את האמת‪ ,‬והי' חושק שיעקב‬ ‫יהי' ג"כ רמאי כמותו‪ ,‬ע"כ כשאמר יעקב כל אשר איננו נקוד וטלוא וגו' גנוב הוא אתי‪ ,‬ויאמר‬ ‫לבן הן לו יהי כדבריך שאמרת גנוב הוא אתי‪ ,‬הלואי שתחפוץ בכך להיות גנב רח"ל‪ ,‬ולא תהי'‬ ‫איש תם יושב אהלים‪.‬‬ ‫חלק מהוצאת הגליון נתנדב‬ ‫ע"י ידידינו עוז בנש"ק‬ ‫הרב סנדר אשכנזי שליט"א‬ ‫יו"ר ארגון 'משמחי לב'‬ ‫לרגל שמחת נישואי בתו הכלה תחי' למז"ט בשעטומ"צ‬ ‫ויה"ר שבזכות הפצת תורת רבוה"ק‪ ,‬יזכה לראות רב נחת דקדושה מתוך שמחה והרחבת הדעת‬ ‫ג‬ ‫ויצא תשפ"ז‬ ‫תוכן ענינים מתוך שני ביקורי הוד של‬ ‫כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫אצל כ"ק האדמו"ר מתורת חכם שליט"א‬ ‫ב' לך לך וא' וירא תשפ"ז – בעת 'מסע הקודש לארה"ק'‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬ער האט געהאט א ישיבה‪ ,‬הגאון רבי‬ ‫האדמו"ר מתורת חכם‪ :‬נו‪ ,‬מ'טוט נאך היינט 'ברית‬ ‫אפרים זלמן מרגליות זצ"ל איז געווען זיין תלמיד‪.‬‬ ‫כהונת עולם'?‬ ‫ער איז געווען א גאון עולם‪ ,‬ס'איז דא א ספר פון אים‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬יא‪ .‬איר האט געזען אמאל דעם‬ ‫'שו"ת זכרון כהונה'‪ ,‬ער איז זיך דארט מפלפל מיט‬ ‫קונטרס 'פאר לכהן' וואס כ'האב געשריבן? כ'פיר‬ ‫אלע גרעסטע תלמידים הבעל שם בנגלה ובנסתר‪.‬‬ ‫דארט ממש ביי די האנט‪ ,‬אז יעדער זאל קענען‬ ‫דער זיידע ז"ל האט דערציילט‪ ,‬אז אין פוילין האט‬ ‫פארשטיין פשוט‪ .‬כ'האב געטראכט‪ ,‬אז ס'איז מיר‬ ‫ער נישט געוואוסט אז ער איז אן אייניקל פונעם‬ ‫גרינגער אריינזאגן די שיעורים אין א טעיפ‪-‬‬ ‫'ברית כהנת עולם'‪ .‬שפעטער ווען ער איז קיין ווינא‪,‬‬ ‫ריקארדער און שפעטער זאל מען עס פארשרייבן‪.‬‬ ‫איז צוגעקומען צו אים א רוסישער איד וואס האט‬ ‫האדמו"ר מתורת חכם‪ :‬דער רבי דארף עס מאכן!‬ ‫זיך אויסגעקענט אין יוחוס און ער האט אים‬ ‫ס'איז א חשוב'ע ספר אבער רוב מענטשן לערנען‬ ‫אויפגעוויזן אז ער איז אן אייניקל‪ .‬ווען ער איז‬ ‫נישט דעם ספר‪ ,‬ס'איז צו שווער‪ .‬אויב דער רבי וועט‬ ‫געוואויר געווארן האט ער געמאכט א סעודה‪.‬‬ ‫עס פארלערנען‪ ,‬וועט דער עולם אנהייבן לערנען אין‬ ‫למעשה שפעטער האט מען טאקע געטראפן אין די‬ ‫דעם‪ .‬דער רבי מוז פארלערנען שיעורים אויף דעם!‬ ‫כתבים פון הרה"ק רבי אליעזר חיים מיאמפאלי‬ ‫זי"ע‪ ,‬ווי ער שרייבט קלאר אז ער איז אן אייניקל‬ ‫דער מחבר איז דאך געווען א קדוש ישראל! ער איז‬ ‫פונעם ברית כהנת עולם‪.‬‬ ‫דאך נעבעך אוועק אלס יונגערמאן רח"ל‪.‬‬ ‫די גאנצע ספר איז 'גילויים נפלאים'‪ ,‬בפרט אין‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬ווען ער איז געווען צוועלף יאר איז‬ ‫דריטן מאמר ווי ער רעדט פון 'עניני ע"ב שמות'‪.‬‬ ‫זיין טאטע דערטראנקען געווארן אין וואסער ל"ע‪,‬‬ ‫ס'איז אפן רוח הקודש‪ .‬הרה"ק ר' שמעון‬ ‫און ער האט זיך געשטעלט זאגן א הספד‪ ,‬און‬ ‫זשעליכאווער זי"ע האט דאך אויף אים געזאגט‬ ‫געזאגט א מליצה פון 'חד גדיא'‪' :‬ואתא מיא וכבא‬ ‫(סנהדרין כב‪" ):‬אין אשה מגלה אלא לבעלה"‪ ,‬די‬ ‫לנורא' און דער עולם האט געוויינט‪ .‬זיין שווער האט‬ ‫תורה האט זיך פאר אים געעפנט אלע סודות‪.‬‬ ‫געהייסן הרב דוב בער מרגליות זצ"ל‪ ,‬א רב אין‬ ‫מעזריטש‪ .‬כ'ווייס נישט ווער דאס איז פונקטליך‪.‬‬ ‫והראה לו רבינו שליט"א בפנים כמה מאמרי קודש‪,‬‬ ‫ולמדו ביחד בסוגיות העמוקות בפנימיות התורה‬ ‫הרב ישראל אבבוך משב"ק האדמו"ר מתורת חכם‪:‬‬ ‫א גרויסער עילוי געווען‪ .‬ביי די צוועלף יאר האט ער‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬דער זיידע ז"ל האט אמאל געזאגט‬ ‫שוין געהאט א דרשה בפנימיות התורה‪ ,‬דארטן אין‬ ‫אויף די חז"ל (ברכות כב‪" ):‬אין עמידה אלא תפילה‬ ‫קאריץ‪ ,‬וואס אפילו די לומדים האבן נישט‬ ‫שנאמר אל המקום אשר עמד שם"‪ ,‬וואס איז דאס‬ ‫פארשטאנען!‬ ‫ויצא תשפ"ז‬ ‫ד‬ ‫האט געזאגט תורה‪ ,‬פלעגט ער זאגן אזוי‪" :‬פודינו‬ ‫תפילה? מעלה מ"ן‪ ,‬מוריד מ"ן‪ .‬האט מען אזוי‪ :‬די‬ ‫ומצלנו מעולם הוא שמך‪ ,‬השם נפשנו בחיים ולא נתן‬ ‫ע' און מ' פון "עמד" און די ד' צעטיילט אין די צוויי‪,‬‬ ‫למוט רגלנו‪ ,‬משה אמת ותורתו אמת‪ ,‬ולקחת שתי‬ ‫האסטו ע"ב‪ ,‬מ"ב‪.‬‬ ‫אבני שהם ופתחת עליהם שמות בני ישראל"‪ ,‬אלס‬ ‫האדמו"ר מתורת חכם‪ :‬דער בעל שם האט דאך‬ ‫די צירופים פון שמ"ה‪ .‬כדי צו קענען מחדש זיין‬ ‫געזאגט אז מ'דארף מייחד זיין עולמות‪ ,‬מ'דארף‬ ‫דורכדעם‪.‬‬ ‫זען אין יעדע אות 'עולמות‪ ,‬נשמות‪ ,‬אלוקות'‪.‬‬ ‫האדמו"ר מתורת חכם‪ :‬רבי אברהם אבולעפיא‬ ‫הרה"ק ר' אייזיק'ל זידיטשויבער האט געלערנט‬ ‫ברענגט‪ ,‬אז יעדע דריי שמות איז א ראש תוך סוף‪.‬‬ ‫פשט אז דאס מיינט ב'ריאה י'צירה ע'שיה‪ .‬אנדערע‬ ‫ער ברענגט אז למשל ו' ה' ו'‪ ,‬ער גייט אראפ צו די‬ ‫זאגן אנדערע פשטים אין דעם‪ ,‬הרה"ק דער‬ ‫ק"ז‪ ,‬י' ל' י' ל' ו' און ער זאגט אז דאס איז א ראש תוך‬ ‫הארנסטייפלער זי"ע האט א שיינער בריוו אויף‬ ‫סוף‪ ,‬נאכדעם נאכאמאל ראש תוך סוף‪.‬‬ ‫דעם‪.‬‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬ס'איז דא אויך טבלאות אין ספר‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬וואו איז געדרוקט דער בריוו?‬ ‫'קהלת יעקב' [מאת הגאון המקובל רבי יעקב צבי‬ ‫האדמו"ר מתורת חכם‪ :‬ס'איז געדרוקט אין 'פלא‬ ‫יאליש זצ"ל]‪ .‬ס'איז דא א ראי' אז רש"י האט‬ ‫יועץ' צום סוף‪ .‬אן אינטערעסאנטע בריוו‪ .‬ס'איז‬ ‫געקענט דעם שם ע"ב‪ ,‬אין מסכת סוכה (מה‪):‬א‪.‬‬ ‫געווען א קאצקער חסיד הגאון המקובל רבי מעשיל‬ ‫ס'איז דא כמה וכמה ראיות אז רש"י האט געוואוסט‬ ‫געלבשטיין ז"ל בעמח"ס 'תפלה למשה'‪ ,‬ער‬ ‫דעם זוהר הקדוש‪ .‬מ'האט עס גערופן 'מדרש‬ ‫ברענגט אז דער בעל שם טוב זאגט‪ ,‬ס'איז דא ג'‬ ‫הנעלם'‪.‬‬ ‫שמות פון שם ע"ב‪ ,‬יעדע דריי שמות פונעם שם‬ ‫כ'זאג כסדר פאר די מחנכים‪ :‬מ'דארף לערנען זוהר‬ ‫ע"ב‪ .‬ער האט געהייסן 'משה הלל מעשיל'‪ .‬זאגט‬ ‫הקדוש! אפילו די קבלה שטיקלעך וואס מען‬ ‫ער‪ ,‬אז אין דער שם ע"ב‪ ,‬מ' ה' ש'‪ ,‬ה' ל' י' ל' מ' ש'‬ ‫פארשטייט נישט‪ ,‬ווער ס'פארשטייט נישט‬ ‫ל'‪ .‬משה איז מ' ש' ה'‪ ,‬הלל איז ל' ל' ה'‪ ,‬און מעשיל‪,‬‬ ‫פארשטייט נישט‪ ,‬אבער די יראת שמים‪ ,‬די אהבת‬ ‫די ערשטע דריי שמות ע' ל' מ'‪ .‬די דריי שמות‬ ‫התורה‪ ,‬די יראה עילאה וואס די זוהר הקדוש‬ ‫פונעם שם ע"ב‪ .‬אזוי איז אלעס‪ ,‬די גאנצע שם ע"ב‪.‬‬ ‫ברענגט אראפ‪ ,‬זעהט מען נישט אין ערגעץ‪ .‬אז‬ ‫טאקע הגאון המקובל רבי אברהם אבולעפיא זצ"ל‬ ‫מ'לערנט נישט קיין זוהר הקדוש היינטיגע צייטן‬ ‫ברענגט‪ ,‬אז יעדע דריי שמות פון ע"ב צוזאמען איז‬ ‫וויאזוי קען מען זיך האלטן? וויאזוי קען מען זיך‬ ‫א גרויסע זאך‪ .‬קבוצות פון דריי דריי דריי‪.‬‬ ‫האלטן? אז מ'לערנט זוהר איז מען מהרהר בתשובה‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬ס'איז ידוע אז מ' ה' ש'‪ ,‬אויב מ'איז‬ ‫יעדע רגע‪ ,‬ס'איז דאך א מורא'דיגע זיכוך!‬ ‫דאס מכוון‪ ,‬איז מען זוכה מחדש צו זיין צו חידושי‬ ‫תורה‪' ,‬תשמעו אל מצותי'‪ ,‬אין די א"ל איז דא דער‬ ‫_______________________‬ ‫מ' ה' ש'‪ .‬דער זיידע זצ"ל פלעגט זאגן תורה‪ ,‬אין‬ ‫א‪ .‬וז"ל‪ :‬אני והו ‪ -‬בגימטריא אנא ה' ועוד משבעים‬ ‫מעזיבוזש איז געווען דער מנהג אז מ'געבט א‬ ‫ושתים שמות הן הנקובים בשלש מקראות הסמוכין‬ ‫פסוק און אויף דעם זאגט מען תורה‪.‬‬ ‫בפרשת ויהי בשלח ויסע וגו' ויבא בין מחנה ויט משה‬ ‫האדמו"ר מתורת חכם‪ :‬א חסיד זאגט א פסוק און‬ ‫את ידו ושלשתן בני שבעים ושתים אותיות ומהן שם‬ ‫המפורש אות ראשונה של פסוק ראשון ואחרונה של‬ ‫אויף דעם זאגט מען תורה?‬ ‫אמצעי וראשונה של אחרון וכן בזה הסדר כולן השם‬ ‫הרב ישראל אבבוך‪ :‬יא‪ .‬אויך ביים רבי'ן שליט"א‬ ‫הראשון והו וי"ו של ויסע ה"א דכל הלילה וי"ו ושם‬ ‫היינט צוטאג'ס גייט עס אזוי‪.‬‬ ‫השלשים ושבע הוא אני אל"ף דמאחריהם ונו"ן‬ ‫ראשון דהענן בחשבון של מפרע ויו"ד דרוח קדים‪.‬‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬כ'געדענק אז איידער דער זיידע ז"ל‬ ‫ה‬ ‫ויצא תשפ"ז‬ ‫אבער ליידער איז ער נסתלק געווארן יענעם יאהר‪.‬‬ ‫חוץ מזה‪ ,‬ס'זענען דא זאכן וואס שטייט אין זוהר‬ ‫דער סאטמאר רב האט געזאגט ביי די כל נדרי דרשה‬ ‫און כתבי אר"י וואס אויך קליינע קינדער וואס‬ ‫תשכ"ו‪ ,‬אז יעדע זעכציג יאר איז א 'שנת פקידה'‪ .‬נו‪,‬‬ ‫לערנען חומש דארפן וויסן! ווייל אויב נישט‪ ,‬קען‬ ‫שנת תשפ"ו איז געווען א שנת פקידה‪ ,‬זעכציג יאר‬ ‫ער האבן קשיות אויף די תורה‪ ,‬ער שעמט זיך צו‬ ‫שפעטער‪.‬‬ ‫פרעגן‪ ,‬ער זאגט נישט‪ .