gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

מאמר מרדכי - אידיש · Ma'amar Mordechai - Yiddish — ויצא (2026-11-16)

מוציא לאור: מאמר מרדכי - אידיש · Ma'amar Mordechai - Yiddish

שבוע: ויצא (2026-11-16)

מאמר מרדכי - אידיש · Ma'amar Mordechai - Yiddish — ויצא (2026-11-16)

פתח את ה-PDF הורדה

‫פרשת ויצא‬ ‫מאמר מרדכי‬ ‫גליון‬ ‫אלעס איז גרייט פאר דיר‬ ‫שיעורי הרה”ג ר’ מרדכי הערש שפיטצער שליט”א‬ ‫בס"ד‬ ‫רופט מיר די קאמפאני אן מיט א טענה היתכן‪ ,‬איך זאג‪,‬‬ ‫ביזן קרעטשמע דארף מען אויכעט א טרונק‬ ‫אז אכטצן טויזענט דאלערדיגע שטריימל ווען ס’איז בלאף‬ ‫דער הייליגער ר’ דוד משה פון טשארקוב איז אמאל‬ ‫שקר‪ ,‬ס’איז נישטא אזא זאך זאגט ער‪ ,‬זיין טייערסטע‬ ‫געשטאנען אינדרויסן ביים טיר פון זיין טאטע פונעם‬ ‫שטריימל וואס ער פארקויפט פאר חתנים‪ ,‬איז זעכצן‬ ‫הייליגן ריזנער‪ ,‬איז דארט אנגעקומען א צובראכענע איד‬ ‫טויזענט דאלער‪ ,‬בכלל נישט קיין אכטצן טויזענט דאלער!!‬ ‫זיך מזכיר זיין‪ ,‬ר’ דוד משה איז געווען עלף יאר אלט ער‬ ‫איז ממילא טייערע אידן ניין וואן וואן‪ ,‬מ’דארף אריינפירן‬ ‫האט פארשטאנען אז דא גייט זיין עפעס א אינטערסאנטע‬ ‫אפאר אידן‪ ,‬מ’דארף אויסשטעלן א רייע און אריינפירן‬ ‫געשעפט‪.‬‬ ‫דעם ציבור‪ ,‬ס’איז א ערנסטע פאררוקטע מצב און טאמער‬ ‫דער איד קומט ארויס פרעגט ער אים‪ ,‬וואס האט די‬ ‫וועט מען נישט אליין כאפן וואס דא גייט פאר‪ ,‬איז רח”ל‪.‬‬ ‫טאטע דיר געזאגט? זאגט ער די טאטע האט געזאגט דער‬ ‫איינער זאגט מיר דער בחור האט א שטומפיגע קאפ?‬ ‫אויבערשטער וועט העלפן!‬ ‫מאן יאמר ער האט א שטומפיגע קאפ‪ ,‬אפשר איז ער א‬ ‫זאגט ער טו מיר א טובה גיי צוריק אריין צום טאטן פרעג‬ ‫תלמיד חכם?!‬ ‫אים‪ ,‬וואס וועט זיין ביז דער אויבערשטער וועט העלפן?!‬ ‫ממילא זאגט מיר טייערע אידן וועלכע קאפ דער חתן‬ ‫איז ער צוריקגעגאנגען האט ריזנער געזאגט‪ ,‬ביז דער‬ ‫האט‪ ,‬און דער טאטע האט‪ ,‬און דער מחותן האט צוזאמען‪,‬‬ ‫אויבערשטער וועט העלפן‪ ,‬וועט ער אויכעט העלפן‪ ,‬דאס‬ ‫זאל דער אויבערשטער יעדעם איינעם העלפן‪.‬‬ ‫וועט אויכעט דער אויבערשטער טון‪ ,‬האט ער געטייטשט‬ ‫בהיכלא כולו אומר כבוד‬ ‫קוה אל ה’ חזק ויאמץ לבך וקוה אל ה’‪ ,‬און ביז דער‬ ‫איך האב איך גערעדט ביי די דרשה‪ ,‬און ס’איז מיר‬ ‫אויבערשטער שיקט די ישועה האפט מען ווייטער‪.‬‬ ‫אויסגעקומען צו רעדן איבערן ענין וועגן רעספעקט‪ ,‬דרך‬ ‫אויף די וואכעדיגע סדרה האט ר’ דוד משה‬ ‫ארץ‪ ,‬וואס די טאטע מאמע דארפן אראפגעבן פאר די‬ ‫אריינגעטייטשט אין פסוק כי לא אעזבך עד אשר עשיתי‬ ‫הנהלה ווי די קינדער לערנען‪ ,‬פארן רב אין די בית המדרש‬ ‫את אשר דברתי לך‪ ,‬זאגט דער אויבערשטער ער וועט‬ ‫ווי ער דאווענט‪ ,‬פארן דיין אין די בית המדרש ווי ער‬ ‫דיר נישט פארלאזן אפילו ביז עס וועט נישט ווערן די‬ ‫דאווענט‪ ,‬א קינד קוקט מורא’דיג ארויס ווי ווייט יעדער‬ ‫דיבור‪ ,‬אפילו פאר די ישועה וועט קומען וועט דיר דער‬ ‫איד איז מחשיב זיין רב‪.‬‬ ‫אויבערשטער נישט פארלאזן‪.‬‬ ‫איז מיר אויסגעקומען צו ליינען אין דער איד‪ ,‬אין די‬ ‫איז דאס א געוואלדיגע לימוד וואס מ’קען פון דעם‬ ‫בהיכלא דמלכא די שמועס פונעם ברך משה מיט באבובער‬ ‫ארויסנעמען קיינמאל קיינמאל נישט אויפגעבן‪ ,‬תפלה‬ ‫רב ר’ שלמה זי”ע‪ ,‬ברענגען זיי דארטן א אינטערסאנטע‬ ‫איז א מורא’דיגע זאך וואס העלפט‪.‬‬ ‫זאך‪ ,‬דער ארי’ דבי עילאי איז געווען רב אין וויזניצא‪.‬‬ ‫שקר הסוס‪ ,‬וברוב חילו…‪.‬‬ ‫כ’האב געהאלטן א דרשה וואס ס’איז אביסל ברענגן זיי אז אלע רבנים אין וויזניצא האבן מיט געמאכט‬ ‫ארומגעגאנגען‪ ,‬היינט איז א וועלט וואס דו קענסט מורא’דיגע רדיפות פון די תושבים‪ ,‬די ברוך טעם איז געווען‬ ‫גארנישט רעדן‪ ,‬וואס דו רעדסט גייט ארויס אין פאבליק‪ .