gilyoines.com

הליכות ושיחות קודש וויען - אידיש 2 · Halichois V'sichois Koidesh Vien - Yiddish 2

שבוע: ויצא (2026-11-16)

הליכות ושיחות קודש וויען - אידיש 2 · Halichois V'sichois Koidesh Vien - Yiddish 2 — ויצא (2026-11-16)

פתח את ה-PDF הורדה

הטקסט של גיליון זה

‫פרשת ויצא תשפ" ה לפ" ק – חלק ב'‬ ‫דברי תורה שנאמרו בסעודה שלישית‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ה לפ"ק‬ ‫צופרידן געווען‪ ,‬טוב תתי אותה לך‪ ,‬איך געב עס‬ ‫די וואך אין די פרשה‪ ,‬פארציילט די תורה די זיווג‬ ‫ענדערש פאר דיר‪ ,‬ווי איידער צו געבן פאר א‬ ‫פון יעקב אבינו‪ .‬יעקב אבינו איז אנגעקומען צו לבן‬ ‫צווייטן‪.‬‬ ‫אין שטוב‪ ,‬וללבן שתי בנות‪ ,‬לבן האט געהאט צוויי‬ ‫טעכטער‪ ,‬שם הגדולה לאה‪ ,‬ושם הקטנה רחל‪ .‬ועיני‬ ‫און ער זאגט אים‪ ,‬שבה עמדי‪ ,‬זיץ דא מיט מיר‪ .‬וואס‬ ‫לאה רכות‪ ,‬די אויגן פון לאה זענען געווען ווייעך‪,‬‬ ‫איז דער 'שבה עמדי'‪ ,‬זיץ מיט מיר‪ .‬יעקב האט זיך‬ ‫אויסגעוויינט‪ ,‬ורחל היתה יפת תאר ויפת מראה‬ ‫דאך אנגעטראגן פון זיך אליין‪ ,‬ער וויל דא זיין‪,‬‬ ‫(בראשית כט‪-‬יז)‪ .‬און יעקב האט זיך אנגעטראגן‬ ‫אעבדך שבע שנים‪ ,‬ברחל בתך הקטנה‪ ,‬איך גיי דא‬ ‫אעבדך שבע שנים ברחל בתך הקטנה‪ ,‬לבן האט‬ ‫בלייבן זיבן יאר‪ ,‬אויב דו ביסט מסכים מיר צו געבן‬ ‫מסכים געווען‪ ,‬ויאמר לבן‪ ,‬טוב תתי אותה לך‪ ,‬מתתי‬ ‫רחל‪ .‬און לבן האט געזאגט‪ ,‬טוב תתי אותה לך‪ ,‬מתתי‬ ‫אותה לאיש אחר‪ ,‬עס איז מיר בעסער איך זאל געבן‬ ‫אותה לאיש אחר‪ .‬וואס האט לבן געדארפט צוגעבן‬ ‫רחל פאר דיר‪ ,‬ווי איידער איך זאל איר אוועקגעבן‬ ‫שבה עמדי‪ ,‬זיץ דא צוזאמען מיט מיר‪.‬‬ ‫פאר א צווייטן‪ ,‬שבה עמדי‪ ,‬בלייב זיצן דא צוזאמען‬ ‫מיט מיר‪ .‬און אזוי איז געווען‪ ,‬יעקב האט געארבעט‬ ‫*‬ ‫פאר רחל שבע שנים‪.‬‬ ‫עס איז געקומען די צייט וואס יעקב האט געדארפט‬ ‫חתונה האבן‪ ,‬עס איז אדורך זיבן יאר‪ ,‬ויעש משתה‪,‬‬ ‫דער פסוק איז נישט מסביר‪ ,‬וואס איז געווען דער‬ ‫ויהי בערב ויקח את לאה בתו‪ ,‬ויבא אותה אליו‪ ,‬האט‬ ‫חשבון פון לבן‪ ,‬וואס ער האט געזאגט טוב תתי‬ ‫ער אויפגעטוישט‪ ,‬און ער האט געברענגט לאה‪ .‬ויהי‬ ‫אותה לך מתתי אותה לאיש אחר‪ ,‬וואס איז ער אזוי‬ ‫בבוקר והנה הוא לאה‪ ,‬יעקב זעהט צופרי‪ ,‬אז מען‬ ‫באגייסטערט צו נעמען אזא צדיק ווי יעקב‪.