‬אין זוהר‪ ,‬איז 'ילמוד סתום‬ ‫מ'זעהט אז אלעס וואס דער זוה"ק זאגט‪ ,‬איבער די‬ ‫מן המפורש'‪ ,‬מען ווייזט אן דא און דארט‪ ,‬זעט מען‬ ‫זמן איידער משיח וועט קומען‪ ,‬איז טאקע געשען‪ :‬די‬ ‫אז אלעס איז א גאנצער חשבון‪ ,‬זעט מען אז דער‬ ‫'תרעין דחכמות' האט זיך געעפנט שנת ת"רב‪ ,‬און‬ ‫אייבערשטער פירט די וועלט‪ ,‬דבר לקדמותו‪,‬‬ ‫ס'האלט זיך אין איין עפענען‪ .‬ס'איז נישטא קיין‬ ‫אלעס איז חשבונות פון פריער!‬ ‫בריאות חדשות‪ ,‬אבער אלעס קומט פון וואס איז‬ ‫ער ברענגט ערגעץ אויך די כוונות פון די מקוה וואס‬ ‫שוין דא‪' .‬אין כל חדש תחת השמש'‪ ,‬איז פשט‪ ,‬אז‬ ‫ווערט געברענגט בשם הבעל שם טוב‪ .‬ס'איז דא‬ ‫מ'קען מוציא זיין דבר מתוך דבר‪.‬‬ ‫פארשידענע כוונות‪ .‬כ'האב מקבל געווען פונעם‬ ‫האדמו"ר מתורת חכם‪ :‬ס'איז דא א בריוו פון אמרי‬ ‫זיידן ז"ל אז דער גרעסטער מיתוק אין אלע ענינים‪,‬‬ ‫אמת (מכתב יב) אז די גמרא זאגט 'פסח שבשלו‬ ‫איז די פינף טבילות‪ ,‬וואס ערשטע טבילה איז דאך‬ ‫בחמי טבריא חייב'‪ ,‬פרעגט ער די קשיא‪ ,‬קרבן פסח‬ ‫דער מילוי פון שם אקי"ה‪ .‬און ער פלעגט אלעמאל‬ ‫מוז דאך זיין צלי אש‪ ,‬וויאזוי קען זיין מ'האט עס‬ ‫זאגן אז די עיקר כוונה איז טאקע דער מילוי אקי"ה‬ ‫געקאכט בחמי טבריה? זאגט ער‪' ,‬אין כל חדש תחת‬ ‫גימטריא מקוה‪ ,‬קנ"ה‪ .‬אבער מ'דארף אויך‬ ‫השמש' און אזוי ווי היינט קען מען נעמען וואסער‬ ‫אינזינען האבן 'איך וועל זיין גוט‪ ,‬רבונו של עולם‬ ‫מיט א פערליך‪ ,‬איז זיכער אז דעמאלטס האט מען‬ ‫איך וויל זיין גוט'‪ ,‬אז נישט פעלט דער נשמה‬ ‫אויך געקענטג‪.‬‬ ‫דערפון‪ .‬און 'אז מ'וויל זיין גוט' געבט מען א גרויסע‬ ‫כח פון הימל‪' ,‬בדרך שאדם רוצה לילך מוליכין‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬רבי מאיר זאגט (אבות ו‪ ,‬א) "הלומד‬ ‫אותו'‪ ,‬אתי רצון ואיתי רצון‪.‬‬ ‫נאכדעם הייבט זיך אן נאכאמאל דעם שם אקי"ה‬ ‫_________________‬ ‫א' ג' ל' א'‪ ,‬דאס ווייזט אביסל דינים‪ ,‬גבורות‪ .‬וואס‬ ‫ב‪ .‬בשם משמואל פר' כי תצא תרע"ה ד"ה וידוע עוד‬ ‫הייסט? ס'הייבט זיך אן אז מ'וויל טאקע זיין גוט‪,‬‬ ‫למבינים ‪:‬וכמו שהגיד הרב הקדוש מהר"י מווארקא‬ ‫אבער נאכדעם הייבט זיך אן די מניעות און די‬ ‫זצ"ל בהא דאיתא בזוה"ק (ח"א קי"ז א) בשית מאה‬ ‫נסיונות‪ .‬נאכדעם מאכט מען פון דעם א' ג' ל' ד'‪,‬‬ ‫שנין לשתיתאה יתפתחו תרעין דחכמתא לעילא‬ ‫ומבועי דחכמתא לתתא‪ ,‬והגיד הוא זצללה"ה שכן הי'‬ ‫פארוואס? ווייל מ'קען נאר מוליד זיין מצוות‬ ‫אלא באשר היו ישראל אז בלתי ראויין לה נמסרה‬ ‫ומעשים טובים אויב ס'איז דא מניעות‪ ,‬דעמאלטס‬ ‫החכמה לחיצונים‪ ,‬ומזה בא שמאז נתחדשה להם‬ ‫איז דא א הולדה‪.‬‬ ‫הרבה חכמה בחכמת הטבע‪ .‬וכשנאמרו הדברים לפני‬ ‫כ"ק זקני האדומו"ר הגדול זצללה"ה מקאצק קלסם‬ ‫נו‪ ,‬וואס איז די מעשה‪ ,‬משיח איז נאכנישט‬ ‫ואמר להמגיד לו כ"כ מרגניתא טבא הוה בידך וזה‬ ‫געקומען?‪ ...‬אין זוהר הק' (סוף פרשת וירא)‬ ‫איזה ימים שהנך פה ולא הגדת לי‪.‬‬ ‫שטייט אז די 'גזירת הגלות' איז נאר 'אלף שנה'‪,‬‬ ‫און נאכדעם יעדע 'זעכציג יאר' איז אן עת פקידה‪.‬‬ ‫ג‪ .‬בגמ' פסחים מא‪ .‬אמר רב חסדא‪ ,‬המבשל בחמי‬ ‫טבריא בשבת פטור‪ ,‬פסח שבשלו בחמי טבריא חייב‪.‬‬ ‫לויט דעם חשבון קומט אויס אז 'שנת תשפ"ו' איז‬ ‫ותמהו רבים‪ ,‬הלא הפסח נפסל ביציאתו מחומות‬ ‫אויך זעכציג יאר‪ .‬כ'געדענק אלס יונגל האט מען‬ ‫ירושלים‪ ,‬ומה מקום לדון על בישול בחמי טבריא‪.‬‬ ‫געשמועסט אז 'שנת תשכ"ו' איז א זמן פקידה‪,‬‬ ‫ובאמרי אמת (מכתב יב) תירץ‪ ,‬דמיירי באופן שהביא‬ ‫פארדעם בשנת תרנ"ו האט דער שינאווא רב זי"ע‬ ‫חמי טבריה לירושלים בטרמוס‪ ,‬ולא רק שאין המים‬ ‫געזאגט‪" :‬אויב זאל איך עס דערלעבן‪ ,‬וועל איך‬ ‫מצטננים בכלי זה‪ ,‬אלא אפי' נחשבים לכלי ראשון‪.‬‬ ‫אויספועל'ן אז משיח זאל קומען דאס יאהר"‪,‬‬ ‫ויצא תשפ"ז‬ ‫ו‬ ‫האדמו"ר מתורת חכם‪ :‬אמאל איז ער מפרש די‬ ‫תורה לשמה זוכה לדברים הרבה"‪ .‬מ'זעהט אז‬ ‫גאנצע מציאות אז אלעס איז 'ערכיי כינויים'‪ ,‬אלעס‬ ‫רש"י האט געוואוסט אז 'פעניצילין' קען אויסהיילן‬ ‫איז נאר א בחינה כלפי א צווייטע בחינה‪ ,‬אבער אלעס‬ ‫א מכה‪ .‬רש"י זאגט (שבת סו‪ ):‬אז מען פלעגט‬ ‫מיינט מען אלוקות‪ ,‬וואס דער אייבערשטער האט‬ ‫ארויפלייגן אויף א מכה א 'מטבע'‪.‬‬ ‫געמאכט כלפי דעם מענטש (עי' תניא‪ ,‬שער היוחוד‬ ‫האדמו"ר מתורת חכם‪ :‬כ'האב געהערט פון‬ ‫והאמונה פ"ה)‪.‬‬ ‫קרעטשניפער רבי ז"ל אז הרה"ק ר' מרדכי'לע‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬דער קאזשניצער מגיד ברענגט אסאך‬ ‫נאדווערנער זי"ע האט יעדע וואך געהאלטן די קוגל‬ ‫מאל אזא השגה אין זיינע ספרים‪ ,‬אז ווען מ'איז‬ ‫און געזאגט אז די קוגל איז פעניצילין!‪...‬‬ ‫מקיים די תרי"ג מצוות‪ ,‬ווערט א קומה שלימה‪ ,‬קומט‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬דאס יאר איז דאך 'ראשו כתם פ"ז'‪,‬‬ ‫די השפעה פונעם קו‪ ,‬און דארטן האבן נישט די‬ ‫ס'קען נאך זיין פון כתר‪.‬‬ ‫אומות העולם קיין אחיזה‪ .‬אבער טאמער פון ארום‬ ‫און ארום‪ ,‬קענען יענע חברה אויך יונק זייןה‪.‬‬ ‫האדמו"ר מתורת חכם‪' :‬ברוך שאמר' איז אויך פ"ז‬ ‫תיבות‪ ,‬פון הימל האט מען עס דאך‬ ‫האדמו"ר מתורת חכם‪' :‬אף חובב עמים'‪ .‬מ'גייט אין‬ ‫אראפגעווארפןד‪...‬‬ ‫'אריך'‪' ,‬זעיר אנפין'‪ ,‬דאס איז 'אלוקי ישראל'‪ ,‬דאס‬ ‫איז כלל ישראל‪ ,‬אף 'אריך'‪ ,‬איז 'חובב עמים'‪ ,‬דארטן‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬מ'ווייסט דאך אלעמאל אין קבלה‪,‬‬ ‫קען מען צוקומען צו דער עתיק‪ ,‬וואס זעיר אנפין איז‬ ‫אז די אלע 'כינויים'‪ ,‬האבן א 'שם המושאל' אויך‪.‬‬ ‫מקושר מיט עתיק‪ ,‬קען זיין נאך העכער‪ .‬ס'שטייט‬ ‫האט מיר איינער געפרעגט‪ ,‬אז ער פארשטייט‬ ‫עבדים היינו לפרעה במצרים‪ .‬פרעה איז 'אריך'‪ ,‬און‬ ‫נישט‪ :‬איז דאס אזוי אדער אזוי?‪...‬‬ ‫אין אריך קען זיין אן אחיזה אין די אחוריים פון אריך‪,‬‬ ‫אבער ויוציאנו ה' אלוקינו‪ ,‬דאס איז אבא ואמא‪ ,‬און‬ ‫__________________________‬ ‫________________‬ ‫ד‪ .‬במשנ"ב סימן נא‪ ,‬א‪' :‬שבח זה תקנוהו אנשי כנה"ג‬ ‫ע"י פתקא דנפל מן שמיא ומצאוהו כתוב בו ויש בו‬ ‫ה‪ .‬עי' עבודת ישראל בביאור הגדה (ד"ה הא לחמא)‪,‬‬ ‫פ"ז תיבות וסימנו ראשו כתם פז ר"ל ראש התפלה‬ ‫וכן בפרשת בהעלותך (ד"ה בעלותך) ועי' גבורת ה'‬ ‫הוא ברכה של פ"ז תיבות ע"כ אין לגרוע ולא להוסיף‬ ‫(הגדה)‪ ,‬ופירוש הליקוטים מרב האי גאון (נר ישראל ד)‪.‬‬ ‫על פ"ז תיבות'‪.‬‬ ‫בית כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫‪4433 – 18 Ave. – 347 – 452 – 5788‬‬ ‫והדליקו נרות בחצרות קדשיך‬ ‫הננו בזה להודיע לקהל אנ"ש ובאי חצר קדשינו אודות‬ ‫הדלקת נרות חנוכה‬ ‫ע"י כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫יתקיים אי"ה מיום א' עד ו' ‪ -‬בשעה‪9:30 :‬‬ ‫~ בהיכל בית מדרשינו ~‬ ‫ויצא תשפ"ז‬ ‫ז‬ ‫השם שלא נתננו טרף לשיניהם"‪ ,‬ר"ת 'שנטל'‪ ,‬כ'האב‬ ‫פנימיות אבא ואמא דאס איז עתיק‪ ,‬דורכדעם‬ ‫געקלערט‪ ,‬די גמרא (סוטה ד‪ ):‬זאגט 'כל המזלזל‬ ‫וועט מען ניצול‪.‬‬ ‫בנטילת ידים נעקר מן העולם'‪ ,‬איז "ברוך השם שלא‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬אינטערסאנט‪ ,‬שטייט א פסיק‪,‬‬ ‫נתננו טרף לשיניהם"‪ ,‬אז בזכות וואס "שנטל" איז‬ ‫וחרה | אף‪ ,‬פארוואס שטייט א פסיק? ס'איז דאך‬ ‫'שלא נתננו טרף לשיניהם'‪.‬‬ ‫נישט קיין צוויי תיבות וואס מ'קען מאכן איינס‬ ‫האדמו"ר מתורת חכם‪ :‬ס'שטייט אין שבחי בעל שם‬ ‫דערפון? נאר אפילו ווען ס'איז וחרה‪ ,‬איז ה' בכם‪...‬‬ ‫טוב (אות קעב)‪ ,‬אז ס'איז געווען עפעס א תלמיד‬ ‫האדמו"ר מתורת חכם‪ :‬רבי פינחס'ל קאריצער‬ ‫חכם‪ ,‬וואס ער האט נישט געהאט קיין תיקון ביים‬ ‫זאגט דאך‪ ,‬אשמנו בגדנו‪ ,‬וואס איז דאס לשון‬ ‫אר"י‪ ,‬און די בעל שם טוב האט אים יא מתקן געווען‪.‬‬ ‫רבים? זאגט ער אז א איד האט געזינדיגט‪ ,‬איז‬ ‫דער בעל שם טוב האט אים געפרעגט וואס איז געווען‬ ‫דאך דאס אלץ פונעם כח פונעם אייבערשטן‪,‬‬ ‫דיין חטא‪ ,‬האט ער געזאגט‪ ,‬ער האט עובר געווען אלע‬ ‫קומט אויס אז אשמנו לשון רבים‪ ,‬ווייל די שכינה‬ ‫עבירות שבתורה‪ ,‬אבער זיין ערשטע חטא איז געווען‬ ‫איז אויך געווען מיט אים בשעת החטא‪ ,‬ווייל דורך‬ ‫אז ער האט נישט געוואשן נטילת ידים‪ .‬און דאס איז‬ ‫וועמענ'ס כח האט ער געזינדיגט‪ .‬רבי נחמן זאגט‬ ‫אזוי חמור אין שמים אז דאס האט אים געברענגט‬ ‫(חיי מוהר"ן‪ ,‬תר"י) 'ויגש אליו יהודה'‪ ,‬א יוד קען‬ ‫שפעטער צו אלע עבירות‪ .