‬דארטן רב‪ ,‬ר’ שלמה’לע באבובער איז געווען דארטן רב‪.‬‬ ‫מי בקש זאת מידכם‬ ‫כ’האב מיך דארטן אביסל אויפגעריסן‪ ,‬אויף דער חתן‬ ‫הידוע וואס דרייט זיך ארום מיט זיין פערדישע קאפ‪ ,‬מיט ברענגן זיי א אינטערסאנטע זאך‪ ,‬ס’איז אמאל געקומען‬ ‫א קו פון אכטצן טויזענט דאלער אנגעטון‪ .‬רופט מיר אן א קיין צאנז‪ ,‬תושבים פון די שטאט וויזניצא קיין צאנז‪ ,‬צום‬ ‫קאפעני כ’וויל נישט זאגן די נאמען פון די קאמפעני אין א הייליגן צאנזער רב דער צאנזער רב האט זיי געפרעגט‬ ‫מקום קדוש‪ ,‬ווער ס’וועט מיר רופן וועל איך אפשר זאגן וויאזוי גייט דאס צו ביי ענק אין שטאט?!‬ ‫פשיהא! ביי אונז נאך פאר פארטגס איז דער בית המדרש‬ ‫פריוואט די נאמען‪.‬‬ ‫בכל דרכיך דעהו‬ ‫שוין געפאקט מ’זיצט און מ’לערנט‪ ,‬די כשרות ביי אונז‬ ‫זעט מען ווי ווייט מ’קען דינען דעם אויבערשטן‪ ,‬צומאל‬ ‫בעלי הבתים‪ ,‬מען גיבט מוראדיג אכטונג וואס מ’נעמט‬ ‫מאכט א מענטש א חשבון ווער זאגט איך קען דינען דעם‬ ‫אריין אין מויל‪.‬‬ ‫אויבערשטן‪ ,‬אולי מוז איך זיין אויסגעצייכענט בתורה‬ ‫אינמיטן האט דער הייליגער צאנזער רב געזאגט שטיל‬ ‫ועבודה?!‬ ‫זאל זיין‪ ,‬ימח שמם וזכרם‪ ,‬כ’זאג נאר נאך די לשון וואס דער‬ ‫זע מיר אונז פשוט ווען א מענטש גיין אריין אין א בחינה‬ ‫הייליגער צאנזער רב האט געזאגט‪ ,‬זאלן זיי זויפן‪ ,‬זאלן זיי‬ ‫פון בכל דרכיך דעהו‪ ,‬יעדע זאך וואס דו טוסט‪ ,‬לייגסט זיך‬ ‫פרעסן‪ ,‬זאלן זיי פאפן אינעם טאג אריין‪ ,‬און אויפהערן מצער‬ ‫שלאפן‪ ,‬און דו טראכסט א רגע פאר וועמען לייג איך זיך‬ ‫זיין תלמידי חכמים!‬ ‫שלאפן‪ ,‬לפני מלך מלכי המלכים הקדוש ברוך הוא‪ ,‬לייג צו‬ ‫קויף נישט אפ דעם ריבונו של עולם‪ ,‬שטיי נישט אויף‬ ‫אביסל קאפ דאס איז א געוואלדיגע זאך‪.‬‬ ‫פארטאגס‪ ,‬וואטש נישט וואס דו עסט‪ ,‬דאס איז די לשון‬ ‫פונעם הייליגן צאנזער רב‪ ,‬ימח שמם וזכרם‪ ,‬זאלן זיי זויפן‪,‬‬ ‫מאין יבא עזרי‬ ‫זאלן זיי פרעסן‪ ,‬זאלן זיי פאפן אינעם טאג אריין‪ ,‬און נישט‬ ‫די מרדש הייבט אן די וואך (בראשית רבה סכ ב) ר’ שמואל בר‬ ‫מצער זיין קיין תלמידי חכמים‪.‬‬ ‫נחמני פתח‪ ,‬שטייט שיר המעלות אשא עיני אל ההרים‬ ‫ס’איז געוואלדיג וויאזוי דער הייליגער צדיק האט דאס‬ ‫מאין יבוא עזרי‪.‬‬ ‫אנגעקוקט‪ ,‬דער רבונו של עולם שטייט ממש פארלוירן ביז‬ ‫יעקב אבינו האט זיך אויסעגעוויינט‪ ,‬אליעזר עבד אברהם‬ ‫די אנשי וויזניצא שטייען אויף פאר פארטאגס‪ ,‬דעמאלט‬ ‫בשעה שהלך להביא את רבקה מה כתיב ביה‪ ,‬ווען ער איז‬ ‫כאפט ער זיך‪ ,‬ס’איז מיר ווערד געווען צו באשאפן די‬ ‫געגאנגען ברענגען רבקה פאר א כלה פאר יצחק‪ ,‬וואס‬ ‫וועלט‪ ,‬ממילא זאל יעדער לערנען פון דעם א געוואלדגן‬ ‫שטייט דארט‪ ,‬ויקח העבד עשרה גמלים‪ ,‬ער האט גענומען‬ ‫לימוד‪.‬‬ ‫א גאנצע סטאדע און געגאנגען‪ ,‬ואני לא נזם אחד ולא‬ ‫אין אמר ואין דברים בכל הארץ יצא קום!‬ ‫צמיד אחד‪ ,‬כ’האב נישט גארנישט קיין דשאזלערי כ’האב‬ ‫דער בית אברהם ברענגט אז איינמאל אין פרשת ויצא‪,‬‬ ‫נישט גארנישט אין טאש אריין‪ ,‬און כ’מוז גיין נעמען א‬ ‫האט דער הייליגער לעכוויטשער זיך אנגערופן אינמיטן‬ ‫כלה‪.‬‬ ‫טיש ער וויל נישט זאגן קיין תורה די וואך‪.‬‬ ‫זאגט די מדרש חזר ואמר וועל איך יעצט פארלירן מיין‬ ‫דער ווילעקער איז דארטן געווען‪ ,‬האט ער געפרעגט‬ ‫בטחון אין מיין הייליגע באשעפער? ער שטייט עלנד‬ ‫פארוואס וויל די רבי נישט זאגן קיין תורה‪ ,‬האט ער‬ ‫אליין‪ ,‬ער האט מורא געהאט עשו וועט אים ווילן הרג’נען‬ ‫געענטפערט דו וועסט אריינקוקן אין די תורה וועסטו‬ ‫ווי גיי איך דא ווייטער‪.