‬‬ ‫האט אויפגעטוישט אויף לאה‪ ,‬ויאמר אל לבן‪ ,‬מה‬ ‫געווענליך גוטס מיט גוטס האט א חיבור‪ ,‬שלעכטס‬ ‫זאת עשית לי‪ ,‬וואס האסטו מיר געטון‪ ,‬הלא ברחל‬ ‫מיט שלעכטס האט אויך א חיבור‪ ,‬אבער א רשע‪ ,‬לבן‬ ‫עבדתי עמך‪ ,‬איך האב געארבעט פאר רחל‪ ,‬ולמה‬ ‫בקש לעקור את הכל‪ ,‬פארוואס האט ער געדארפט‬ ‫רמיתני‪ .‬און לבן פארענטפערט זיך‪ ,‬לא יעשה כן‬ ‫האבן יעקב פאר אן איידעם‪ .‬און ער איז זייער‬ ‫על הטוב יזכר‬ ‫ידידינו מוה"ר ראובן יואל טובל הי"ו‬ ‫אשר כלכל הוצאת הגליון לזכות הרבים‬ ‫לרגל נישואי בתו למזל טוב‬ ‫חלקב'ב'‬ ‫תשפ""ההלפלפ""קק‪--‬חלק‬ ‫ויצאתשפ‬ ‫פרשתויצא‬ ‫פרשת‬ ‫~א~‬ ‫קודש‪--‬וויען‬ ‫וויען‬ ‫ודברותקודש‬ ‫שיחותודברות‬ ‫שיחות‬ ‫יענעם'ס וועגן‪ ,‬דאס איז תרבה חכמה‪ ,‬דאס איז א‬ ‫במקומנו לתת הצעירה לפני הבכירה (בראשית כט‪-‬כג)‪.‬‬ ‫חשובע קנאה‪ .‬דער חילוק צווישן א קנאה וואס איז‬ ‫ארבעט נאך זיבן יאר‪ ,‬וועל איך דיר געבן רחל אויך‪.‬‬ ‫א געמיינע קנאה‪ .‬א קנאה וואס איז א געמיינע‬ ‫יעקב נעמט עס אן אזוי רוהיג‪ ,‬ויאמר‪ ,‬אן אמירה‬ ‫קנאה‪ ,‬איז בדרך כלל אין גשמיות'דיגע ענינים‪ ,‬דער‬ ‫רכה‪ ,‬ער רעדט נישט צו לבן קיין איין שטרענג‬ ‫חבר האט מער פון אים‪ ,‬דער חבר איז רייכער פון‬ ‫ווארט אויף דעם וואס ער האט אים אויסגעפאפט‪,‬‬ ‫אים‪ ,‬ער איז מער געלונגען פון אים‪ ,‬און ער האט‬ ‫און ער האט אים געגעבן א צווייטן שידוך פון וואס‬ ‫געלונגענערע קינדער‪ ,‬וואס עס מאכט זיך אלץ אין‬ ‫מען האט גערעדט‪.‬‬ ‫די וועלט‪ ,‬וואס איינער האט מער פון א צווייטן‪ .‬און‬ ‫ער פארגינט נישט פאר יענעם‪ ,‬אז איך האב עס נישט‪,‬‬ ‫שפעטער אין די פרשה זעהט מען‪ ,‬ווען לבן איז‬ ‫פארוואס האט עס יענער יא‪ ...‬און ער וואלט ווען‬ ‫געקומען און ער האט נאכגעיאגט נאך יעקב‪ ,‬און‬ ‫געוואלט‪ ,‬אז יענער זאל עס אויך נישט האבן‪ ...‬ווען‬ ‫יעקב האט געהאט דין ודברים מיט לבן‪ ,‬שטייט דער‬ ‫עס זאל זיין בידו עס צוצונעמען פון יענעם‪ ,‬וואלט ער‬ ‫לשון אין פסוק (בראשית לא‪-‬לו) ויחר ליעקב וירב‬ ‫עס געטון‪ .‬ער קען נאר נישט צונעמען פון יענעם‪,‬‬ ‫בלבן‪ ,‬ער האט זיך געבייזערט‪ ,‬און ער האט זיך‬ ‫עסט ער זיך‪ ,‬און עס טוט אים וויי‪ ,‬און ורקב עצמות‬ ‫געקריגט‪ ,‬מה פשעי ומה חטאתי כי דלקת אחרי‪ .