‬נטילת ידים איז די עיקר‪,‬‬ ‫טענה'ן "בי אדוני"‪ ,‬אז דער אייבערשטער די‬ ‫ער האט נישט געקענט אפילו האבן א תיקון בזמן‬ ‫שכינה איז דאך אין מיר אויך‪ ,‬אז אפילו איך האב‬ ‫אר"י‪ ,‬און 'נטילת ידים' האט שלמה המלך האט מתקן‬ ‫געזינדיגט איז דאך די שכינה דארט געווען‪ ,‬חוץ‬ ‫געווען (עירובין כא‪ ,):‬און דאס איז די זאך‪.‬‬ ‫למקומה של אדם‪ .‬ס'איז גלות השכינה‪ ,‬אבער די‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬שלמה המלך איז דאך 'ויחכם מכל‬ ‫שכינה איז געווען דארטן אין סוד הגלות און מכח‬ ‫אדם' (מלכים א‪ ,‬ה)‪ ,‬און "החכמה תחיה" (קהלת ז‪ ,‬יב)‬ ‫דעם קען ער תשובה טון און ער קען מתקן זיין‪.‬‬ ‫און שלמה המלך האט מתקן געווען 'נטילת ידים'‪,‬‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬ס'שטייט (תהילים קכד‪ ,‬ו) "ברוך‬ ‫קומט‬ ‫חברת אבות ובנים דחסידי סקאליע‬ ‫מודעה חשובה‬ ‫מיט פרייד טוהן מיר מודיע זיין פאר אלע חשובע עלטערן שיחי'‪,‬‬ ‫אז בעזהשי"ת וועט אויך היי‪-‬יאר זיין צוגעשטעלט די בארימטע פראגראם‬ ‫אבות ובנים‬ ‫בהיכל בית מדרשינו‬ ‫יעדן מוצאי שבת קודש‬ ‫משעה ‪ 7:30‬ביז ‪8:30‬‬ ‫~ געשמאקע גורלות און פרייזעס וועלן פארטיילט ווערן פאר די חשובע קינדער ~‬ ‫ח‬ ‫ויצא תשפ"ז‬ ‫_____________________‬ ‫קומט אויס אז דורך נטילת ידים קומט מען צו חיות‪.‬‬ ‫שהידים של משרע"ה בעצמם היו נעשים כשני‬ ‫האדמו"ר מתורת חכם‪ :‬ס'שטייט (ע"ח שער א"ק)‬ ‫לוחות ויו"ד האצבעות שלו ה' מימין וה' משמאל‪ ,‬היו‬ ‫מאירים לישראל ומשם היו יכולים להשיג התורה‬ ‫די רמז אז די ידים פון א"ק (א'דם ק'דמון) איז‬ ‫כולה‪ .‬אך מחמת שדחו בידים ורצו לשמוע ע"י‬ ‫אויפגעהויבן‪ ,‬דאס איז וירים משה את ידו‪ .‬וועגן‬ ‫סרסור לכך נתמעט מהם ההשגה והוצרכו לב' לוחות‬ ‫דעם שטייט אין זוהר (יתרו סג‪ ).‬אז מ'טאר נישט‬ ‫אבנים‪.‬‬ ‫לייגן די ידים העכער די קאפ נאר דרך תפלה‪.‬‬ ‫ולפ"ז י"ל פי' הכתובים וידי משה כבדים‪ ,‬ר"ל‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬משה רבינו‪ ,‬האט דאך אויפגעהויבן‬ ‫שהכניסו ישראל משאוי וכבדות בהידים של משה‬ ‫זיינע ביידע הענט און אלע אידן האבן זיך געהויבן‬ ‫ע"י שלא רצו לשמוע מפיו ית'‪ .‬היינו דאם היו‬ ‫מיט אים צוזאמען‪ .‬דער אפטער רב זאגט א דבר‬ ‫שומעים מפי השי"ת בעצמו אז היו הידים של משה‬ ‫מאירות להם כנ"ל ועכשיו שמיאנו בדבר אז הכניסו‬ ‫פלא בשם רמ"ע מפאנו‪ ,‬אז ווען נישט דעם חטא‬ ‫כובד בידים של משה והוצרכו אז לשני לוחות אבנים‪.‬‬ ‫העגל‪ ,‬וואלט געווען נחקק פינף דברות אויף די‬ ‫וז"ש ויקחו אבן ר"ל לוחות האבן וישימו תחתיו‪ .‬תחת‬ ‫רעכטע האנט פון משה און פינף דברות אויף די‬ ‫הידים ובמקומם כנ"ל‪ .‬אבל אהרן וחור שהם לא אמרו‬ ‫לינקע האנט‪ ,‬און ס'וואלט נישט געקענט זיין קיין‬ ‫זה כי אהרן היה עם משה בהר‪ .‬והם לא נפלו‬ ‫שכחת התורהו‪.‬‬ ‫ממדריגתן כשאר ישראל‪ .‬והי' השגתם גדולה והיו‬ ‫מאירים להם הידים של משה‪ .‬וזש"ה תמכו בידיו מזה‬ ‫_____________________‬ ‫אחד גו' שבאמת היו משיגים מהידים של משה‬ ‫ו‪ .‬בספר אוהב ישראל עה"פ 'ויבוא עמלק וגו' וידי‬ ‫בעצמם‪ .‬וכל יד היתה כלוח אחד ויהי ידיו אמונה עד‬ ‫משה וגו'‪ ,‬וז"ל‪ :‬הנה כתיב בס' עשרה מאמרות אילו‬ ‫בוא השמש‪ .‬ר"ל שידיו היו מאירים להם עד שכבה‬ ‫לא אמרו ישראל אל משה קרב אתה ושמע פן גו' והיו‬ ‫שמשו היינו עד הסתלקותו מזה העולם כי הוא נמשל‬ ‫שומעים היו"ד דברות מפי הש"י בעצמו כביכול‪ ,‬אז‬ ‫להשמש‪ .‬כמאחז"ל פני משה כפני חמה‪ .‬והבן היטב‪.‬‬ ‫לא היו צריכין ישראל ללוחות האבנים‪ ,‬רק השי"ת‬ ‫השפיע להם שכל גדול וזך והשגה גדולה כ"כ עד‬ ‫שולחן הטהור‬ ‫בכל ליל שב"ק‬ ‫במשך שבתות החורף‬ ‫בשעה‪9:45 :‬‬ ‫בהיכל בית מדרשינו‬ ‫ויצא תשפ"ז‬ ‫ט‬ ‫דער גר"א זאגט אז דער שם אדנ"י‪ ,‬אל"ף איז ארץ‬ ‫"וידי משה כבדים" זאגט דער תרגום‪" :‬יקירן"‪,‬‬ ‫ישראל‪ ,‬דל"ת איז ירושלים‪ ,‬נו"ן איז בית המקדש‪,‬‬ ‫טייערע הענט‪ ,‬הייליגע הענט‪[ ,‬סתם יקירן טייטשט‬ ‫יו"ד איז קודש קדשים‪ .‬א איד זאגט דער שם אדנ"י‬ ‫שווער‪ .‬אינטערעסאנט‪ ,‬ווייל יקירן איז דאך‬ ‫גייט ער אריין אין די אלע פיר קדושות‪ .‬דורך די‬ ‫אראמיש נישט לשון קודש]‪ ,‬אבער "ויקחו אבן‬ ‫שכינה קען מען צוקומען צו די תורה חקיקה‪.‬‬ ‫וישימו תחתיו"‪ ,‬מ'האט געמאכט לוחות אבנים‬ ‫אנשטאט די ידים של משה‪ ,‬דאס איז גורם שכחת‬ ‫דער רמ"ע מפאנו שרייבט דארטן‪ ,‬אז ווער עס זעט‬ ‫התורה‪ .‬אבער "ואהרן וחור" די צוויי צדיקי הדור‬ ‫ווי די תורה איז נחקק איז א גוטע סימן‪ .‬דער בעל‬ ‫"תמכו בידיו"‪ ,‬זיי האבן געוואלט עס זאל בלייבן‬ ‫הסולם האט געהאט א תלמיד‪ ,‬הרב משה יאיר‬ ‫אויף זיינע הענט‪ ,‬אבער "ויהי ידיו אמונה עד בא‬ ‫וויינשטאק‪ ,‬ער האט ארויסגעגעבן איבער הונדערט‬ ‫השמש"‪ ,‬לפני שמש ינון שמו‪ ,‬מ'האט‬ ‫ספרים‪ .‬איינמאל איז ער געזעצן ביי דעם בעל‬ ‫אוועקגעלייגט די ידים של משה‪ ,‬ס'איז נישט בטל‬ ‫הסולם אין א מראה האט ער געזען ווי דער בעל‬ ‫געווארן‪ ,‬אז משיח וועט קומען‪ ,‬וועט מען צוריק‬ ‫הסולם זאגט תורה‪ ,‬און ס'ווערט נחקק אין די וואנט‪.‬‬ ‫זוכה זיין צו די ידים‪.‬‬ ‫האט ער פארשטאנען אז דאס מיינט עפעס אזוי ווי‬ ‫דער רמ"ע מפאנו‪ ,‬ס'עפעס אזא סארט בחינה‪.‬‬ ‫האדמו"ר מתורת חכם‪ :‬דער רמ"ע מפאנו (עשרה‬ ‫מאמרות‪ ,‬מאמר חיקור דין) ברענגט אז בשעת‬ ‫דער בעל הסולם האט קיינמאל נישט מכבד געווען‬ ‫משה רבינו געדארפט אנקומען קיין ארץ ישראל‪,‬‬ ‫תלמידים מיט בענטשן‪ ,‬שפעטער האט ער אים‬ ‫משה רבינו איז דאך העכער ארץ ישראל‪ ,‬איז ער‬ ‫מכבד געווען מיט בענטשן‪ ,‬ער האט געזאגט אז‬ ‫דורכגעגאנגען די גאנצע בית המקדש‪ ,‬קודש‬ ‫וועגן דעם האט אים געקומען די בענטשן‪ ,‬ווייל ער‬ ‫קדשים‪ ,‬אריין אין גן עדן‪ ,‬און דארטן האט ער‬ ‫האט משיג געווען אזא סארט הויכע זאך אז ער‬ ‫באקומען די תורה דחקיקה‪ ,‬דעמאלטס איז עס‬ ‫האט געזען די מראה‪ .‬זעט מען אז ס'איז נאך אלץ‬ ‫נחקק געווארן‪ .‬דער חתם סופר ברענגט אז היינט‬ ‫דא תורה חקיקה‪.‬‬ ‫בלייבט עס אויך‪.‬‬ ‫ניתן לשמוע שיעורים נפלאים מדי יום ביומו‬ ‫ע"י הרה"ג ר' ברוך דוד קאלאדני שליט"א‬ ‫משב"ק כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬ ‫ומרביץ תורה בקהלתינו הק'‬ ‫שיעור בגפ"ת במסגרת 'עמוד יומי' שע"י ארגון 'דרשו'‬ ‫שיעור הלכה במסגרת 'עמוד יומי' שע"י ארגון 'כהלכתו'‬ ‫שיעור בספה"ק מאור עינים במסגרת 'מפעל מעיינות החסידות'‬ ‫שיעור בספר 'מצות המלך' במסגרת 'מפעל מצות יומי'‬ ‫מערכת 'קול סקאליע'‬ ‫‪585 – 280 – 2805‬‬ ‫‪#6‬‬ ‫י‬ ‫ויצא תשפ"ז‬ ‫הרב ישראל אבבוך‪ :‬וואס איז געווען די מעשה‬ ‫הרב ישראל אבבוך‪ :‬ס'שטייט אין די גמרא‬ ‫פונעם סקאליע רבי'ן ז"ל ביים 'כנסיה גדולה'?‬ ‫(סנהדרין סח‪' ).‬כשני ספר תורה שנחקקין'‪ ,‬אז‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬ס'האט מיר דערציילט מיין פעטער‬ ‫ס'איז א חקיקה‪.‬‬ ‫הגר"פ בריסקמאן זצ"ל ‪ -‬חדב"ן‪ ,‬אז דער בית ישראל‬ ‫האדמו"ר מתורת חכם‪ :‬דאס איז א גוטע פשט‪ .‬אזוי‬ ‫האט אים געזאגט‪ ,‬אז ווען דער זיידע ז"ל איז‬ ‫ווי ס'שטייט דאך אין ספר יצירה (א‪ ,‬ג)‪ ,‬אז מ'קען‬ ‫געגאנגען צום כנסיה גדולה‪ ,‬האט ער זיך‬ ‫זען די אלף בית אויף די הענט‪ .‬מ'פארהערט א‬ ‫אריינגעזעצט דארטן‪ ,‬און ס'איז נאך געווען פרי‪,‬‬ ‫מענטש קען מען זען די אלף בית אויף די הענט‪.‬‬ ‫מ'האט געווארט די גרויסע רבי'ס זאלן קומען‪ ,‬און‬ ‫דאס איז די בחינה‪.‬‬ ‫ער איז נאך געווען א יונגערמאן דעמאלטס‪ .‬אינמיטן‬ ‫האט זיך אויפגעשטעלט איינער און גערעדט אויף‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬דער זיידע ז"ל האט געזאגט אמאל‬ ‫עברית‪ .‬האט זיך דער זיידע געגעבן א הויב אויף‪ ,‬און‬ ‫וועגן שרטוטי היד‪ .‬ס'שטייט אין רמ"ע מפאנו אז‬ ‫איז ארויסגעגאנגען‪ .‬אויפן וועג ארויס‪ ,‬איז פונקט‬ ‫יעדנ'ס חלק התורה ליגט אויף זיינע שרטוטי היד‪.‬‬ ‫אריינגעקומען דער אמרי אמת מגור זצ"ל צוזאמען‬ ‫מיט דעם האט ער פארענטפערט‪ :‬לא הוה בידיה‪,‬‬ ‫מיט זיין זון דער בית ישראל‪ .‬פרעגט דער אמרי‬ ‫וואס הייסט לא הוה בידיה? נאר וואס דען? ס'איז‬ ‫אמת‪" :‬ווער איז דער? זייט דעם שפת אמת האט‬ ‫נישט געווען אין זיין חלק התורה‪ ,‬ס'איז נישט ער‬ ‫מען נישט געזען אזא הדרת פנים!"‪ ...‬האט דער בית‬ ‫געווען וואס האט דאס געדארפט מגלה זיין‪,‬‬ ‫ישראל געזאגט‪ :‬מיין טאטע פלעגט נישט סתם‬ ‫ממילא האט ער נישט געוואוסט‪.‬‬ ‫פרעגן אויף איינעם ווער איז דער‪ .‬בכלל‪ ,‬דער זיידע‬ ‫האדמו"ר מתורת חכם‪ :‬כ'האב געזען געדרוקט די‬ ‫ז"ל האט געהאט א מורא'דיגע פארצייטישע צורה‪.