‬‬ ‫זען אלע מעשים וואס יעקב אבינו האט געטון‪ ,‬ער איז‬ ‫ווען מיין טאטע האט געדארפט טרעפן א כלה האט ער‬ ‫געשלאפן ער האט געגעסן‪ ,‬פון דעם איז געווארן א גאנצע‬ ‫גענומען א עבד‪ ,‬ער האט געשיקט געלט‪ ,‬ווידער איך שטיי‬ ‫תורה‪ ,‬ממילא דארף איך זאגן תורה?‬ ‫דא אליינ’ס וואס זאל איך טון‪ ,‬האט ער געגעבן א שריי‪,‬‬ ‫תוכחת מוסר גדול‬ ‫וואס‪ ,‬איך וועל פארלירן מיין אמונה מיין בטחון‪ ,‬ס’גייט נישט‬ ‫האב איך געזען אז דער הייליגער אפטער רב ברענגט די‬ ‫גיין אזוי‪ ,‬חס ושלום‪ ,‬לית אנא מוביד סברי מן בריי‪ ,‬איך גיי‬ ‫וואך‪ ,‬יעדער איד קען ארויסלערנען א געוואלדיגע מוסר‬ ‫נישט פארלירן מיין אמונה פון מיין הייליגן באשעפער‪ ,‬אלא‬ ‫און א לימוד פון די פרשה‪ ,‬זיך מדבק זיין מיט’ן אויבערשטן‬ ‫עזרי מן השם עושה שמים וארץ‪.‬‬ ‫ולעבדו בתורה ובתפלה ובשכל אמת וזך‪ ,‬ועיקר שכל מעשי‬ ‫דער אויבערשטער אליין וועט שוין צופירן כ’זאל קענען‬ ‫אדם‪ ,‬זיין גיין‪ ,‬זיין שטיין‪ ,‬זיין רעדן‪ ,‬זיין הערן זיין זען‪ ,‬זיין‬ ‫אנקומען צו די פלאץ ווי כ’דארף אנקומען!!‬ ‫זיך לייגן‪ ,‬זיין אויפשטיין‪ ,‬בכל דבר יהא מעוטף בתוכו שכל‬ ‫הכנה למצוה‬ ‫אמת וזך לעבודתו יתברך שמו‪ ,‬וצא ולמד מאבותינו הק’‬ ‫זע מיר פון דעם א געוואלדיגע לימוד‪ ,‬דער מי השילוח‬ ‫ולך בעקבותיהם‪.‬‬ ‫פונעם איזביצער פרעגט וואס האט יעקב אבינו באמת‬ ‫עפען דיינע אויגן און זע‪ ,‬פון די אלע מעשי גשמיות‬ ‫געטראכט? יעקב אבינו האט געבעטן פונעם הייליגן‬ ‫פון די הייליגע אבות וואס די תורה הק’ פארציילט‪,‬‬ ‫באשעפער גיב א קוק איך שטיי פאר א שידוך טון‪ ,‬איך‬ ‫וויאזוי יעקב אבינו איז געגאנגען פון באר שבע‪ ,‬מורא’דיג‬ ‫שטיי פארן בויען מיין לעבן‪ ,‬ער איז געווען דערשראקן‪.‬‬ ‫וויכטיג ווי יעקב האט זיך אראפ געלייגט שלאפן‪ ,‬אויך‬ ‫ווי דער הייליגער חתם סופר זאגט‪ ,‬יעקב אבינו האט‬ ‫זעט מען ווי אזוי ער האט גערעדט מיט רחל‪ ,‬וויאזוי ער‬ ‫געטראכט ביי זיך‪ ,‬אויב מיין זיידע אברהם מיין טאטע‬ ‫האט געפאשעט די שאף ביי לבן‪ ,‬די אלע תחבולות וואס‬ ‫יצחק‪ ,‬זיי זענען געווען אסאך עלטער פון מיר‪ ,‬איז‬ ‫ער האט געמאכט מיט די מקלות מיט די שטעקנעס און‬ ‫ארויסגעקומען פון זיי א ישמעאל‪ ,‬ס’איז ארויסגעקומען‬ ‫אלעס וכיוצא בזה‪.‬‬ ‫פון זיי א עשו‪ ,‬אולי דארף איך מיר גיין משלים זיין לענגער‪ ,‬באקומען וויפיל דו דארפסט‪ ,‬יענער האט דיך אויסגענוצט‬ ‫דאס איז א זייטיגע זאך‪.‬‬ ‫כ’דארף מיר צוגרייטן צו א שטערקטע קדושה פון דעם‪.‬‬ ‫מה ענין שמיטה אצל הר סיני‪..‬‬ ‫איז ער אריין אין די בית המדרש פון שם ועבר‪ ,‬דארט‬ ‫האט ער געווארט זיבן יאר פאר א שידוך‪ ,‬אלעס איז זאגט דער הייליגער רוזינער ווען א מענטש גייט ארבעטן‪,‬‬ ‫געווען‪ ,‬ווייל אזוי וועל איך קענען אנקומען צו א שלימות איז ער מושכנע און משועבד פאר די ארבעט וואס ער טוט‪,‬‬ ‫נאך א מזל כ’קען די פאך‪ ,‬נאך א מזל כ’טו דאס‪ ,‬איך בין א‬ ‫פון בויען די י”ב שבטי קה‪.‬‬ ‫געלונגענער אין דעם‪.‬‬ ‫און ווי בין איך‬ ‫הכלל זאגט דער איזביצער‪ ,‬יעקב אבינו האט געזאגט וואס דער מענטש שטעלט בכלל נישט צוזאם‪ ,‬אז זיין‬ ‫פאר ריבונו של עולם‪ ,‬מיינע עלטערן זענען געווען אזוי ארבעטן מיט דאס וואס ער טוהט האט גארנישט קיין‬ ‫גרויס‪ ,‬ס’האט זיי גארנישט געפעלט‪ ,‬זיי האבן זיך נישט שייכות מיט מאכן געלט‪ ,‬ס’איז צוויי אנדערע זאכן‪ ,‬ווען‬ ‫געדארפט מטפל זיין מיט קיין גשמיות בשעת ווען זיי דער אויבערשטער וויל איינער זאל מאכן געלט שיקט ער‬ ‫אים דאס אריין‪.‬‬ ‫זענען געגאנגען זוכן א שידוך‪.‬‬ ‫דא מוז איך גיין‪ ,‬כ’מוז גיין ארבעטן ווי א עבד פאר זיבן דער חובת הלבבות זאגט שוין‪ ,‬דער אויבערשטער האט‬ ‫יאר‪ ,‬ער האט געשפירט זייער נידריג‪ ,‬ער האט געשפירט שוין אזוי אויסגעשטעלט אז די ארבעט וואס דו טוסט זאל‬ ‫זיין די מיטל אנצוקומען צו די געלט‪ ,‬ווען נישט וואלט ווען‬ ‫לאו‪ ,‬ער איז אנגעקומען אין א קטנות‪.