‬דא‬ ‫קנאה (משלי יד ‪-‬ל)‪ ,‬אסאך מאל נעמט עס די ביינער‬ ‫וואלט דאך געדארפט זיין אסאך ערגער‪ ,‬ער האט‬ ‫פונעם מענטש‪ ,‬און די קנאה וואס מען האט טוט עס‬ ‫דאך אים אויסגענארט‪ ,‬ער האט אים געגעבן אן‬ ‫פארפוילען‪ - .‬דאס איז א שלעכטע מדה! דו האסט‬ ‫אנדערן זיווג פון וואס ער האט געוואלט‪ .‬און יעקב‬ ‫נישט‪ ,‬ער האט יא‪ ,‬פריי דיך אז דער אייבערשטער‬ ‫קריגט זיך גארנישט‪ ,‬ער דינגט זיך נישט מיט אים‪,‬‬ ‫האט אים יא געגעבן‪ .‬בעהט פונעם אייבערשטען‪ ,‬אז‬ ‫ער בייזערט זיך נישט אויף אים‪ ,‬ויאמר אל לבן‪ ,‬ער‬ ‫דער באשעפער זאל דיר אויך געבן‪ .‬ווייל דו האסט‬ ‫פרעגט אים רוהיג‪ ,‬למה רמיתנו‪.‬‬ ‫נישט‪ ,‬וועגן דעם זאל יענער אויך נישט האבן? דאס‬ ‫*‬ ‫איז די קנאה וואס איז א מדה גרועה‪.‬‬ ‫יעקב האט גענומען רחל אויך‪ ,‬און עס גייט אדורך א‬ ‫אבער א קנאה פון רוחניות‪ ,‬איז אן אנדערע סארט‬ ‫שטיק צייט‪ ,‬לאה האט אנגעהויבן צו האבן די‬ ‫קנאה‪ .‬עס איז א קנאה איך וויל אויך זיין אזוי ווי יענער‪.‬‬ ‫קינדער‪ ,‬איינס נאך דאס אנדערע‪ ,‬זי האט געהאט‬ ‫איך פארגין פאר יענעם‪ ,‬איך בין מקנא יענעם‪ ,‬אז יענער‬ ‫פיר קינדער‪ ,‬ראובן‪ ,‬שמעון‪ ,‬לוי‪ ,‬מיט יהודה‪ ,‬און רחל‪,‬‬ ‫איז צוגעקומען צו אזא מדריגה‪ ,‬הלוואי וואלט איך אויך‬ ‫ותרא רחל כי לא ילדה ליעקב‪ ,‬רחל האט נישט קיין‬ ‫צוגעקומען צו אזא מדריגה‪ .‬ותקנא רחל באחותה איז‬ ‫קינדער‪ ,‬ותקנא רחל באחותה‪ ,‬רחל האט געהאט‬ ‫נישט געווען קיין קנאה‪ ,‬זי האט קינדער איך האב‬ ‫קנאה אויף די שוועסטער‪ ,‬ותאמר אל יעקב‪ ,‬הבה לי‬ ‫נישט קיין קינדער‪ .‬זי האט מקנא געווען בצדקתה‪ ,‬אין‬ ‫בנים‪ ,‬ואם אין מתה אנכי (בראשית ל‪-‬א)‪ .‬ותקנא רחל‬ ‫איר ערליכקייט‪ ,‬אז זי איז צוגעקומען צו אזא מדריגה‪,‬‬ ‫באחותה‪ ,‬זאגט רש"י‪ ,‬קנאה במעשיה הטובים‪ ,‬זי‬ ‫פארוואס האב איך עס נישט‪.‬‬ ‫האט מקנא געווען איר גוטע מעשים‪ ,‬אמרה‪ ,‬זי האט‬ ‫געזאגט‪ ,‬אלולי שצדקה ממנו‪ ,‬לא זכתה לבנים‪ ,‬ווען‬ ‫*‬ ‫זי וואלט נישט געווען קיין גרעסערע צדיקת פון‬ ‫און רחל הייבט זיך אן צו דינגען מיט יעקב‪ ,‬הבה לי‬ ‫מיר‪ ,‬וואלט זי נישט זוכה געווען צו קינדער‪ .‬ותקנא‬ ‫בנים‪ ,‬ואם אין מתה אנכי (בראשית ל‪-‬א)‪ .‬זאגט רש"י‪,‬‬ ‫רחל באחותה‪ ,‬זי האט מקנא געווען די צדקות פון‬ ‫רחל זאגט הבה לי בנים‪ ,‬געב מיר קינדער‪ .