‬‬ ‫כ"א מעשיות אויף אידיש‪ ,‬דאס איז דער סקאליע‬ ‫האדמו"ר מתורת חכם‪ :‬כ'האב געהערט אז דער‬ ‫זיידע?‬ ‫סקאליע רבי פלעגט זאגן אן אריכות'דיגע תחנון‪ ,‬ער‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬דאס איז אונזער זיידע הרה"ק רבי‬ ‫האט געהאט אן עבודה צו זאגן לאנג תחנון‪.‬‬ ‫אליעזר חיים מיאמפאלי זי"ע‪ .‬דער זיידע ז"ל האט‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬יא‪ ,‬ער האט געזאגט לאנג תחנון‪,‬‬ ‫אים נאך געקענט‪ .‬ער איז געווען בן רבי ברוך‬ ‫דער עולם האט שוין געהאלטן נאכן דאווענען אבער‬ ‫יאמפאלער בן חנה חיה די טאכטער פונעם רבי'ן ר'‬ ‫ער האט זיך נישט אויפגעהויבן‪ .‬ער האט געהאט אין‬ ‫ברוך ממעזיבוזש זי"ע‪ .‬זיין טאטע רבי איציקל איז‬ ‫געווען אן איידעם ביים רבי'ן רבי ברוכ'ל זי"ע‪.‬‬ ‫ברכת מזל טוב לאנ"ש‬ ‫הרה"צ רבי יעקב הורוויץ שליט"א ממעליץ‬ ‫ובנו הרה"צ רבי ברוך שליט"א‬ ‫לרגל שמחת נישואי נכדו\נינו למז"ט‬ ‫הרב יעקב שרגא לויפער שליט"א מרבני אנ"ש‬ ‫לרגל שמחת הולדת הנכד ני"ו למז"ט‬ ‫הרב סנדר אשכנזי שליט"א‬ ‫לרגל שמחת נישואי בתו הכלה תחי' למז"ט‬ ‫הרב אברהם שרייבער שליט"א מרבני אנ"ש‬ ‫לרגל שמחת נישואי בתו הכלה תחי' למז"ט‬ ‫ויצא תשפ"ז‬ ‫יא‬ ‫פרעגסטו מיר נישט אויב דו זאלסט לערנען קדושת‬ ‫דעם א געוואלדיגע עבודה‪.‬‬ ‫לוי?"‪ ...‬ער האט געמיינט צו זאגן‪ ,‬אז פונקט אזוי ווי‬ ‫האדמו"ר מתורת חכם‪ :‬יעדן טאג האט ער געהאט‬ ‫מ'פרעגט נישט קיין שאלה צי מ'מעג לערנען‬ ‫א געוואלדיגע תחנון?‬ ‫קדושת לוי‪ ,‬פארוואס זאל מען פרעגן אויב מ'מעג‬ ‫לערנען ליקוטי מוהר"ן?‪...‬‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬יא‪ ,‬ער האט לאנג מאריך געווען‪,‬‬ ‫אבער נישט אלעמאל די זעלבע לאנגז‪.‬‬ ‫הרב ישראל אבבוך‪ :‬ביי די מעשה פונעם 'נס הצלת‬ ‫הבעל שם טוב' וואס מ'דערציילט אין סקאליע‪ ,‬איז‬ ‫האדמו"ר מתורת חכם‪ :‬אין וועלכע חסיד'ישע ספר‬ ‫דא א נוסח אין ברסלב‪ ,‬אז מ'האט אים געזאגט אז‬ ‫איז דער סקאליע רבי געווען דבוק?‬ ‫ער וועט האבן אן אייניקל?‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬ער האט נאר געלערנט אין ספרי‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬דאס פארציילט מען אין ברסלב‪.‬‬ ‫תלמידי הבעל שם טוב‪' .‬תולדות יעקב יוסף' איז‬ ‫ועל שאלתו סיפר רבינו שליט"א חלק הסיפור‬ ‫געווען שגור על פיו‪ ,‬ער האט עס געקענט ממש בעל‬ ‫המקובל עם הכתבי יד שנאבדו וכו'‪.‬‬ ‫פה‪ .‬נאכדעם איז געווען דער ספר 'עבודת ישראל'‪,‬‬ ‫ווען ער פלעגט אוועקפארן‪ ,‬האט ער אלעמאל‬ ‫האדמו"ר מתורת חכם‪ :‬ליקוטי הלכות האט ער‬ ‫מיטגענומען דעם עבודת ישראל‪ .‬און נאכדעם איז‬ ‫געלערנט?‬ ‫געווען 'היכל הברכה'‪ .‬ער איז געווען זייער אדוק אין‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬דעם ספר 'ליקוטי הלכות' האט ער‬ ‫היכל הברכה‪ ,‬ער האט דאך געהייסן נאכן היכל‬ ‫געהאט‪ ,‬ער האט עס נאך געהאט פון זיין פאטער‪.‬‬ ‫הברכה‪ ,‬ער איז געווען אן אייניקל‪ .‬זיין מאמע'ס‬ ‫אבער כ'האב אים נישט געזען לערנען דערין‪ .‬ער‬ ‫טאטע איז געווען רבי אשר'ל קאלבאסאווער‪ ,‬וואס‬ ‫האט מיר אמאל געזאגט אז די עיקר התנגדות איז‬ ‫רבי אשר'ל קאלבאסאווער איז געווען אן איידעם‬ ‫געווען אויף זיין תלמיד‪.‬‬ ‫ביי רבי אלכסנדר סנדר מקאמארנא זי"ע‪.‬‬ ‫הרב ישראל אבבוך‪ :‬הרה"ק בעל אמרי ברוך זי"ע‬ ‫האדמו"ר מתורת חכם‪ :‬דאס האט אים געברענגט‬ ‫ברענגט דאך אז מ'זאל זאגן 'תיקון הכללי'‪.‬‬ ‫צו לערנען קבלה‪ ,‬פון קאמארנא?‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬ער זאגט נישט 'תיקון הכללי'‪ ,‬און‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬זיינע זיידעס האבן אויך געלערנט‬ ‫ער רעדט נישט וועגן 'תיקון היסוד'‪ .‬ער שרייבט אז‬ ‫קבלה‪.‬‬ ‫הרב ישראל אבבוך‪ :‬ס'איז דאך דא א ספר קבלה‬ ‫__________________‬ ‫אויף 'קבלה מעשית' וואס איז מיוחס פון‬ ‫יאמפאלא‪.‬‬ ‫ז‪ .‬עי' בספה"ק ישמח לב (יומא ד"ה א"ר בנימין)‬ ‫וזלש"ק‪ :‬ומכל מקום לא כל העתים שות‪ ,‬כי יש‬ ‫האדמו"ר מתורת חכם‪ :‬דער סקאליע רבי ז"ל האט‬ ‫לפעמים שאינו מרבה בתפלה ונענה‪ ,‬ופעמים שצריך‬ ‫געלערנט די ברסלב'ער ספרים?‬ ‫להרבות וכו'‪ ,‬כי באמת משה הוא סוד הדעת‪ ,‬וכמו‬ ‫שבאותו העת‪ ,‬מאחר שמתפלל בכל דעת שיש לו אז‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬ער ברענגט אין זיינע ספרים דעם‬ ‫וכנתו לשם שמים נענה מיד‪ ,‬ומי שצריך להרבות הוא‬ ‫'ליקוטי מהר"ן'‪ ,‬אבער לאו דוקא אז ער האט אסאך‬ ‫ג"כ בחינת משה בחינת דעת‪ ,‬אך שהדעת הוא‬ ‫עוסק געווען אין דעם‪ .‬ער איז נישט געווען קיין‬ ‫באותו זמן בהרחבה גדולה בדעת גדול שהוא אז‬ ‫מתנגד אויף ברסלב‪ ,‬דער זיידע פלעגט אלעמאל‬ ‫בבחינת שר וצריך אז לריבוי התפלה מטעם שהבורא‬ ‫זאגן אין די משפחה האט מען זיך זייער שטארק‬ ‫ברוך הוא מתאוה עוד לתפלתו שהוא בדעת רחב‬ ‫וכו'‪ .‬אפילו אדם אחד‪ ,‬פעם הוא מתפלל בריבוי ופעם‬ ‫אנגענומען פאר אים‪.‬‬ ‫במועט‪ ,‬שניהם פועלין‪ ,‬מאחר שהוא הכל בדעת‪,‬‬ ‫א איד האט אים אמאל געפרעגט צי ער זאל לערנען‬ ‫ובלבד שיכון לבו לשמים‪ ,‬והבן‪.‬‬ ‫'ליקוטי מוהר"ן'‪ .‬האט ער אים געפרעגט‪" :‬פארוואס‬ ‫יב‬ ‫ויצא תשפ"ז‬ ‫אויף אידיש די דרשה דארט‪ .‬בכלל‪ ,‬דאס איז געווען‬ ‫מ'זאל זאגן די צען קאפיטלעך תהילים און מ'קען‬ ‫די פוילישע שיטה‪.‬‬ ‫געהאלפן ווערן בכל משאלות לבבו‪.‬‬ ‫דער צווייטער איז געווען סאווראנער רב‪ .‬דער‬ ‫האדמו"ר מתורת חכם‪ :‬דער סקאליע רבי פלעגט‬ ‫סאווראנער רב האט געהאט א טענה‪ ,‬ס'האט‬ ‫רעדן פון התבודדות? ער פלעגט מאכן התבודדות‪,‬‬ ‫גארנישט געהאט מיט'ן דרך‪ .‬די מגידות אין אומאן‬ ‫אזוי ווי רבי נחמן זאגט?‬ ‫האט געהערט פאר'ן סאווראנער רב‪ ,‬און די גאנצע‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬ער האט גערעדט פון התבודדות‪,‬‬ ‫געגנט זענען געוואוינט ברסלב חסידים‪ .‬די מגידות‬ ‫אבער ער האט נישט געמאכט פון דעם אזא גרויסן‬ ‫איז געווען א גרויסע גדר‪ .‬דאס הייסט‪ ,‬ס'איז געווען‬ ‫עסק‪ .‬אבער באמת‪ ,‬מ'קען נישט וויסן‪ ,‬אין זיינע‬ ‫משגיחים וואס האבן אכטונג געגעבן אז אויף די‬ ‫יארן אין אמעריקע האט מען געהאט צו וועם צו‬ ‫שוחטים און אלעס ארום‪ ,‬ס'איז געווען אין די הענט‬ ‫רעדן וועגן התבודדות?‪ ...‬ער אליין איז געווען‬ ‫פון די ערליכע אידן‪ .‬נו‪ ,‬אויף זיי האט מען דאך אבער‬ ‫בטבע א גרויסער מתבודד‪ .‬שעות ארוכות האט ער‬ ‫געפירט התנגדות‪ ,‬האבן זיי געמאכט שבת פאר זיך‪.‬‬ ‫געקענט זיצן ביי זיך אין שטוב לערנען‪ ,‬ער איז‬ ‫זענען געווען אנשים דלא מעלי‪ ,‬וואס האבן זיך‬ ‫נישט געווען אזוי מעורב בין הבריות‪ .‬אבער ווען‬ ‫ארויסגעדרייט און געזאגט‪" :‬איך געהער צו‬ ‫מ'האט מיט אים גערעדט איז ער געווען זייער‬ ‫ברסלב!"‪ ...‬ממילא האט ער געהאלטן אז זיי זענען‬ ‫פריינטליך‪.‬‬ ‫פורצי גדר‪ ,‬זיי שוואכן אפ די כח הנהגה‪" .‬וחוטא‬ ‫אחד יאבד טובה הרבה" (קהלת ט‪ ,‬יח)‪.‬‬ ‫האדמו"ר מתורת חכם‪ :‬מ'האט געהערט עפעס‬ ‫פונעם זיידן ז"ל בנוגע די מחלוקת אויף ברסלב?‬ ‫דער דריטער איז געווען דער רוזשינער‪ .‬דער‬ ‫'ליקוטי מוהר"ן' איז געווען א גרויסער חסיד פון רבי‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬דער זיידע ז"ל האט מיר געזאגט אז‬ ‫שלום פראהבישטער‪ .‬רבי שלום איז דאך אוועק‬ ‫ס'איז געווען 'דריי אנדערע' מחלוקת'ן מיט'ן‬ ‫זייער יונג‪ ,‬איז געבליבן דער זון רבי אברהמ'ניו‪ .‬און‬ ‫'ליקוטי מהר"ן'‪ .‬איינס איז געוועזן דער 'שפאלער‬ ‫ר' אברהמ'ניו איז געווען זייער א ווילד קינד‪ ,‬ער‬ ‫זיידע'‪ .‬דער שפאלער זיידע איז דאך געווען דער‬ ‫פלעגט ארום טאנצן נאך ווען דער טאטע האט‬ ‫עיקר‪ ...‬ער איז געגאנגען קעגן דעם שיטה‪ ,‬ווייל‬ ‫געלעבט און מ'האט אים געמאכט פאר א רבי'ן‪ .‬ער‬ ‫דער 'ליקוטי מהר"ן' איז געגאנגען מיט די 'פוילישע‬ ‫איז געווען דער ערשטער ינוקא‪ ...‬און דער ליקוטי‬ ‫מהלך'‪ .‬דער זיידע ז"ל האט מיר געזאגט‪ ,‬אז ר'‬ ‫מוהר"ן האט זיך אויסגעדרוקט‪ :‬מ'נעמט א קינד‬ ‫צדוק הכהן פון לובלין האט געזאגט‪" ,‬א שאד‪ ,‬א‬ ‫וואס טאנצט ארום‪ ,‬ער ווערט איבערנאכט רבי?‪...‬‬ ‫שאד אז דער ברסלב'ער רבי איז געבוירן געווארן‬ ‫און דער רוזינער האט עס אים קיינמאל נישט מוחל‬ ‫אין אוקריינא‪ ,‬ווען ער וואלט געבוירן געווארן אין‬ ‫געווען‪ .‬דאס איז געווען אנגענומען אויפ'ן כבוד פון‬ ‫פוילן וואלט ער געווען דער רבי פון אלע רבי'ס"‪...‬‬ ‫זיין ברודער‪ .‬דאס האט גארנישט געהאט מיט קיין‬ ‫כ'האב געהערט כמה פעמים פון הרה"ק רבי משה‬ ‫שיטות‪ .‬דער עיקר מתנגד איז געווען די רבי'ס‪.