‬‬ ‫א מענטש געווארן אויסגעברענט‪ ,‬אבער סתם אזוי האט‬ ‫כי אתה עמדי‬ ‫דאס נישט קיין שום שייכות‪.‬‬ ‫ביז ער האט זיך מחזק געווען‪ ,‬ער האט געטראכט ביי זיך‪ ,‬דער אויבערשטער וויל איינער זאל נישט מאכן געלט‪,‬‬ ‫ניין! דער אויבערשטער איז אויכעט אין די קטנות‪ ,‬פונקט קענסטו זיין די געלונגעסטע מענטש‪ ,‬דו מאכטס נישט‬ ‫ווי דער אויבערשטער איז אין די גדלות‪ ,‬אז מיינע עלטערן קיין געלט‪ ,‬און ווען א מענטש וויל יא און ער פארלאזט זיך‬ ‫האבן זיך נישט געדארפט מטפל זיין מיט קיין גשמיות‪ ,‬אויפן הייליגן באשעפער‪ ,‬שיקט אים דעם אויבערשטער‬ ‫בשעת ווען זיי זענען געגאנגען צו א שידוך‪ ,‬דער זעלבער אריין‪ ,‬אסאך מאל דארף א מענטש דורכגיין א שווערעקייט‬ ‫באשעפער וועט זיין מיט מיר אויכעט‪ ,‬ער וועט מיטגיין אנצוקומען צום תכלית‪ ,‬אבער דער רבונו של עולם האט‬ ‫מיט מיר בבית לבן‪ ,‬דער באשעפער וועט זיין מיט מיר אין שוין אנגעגרייט פארדעם זיין גאנצע ישועה‪.‬‬ ‫אלע פעולות וואס איך וועל טון וועט דער אויבערשטער‬ ‫עד שהקדוש ברוך מאיר את עיניהם‬ ‫דארט זיין‪.‬‬ ‫מ’זעט אין פרשת וירא אז ישמעאל האט געהאלטן ממש‬ ‫דער ענין ווען א איד גייט צו צו א שידוך‪ ,‬ער גייט צו ביים אויסגיין‪ ,‬ער האט געוויינט ס’איז געווען ממש א‬ ‫מיט די ריכטיגע אמונה‪ ,‬ס’איז באקאנט אז ווען א מענטש געפערליכע זאך‪.‬‬ ‫באמת באמת נעמט ביי זיך אריין די ריכטיגע אמונה‬ ‫שטייט דארט אין פסוק (בראשית כא יט) ויפקח אלקים את‬ ‫כ’גלייב אונעם ריבונו של עולם‪ ,‬קומט א נייע מציאות‪ ,‬א‬ ‫עיניה ותרא באר מים‪ ,‬ותלך ותמלא את החמת מים ותשק‬ ‫גאנצע נייע זאך קומט פאר דער מענטש‪.‬‬ ‫את הנער‪.‬‬ ‫זע מיר אז וואס‪ ,‬דער קוואל וואסער איז שוין דארטן‬ ‫ועבדתני חנם‬ ‫דער הייליגער ריזנער האט פארציילט ס’איז אמאל געווען‪ ,‬ס’איז נישט דעמאלט נולד געווארן דער קוואל‬ ‫געווען א קארגע גביר וואס אידן פלעגן קומען צו אים נאך וואסער‪ ,‬נאר וואס דען זי האט דאס נישט געהאט געזען‪,‬‬ ‫געלט‪ ,‬פלעגט דער שייגעץ‪ ,‬זיי הייסן ארבעטן‪ ,‬ער האט ישמעאל האט שוין געהאלטן ממש ביים אויסגיין‪ ,‬און‬ ‫זיי געהייסן קלינען די גראונד‪ ,‬אריינקומען פאקן רוקן די דעמאלט ווען הגר האט געוויינט און ישמעאל האט‬ ‫געוויינט‪ ,‬איז געווארן נתגלה די ישועה וואס איז שוין‬ ‫קאטשוס‪ ,‬א גאנצע טאג האט ער זיי געמאכט ארבעטן‪.‬‬ ‫ביינאכט האבן זיי שוין געווארט נו! געב אהער עפעס א געווען אנגעגרייט‪ ,‬ביי ששת ימי בראשית האט דער‬ ‫וועטשערע‪ ,‬מ’זאל קענען עסן‪ ,‬גיב אפאר טאלער‪ ,‬האט אויבערשטער געהאט אנגעגרייט דעם חמת מים‪ ,‬צו‬ ‫ער זיי געשיקט קעגן איבער‪ ,‬ער האט זי געשיקט צו ר’ טרינקען פאר ישמעאל‪.‬‬ ‫דו בעט און בעט‪..‬‬ ‫ישעי’לס קאך‪ ,‬גייטס אהין צו יענעם מכניס אורח וועט‬ ‫זעט מען אסאך מאל ווען א מענטש מיטשעט זיך‬ ‫עטץ באקומען‪.‬‬ ‫קומען זיי אן דארטן‪ ,‬און זיי בעטן‪ ,‬זאגט מען פאר דער ארום ער האט נישט קיין פרנסה צו אנדערע זאכן וואס‬ ‫ארימאן דו ווייסט דו האסט פלעין געארבעט ווי א נער איז נישט דא‪ ,‬זאלסט וויסן אז דער ריבונו של עולם‬ ‫א גאנצן טאג‪ ,‬ווייל אונז האבן נישט קיין שייכות איינ’ס האט אוועק געלייגט פאר דיר א פונקטליכע פרנסה‪ ,‬דער‬ ‫מיט’ן אנדערן‪ ,‬דא טיילט מען אומזיסט‪ ,‬דא קענסטו ריבונו של עולם האט אוועקגעלייגט א שידוך אלעס‬ ‫כ’וועל דיר זאגן כ’דערמאן זיך יא‪ ,‬פארציילט ער‪,‬‬ ‫האט ער אוועקגעלייגט‪ ,‬קינדער וואס דו דארפסט איז‬ ‫פאר צוועלף יאר צוריק ווען ריבאשקאן איז געזיצן אין‬ ‫אוועקגעלייגט‪ ,‬דער אויבערשטער וויל זאלסט זיך סומך‬ ‫אויטוסוויל פלעג איך אים קומען מפעם לפעם באזוכן‪.