‬יעקב קען‬ ‫לאה‪ ,‬אז זי האט זוכה גע ווען צו האבן די שבטים פון‬ ‫נישט געבן קיין קינדער‪ .‬זאגט רש"י‪ ,‬זי האט געבעטן‬ ‫יעקב‪.‬‬ ‫אז יעקב זאל מתפלל זיין פאר איר‪ ,‬אז זי זאל האבן‬ ‫קינדער‪ .‬וכי כך עשה אביך לאמך‪ ,‬דיין טאטע און‬ ‫בדרך כלל ווייסט מען‪ ,‬אז קנאה איז א געמיינע‬ ‫דיין מאמע‪ ,‬יצחק מיט רבקה האבן אויך נישט‬ ‫מדה‪ ,‬הקנאה והתאוה והכבוד מוציאין את האדם מן‬ ‫געהאט קיין קינדער‪ ,‬והלא התפלל עליה‪ ,‬און יצחק‬ ‫העולם (אבות ד‪-‬כא)‪ ,‬אבער עס איז דא א געוויסע‬ ‫האט מתפלל געווען אויף איר‪ ,‬און ויעתר לו ה'‪ ,‬און‬ ‫קנאה וואס איז א חשובע קנאה‪ ,‬א קנאה חשובה‪,‬‬ ‫זיי האבן געהאט קינדער‪ .‬פארוואס ביסטו נישט‬ ‫קנאת סופרים תרבה חכמה (בבא בתרא כא‪ ,).‬ווען מען‬ ‫מתפלל אויף מיר אויך‪ ,‬אז איך זאל האבן קינדער‪.‬‬ ‫איז מקנא יענעם'ס ערליכקייט‪ ,‬מען וויל נאכגיין אין‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ה לפ"ק ‪ -‬חלק ב'‬ ‫~ב~‬ ‫שיחות ודברות קודש ‪ -‬וויען‬ ‫שבטים האט זי אויפגעשטעלט‪ - .‬אין יעדע פרשה‬ ‫האט יעקב אויף דעם געענטפערט‪ ,‬ויחר אף יעקב‬ ‫איז דא וואס מען דארף זיך אראפלערנען וואס עס‬ ‫ברחל‪ ,‬ויאמר‪ ,‬התחת אלקים אנכי‪ ,‬אשר מנע ממך‬ ‫איז נוגע פאר אונז‪ .‬עס ליגט אזויפיל מוסר השכל אין‬ ‫פרי בטן‪ ,‬פון דיר האט ער צוריקגעהאלטן פרי בטן‪.‬‬ ‫די פרשה דא‪ .‬פון יעדע נקודה קען מען זיך‬ ‫און רש"י טייטשט‪ ,‬דו זאגסט איך זאל טון כאבא‪,‬‬ ‫אראפלערנען‪ ,‬וואס עס איז נוגע אינעם טאג‬ ‫אזוי ווי מיין טאטע האט געטון‪ ,‬אני איני כאבא‪ ,‬מיין‬ ‫טעגליכן לעבן פונעם מענטש‪.‬‬ ‫מצב איז נישט אזוי ווי מיין טאטעס מצב‪ ,‬אבא לא‬ ‫היו לו בנים‪ ,‬דער טאטע האט נישט געהאט קיין‬ ‫*‬ ‫קינדער‪ ,‬נישט רבקה האט געהאט‪ ,‬און נישט יצחק‬ ‫לאמיר אנהייבן פון אנהייב‪ .‬ועיני לאה רכות (בראשית‬ ‫האט געהאט‪ ,‬ביידע זענען געווען עקרים‪ ,‬האט ער‬ ‫כט‪-‬יז)‪ ,‬זאגט רש"י‪ ,‬פארוואס האט זי געוויינט‪,‬‬ ‫מתפלל געווען ער זאל האבן קינדער‪ .‬אבער אני יש‬ ‫שהיתה סבורה לעלות בגורלו של עשו‪ ,‬זי האט‬ ‫לי בנים‪ ,‬איך האב דאך קינדער פון לאה‪ ,‬ממך מנע‬ ‫געמיינט אז זי גייט אנקומען צו עשו‪ ,‬ובכתה‪ ,‬האט זי‬ ‫ולא ממני‪ ,‬פון דיר האט ער מונע געווען‪ ,‬נישט פון‬ ‫געוויינט‪ ,‬שהיו הכל אומרים‪ ,‬יעדער האט געזאגט‪,‬‬ ‫מיר‪ .