‬‬ ‫מרדכי מלעלוב זי"ע אז רבי נתן איז געווען דער‬ ‫גרעסטער עילוי אין חסידות‪ .‬בכלל איז דער‬ ‫איינער האט מיר געפרעגט אמאל‪" ,‬וויאזוי מאכט‬ ‫לעלובער רבי געווען א גרויסע חסיד פון ליקוטי‬ ‫מען א תיקון היינט?" זאגט ער‪ ,‬אז ער האט געזען‬ ‫מהר"ן‪ .‬ער איז געווען א פוילישער‪ ,‬אין פוילן איז‬ ‫אין כתבי האר"י וועגן תעניתים מיט סיגופים‪ .‬זאג‬ ‫נישט געווען אפגעפרעגט‪.‬‬ ‫איך אים‪" ,‬דו ווייסט ווער האט דיר געפירט אהין‬ ‫דאס צו זען? איינער וואס ער וויל נישט אז דו‬ ‫מ'זעט אין א דרשה פון חידושי הרי"ם‪ ,‬זאגט ער‬ ‫זאלסט תשובה טון‪...‬‬ ‫דארט‪ :‬יום כיפור ביינאכט‪ ,‬זאל מען זיך נישט‬ ‫פארנעמען מיט די שמוץ‪ ,‬מ'זאל גיין שנעל על חטא‬ ‫די גמרא זאגט דאך (סנהדרין מג‪' ):‬כל הזובח את‬ ‫על חטא‪ ,‬דער עיקר איז ותמלוך‪ .‬ס'איז געדרוקט‬ ‫יצרו מעלה עליו הכתוב הקריב קרבן'‪ ,‬א יונגערמאן‬ ‫תולדות תשפ"ז‬ ‫יג‬ ‫"אל תביט אחריך"‪ ,‬זי האט אבער יא געקוקט‪ ,‬איז‬ ‫וואס גייט אין גאס און ער האט אלע ברירות‪ ,‬און‬ ‫זי געווארן א שטיק זאלץ‪ .‬א מענטש טאר נישט‬ ‫דאך איז ער כופה זיין יצר הרע‪ ,‬איז ער מלקט אלעס‬ ‫קוקן אויף צוריק‪ ,‬ווייל טאמער ער קוקט אויף צוריק‬ ‫וואס ער האט מפזר געווען!" פרעגט ער‪" ,‬אזוי‬ ‫ווערט ער א שטיק זאלץ‪ .‬נאר גיין ווייטער און טון‬ ‫גרינג?" זאג איך‪" ,‬הייב עס אן צו טון וועסטו זען אז‬ ‫און בעסער ווערן‪ .‬באמת‪ ,‬ס'איז דאך דא א מפורש‬ ‫ס'איז גארנישט אזוי גרינג‪ ...‬דו מיינסט אז דער יצר‬ ‫א מדרש (ויקרא רבה כא‪ ,‬ה) 'אם עשית חבילות‬ ‫הרע שלאפט?"‪ ...‬אבער דאס איז דער וועג‬ ‫חבילות של עבירות‪ ,‬עשה חבילות חבילות של‬ ‫היינטיגע צייטן‪ ,‬ס'איז נישט דא קיין אנדערע וועג‪,‬‬ ‫מצוות כנגדו'‪.‬‬ ‫דורכן 'עשה טוב' ווערט 'סור מרע'‪.‬‬ ‫עס איז דא נאך א מחלוקת דא‪ ,‬אין חובות הלבבות‬ ‫כ'האב נאכגעזאגט פונעם תוספות חיים‪ ,‬דער‬ ‫שטייט אז בטחון איז נאר אויב מ'האט זכותים‪ ,‬קען‬ ‫פיסטינער רב‪ .‬ער ליגט אין קליינווארדיין‪ ,‬ער איז‬ ‫מען האבן בטחון‪ ,‬ווייל אויב חלילה נישט‪ ,‬על מה‬ ‫געווען דעם בעל שם טוב'ס א תלמיד‪ .‬ס'איז א פלא‪:‬‬ ‫אתה בוטח?‪ ,‬אבער דער בעל שם טוב האט‬ ‫ווייל ער האט נאך משמש געווען דעם שפאלער‬ ‫געהאלטן ניין‪ .‬טאמער איינער האט בטחון און ער‬ ‫זיידע‪ ,‬און נאכדעם איז געגאנגען צום בעל התניא‪,‬‬ ‫פארלאזט זיך אויפ'ן אייבערשטן‪ ,‬קען נישט קיין‬ ‫שפעטער איז ער געווען א חסיד פון הרה"ק בעל‬ ‫שום רע אין אים שולט זיין‪ .‬נאר מ'שיקט אים‬ ‫אהבת שלום‪ ,‬און שפעטער פון הרה"ק בעל תורת‬ ‫נסיונות און ער הייבט זיך אן שאקלען‪ ,‬אבער אויב‬ ‫חיים זי"ע‪.‬‬ ‫ער לאזט זיך נישט נאך‪ ,‬ווי לאנג ער האט בטחון‬ ‫קען מען אים נישט אנרירן‪ ,‬עס קענען נישט שולט‬ ‫ברענגט ער אזוי‪" :‬כד הוינא טליא זכיתי לשמש את‬ ‫זיין אויף אים קיין דינים‪.‬‬ ‫הצדיק הקדוש ר' לייב הנקרא זיידע‪ ,‬ער האט מיך‬ ‫אריינגערופן ביי אים אין שטוב‪ ,‬און ער האט מיר‬ ‫כ'האב געטראפן א מפורש'ע מדרש שוחר טוב‪.‬‬ ‫געזאגט‪" ,‬שמע בני מה שאני דובר אליך‪ ,‬זאלסט‬ ‫שטייט "רבים מכאובים לרשע והבוטח בשם"‪,‬‬ ‫נישט זיין קיין גרעסערער מתלהב ביים עשה טוב‪,‬‬ ‫וואלט געדארפט שטיין "הבוטח בה'"‪ ,‬וואס איז‬ ‫ווי ווען דו ביסט ביים סור מרע‪ ,‬נירו לכם ניר ואל‬ ‫דאס "והבוטח" מיט א 'וא"ו'? נאר דער 'והבוטח'‬ ‫תזרעו אל קוצים"‪ .‬די לשון "נירו לכם ניר" שטייט‬ ‫איז א וא"ו מוסיף על הראשונים‪ ,‬אז אויף 'רשע‬ ‫שוין אין אר"י הקדוש‪.‬‬ ‫הבוטח בה' חסד יסובבנהו'!‬ ‫עכ"פ‪ ,‬שפעטער איז ער געווען ביים בעל התניא‪,‬‬ ‫האדמו"ר מתורת חכם‪ :‬דער רבי זאל שרייבן די אלע‬ ‫"ונמתי לו הדברים"‪ ,‬האט ער מיר געזאגט‪" ,‬זו‬ ‫זאכן‪ ,‬ס'איז מורא'דיגע זאכן‪ .‬מ'דארף עס מפיץ זיין‪.‬‬ ‫שיטת בית שמאי‪ ,‬אבל הלל אחרת היה לו"‪ .‬ס'איז‬ ‫א 'מזכה את הרבים' שטייט דאך 'אין חטא בא אל‬ ‫דאך דא (כתובות טז‪ ):‬די מחלוקת בית שמאי ובית‬ ‫ידו'‪.‬‬ ‫הלל‪ ,‬כיצד מרקדין לפני הכלה‪ ,‬בית שמאי אומרים‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬דער אייבערשטער זאל טאקע‬ ‫כלה כמו שהיא‪ ,‬דהיינו‪ ,‬ווי דו האלטסט אין סור‬ ‫העלפן ס'זאל אזוי זיין‪ .‬כ'האב שטארק הנאה פון‬ ‫מרע‪ ,‬אזוי זאל זיין די 'עשה טוב'‪ ,‬מלשון "כלתה‬ ‫אייערע ספרים‪.‬‬ ‫נפשי" להשם‪ .‬אבער בית הלל זאגן‪ ,‬כלה נאה‬ ‫וחסודה‪ ,‬ווען ס'קומט צו 'כלה דא שכינתא'‪,‬‬ ‫האדמו"ר מתורת חכם‪ :‬יישר כח‪ .‬דער אייבישטער‬ ‫זאלסטו זיך האלטן פאר א 'נאה וחסודה'‪ ,‬דער‬ ‫זאל געבן אריכת ימים ושנים‪ ,‬יאריך ימים על‬ ‫עיקר איז ער זאל אנהייבן עבודת השם און נאכדעם‬ ‫ממלכתו‪ ,‬דער אייבישטער זאל אים געבן כח און‬ ‫וועט ער צוקומען צו קדושה‪ .‬אבער בשעת מעשה‬ ‫מח‪ ,‬און צלילות הדעת און קענען ענדיגן די ספרים‪.‬‬ ‫ווען עס קומט צו א מצוה‪ ,‬זאל מען עס טון מיט'ן‬ ‫רבינו שליט"א‪ :‬אמן‪ .‬דאז"ה מ'זאל זיך טרעפן‬ ‫גאנצן כח מיט'ן גאנצן התלהבות‪.‬‬ ‫שטענדיג מתוך שמחה‪ .‬ונפרדו לשלום‪.‬‬ ‫כ'זאג א ווערטל צו דעם‪ ,‬אז ס'שטייט ביי אשת לוט‪:‬‬ ‫תולדות תשפ"ז‬ ‫יד‬ ‫ויצא תשפ"ז‬ ‫טו‬ ‫סיפורים ועובדות על‬ ‫הרה"ק רבי מנחם נחום‬ ‫משטעפינעשט זי"ע‬ ‫טז‬ ‫ויצא תשפ"ז‬ ‫רביה"ק בעל שיח חיים זי"ע התגדל כבנו‬ ‫דער זיידע הרה"ק רבי אליעזר חיים מיאמפאלי זי"ע איז דאך אויפגעוואקסן ביי הרה"ק דער‬ ‫ערשטער שטעפינעשטער רבי מנחם נחום זי"ע‪ .‬ער איז דארט געווען פון די דרייצן ביז די אכצן‬ ‫יאר‪ .‬זעקס חדשים נאך זיין בר מצוה איז זיין פאטער הרה"ק ר' ברוכ'ל יאמפאלער נסתלק געווארן‪,‬‬ ‫און ער איז דארט אויפגעוואקסן ‪ -‬זיין מאמע איז געווען א קרובה מיט'ן ערשטן שטעפינעשטער‬ ‫‪ -‬און ער איז אויפגעוואקסן ביי אים אין שטוב אזוי ווי אן אייגן קינד‪ .‬ער איז געווען זיין רבו מובהק‬ ‫און ער האט אים מסמיך געווען צו זיין א רבי‪.‬‬ ‫עבודתו בקודש במילי דבדיחותא‬ ‫דער ערשטער שטעפינעשטער איז געווען א איש פלא‪ .‬ער האט געהאט א גאנצע עסק מיט‬ ‫מילתא דבדיחותא‪ ,‬ער אליינס פלעגט רעדן און דערציילן גרויסע גוזמאות‪ .‬בכלל‪ ,‬ער איז געווען‬ ‫אינטערעסירט צו הערן גוטע ווערטלעך‪ ,‬אז ער האט געהערט א גוט ווערטל האט ער געלאכט‬ ‫זייער שטארק‪ .‬טאמער האט ער אליין געזאגט א ווערטל האט ער אויך געלאכט‪ .‬ער האט געהאט‬ ‫אויך א בדחן וואס זאל כסדר מאכן ווערטלעך‪.‬‬ ‫דער הייליגער רוזשינער האט אמאל געזאגט‪ :‬די וועלט מיינט אז מיין דוד משה‪ ,‬דער‬ ‫טשארטקאווער‪ ,‬איז ערנסט‪ ,‬אלעמאל מיט די קאפ אראפגעבויגן‪ ,‬און מיין נחומ'ניו‪ ,‬דער‬ ‫שטעפינעשטער‪ ,‬איז א פרייליכער‪ .‬האט ער געזאגט‪ ,‬ס'איז פונקט פארקערט‪ .‬מיין דוד משה איז‬ ‫זייער א פרייליכער‪ ,‬נאר ער האט מורא ער זאל נישט חלילה פארגעסן דעם אייבערשטן‪ ,‬ער זאל‬ ‫נישט קומען לידי קלות‪ ,‬ממילא טוט ער פונקט פארקערט‪ ,‬ער איז ערנסט‪ ,‬אבער באמת איז ער‬ ‫זייער א פרייליכער‪ .‬מיין זון‪ ,‬ר' נחום איז זייער אן ערנסטער‪ ,‬נאר ער האט מורא אז ס'זאל אים‬ ‫נישט שאטן‪ ,‬ער זאל נישט קומען לידי מרה שחורה‪ ,‬מאכט ער כסדר ווערטלעך‪...‬‬ ‫צדיקים האבן געזאגט אויפ'ן אלטן שטעפינעשטער‪ ,‬דורך זיינע שמועסן וואס זענען געווען מילתא‬ ‫דבדיחותא‪ ,‬האט ער מבטל געווען די קליפה פון מרה שחורה וואס איז געווען אין זיין געגנט‪.‬‬ ‫שטעפינעשט איז א געווען אזא פלאץ ווי אפילו די גוים זענען אלעמאל געווען צוגעלייגט‪ ,‬ס'איז‬ ‫א גרויסע קליפה‪ .‬דער וואס איז צוגעלייגט האט אים דער בעל דבר אין טאש‪ .‬מ'דארף זיין בשמחה‪.‬‬ ‫ער האט געהאט א כח דאס מבטל זיין‪.‬‬ ‫ביים דאווענען האט ער נישט נוהג געווען זיך שטארק מאריך זיין‪ .‬ער האט געדאווענט לאנג‪ ,‬אבער‬ ‫נישט אזוי ווי זיינע ברידערס‪ .‬האט דער הייליגער רוז'ינער אויף אים געזאגט‪ ,‬אויב ער וואלט‬ ‫מאריך געווען ביים דאווענען און ער וואלט נישט געהאט די מדת הצחוק‪ ,‬וואלט ער זיך נישט‬ ‫געקענט האלטן‪ ,‬ער וואלט בטל געווארן מן המציאות מפחד השם מהדר גאונו‪.‬‬ ‫כ"ק האדמו"ר רבי מרדכי שלמה מבאיאן זצ"ל האט געזאגט אין נאמען פון דעם אלטן סאדיגורער‬ ‫וואס איז געווען זיין טאטע'ס טאטע‪" :‬מיין ברודער פון שטעפינעשט לאכט פון אלע גשמיות וואס‬ ‫איז דא בעולם הזה‪ .‬מה שאין כן דער אנדערער ברודער‪ ,‬ס'הייסט דער טשארטקאווער‪ ,‬איז געווען‬ ‫להיפך‪ ,‬איז געווען א גרויסער בעל בכי‪ .‬און דער טשארטקאווער האט אויף זיך אליין געזאגט‪ ,‬אז‬ ‫מיין ברודער דער שטעפינעשטער פועל'ט אסאך מער מיט זיינע ווערטלעך ווי איך מיט מיין‬ ‫וויינען"‪.‬‬ ‫ויצא תשפ"ז‬ ‫יג‬ ‫מאמרותיו הטהורות‬ ‫א) איינמאל האט ער געזאגט אז די גמרא זאגט "אין בן דוד בא אלא בדור שכולו זכאי או כולו‬ ‫חייב"‪ .