‬‬ ‫זיין‪ ,‬דער אויבערשטער וויל זאלסט בעטן‪ ,‬זאלסט יעדן‬ ‫יעדעס מאל ווען כ’בין געקומען קיין אויטסוויל בין איך‬ ‫טאג בעטן נאכאמאל און נאכאמאל‪.‬‬ ‫אריבער געפארן מאנראו‪ ,‬כ’בין געפארן פונעם רוט ‪17‬‬ ‫די גמרא זאגט אין מסכת ראש השנה (טז‪ ).‬כמאן מצלינן‬ ‫כ’פלעג מאכן א סטאפ ביי די גאז סטאנציע‪ ,‬דארטן איז‬ ‫על קצירי ועל מריעי‪ ,‬אויף וועמען פארלאזט מען זיך אז‬ ‫געווען איינער כ’פלעג אים רופן פאר איך קום און ער‬ ‫מ’איז מתפלל ווען א מענטש גייט דורך שווערעקייטן‬ ‫פלעגט מיר אנגרייטן סענדוויטשעס‪ ,‬מיט קעיק‪.‬‬ ‫לכאורה איז דאך אלעס אנגעשריבן פון ראש השנה‪ ,‬זאגט‬ ‫ער האט געזאגט כ’וויל האבן א חלק אין פדיון שבויים‬ ‫די גמרא‪ ,‬אונז פארלאזן זיך אויף ר’ יוסי וואס ער זאגט אז‬ ‫גייסט ארויס העלפן א איד פון תפיסה מ’מאכט א‬ ‫אדם נידון בכל יום‪.‬‬ ‫טראפעלע גרינגער כ’וויל האבן דערין א חלק‪.‬‬ ‫ממילא יעדן טאג ווען א מענטש פארלאזט זיך אויפן‬ ‫וואס‪ ,‬דו ביסט דאס?!‪......‬‬ ‫הייליגן באשעפער קומט ער צו צו א געוואלדיגע פלאץ‪,‬‬ ‫זאגט ער כ’בין מורא’דיג איבער גענומען געווארן פון‬ ‫אז דער ריבונו של עולם שענקט אים וואס ער דארף‪,‬‬ ‫די ווארימקייט פון דעם איד‪ ,‬ר’ אליהו שטייט דארט און‬ ‫אפילו מ’האט דיר אנגעשריבן ראש השנה אלעס גוטס און‬ ‫פרעגט אים דו קענסט די מענטש?! זאגט ער אים ניין‪,‬‬ ‫דו זעסט אז ס’קומט נישט אן‪ ,‬אבער יעדן טאג האסטו‬ ‫אבער דו ווייסט וואס כ’וועל דיר זאגן כ’האב זיין טעלפאן‬ ‫נאכמאל א אפעטאנעטי מיט דעם וואס דו פארלאזט זיך‬ ‫נומבער נאך געפראגרעמט פון פופצן יאר צוריק‪.‬‬ ‫אויפן אויבערשטן‪ ,‬האסט די ריכטיגע אמונה און ריכטיגע‬ ‫זאגט אים ר’ אליהו האו אבוט‪ ,‬דו קאלסט דעם מענטש‪,‬‬ ‫בטחון‪ ,‬שענקט דיר דער אויבערשטער וואס דו דארפסט‪.‬‬ ‫לאמיר זען צו מ’קען כאפן ווער דער מענטש איז‪ ,‬נאו‬ ‫שמחה כפולה‬ ‫פראבלעם‪ ,‬ער נעמט ארויס זיין טעלפאן ער מישט‬ ‫כ’וויל פארציילן א אינטערסאנטע מעשה ווי ווייט דער‬ ‫אויף און באום‪ ,‬וועמענס טעלאפאן קלינגט? ר’ אליהו’ס‬ ‫אויבערשטער איז מזמין פאר יעדן איד זיין פעקעלע‪.‬‬ ‫טעלפאן קלינגט‪ ,‬זאגט ער קוק אויפן סקרין ווער ס’קאלט‬ ‫איך בין געווען ביי א וואכנאכט פארציילט מיר דארט א‬ ‫מיך‪ ,‬דאס איז דיין נומבער?! זאגט ער יא!‬ ‫איד ובכן דא אין דא אין קרית יואל איז דא א חשובע איד‬ ‫זאגט ער אני הגבר איך בין דער איד וואס האט דיר‬ ‫הרה”ח ר’ אליהו פארקאש די בעל בעל הבית פון וועלערא‬ ‫אנגעגרייט די סענדוויטשעס‪ ,‬און די אלע זאכן פאר‬ ‫און אנדערע גאז סטאנציעס‪.‬‬ ‫רובישקאן‪ .‬כ’דארף ענק נישט זאגן אז דער איד איז ממש‬ ‫פון בית כהנא צו סינסאנעטי‬ ‫צעדרייט געווארן פון די מין התגלות וואס דא איז געווען‪,‬‬ ‫און ער האט אים ארויסגעהאלפן‪ ,‬אלעס וואס ער האט‬ ‫דער ר’ אליהו איז געגאנגען קיין סינסאנעטי‪,‬‬ ‫געדארפט איז געווארן מסודר על מי מנוחות‪.‬‬ ‫ארויסהעלפן א חשובע ידיד זיינע‪ ,‬וואס מיטשעט זיך‬ ‫דארטן מיט א קינד‪,‬‬ ‫כי ברוב הימים‬ ‫די לימוד‪ ,‬כ’בין ממש צורידערט געווארן דערפון‪ ,‬כ’גיי‬ ‫ס’האט זיך געמאכט אז ער האט געמוזט האבן דארט‬ ‫נישט יעצט אריין אין דער מציאות פון שלח לחמך על פני‬ ‫א אויסטערלישע טובה וואס האט געמוזט געשען‬ ‫המים‪ ,‬טוסט אמאל א גוטע פעולה‪ ,‬ס’קומט א צייט ווען‬ ‫פרייטאג פארן זמן‪ ,‬ס’איז געווען א דבר נחוץ‪ .‬דא שטייט‬ ‫מ’קעשט דאס צוריק איין‪ ,‬די ריכטיגע פלאץ קעשט מען‬ ‫ער אזוי פארלוירן אין סינסאנעטי אליינ’ס ער איז נישט‬ ‫דאס איין אויף יענער וועלט‪.‬‬ ‫אינדערהיים וויאזוי גיבט ער זיך אן עצה‪.‬‬ ‫אבער די נקודה פון דעם‪ ,‬דער אויבערשטער האט‬ ‫ער האט אפגעמאכט ער גייט אראפ אין די לאבי‪ ,‬אולי‬ ‫געוואוסט דא גייט זיין א איד מיט א קינד אין סענסנערי‪,‬‬ ‫וועט ער טרעפן איינם וואס קען אים העלפן‪ .