‬ממילא האט ער אפגעזאגט אויף דעם וואס זי‬ ‫רבקה האט צוויי זון‪ ,‬לבן האט צוויי טעכטער‪,‬‬ ‫האט געבעטן הבה לי בנים‪.‬‬ ‫הגדולה לגדול והקטנה לקטן‪ ,‬עס איז א שידוך‪ ,‬די‬ ‫גרויסע מיטן גרויסן‪ ,‬די קליינע מיטן קליינעם‪ .‬ועיני‬ ‫עס איז א געוואלדיגע פלא צו פארשטיין‪ .‬קודם‬ ‫לאה רכות‪ ,‬און זי האט געוויינט‪ ,‬אז זי גייט אנקומען‬ ‫וואס האט זי געדארפט אריינמישן דא דעם פאטער‪,‬‬ ‫בגורלו של עשו‪ .‬דער פשט איז נישט‪ ,‬זי האט‬ ‫דיין טאטע און דיין מאמע האבן אויך נישט געהאט‬ ‫געוויינט איך בין אריינגעפאלן בגורלו של עשו‪ .‬די‬ ‫קיין קינדער‪ ,‬און ער האט מתפלל געווען‪ .‬ווען זיי‬ ‫בכיות זענען נישט געווען אויפן שלעכטן מצב‪ ,‬זי‬ ‫וואלטן יא געהאט קינדער‪ ,‬און עס וואלט נישט‬ ‫האט נאכנישט חתונה געהאט‪ .‬זי האט געוויינט פארן‬ ‫געווען קיין שום פראבלעם ביי זיי‪ ,‬אבער זי האט‬ ‫אייבערשטען‪ ,‬זי האט געבעטן פונעם אייבערשטען‪,‬‬ ‫נישט קיין קינדער‪ .‬און יעקב איז א צדיק‪ ,‬און זי‬ ‫דער באשעפער זאל איר מציל זיין‪ ,‬אז זי זאל נישט‬ ‫בעהט פון יעקב זיי מתפלל פאר מיר‪ ,‬איך זאל האבן‬ ‫אנקומען צו גורלו של עשו‪ .‬זי האט נישט געקענט‬ ‫קינדער‪ .‬וואס האט עס צוטון מיט דעם אז דיין‬ ‫עשו‪ ,‬זי האט נאכנישט געקענט יעקב‪ .‬ווען יעקב איז‬ ‫טאטע און דיין מאמע האבן אויך נישט געהאט קיין‬ ‫אנגעקומען איז שוין געווען עיני לאה רכות‪ ,‬פון‬ ‫קינדער‪ ,‬און מען האט מתפלל געווען איינער אויפן‬ ‫בכיות וואס זי האט געהאט געוויינט פאר דעם‪ .‬עס‬ ‫צווייטן‪.‬‬ ‫איז נישט נאר געווען שהיו אומרים‪ ,‬אין די גאס האט‬ ‫מען געשמועסט‪ ,‬אז זי וועט חתונה האבן מיט עשו‪,‬‬ ‫און יעקב ענטפערט דערויף‪ ,‬איך בין נישט אזוי ווי‬ ‫פון דעם וויינט מען נאכנישט אז עס זאל זיין עיני‬ ‫מיין טאטע‪ ,‬מיין טאטע האט נישט געהאט‪ ,‬אבער‬ ‫לאה רכות‪ .‬אין מדרש (ב"ר ע‪-‬טז) קוקט אויס‪ ,‬אז עס‬ ‫איך האב יא‪ .‬ווען מען גייט צו א צדיק‪ ,‬און מען‬ ‫איז געווען א גזירה מן השמים‪ ,‬מען האט אזוי‬ ‫בעהט אים זיי מתפלל פאר מיר‪ ,‬ווייל עס איז דא א‬ ‫געזאגט‪ ,‬ווייל מען האט פארשטאנען לויט די מזלות‪,‬‬ ‫חולה‪ .‬וועט ער זאגן‪ ,‬איך בין נישט קראנק‪ ,‬נאר דו‬ ‫אז די מזל פון עשו‪ ,‬און די מזל פון לאה‪ ,‬זענען א‬ ‫ביסט קראנק‪ ...