‬האט ער געזאגט‪" ,‬כולו זכאי" איז פארפאלן‪ ,‬ס'קען שוין נישט זיין‪ .‬דער שפאלער זיידע ז"ל‬ ‫האט געשוואוירן ביי זיין בארד אז אידן וועלן שוין נישט בעסער ווערן‪ ,‬נאר דער אייבערשטער זאל‬ ‫ברענגען די גאולה‪ .‬איך האב געהערט פונעם זיידן זכרונו לברכה מיט אזא לשון‪" :‬איך שווער‪ ,‬רבונו‬ ‫של עולם‪ ,‬שיק שוין דעם גואל צדק! דו ווארטסט אז אידן זאלן תשובה טאן?" האט ער געזאגט‪,‬‬ ‫ער שווערט ביי זיין ווייסע בארד אז קודם וועט משיח קומען און נאכדעם וועלן אידן תשובה טאן‪.‬‬ ‫"זאג איך דיר‪ ,‬רבונו של עולם‪ ,‬אז ס'איז שוין כולו חייב‪ ,‬נו‪ ,‬מאך דיר נישט נאך קאליע די טויזנט‬ ‫ערליכע אידן‪ .‬אז דו ווארטסט אלץ אז די טויזנט ערליכע אידן זאלן קאליע ווערן‪ ,‬ווארט נישט!‬ ‫ברענג משיח אזוי‪ ,‬אפילו ס'איז נאך דא טויזנט ערליכע אידן"‪...‬‬ ‫ב) אמאל האבן חסידים געבעטן פונעם ערשטן שטעפינעשטער ער זאל עפעס זאגן א חסידישע‬ ‫תורה‪ .‬האט ער זיי געענטפערט‪" :‬איר ווייסט שוין גענוג חסידות צו זיין פון די גרויסע צדיקים‪ ,‬דער‬ ‫עיקר איר זאלט טון!"‬ ‫ג) מ'פלעגט אזוי אמאל מבזה זיין די חסידישע אידן די חניאקעס‪ .‬האט דער הייליגער‬ ‫שטעפינעשטער אמאל געהערט ווי איינער זאגט אויף איינעם‪" ,‬ער איז דאך אזא חניאק"‪ ,‬מיט א‬ ‫דרך בזיון‪ .‬האט ער געזאגט‪" :‬א חניאק איז ראשי תיבות חכמים‪ ,‬נבונים‪ ,‬יראים‪ ,‬ותיקים‪ ,‬קדושים‪,‬‬ ‫סבלנים‪".‬‬ ‫ד) איינער האט אים אמאל געפרעגט‪[ ,‬כ'ווייס נישט קיין פשט אין דעם‪ ,‬אבער עפעס ליגט אונטער‬ ‫דעם]‪ ,‬פארוואס זעט מען אז די אלע לענדער וואו ס'איז דא ווייניג אידן אין דייטשלאנד וואוינען‬ ‫נישט אזויפיל אידן‪ .‬איז דער אוויר דארטן אסאך לויטער‪ ,‬ווי אין פוילן צו ווי אין אוקראינע‪ ,‬וואס‬ ‫דארטן וואוינען אסאך אידן‪ .‬זעט אויס אז ס'איז יענער געווען יענער פויגל וואס האט אים געפרעגט‬ ‫די קשיא‪ .‬האט ער אים געזאגט אזוי‪ :‬כ'וועל דיר געגעבן צו פארשטיין‪ .‬דער טבע פון א איד איז‪ ,‬אז‬ ‫ווען ער אטעמט ארויס‪ ,‬אטעמט ער ארויס דער אוויר פון חוץ לארץ וואס ס'טויג נישט און ממילא‬ ‫פון אלעס וואס אידן אטעמען ארויס‪ ,‬בלייבט די לופט מזוהם‪ .‬אבער דארט וואו ס'איז דא נאר גוים‪,‬‬ ‫זיי שלינגען איין די זוהמא פונעם לאנד‪ ,‬און ס'ווערט איינגעזאפט אין זייער גוף‪ ,‬און ממילא איז די‬ ‫לופט נישט אזוי ריין‪...‬‬ ‫ה) דער ערשטן שטעפינעשטער זי"ע האט געזאגט עה"פ וישלח יעקב מלאכים‪ ,‬וברש"י "מלאכים‬ ‫ממש"‪ ,‬איז דאך קשיא‪ ,‬אויב יעקב אבינו האט געקענט שיקן מלאכים‪ ,‬פארוואס האט ער‬ ‫געדארפט שיקן א מנחה מיט מתנות? ער האט זיך געקענט אן עצה געבן מיט אים און זיך‬ ‫פארשפארן די גאנצע מעשה‪ ...‬נאר יעקב אבינו עליו השלום האט געוויזן אז מען זאל וויסן לדורות‪,‬‬ ‫אפילו מ'וועט קענען האבן כח דורך א מלאך‪ ,‬פונדעסטוועגן דאך זאל מען זיך לייזן מיט געלט‪ .‬אן‬ ‫אינטערעסאנטע הסבר‪.‬‬ ‫ו) כ'האב געהערט פון ר' משה בטלן‪ :‬דער רוזשינער האט נישט ליב געהאט קולות מיט התפעלות‪.‬‬ ‫האט דער שטעפינעשטער געזאגט‪ :‬דער טאטע ז"ל האט געזאגט אז ס'קומט ראש השנה‪ ,‬ווערט‬ ‫א געשריי‪ ,‬לדוד מזמור‪ ,‬ס'איז דאך די זעלבע לדוד מזמור פון זונטאג‪ ,‬פארוואס שרייט מען נישט‬ ‫זונטאג? איך זאג‪ ,‬אויב זונטאג שרייען זיי נישט‪ ,‬איז דאס וואס זיי שרייען ראש השנה אויך א ליגנט‪.‬‬ ‫ס'איז דא א מאן דאמר אדם נידון בכל יום‪ ,‬מהיכי תיתי? די טעג זענען מסוגל צו תשובה מיט חרטה‪,‬‬ ‫אבער נישט צו שרייען לדוד מזמור מער ווי שטענדיג‪...‬‬ ‫יד‬ ‫ויצא תשפ"ז‬ ‫ז) ר' משה בטלן האט דערציילט‪ ,‬אז אמאל איז ארויסגעקומען דער זון הרה"ק רבי אברהם מתתיהו‬ ‫זי"ע און ער האט געהאט יושבים וואס זענען געזיצן און געלערנט אינעם פאדער‪-‬צימער‪ ,‬און ער‬ ‫גיבט א פרעג‪" ,‬ווער איז ארגער? דער וואס ער קען גארנישט לערנען און ער איז א בעל גאוה‪ ,‬צו‬ ‫דער וואס ער קען יא לערנען‪ ,‬נאר ער האט א חסרון ער איז א בעל גאוה"‪ ...‬האט זיך איינער‬ ‫אנגערופן‪" ,‬ממילא דער וואס ער קען לערנען האט טאקע א חסרון‪ ,‬ער האט א גאוה‪ ,‬אבער כאטש‬ ‫ער קען דאך לערנען‪ ,‬עפעס קומט אים אביסל כבוד‪ .‬מה שאין כן דער וואס ער קען נישט לערנען‪,‬‬ ‫פון וואס ביסטו א בעל גאוה?" האט ער געזאגט‪ ,‬דער טאטע ז"ל האט געזאגט‪ ,‬דעם ערשטן‬ ‫שטעפאנעשטער‪ ,‬דער וואס לערנט און איז א בעל גאוה‪ ,‬איז ערגער ווי דער וואס ער לערנט נישט‬ ‫און איז א בעל גאוה‪ .‬פארוואס? ווייל דער וואס ער לערנט נישט און איז א בעל גאוה‪ ,‬וואס האט‬ ‫ער צו דערלייגן? מה שאין כן דער וואס ער לערנט‪ ,‬ער איז א תלמיד חכם און א בר מעלה‪ ,‬און דאך‬ ‫איז ער א בעל גאוה‪ ,‬איז מיט די גיאות מאכט ער אלעס קאליע‪ ,‬פארלירט ער דאך אלעס!"‪...‬‬ ‫ח) ס'איז געקומען אמאל צו אים א איד‪ ,‬איינער פון די חסידים‪ ,‬ער האט געבעטן דעם גבאי ער זאל‬ ‫בעטן א דרך פאר א תיקון פאר זיין נפש‪ .‬ער האט זיך נישט געטרויט אריינצוגיין‪ ,‬ער האט געשיקט‬ ‫דעם גבאי זאל בעטן פאר אים‪ .‬אזוי איז אויך געווען די דרך ביי די טשערנאבילער צדיקים‪ ,‬מ'איז‬ ‫געגאנגען צום רבי'ן און מ'האט געבעטן א תיקון‪ .‬האט אים דער שטעפינעשטער געזאגט‪ ,‬איך זאג‬ ‫נישט קיין תיקון‪ .‬א איד באדארף וויסן‪ ,‬אז וואס ער טוט זאל ער געדענקען אז ס'איז דא א גאט‬ ‫אויף די וועלט‪ .‬דאס איז דער תיקון‪ .‬ווען א איד נעמט זיך אויף זיך‪ ,‬ער זאל וויסן יעדע רגע וואס ער‬ ‫טוט‪ ,‬אז ס'איז דא א באשעפער‪ ,‬וואס זאגט דער באשעפער צו דעם‪ ,‬דאס איז דער גרעסטער תיקון‬ ‫וואס א מענטש קען מאכן‪.‬‬ ‫ט) ס'איז געווען א בדחן‪ ,‬וואס ער האט שטענדיג ליב געהאט צו זאגן ווערטלעך און ער האט‬ ‫געמאכט מענטשן לאכן‪ .‬איינמאל האט ער זיך אפגערעדט פארן הייליגן שטעפענעשטער אז ער‬ ‫האט נישט קיין פרנסה‪ ,‬ער ליידט געפערליך פון דחקות‪ .‬האט ער אים געזאגט אז דו ביסט אליין‬ ‫שולדיג אין דעם‪ ,‬ווייל יעדן טאג מאכסטו ווערטלעך און דו פריידסט זיך‪ ,‬ווערט אראפגערעכנט‬ ‫פון דעם שיעור פון שמחה וואס מ'האט דיר דן געווען אויף ראש השנה און אז ער פרייט זיך מיט‬ ‫זיינע ווערטלעך‪ ,‬טוישט ער אויס בידים פון די שמחה אז ער האט פארדינט און געמאכט א גוט‬ ‫געשעפט‪ ,‬מיט שמחה וואס ער האט פון דברים בטלים‪ .‬האט ער מיט דעם געטייטשט "וירא בצר‬ ‫להם" פארוואס האבן אידן צער? "בשמעו את רנתם"‪ ,‬ווייל ער הערט אז זיי האבן שמחה אין דברים‬ ‫טפלים‪ .‬ממילא זאל א מענטש טאקע אכטונג געבן‪ ,‬ער זאל זיך פרייען מער וואס ברענגט א תועלת‪,‬‬ ‫נישט מיט סתם שטותים‪.‬‬ ‫ביאת המשיח‬ ‫יד) איינמאל האבן זיינע חסידים פון רוסלאנד געברענגט‪ ,‬פערד פאר זיין וואגן‪ .‬די רוזשינער קינדער‬ ‫זענען דאך געפארן מיט א שיינעם וואגן און מיט פערד‪ .‬דעמאלטס ביים שטעפינעשטער‪ ,‬איז‬ ‫געווען א רב‪ ,‬ער האט געהייסן ר' מענדל‪ ,‬ער איז געווען רב אין פרומאשיקע‪ ,‬אזוי האט געהייסן די‬ ‫שטאט‪ .‬דאס איז רומעניע‪ ,‬ס'איז נעבן סקולען‪ .‬דער שמש האט אים געזאגט אז ס'איז אנגעקומען‬ ‫דא חסידים‪ ,‬און זיי האבן געברענגט פערד אלס א מתנה פאר'ן רבי'ן‪ .‬אין רוסלאנד האט מען דאך‬ ‫געקענט קויפן זייער גוטע פערד‪[ .‬אמאל איז מען געפארן מיט א פערד און וואגן‪ .‬איז א רבי געפארן‬ ‫ערגעץ‪ ,‬האט ער דאך געדארפט האבן א געזונטע פערד]‪ .‬האט זיך דער שטעפינעשטער אנגערופן‬ ‫ויצא תשפ"ז‬ ‫טו‬ ‫צו זיין גאסט דער פרומישיקער רב‪ ,‬לאמיר גיין ארויס אינדרויסן און באטראכטן די פערד וואס‬ ‫מיינע חסידים האבן מיר געברענגט‪...‬‬ ‫זענען ביידע ארויסגעגאנגען‪ .‬און דער שטעפינעשטער האט זיך מתבונן געווען און געקוקט אויף‬ ‫זיי‪ ,‬און געקוקט אלע סימנים אז זיי זענען געזונטע פערד‪ .‬אויף איינמאל זאגט דער‬ ‫שטעפינעשטער צו דעם פלומישיקער רב‪" ,‬וואס זאגט דער רב אויף די פערד?" נו‪ ,‬ר' מענדל‪ ,‬אפילו‬ ‫ער איז נישט קיין מבין אויף פערד‪ ,‬אבער דאס האט ער געזען אז ס'איז מיוחד'דיגע פערד‪ ,‬זייער‬ ‫הויכע און גרויסע‪ ,‬און זיי זעען אויס גוט‪ ,‬געזונטע חברה‪ .‬האט ער געענטפערט‪" ,‬אויב די פערד‬ ‫פונעם רבי'ן זעען אזוי אויס‪ ,‬ווי וועט שוין אויסזען דעם חמורו של משיח? " האט אים געענטפערט‬ ‫דער שטעפינעשטער מיט א שמייכל‪" :‬ער וועט זיין נאך גרעסער פון זיי‪ ,‬ווייל חמורו של משיח‬ ‫געבט מען שוין צו עסן אזויפיל יאר‪ ,‬מ'פאשעט אים שוין יארן לאנג"‪...