‬ער קומט אן‬ ‫ס’גייט קומען א איד‪ ,‬ער גייט זיך אוועקגעבן פאר דעם‪ ,‬ער‬ ‫אינטן און ער טרעפט א איד‪ ,‬דער איד גיבט שלום עליכם‬ ‫גייט אהינגיין דארט אין סענסענערי‪ ,‬ער גייט דארפן זיין‬ ‫און ער זאגט אז ער וואוינט דא אין סינסאנעטי‪ ,‬דער איד‬ ‫אנגעוויזן אויף זייער וויכטיגע הילף‪.‬‬ ‫יאגט זיך אויכעט ס’איז פרייטאג אבער אזוי כאפט ער א‬ ‫האט דער ריבנו של עולם געמאכט אז דער ר’ אליהו‪,‬‬ ‫שמועס מיט אים‪ ,‬פרעגט ער אים פון ווי קומסטו זאגט ער‬ ‫זאל פופצן יאר פארדעם‪ ,‬טראסקענען סענדוויטשס קיין‬ ‫כ’קום פון ניו יארק‪ ,‬קענסט איינעם פון ניו יארק?! כ’קען‬ ‫אויטסוויל‪ ,‬און דער איד זאל פונקט קומען און ער זאל‬ ‫מענטשן פון ניו סקווער‪.‬‬ ‫פונקט זיין און ער זאל דאס פונקט האבן‪ ,‬ס’איז דאך נורא‬ ‫מעולם לא שמעתי‬ ‫זאגט ער האסט אמאל געהערט פון קרית יואל פון נוראות‪ ,‬ווי דער אויבערשטער גרייט צו פאר יעדע אידיש‬ ‫קינד‬ ‫מאנרו‪ ,‬זאגט ער ניין!‪ ,‬ער האט קיינמאל נישט געהערט!‬ ‫פארלעשן די לעקטערס‬ ‫אסאך מאל זעט מען די פעקעלע גראד‪ ,‬דא האט דאס‬ ‫גענומען פופצן יאר צו קענען עפעס זען‪ ,‬אסאך מאל איז כי בא השמש רבנן אמרי “כיבה השמש” מלמד שהשקיע‬ ‫דאס אסאך ווייניגער‪ ,‬אסאך מאל איז דאס סך מער‪ ,‬מ’קען הקב”ה חמה שלא בעונתה דער אויבערשטער האט‬ ‫געמאכט ס’זאל ווערן טונקל‪ ,‬בשביל לדבר עם יעקב אבינו‬ ‫נישט וויסן‪.‬‬ ‫בצינעא‪ ,‬דער אויבערשטער האט געוואלט רעדן מיט יעקב‬ ‫חשבונות של מעלה‬ ‫כ’האב גערעדט צו א יונגערמאן‪ ,‬וואס יעדע זאך וואס ער אבינו בצינעא קיינער זאל נישט מיט האלטן ממילא האט‬ ‫טוט גייט אים שיף‪ ,‬אפילו א שיפע ליין וואס ער מאכט איז ער געמאכט טונקל‪ ,‬און אזוי האט ער גערעדט צו יעקב‬ ‫דאס ביי אים גראד‪ .‬יעדע זאך‪ ,‬אלעס איז ביי אים געדרייט‪ ,‬אבינו‪.‬‬ ‫זאג איך אים כ’וויל דיר איין זאך זאגן‪ ,‬ס’איז דא א גאנצע משל לאוהבו של מלך‪ ,‬פון צייט צו צייט קומט ער אריבער‬ ‫יצירה‪ ,‬אונז קענען דאס פשוט נישט‪ ,‬דער ריבונו של עולם צום קעניג און דער קעניג פרייעט זיך‪ ,‬אה! ער איז דא!‬ ‫וועט דיר דאס מגלה זיין ווען ס’וועט קומען די זמן‪ ,‬יעדע אמר המלך לעשט אויס די לעקטער מאך טונקל‪ ,‬כ’וויל‬ ‫רעדן מיט מיין פריינט בצנעא קיינער זאל נישט דא זיין‪,‬‬ ‫זאך האט א פונקטליכע חשבון‪.‬‬ ‫ס’איז נישטא קיין איין זאך וואס ווערט געמאכט אן קיין קיינער זאל נישט זען‪ ,‬כך השקיע הקב”ה חמה שלא‬ ‫חשבון‪ ,‬נאר וואס דען ס’איז א שיינע זאך ווען ס’ווערט בעונתה‪ ,‬כדי לדבר עם יעקב בצינעא‪ ,‬דער אויבערשטער‬ ‫האט טונקל געמאכט די מצב כדי צו קענען רעדן מיט יעקב‬ ‫נתגלה‪.‬‬ ‫אבינו בצנעא‪.‬‬ ‫אויף דער נושא וואס מיר האבן גערעדט ווי מ’זעט ביי‬ ‫כי אשב בחושך‬ ‫ישמעאל אז דער אויבערשטער האט געמאכט ותמלא‬ ‫חמת מים‪ ,‬יעדער אידיש קינד איז אים אנגעגרייט זיין זאך‪ .‬טייערע אידן כ’האב ביי מיר געטראכט‪ ,‬דער רמב”ן זאגט‬ ‫דאך עטליכע מאל‪ ,‬מעשה אבות סימן לבנים‪ ,‬יעדע זאך‬ ‫קורות ימי חייו‬ ‫וואס געשענט‪ ,‬פאר די אבות איז א סימן פאר אונז אויכעט‬ ‫שטייט אין פסוק ויפגע במקום וילן שם כי בא השמש‪ ,‬אונז זעמיר אסאך אז יעקב האט געהאט א גע’רודפ’טע‬ ‫לאמיר א רגע זען דעם יעקב אבינו דעם בחיר האבות‪ ,‬לעבן‪ ,‬ער האט מיטגעמאכט אזוי סאך‪ ,‬ער האט נישט‬ ‫לאמיר זיך אריינטראכטן אין זיין לעבן וואס דא איז געווען געהאט קיין מנוחה‪.‬‬ ‫וויפיל מאל דערזעט זיך א מענטש מיט א שווערעקייט‪,‬‬ ‫מיט אים‪.