‬וואס פארא תשובה איז דאס וואס‬ ‫שידוך איינס מיט דאס אנדערע‪ ,‬און די מזל פון יעקב‬ ‫ער האט געענטפערט‪ ,‬אז וועגן דעם איז ער נישט‬ ‫מיט רחל זענען א שידוך איינס פאר דאס אנדערע‪.‬‬ ‫מתפלל אויף הבה לי בנים‪ ,‬ווייל איך האב קינדער‬ ‫און אויף דעם האט זי מתפלל געווען‪ ,‬אז דער‬ ‫און דו האסט נישט‪ .‬בעהט אויף מיר איך זאל האבן‬ ‫באשעפער זאל טוישן וואס מען האט גוזר געווען‪.‬‬ ‫קינדער‪ .‬וואס איז געווען דער דיון צווישן רחל מיט‬ ‫יעקב‪.‬‬ ‫און אין מדרש שטייט דער לשון‪ ,‬קשה התפלה‪,‬‬ ‫תפלה איז אזוי שטארק‪ ,‬שביטל הגזירה! ער רופט‬ ‫דער סוף איז געווען‪ ,‬ווי די תורה פארציילט‪ ,‬ויזכור‬ ‫עס אן‪ ,‬אז עס איז געווען א גזירה אז רחל זאל נעמען‬ ‫אלקים את רחל‪ ,‬דער אייבערשטער האט געדענקט‬ ‫יעקב‪ ,‬און לאה וועט אנקומען צו עשו‪ .‬און לאה האט‬ ‫רחל‪ ,‬וישמע אליה אלקים‪ ,‬דער באשעפער האט‬ ‫אזויפיל געדאווענט‪ ,‬און זי האט געוויינט‪ ,‬אז זי זאל‬ ‫צוגעהערט אירע תפלות‪ ,‬ויפתח את רחמה‪ ,‬און רחל‬ ‫קענען אנקומען צו יעקב‪ .‬און די תפלות וואס זי האט‬ ‫האט געבוירן יוסף‪ ,‬און שפעטער בנימין‪ ,‬צוויי‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ה לפ"ק ‪ -‬חלק ב'‬ ‫~ג~‬ ‫שיחות ודברות קודש ‪ -‬וויען‬ ‫און קשה התפלה‪ ,‬תפלה איז גרויס‪ ,‬שביטל הגזירה‪,‬‬ ‫מתפלל געווען‪ ,‬זאגט דער מדרש‪ ,‬איז קשה‪ ,‬עס איז‬ ‫עס האט מבטל געווען די גזירה‪ ,‬עס איז געטוישט‬ ‫שטארק דער כח פון תפלה‪ ,‬שביטל הגזירה‪ ,‬עס האט‬ ‫געווארן‪ .‬אפילו נאכדעם וואס מען האט שוין‬ ‫מבטל געווען די גזירה וואס איז געווען נגזר פון‬ ‫געשלאסן דעם שידוך מיט רחל‪ ,‬האט דער‬ ‫הימל‪ ,‬אז איר שידוך וועט זיין עשו‪ .‬ולא עוד‪ ,‬אלא‬ ‫אייבערשטער אריינגעגעבן אין הארץ פון לבן‪ ,‬ער‬ ‫שקדמה לרחל‪ ,‬די תפלה איז אזוי שטארק אנגענומען‬ ‫זאל איבערדרייען‪ ,‬ער זאל שיקן לאה אנשטאט רחל‪.‬‬ ‫געווארן‪ ,‬אז עס איז קדמה לרחל‪ ,‬זי האט חתונה‬ ‫און רחל האט איבערגעגעבן די סימנים [ווי מען‬ ‫געהאט צו יעקב‪ ,‬בעפאר רחל איז אנגעקומען‪.‬‬ ‫וועט באלד רעדן]‪ ,‬און לאה איז אנגעקומען צו יעקב‬ ‫אין שטוב‪ .‬דאס איז דער כח התפלה‪ ,‬וואס מען האט‬ ‫און מען זעהט די געוואלדיגע כח התפלה וואס זי‬ ‫געדאווענט און מען האט געבעטן‪ ,‬אפילו עס איז‬ ‫האט מתפלל געווען די אלע יארן‪ .