‬‬ ‫אזוי ווי ר' מענדל האט געהערט וואס דער רבי האט געזאגט‪ ,‬האט ער אים געזאגט‪" ,‬אייער טאטע‪,‬‬ ‫דער הייליגער רוזשינער‪ ,‬ווען ער האט נאך געלעבט און ער האט געזען צרות ישראל מיט חבלי‬ ‫משיח‪ ,‬ווי ער האט איינמאל געזאגט‪ ,‬אז די פריערדיגע צדיקים וואס זענען שוין נישטא‪ ,‬אזוי ווי‬ ‫דער בעל שם טוב און מיין זיידן דער הייליגער מגיד פון מעזריטש‪ ,‬דער הייליגער בארדיטשעווער‬ ‫זי"ע האבן מקבל געווען אויף זיך ווען זיי האבן געלעבט‪ ,‬אז נאך זייער פטירה וועלן זיי נישט וועלן‬ ‫אריינגיין אין גן עדן העליון‪ ,‬ביז מ'וועט זיי ממלא זיין זייער רצון‪ ,‬און מ'וועט זיך מרחם זיין אויף‬ ‫אידישע קינדער און מ'זאל זיי שיקן משיח צדקנו‪.‬‬ ‫וואס האבן זיי געטון דארט אין עולם העליון? דעם בעל שם טוב האט מען ארויפגעברענגט אויף‬ ‫אזא גרויסע היכל‪ ,‬אויף אזא הויכע מקום‪ ,‬אז ער האט אינגאנצן פארגעסן פונעם עולם השפל‪ .‬דער‬ ‫מגיד האט מען אויך אזוי געטון‪ .‬דער הייליגער בארדיטשעווער‪ ,‬ער האט נישט געוואלט אריינגיין‬ ‫אין גן עדן‪ ,‬האט מען אים אריינגעשיקט בעל כרחו אין גן עדן‪ ,‬לפנים מן הפרגוד‪ ,‬און דער וואס גייט‬ ‫דארט אריין‪ ,‬פארגעסט פון דעם גאנצן חלום פון עולם הזה‪ .‬אבער דער הייליגער רוזשינער האט‬ ‫געזאגט אויף זיך‪ ,‬אזוי האט דער רב דערציילט‪ ,‬ס'וועט גארנישט העלפן‪ ,‬כ'וועל נישט איינרוען‪,‬‬ ‫כ'וועל נישט שווייגן‪ ,‬כ'וועל נישט מקבל זיין קיין שום פיוס ביז כ'וועל פועל'ן די גאולה שלימה‪ .‬נו‪,‬‬ ‫האט ער געפרעגט פונעם הייליגן שטעפענעשטער‪ ,‬ס'איז שוין אזויפיל יארן אריבערגעגאנגען פון‬ ‫דער פטירה פון אייער טאטן‪ ,‬און איך זעה נאכנישט די הבטחה וואס ער האט צוגעזאגט אז ער‬ ‫וועט צואיילן די גאולה שלימה‪...‬‬ ‫האט דער שטעפענעשטער געזאגט‪ :‬די אמת'דיגע צדיקים‪ ,‬ווען זיי זענען נאך דא ביי דער וועלט‬ ‫און זיי זעען צרות ישראל‪ ,‬האבן זיי א מורא'דיג צער‪ ,‬ווייל זיי האבן זייער ליב אידישע קינדער‪,‬‬ ‫צדיקים זענען אוהבי ישראל‪ ,‬ממילא זאגן זיי‪ ,‬אז נאך הונדערט און צוואנציג יאר וועלן זיי טון אזוי‬ ‫און אזוי‪ ,‬כדי מציל זיין אידן פון דעם מצב פון גלות‪ .‬אבער ווען זיי קומען ארויף דארט אויבן אין‬ ‫עולם האמת‪ ,‬דעמאלטס זעהט מען דאך אנדערש די גאנצע זאך‪ ,‬זעען זיי אז די אריכות הגלות איז‬ ‫א טובה גדולה לישראל‪ ,‬ממילא פארשטייען זיי אליין אז מ'דארף בעסער שווייגן און גארנישט‬ ‫זאגן‪.‬‬ ‫נו‪ ,‬וואס זאלן מיר זאגן? אין יענע יארן זענען זיי געווען עניים‪ ,‬אבער דא היינט לעבן מיר אין אזא‬ ‫וועלט מיט אזעלכע ביטערע שווערע נסיונות אין אידישקייט און רוחניות‪ ,‬ס'איז דא אזעלכע גוים‬ ‫מושחתים וואס זיי האבן מטמא געווען די גאנצע וועלט מסוף העולם ועד סופו‪ ,‬מיט די אלע כלי‬ ‫תקשורת‪ .‬ממילא‪ ,‬דארפן די צדיקים זען אז זיי זאלן שוין ברענגען משיח‪ ,‬ווייל מ'איז אין א סכנה‬ ‫גדולה יעדע רגע אין דעם היינטיגן גלות!‬ ‫טז‬ ‫ויצא תשפ"ז‬ ‫דייטש אין באלחוב‬ ‫כ'האב אמאל געהערט פונעם זיידן ז"ל‪ ,‬אז דער ערשטער שטעפינעשטער איז אמאל געזיצן פסח‬ ‫ביינאכט ביים סדר‪ ,‬און ער איז געווען זייער פארקאכט‪ ,‬און ווען ער האט געזאגט 'רבי יהודה הי'‬ ‫נותן בהם סימנים'‪ ,‬און ער האט געזאגט אויפ'ן ניגון פון זיין טאטן דעם הייליגן רוזשינער‪ ,‬האט ער‬ ‫געזאגט אנשטאט דצ"ך‪" ,‬א דייטש אין באלעכאוו"‪ ,‬אזוי האט ער געזאגט‪ .‬די וואס זענען געווען‬ ‫ביים סדר‪ ,‬האבן נישט פארשטאנען וואס דא גייט פאר‪ .‬האט ער געזאגט‪ ,‬אז דער טאטע דער‬ ‫הייליגער רוזשינער‪ ,‬האט אמאל אזוי געזאגט‪ .‬און דער עולם האט זיך געוואונדערט נאכ'ן סדר‪,‬‬ ‫ביים רוזשינער איז נישט שייך געווען מ'זאל אים עפעס איבערפרעגן‪.‬‬ ‫האבן זיי געפרעגט דעם זון‪ ,‬דעם סאדיגורער‪" :‬וואס איז דאס געווען?" האט ער געזאגט אז דער‬ ‫טאטע זוכט יעדן פסח ביינאכט וואו משיח איז‪ .‬זעט אויס ‪ -‬ער האט נישט געפרעגט דעם פאטער‬ ‫‪ -‬אז ער האט אים געזען אנגעטון ווי א דייטש אין די שטאט באלעכאוו‪ .‬ער פארשטעלט זיך פאר‬ ‫א פשוט'ן מענטש‪ .‬אבער דער שטעפינעשטער האט אויסגעפירט‪" :‬און איך זאג‪ ,‬אז דער ברודער‬ ‫האט זיך טועה געווען‪ .‬דער טאטע האט געמיינט זעך‪ .‬וואס הייסט? האט ער געזאגט‪ :‬נאכדעם‬ ‫וואס ער איז אנטלאפן פון רוסלאנד‪ ,‬האט ער אויסגעטון די ווייסע בעקישע‪ ,‬און ער האט‬ ‫אנגעהויבן גיין א שווארצע בעקישע שבת‪ [ .‬אמאליגע צייטן‪ ,‬אין רוזשינער'ס צייטן‪ ,‬א רבי מיט א‬ ‫שווארצע בעקישע‪ ,‬איז נישט געווען אזא מין זאך]‪ .‬האט ער געזאגט‪ ,‬אין באלעכאוו איז געווען‬ ‫דארטן נאפט‪-‬גרובנס‪ .‬אידן האבן דארטן זיך געצויגן ווייל זיי האבן געוואלט האבן פרנסה פון נאפט‬ ‫גראבן‪ .‬מ'האט געקויפט לאנד‪ ,‬מ'האט געטראפן נאפט אונטער דעם‪ .‬ווער ס'האט דארט‬ ‫געוואוינט‪ ,‬האט געקענט רופן איינער זאל גראבן ביי אים‪ ,‬האט ער פארקויפט זיין פלאץ וואו ער‬ ‫האט געוואוינט פאר טייער טייער געלט‪ .‬זענען אידן געווען דארט עשירים‪ .‬האט ער געזאגט אז‬ ‫ווען מ'גייט אריין אין א נאפט גרוב מיט א ווייסע בגד‪ ,‬קומט מען דאך ארויס שווארץ‪.‬‬ ‫טז) אמאל איז דער אלטער שטעפינעשטער‪ ,‬געגאנגען צו דאקטוירים ווייל ער האט געהאט עפעס‬ ‫א מיחוש‪ ,‬האט א דאקטער געזאגט‪ ,‬אז ער האט אסאך מחלות אין גוף און דער מקור פון די אלע‬ ‫מחלות איז‪ ,‬ווייל ער האט עפעס א השתוקקות צו א דבר מסוים‪ ,‬ער ווייסט דאך נישט וואס‪ ,‬און‬ ‫זעט אויס אז ער האלט זיך צוריק ווייל ער איז זיך פורש‪ ,‬און ממילא זאל ער נאכגעבן זיינע תשוקות‪,‬‬ ‫און ס'וועט אויסגעהיילט ווערן‪ .‬ווען דער שטעפינעשטער איז ארויסגעגאנגען פונעם דאקטער‬ ‫האט ער געזאגט‪" :‬יא‪ ,‬יא‪ ,‬וואס פארשטייט א דאקטער? 'נפשי חמדה בצל ידך לדעת כל רז סודך'‬ ‫ער האט א תשוקה צו א גשמיות'דיגע זאך‪ ,‬קען מען נעמען דעם גשמיות'דיגע זאך און ס'וועט אים‬ ‫בארואיגן‪ .‬אבער ער האט געהאט א גאנץ אנדערע תשוקה‪ .‬דער תשוקה קען מען נישט היילן‪ ,‬ווייל‬ ‫אפילו א צדיק קומט שוין אן צו א גרעסערע השגה‪ ,‬וויל ער דאך גיין נאך ווייטער!‬ ‫בשמים תובעים כבודי‬ ‫אין שטאט דאראהוי אין רומעניע‪ ,‬רוב פון די אידן דארטן זענען געווען‪ ,‬שטעפנעשטער חסידים‪.‬‬ ‫די גאנצע געגנט דארט וואס איז געווען ארום שטעפנעשט‪ .‬איינמאל האט זיך געמאכט‪ ,‬ס'איז‬ ‫געווען א סכסוך צווישן צוויי אידן‪ .‬איינער איז שולדיג געווען פאר איינעם א גרויסער סכום געלט‪,‬‬ ‫האט ער נישט געוואלט בשום פנים ואופן צוריק צאלן‪ .‬אפילו מיט אלע הפצרות וואס מ'האט אים‬ ‫מפציר געווען‪ ,‬האט ער נישט געוואלט‪ .‬אז דער תובע האט געזען ער האט נישט קיין אנדערע וועג‪,‬‬ ‫ער האט דאס נישט‪ ,‬ער האט נישט באצאלט‪ .‬ער האט געהאט‪ ,‬נאר ער האט נישט געוואלט‪ .‬האט‬ ‫זיך אפגעהויבן און געפארן צום שטעפנעשטער און האט זיך אפגערעדט זיין צרה‪.‬‬ ‫ויצא תשפ"ז‬ ‫יז‬ ‫ווען מ'איז געקומען‪ ,‬האט ער געהייסן מ'זאל בעטן דעם נתבע ער זאל גיין צו דין תורה מיט דעם‬ ‫תובע‪ .‬אדער פאר בוררים מאכן א פשרה‪ .‬אויך דא האט ער געהייסן דער גבאי ער זאל שרייבן א‬ ‫בריוו אין נאמען זיין נאמען‪ ,‬אז דער נתבע זאל יא‪ ,‬ער זאל‪ ,‬זאל פאלגן וואס ער הערט‪ ,‬ער טענה'ט‬ ‫דאך אז ס'קומט אים געלט‪ ,‬און זעהן מסתדר זיין‪ ,‬ער זאל זיך מסתדר זיין מיט דעם תובע צי על‬ ‫פי דין תורה צי על פי בוררים‪.‬‬ ‫דער תובע איז געגאנגען אהיים און ער איז געגאנגען צום וואס האט געוואוינט אין זיין שטעטל‬ ‫דארטן‪ ,‬ער איז געגאנגען דארטן צו דעם וואס איז אים שולדיג געווען געלט‪ ,‬אים איבערגעגעבן‬ ‫דעם בריוו וואס איז געשריבן געווארן מפקודת הקודש‪ .‬אבער דער נתבע איז געשטאנען מיט זיין‬ ‫עקשנות‪ ,‬ער האט ארויסגעווארפן דעם תובע פון זיין שטוב און ער האט אים געזאגט‪ :‬זאלסט‬ ‫וויסן‪ ,‬איך וועל דיר קיינמאל נישט געבן דעם געלט‪ .‬דאס וואס דו זאגסט מיר אז דער רבי האט‬ ‫געשיקט ‪ -‬און האט ער נאך געשריגן ‪ -‬איך וועל שוין זיך פארגלייכן מיט'ן רבי'ן‪ ,‬איך וועל געבן‬ ‫פאר'ן רבי'ן ליטורגיע‪ ,‬אזוי הייסט דאס ליטורגיע‪ ,‬און דער רבי וועט מיר מוחל זיין און הכל יבא על‬ ‫מקומו בשלום‪.‬‬ ‫דער תובע האט געהערט אז ער פייפט אויפ'ן רבי'ן‪ ,‬איז ער געווען אינגאנצן צורודערט געווארן‪.‬‬ ‫אזוי האט ער געמיינט‪ ,‬איינער וואס האט א דרך ארץ פאר א רבי'ן‪ ,‬קען מען זיך אן עצה געבן מיט‬ ‫אים‪ ,‬בעטן זיין רבי'ן זאל אים זאגן‪ .‬האט ער געדונגען א וואגן צוריק פארן אהיים קיין‬ ‫שטעפאנעשט‪ ,‬ער איז אריינגעגאנגען צום אלטן שטעפאנעשטער דארטן אין זיין קוויטל צימער‪.‬‬ ‫און דעמאלטס איז געווען כמה וכמה נכבדים דארטן; רבנים‪ ,‬שוחטים‪ ,‬סתם בעלי בתים חשובים‪.‬‬ ‫איז ער צוגעגאנגען צום שטעפאנעשטער מיט בכיות‪ ,‬און ער זאגט אז דער נתבע איז א גבר אלים‪,‬‬ ‫ווען דער אלטער רבי דער ערשטער שטעפאנעשטער האט געהערט דאס ווארט ליטורגיע האט‬ ‫ער נישט פארשטאנען וואס מיינט ליטורגיע‪ .