‬‬ ‫דא האט אים עשו געוואלט הרג’נען ער איז אוועק וויפיל מ’זאל דערפון רעדן איינמאל און נאכאמאל‪ ,‬ווען א‬ ‫געלאפן פון עשו‪ ,‬די מאמע האט אים געזאגט גיי אוועק‪ ,‬מענטש גייט אריבער א שווערע תקופה אין לעבן זה בכה וזה‬ ‫איז געקומען אליפז ער האט אים אויסגעזעקלט ער איז בכה‪ ,‬וואס ס’זאל נאר קענען זיין‪ ,‬ער שפירט ווי ער איז אין‬ ‫א חושך מוחלט ס’איז גע’הרג’ט טונקל‪ ,‬שקעה חמה שלא‬ ‫געבליבן אן גארנישט‪.‬‬ ‫ער האט זיך שוין געטראפן ביי לבן ער האט געארבעט בעונתה ס’ווערט טונקל פאר א מענטש ער קוקט זיך ארום‪.‬‬ ‫זיבן יאר ביי לבן‪ ,‬ווער וואלט ווען געארבעט זיבן יאר פאר וואס גייט דא פאר‪ ,‬מיין שכן איז מצליח מיט די קינדער‪,‬‬ ‫א שידוך? ער האט געארבעט זיבן יאר צו באקומען רחל איך גיב מיר סך מער אוועק‪ ,‬איך פארברענג א שבת’דיגע‬ ‫ווען ער האט שוין ענדליך געארבעט זיבן יאר‪ ,‬באום! נאך סעודה‪ ,‬איך געב מיר אוועק וואס ס’קען נאר זיין‪ ,‬מיינע‬ ‫זיבן יאר‪ ,‬גייסט ארבעטן נאך בבית לבן‪ ,‬בית לבן איז געווען קינדער זענען בכלל נישט אזוי געראטן‪ ,‬כ’מיטשע מיך‬ ‫א מקום טומאה א מקום זוהמא‪ ,‬און דא שטייט נאך דער צוזאם איינע נאך די אנדערע‪ ,‬מיינע ברידער און שוועסטער‬ ‫צדיק יעקב אבינו‪ ,‬וואס ער האט געדארפט דאס אלעס יעדער האט לעכטיגע קינדערלעך‪ ,‬דער מענטש מאכט א‬ ‫חשבון וואס בין איך געשלאגן איך שטיי אויף פארטאגס‬ ‫סובל זיין‪.‬‬ ‫ער איז דורך אזעלכע מיני שווערקייטן וואס מ’קען דאס כ’גיי ארבעטן‪ ,‬כ’ווער געקאפעט פון איין דזשאב צו די‬ ‫ניטאמאל פארשטיין‪ ,‬דא האט אים שוין יא עשו געטראפן‪ ,‬אנדערע דזשאב וואס גייט דא פאר?‬ ‫מה נשתנה‬ ‫די פחד וואס ער האט געהאט ווי ער האט זיך צוגעגרייט‬ ‫ווי אונז וועלן אי”ה נעקסט וואך זען‪ ,‬דא איז אים דינה כ’זע א אנדערע יונגערלייט אין בית המדרש זיי טוען‬ ‫פארכאפט געווארן שמעון ולוי האבן אויסגע’הרג’ט שכם‪ ,‬נישט גארנישט זיי זענען מצליח מיט זייער דזשאב זיי‬ ‫די אלע צרות‪ ,‬יוסף איז אים נעלם געווארן‪ ,‬כי בא השמש‪ .‬מאכן זייער געלט‪ ,‬פארוואס איז שקעה חמה שלא בעונתה‬ ‫קומט רש”י הק’ און זאגט ס’וואלט ווען געדארפט שטיין וואס גייט דא פאר‪ ,‬ס’איז א חושך מוחלט ווי געב איך זיך‬ ‫ויבא השמש‪ ,‬משמע ששקעה לו חמה שלא בעונתה כדי דא אן עצה‪.‬‬ ‫שילין שם‪ ,‬כדי ער זאלן דארטן שלאפן‪ ,‬דער מדרש זאגט א מענטש זעט איך שטיי אינדערהיים כ’האב פינף‬ ‫קינדערלעך אינדערהיים‪ ,‬זעקס קינדערלעך אינדערהיים‪,‬‬ ‫אבער א אנדערע לשון‬ ‫אזוי אונז אויבן אין הימל טייטש מען (תהלים מח י) דמינו‬ ‫פיר קינדער‪ ,‬דריי קינדער‪ ,‬און דא שטייט א צווייטער און‬ ‫אלקים חסדך בקרב היכלך‪.‬‬ ‫אלע שידוכים גייען‪“ ,‬באום” אכטצן יאר און ער קנאקט‬ ‫דמינו אלקים‪ ,‬זאכן וואס עס זעט אויס אויף דער וועלט‬ ‫ארויס נאך א שידוך‪ ,‬און ער פרעגט זיך די שאלה בין אין‬ ‫ווי ס’איז אלקים‪ ,‬ס’איז מדת הדין‪ ,‬זאלסטו וויסן אז דאס‬ ‫דען נישט גרייט פאר שידוכים? כ’בין דאך יא גרייט‪ ,‬נאר‬ ‫איז חסדך בקרב היכלך‪ ,‬ס’איז חסדים אויבן אין הימל‪,‬‬ ‫קיין איינער טראגט מיר נישט אן קיין איין שידוך!‬ ‫ס’איז איין שטיק חסד‪ ,‬דאס זעען אונז אויבן ממילא א‬ ‫ס’האט מיר א איד געזאגט ער האט א קינד וואס איז‬ ‫צדיק קען נישט מתפלל זיין‪.‬‬ ‫אביסל אנדערש‪ ,‬זאגט ער מיין קינד איז פינף און צוואנציג‬ ‫מדת הרחמים עלינו התגלגלי‬ ‫יאר אלט כ’האב נישט באקומען אנגעטראגן קיין איין‬ ‫שידוך! זאגט ער כ’מיין נישט יעצט נישט קיין דזשאק כ’בין‬ ‫זאגט דער הייליגער ישמח משה בשם דעם הילייגן תולדות‬ ‫נישט מגזם‪ ,‬קיין איינס נישט! קיין איין שידוך האט מען מיר‬ ‫“קרוב ה’ לכל קוראיו לכל אשר יקראהו באמת” א מענטש‬ ‫נאכנישט אנגעטראגן פאר דעם בחור‪.‬‬ ‫בעט ס’גייט מיר שווער‪ ,‬ריבונו של עולם כ’ווייס ס’איז‬ ‫ממילא דער מענטש פרעגט א שאלה ריבונו של עולם‬ ‫מיין טובה כ’האב נישט קיין ספק ווי דער הייליגער תניא‬ ‫ס’איז שקעה חמה שלא בעונתה‪ ,‬ס’איז טונקל וויאזוי גיבט‬ ‫זאגט אין רע יורד מלמעלה‪ ,‬ס’איז מיר אבער שווער כ’האב‬ ‫מען זיך אן עצה מיט די טונקלקייט?!‬ ‫נישט קיין פרנסה‪ ,‬כ’האב נישט קיין שידוכים‪ ,‬כ’האב נישט‬ ‫קיין נחת ס’איז מיר שווער‪ ,‬און ער בעט דעם אויבערשטן‬ ‫פריוואטע מיטונג‬ ‫אפשר טוישטו מיין מצב‪.‬‬ ‫דארפן מען איין זאך וויסן‪ ,‬פונקט ווי דער מדרש זאגט אז‬ ‫דער אויבערשטער האט מגלגל געווען די חמה‪ ,‬ער האט‬ ‫דער אויבערשטער מחמת רחמנות וואס ער האט צו‬ ‫געמאכט טונקל‪ ,‬ווייל דער אויבערשטער האט געוואלט‬ ‫אונז גייט ער און “רצון יראיו יעשה” ער טוט דאס‪ ,‬מיט‬ ‫פארברענגען און רעדן מיט אוהבי יעקב בצנעא‪ ,‬דער‬ ‫תפלה קען מען רוקן ער טוישט ארום‪ ,‬וואס וועט זיין “ואת‬ ‫אויבערשטער האט געזאגט פאר יעקב כ’וויל מיט דיר‬ ‫שועתם”וואס מיט דעם וואס דער מענטש האט געוויינט‬ ‫פארברענגען‪.‬‬ ‫און געשריגען האט ער דאך פאררוקט דעם סדר‪.‬‬ ‫יעדער פארשטייט ווען ס’איז דא א בלעק אוט אין א הויז‪,‬‬ ‫איז “ישמע ויושיעם” דער אויבערשטער וועט אים‬ ‫קינדער הייבן אן וויינען‪ ,‬וואס טוט א געטרייע מאמע‪ ,‬זי‬ ‫אויכעט העלפן דער אויבערשטער וועט דאס צוריקרוקן‪,‬‬ ‫גיבט א נעם צוזאם די קינדערלעך ארום זיך‪.‬‬ ‫פשט אפילו ווען ס’איז באשערט מיט תפלה קען א איד‬ ‫אהבה פון די מאמע בשעת ס’איז דא בלעק אוט‪,‬‬ ‫אלעס אויספועלן‪.‬‬ ‫פארוואס‪ ,‬ווייל מחמת פחד נעמט די מאמע ארום דאס‬ ‫טאטע איך דאנק דיר!‬ ‫קינד זייער שטארק‪ ,‬ווען א מענטש גייט דורך א תקופה‬ ‫דער אויבערשטער זאל אוודאי העלפן‪ ,‬אונז זאלן אלע‬ ‫פון שווערעקייט אין לעבן‪ ,‬ער גייט דורך א חשכות זאלסט‬ ‫געבענטשט ווערן מיט נאר גוטע זאכן‪ ,‬ס’זאל שוין זיין נאר‬ ‫וויסן אז דער אויבערשטער נעמט דיר דעמאלט ארום‬ ‫גוט פאר אידישע קינדערלעך‪ ,‬ס’קומט א געוואלדיגע הייליגע‬ ‫מיט ביידע הענט‪ ,‬דער אויבערשטער כאפט דיר אן‪ ,‬און‬ ‫וואך‪ ,‬אזוי ווי אונז האבן געשמועסט‪ ,‬די וואך איז די ריכטיגע‬ ‫ער זאגט מיין טייער ליב קינד‪ ,‬לאמיר דיר אנכאפן בצנעא‬ ‫זמן‪ ,‬אפילו ווען א מענטש גייט דורך א שווערקייט‪.‬‬ ‫לאמיר מיט דיר פארברענגען געהעריג‪.‬‬ ‫דער אלטער פון קעלעם זאגט‪ ,‬דוד המלך זאגט אין‬ ‫א אנדערע בילד‬ ‫תהילים (קיח כא) אודך ה’ כי עניתני ותהי לי לישועה‪.‬‬ ‫דאס איז א געוואלדיגע חיזוק איך האב געהערט א‬ ‫פשוט פשט מיינט דאס איך דאנק דעם אויבערשטן וואס‬ ‫מורא’דיגע טייטש בשם דער הייליגער ישמח משה וואס‬ ‫ער מיר געענטפערט‪ ,‬דער אלטער האט אבער געזאגט‬ ‫ברענגט דאס פונעם הייליגן תולדות‪.‬‬ ‫כ’דאנק דיר אויבערשטער אויף די אלע שווערעקייטן‪,‬‬ ‫אונז ווייסן‪ ,‬אז יעדע זאך וואס פאסירט מיט א מענטש‬ ‫כ’דאנק דיר ווען ס’איז שקעה חמה שלא בעונתה‪,‬‬ ‫איז אויסגערעכנט‪ ,‬און ווי מיר האבן שוין נאכגעזאגט פון ר’‬ ‫פארוואס‪ ,‬ווייל ויהי לי לישועה דאס איז מיין ישועה‪ ,‬דאס‬ ‫יצחק מאיר די זון פונעם הייליגן אפטער רב‪ ,‬אז דער הייליגער‬ ‫איז אלעס השגות דאס איז אלעס מדרגות‪.‬‬ ‫אפטער רב האט געהאט געזאגט פאר ער איז נסתלק געווארן‪,‬‬ ‫זאל דער באשעפער העלפן יעדעם איינעם אונז זאלן‬ ‫ווען איך וועל ארויפקומען אויף יענע וועלט וועל איך נישט‬ ‫אלע האבן לעכטיגע חסדים‪ ,‬ס’זאל זיין גוט און לעכטיג‬ ‫אריינגיין אין גן עדן ביז משיח וועט קומען‪.‬‬ ‫פאר יעדעם איינעם אלע אידישע קינדער זאלן געבענטשט‬ ‫ווען ס’איז אריבער די א יאר פונעם הסתלקות האט ער‬ ‫ווערן מיט בני חיי ומזוני‪ ,‬אונז זאלן אלע געבענטשן ווערן‬ ‫אראפגעלייגט זיין קאפ אינמיטן א טיש האט ער געזען ווי‬ ‫מיט א אלע גוטע ברכות‪.‬‬ ‫דער הייליגער אפטער רב קומט צו אים און ער זאגט אים‬ ‫צו הערן די שיעורים אויפן טעלעפאן \ צו לאזן א מעסעדזש \ צו ספאנסערן א גליון רופט ‪845-777-9987‬‬