‬ער האט נישט געקענט קיין רומעניש‪ .‬האט ער‬ ‫געפרעגט די רבנים‪ :‬וואס מיינט ליטורגיע? האבן זיי געזאגט‪ :‬נישטא אזא זאך אין יורה דעה‪,‬‬ ‫נישטא אזא ווארט‪ ,‬זיי ווייסן נישט וואס דאס מיינט‪ .‬האט ער געפרעגט די שוחטים זאלן זיין‬ ‫מפרש זיין וואס וואס מיינט ליטארגיע? האבן זיי געזאגט‪ ,‬זיי קענען דאס שמלה חדשה האבן‬ ‫קיינמאל נישט געזען דארטן איך מיין הלכות שחיטה‪ ,‬האבן קיינמאל נישט געזען דארטן אזא‬ ‫ווארט ווי ליטארגיע‪ .‬רוב בעלי בתים האבן נישט געוואוסט וואס דאס מיינט‪.‬‬ ‫איז געווען דארטן אן אלטער איד וואס איז געווען א דארפ'ס איד‪ ,‬ער האט געקענט גוט רומעניש‪,‬‬ ‫האט ער געזאגט‪ ,‬רבי‪ ,‬איך וויל אייך זאגן די באדייטונג פון דעם ווארט‪ ,‬אז א גוי הרג'עט א איד‪,‬‬ ‫און שפעטער לאזט אים דער געוויסן נישט רוען‪ ,‬וואס האב איך געטון‪ ,‬איך האב געהרג'עט א איד‪,‬‬ ‫גייט ער צום גלח‪ ,‬און ער גיבט אים א ליטארגיע‪ ,‬דאס מיינט א מלא חפנים פון געלט‪ ,‬און דערציילט‬ ‫דעם גלח וואס ער האט געטון‪ ,‬און דער גלח נעמט די געלט און זאגט אים‪ ,‬מחול לך‪ ,‬מחול לך‪ ,‬איך‬ ‫האב דיר דערמיט אפגעמעקט דיינע חטאים‪ ,‬און דער גוי פארט אהיים רואיג‪.‬‬ ‫כ'האב געזאגט א ווערטל‪ ,‬ליצנותא דעבודה זרה‪ ,‬אז ס'איז אמאל געקומען א גוי צו א גלח‪ ,‬און ער‬ ‫זאגט אים ער האט געטון א גרויסע גרויסע עבירה‪ .‬האט ער געזאגט‪ ,‬דאס וועט דיר קאסטן א‬ ‫גאנצן פופציגער‪ .‬זאגט ער‪ ,‬איך האב נאר א הונדערטער‪ ,‬איך האב נישט קיין פופציגער ביי מיר‪.‬‬ ‫גיבט ער עס פאר'ן גלח‪ ,‬און ער ווארט ער זאל אים צוריקגעבן דעם עודף‪ .‬ער זעט‪ ,‬דער גלח גיבט‬ ‫אים גארנישט צוריק‪ .‬פרעגט ער‪ ,‬איך פארשטיי נישט‪ ,‬דער גלח האט מיר געזאגט אז דאס קאסט‬ ‫א פופציגער‪ .‬זאגט ער‪ ,‬ביי אונז איז א מנהג מ'גיבט נישט צוריק קיין געלט‪ .‬נאר וואס דען? האסט‬ ‫ביי מיר א קאנטע‪ ,‬קענסט גיין נאכאמאל זינדיגן‪ ,‬און מ'וועט זיך שוין אפגלייכן מיט די פופציגער‪...‬‬ ‫יח‬ ‫ויצא תשפ"ז‬ ‫עכ"פ‪ ,‬דער שטעפינעשטע ר האט ער געהערט‪ ,‬האט ער געזאגט‪ ,‬אזוי האט ער געזאגט? ער האט‬ ‫זיך פאר'מוח'ט אויף א שטיק צייט‪ .‬האט ער געזאגט פאר דעם תובע‪ ,‬קענסט שוין אהיים פארן‪.‬‬ ‫דער תובע האט אנגעהויבן וויינען‪ ,‬וואס וועט זיין יט מיין חוב? אבער די גבאים האבן אים‬ ‫ארויסגעשלעפט פון שטוב‪ .‬האבן אים געזאגט‪ ,‬זיי נישט קיין שוטה‪ ,‬פאר שנעל אהיים‪ ,‬זעמיר‬ ‫זיכער אז ער איז שוין נישט בעלמא דין‪ .‬און אזוי איז טאקע געווען רחמנא ליצלן‪ .‬ווען ער איז געווען‬ ‫ביים שטעפינעשטער איז געגאנגען דער נתבע‪ ,‬אין א מארק פון סוחרי בהמות האט ער געמאכט‬ ‫א גרויסע געשעפט‪ .,‬אבער מען פלעגט אריינגיין מיט די גוים און טרינקן צוזאמען בראנפן‪ ,‬אויפן‬ ‫שוועל פונעם טיר פון ווערצהויז איז ער אראפגעפאלן און געשטארבן‪.‬‬ ‫נאך די שבעה איז ער געגאנגען תובע זיין די יורשים‪ ,‬און געבעטן ער זאל מקיים זיין וואס דער‬ ‫הייליגער שטעפינעשטער האט געזאגט‪ ,‬האט דעם בריוו‪ ,‬אז מיר גייען מיט אים צו דין תורה‪ ,‬און‬ ‫זיי האבן אויך נישט געוואלט‪ .‬בלית ברירה איז ער צוריקגעגאנגען צום רבי'ן און האט אים‬ ‫דערציילט‪ ,‬אז די יורשים שטייען במרדם‪ ,‬און זיי ווילן נישט אויפגעבן‪ .‬האט ער געזאגט‪" ,‬מיר‬ ‫קענען נישט אויסהרג'נען די גאנצע וועלט"‪ ,‬ער האט אים אוועקגעשיקט שוין‪ ,‬האט ער געזאגט‬ ‫נאכדעם צו די מקורבים‪" ,‬איר מיינט אז דאס איז אים געקומען פון מיר? ניין‪ ,‬נאר וואס זאל מען‬ ‫טון‪ ,‬אז אין הימל נעמט מען זיך אן פאר מיין כבוד‪".‬‬ ‫ישועה למעלה מדרך הטבע‬ ‫דער ערשטער סאדיגורער‪ ,‬רבי אברהם יעקב‪ ,‬איז געווען אמאל זייער קראנק‪ ,‬זענען געקומען אלע‬ ‫זיינע ברידערס‪ ,‬די צדיקים‪ ,‬אים מבקר חולה זיין‪ .‬דעמאלטס איז פונקט דארט געווען דער‬ ‫דאקטער‪ ,‬און ער האט געזאגט אז זיין מצב איז זייער שווער‪ .‬האבן זיי פארשטאנען אז בדרך הטבע‬ ‫קען ער נישט אויסגעהיילט ווערן‪ .‬האט זיך אנגערופן דער שטעפינעשטער‪ ,‬אז דער הייליגער רבי‬ ‫ר' וועלוועלע זבארעזשער האט אמאל געזאגט פארטאגס פאר זיין שמש‪ ,‬ר' שניאור האט ער‬ ‫געהייסן‪ ,‬ער זאל ארויסגיין אין גאס זען צו ס'איז שוין עלה השחר‪ .‬איז ער ארויסגעגאנגען און ער‬ ‫איז צוריקגעקומען‪ ,‬האט ער געזאגט‪" :‬ס'איז שוין מחויב טאג צו ווערן"‪ .‬ר' וועלוועלע איז געווארן‬ ‫זייער נתרגש‪" :‬וואס הייסט דאס מחויב? אודאי דער אייבערשטער הייסט די זון ארויסגיין‪ ,‬און אויב‬ ‫נישט וועט די זון נישט ארויסקומען"‪ ...‬ער האט נישט געקענט פארנעמען אז דער גבאי זאגט אים‪,‬‬ ‫ס'מוז שוין זיין אז ס'גייט באלד טאג ווערן‪ .‬ס'מוז עפעס זיין? אז דער אייבערשטער וועט וועלן וועט‬ ‫עס זיין‪ ,‬אויב נישט וועט עס נישט זיין‪...‬‬ ‫האט געזאגט דער הייליגער שטעפינעשטער‪ ,‬וויבאלד די צדיקים‪ ,‬וואס א 'דרך הטבע' הייסט ביי‬ ‫זיי 'שלא כדרך הטבע'‪ ,‬צדיקים קוקן אויף די טבע אז ס'איז חוץ לדרך הטבע‪ .‬ביי אזעלכע צדיקים‬ ‫וואס איז חוץ לדרך הטבע‪ ,‬קען אויך ווערן טבע‪ .‬ווייל ביי אים איז נישט קיין חילוק טבע מיט נישט‬ ‫טבע‪ ,‬אלעס איז פונעם אייבערשטן‪ .‬ממילא‪ ,‬אפילו בדרך הטבע האט געזאגט דעם דאקטער אויפ'ן‬ ‫ברודער אז ער קען נישט געזונט ווערן‪ ,‬איז נישטא וואס חושש צו זיין‪ ,‬דער אייבערשטער וועט‬ ‫העלפן‪ .‬און טאקע אזוי געווען‪ ,‬ס'איז נישט דורכגעגאנגען אפאר שעה‪ ,‬און ער געווארן צוריק‪,‬‬ ‫ס'אים געווארן גרינגער די מחלה‪ ,‬ביז אפאר טעג די מחלה נעלם געווארן‪.‬‬ ‫זאל דער אויבערשטער העלפן זכותו יגן עלינו ועל כל ישראל‪ ,‬אידישע קינדער בכל מקום שהם זאלן‬ ‫געהאלפן ווערן מיט יש ועות ורפואות למעלה מדרך הטבע‪ ,‬פרנסה בריוח ובניקל‪ ,‬אידישע גשמיות‬ ‫איז רוחניות‪ ,‬אידן זאלן האבן השפעות טובות בגשמיות וברוחניות בשפע גדול ובהחרבה גדולה‪,‬‬ ‫והריקותי לכם ברכה עד בלי די!‬ ‫ויצא תשפ"ז‬ ‫יט‬ ‫ש"ב כ"ק האדמו"ר מוויזניץ ב"פ שליט"א‪ ,‬עם‬ ‫החתן נכד הגה"צ אב"ד טארטיקוב ופאליענא‬ ‫שליט"א‪ .‬שם גם נפגש עם כ"ק האדמו"ר‬ ‫מסערדאהעלי שליט"א‪.‬‬ ‫בשעה עשר בערב מסר רבינו שליט"א שיעור‬ ‫ב' ויצא נכנס בקודש פנימה כ"ק האדמו"ר‬ ‫חדש בספה"ק אמרי פינחס על פרשת השבוע‪.‬‬ ‫ממבקשי השם שליט"א‪ ,‬בהיכל קדשו של‬ ‫מורו ורבו כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‪.‬‬ ‫ד' ויצא נכנס בקודש פנימה הרה"צ ר' משה‬ ‫היילפרין בן כ"ק האדמו"ר מוואסלוי שליט"א‬ ‫כמו כן השתתף רבינו שליט"א אצל שמחת‬ ‫וחתן כ"ק האדמו"ר מאסטראוו קאלאשין זצ"ל‪,‬‬ ‫החתונה בבית הרב סנדר אשכנזי שליט"א‬ ‫לקראת שמחת הנישואין בביתו‪.‬‬ ‫יו"ר ארגון משמחי לב‪ .‬שם נפגש עם כ"ק‬ ‫האדמו"ר מקאסאן שליט"א‪.‬‬ ‫בערב השתתף רבינו שליט"א אצל שמחת‬ ‫החתונה לנכד כ"ק גאב"ד קרית צאנז ירושלים‬ ‫וכן אצל שמחת החתונה בבית הרה"ג ר'‬ ‫שליט"א‪ ,‬עם החתן בן הרה"צ ר' מרדכי אייזן‬ ‫אברהם שרייבער שליט"א מרבני אנ"ש חתן‬ ‫האדמו"ר מליזענסק‪ .‬שם גם נפגש עם כ"ק‬ ‫הגה"צ דומ"ץ סקווירא בעל משיב נבונים‪,‬‬ ‫האדמו"ר מצאנז קלויזענבורג שליט"א‪.‬‬ ‫עם נכד כ"ק האדמו"ר מזידיטשויב ב"פ‬ ‫שליט"א‪.‬‬ ‫כמו כן השתתף אצל שמחת החתונה לנכדת כ"ק‬ ‫האדמו"ר מדינוב שליט"א בת לבנו הגה"צ אב"ד‬ ‫ג' ויצא נכנס בקודש פנימה‪ ,‬כ"ק האדמו"ר‬ ‫דינוב ב"פ שליט"א‪ ,‬עם נכד הרה"צ ר' חיים‬ ‫מסטריקוב שליט"א‪ ,‬בהיכל קדשו של כ"ק‬ ‫יהושע באב"ד שליט"א מטארטיקוב‪ .‬ושחח‬ ‫מרן אדמו"ר שליט"א‪.‬‬ ‫בידידות למשך זמן עם האדמו"ר מדינוב‪.‬‬ ‫כמו כן נכנס בקודש פנימה‪ ,‬הרה"צ ר' דוד‬ ‫וכן השתתף אצל שמחת החתונה לנכד ש"ב כ"ק‬ ‫גראס שליט"א מו"ץ בצאנז‪-‬קלויזענבורג בן‬ ‫האדמו"ר מחוסט שליט"א נו"נ לרביה"ק בעל‬ ‫כ"ק האדמו"ר מהאלמין וחתן כ"ק גאב"ד‬ ‫אמרי ברוך מסקאליע זי"ע‪ ,‬בן לחתנו הרב יצחק‬ ‫קרית צאנז ירושלים שליט"א‪ ,‬לרגל שמחת‬ ‫אלעזר טייטלבוים שליט"א ראה"כ צעהלים‪.‬‬ ‫נישואי בתו הכלה תחי' למז"ט‪.‬‬ ‫וכן השתתף אצל שמחת החתונה לנכד גיסו‬ ‫בערב השתתף רבינו שליט"א אצל שמחת‬ ‫הגה"צ אב"ד זכרון נפתלי מעליץ בן חותן המלך‬ ‫החתונה בבית דודו הרה"צ ר' יעקב הורוויץ‬ ‫כ"ק האדמו"ר ממעליץ שליט"א‪.‬‬ ‫ממעליץ‪ ,‬נכד לבנו ידידינו הרב ברוך‪ ,‬ונכד‬ ‫כ"ק האדמו"ר מבאבוב‪ 45-‬שליט"א‪,‬‬ ‫ה' ויצא עלה כ"ק רבינו שליט"א לביקור נימוסין‬ ‫בהיכל בית מדרשו הגדול בב"פ‪.‬‬ ‫אצל כ"ק גאב"ד קרית צאנז ירושלים שליט"א‪,‬‬ ‫ושחחו למשך זמן בדברי תורה וחסידות‪.‬‬ ‫כמו כן השתתף אצל שמחת החתונה לנכדת‬ ‫ניתן להשיג בכל חניות הספרים‬ ‫ברחבי ארה"ק‬ ‫מעצם כתב יד קדשו של מרן רביה"ק זי"ע‬ ‫כ‬ ‫ויצא תשפ"ז‬