‬עס שטייט אין די‬ ‫נגזר געווארן א גזירה אויף איר‪ ,‬פון דעסטוועגן דאך‬ ‫גמרא (בבא בתרא קכג‪ ,).‬אז זי האט זיך אינטערעסירט‬ ‫איז נתבטל געווארן די גזירה‪ ,‬דורך אירע תפלות‬ ‫ווער דער עשו איז‪ .‬עס איז דאך געווען צוויי מדינות‪,‬‬ ‫וואס זי האט מתפלל געווען‪.‬‬ ‫עשו איז געווען אין ארץ כנען‪ ,‬און זי איז געווען אין‬ ‫חרן‪ ,‬עס איז נישט געווען קיין פארבינדונגען איינס‬ ‫*‬ ‫מיט דאס אנדערע‪ ,‬צו וויסן ווער דער יעקב איז‪ ,‬און‬ ‫די גמרא (ברכות י‪ ).‬זאגט אויף די גרויסקייט פון‬ ‫ווער דער עשו איז‪ .‬זי פלעגט שטיין בפרשת דרכים‪,‬‬ ‫תפלה‪ .‬אז ישעיה הנביא איז געקומען צו חזקיהו‬ ‫און זי האט זיך אלץ אינטערעסירט פון מענטשן וואס‬ ‫המלך‪ ,‬און ער האט אים געזאגט‪ ,‬צו לביתך כי מת‬ ‫זענען געקומען פון ארץ כנען‪ ,‬ווער איז דאס דער עשו‪.‬‬ ‫אתה ולא תחיה (ישעיה לח‪-‬א)‪ ,‬לאז איבער צוואה אין‬ ‫און יעדער האט אראפגעלייגט דער עשו פון ויגדלו‬ ‫שטוב‪ ,‬ווייל דו גייסט שטארבן‪ ,‬און דו גייסט נישט‬ ‫הנערים‪ ,‬פון די בר מצוה אן איז ער געווען א רוצח און‬ ‫לעבן‪ .‬און ער פרעגט אים‪ ,‬פארוואס? האט ער אים‬ ‫א גנב וכדומה‪ .‬און יעצט ווען יעקב איז אנגעקומען‪,‬‬ ‫געזאגט‪ ,‬ווייל דו האסט נישט חתונה געהאט‪ .‬זאגט‬ ‫איז שוין עשו אלט געווען זיבן און זיבעציג יאר‪ ,‬מען‬ ‫ער‪ ,‬איך האב געזעהן איך וועל נישט האבן קיין גוטע‬ ‫רעדט שוין‪ ,‬פון זעכציג יאר וואס ער איז אזא גנב און א‬ ‫קינדער‪ ,‬האב איך נישט געוואלט חתונה האבן‪ .‬און‬ ‫רויבער‪ .‬און זי איז מתפלל‪ ,‬זי וויל נישט צוקומען צו‬ ‫ער האט אים מוסר געזאגט‪ ,‬דאס איז נישט קיין‬ ‫דעם שידוך‪ .‬ועיני לאה רכות‪ ,‬די אויגן זענען געווען‬ ‫תירוץ‪ ,‬דו דארפסט טון וואס דו האסט צו טון‪.‬‬ ‫רכות פון די פיל תפלות וואס זי האט מתפלל געווען‪,‬‬ ‫קינדער דאס איז אין די הענט פונעם אייבערשטען‪,‬‬ ‫אז זי זאל נישט אנקומען צו עשו‪.‬‬ ‫דו דארפסט אויפשטעלן א שטוב‪ .‬האט ער געזאגט‬ ‫פאר ישעיה הנביא‪ ,‬פיין‪ ,‬איך בין מסכים‪ ,‬אבער געב‬ ‫און יעקב קומט אן‪ ,‬און ויאהב יעקב את רחל‪ ,‬יעקב‬ ‫מיר דיין טאכטער‪ ,‬איך וויל מיט איר חתונה האבן‪,‬‬ ‫זאגט פאר לבן‪ ,‬איך וויל רחל‪ .‬און זי הייבט אן צו‬ ‫אפשר מיין זכות און דיין זכות וועט העלפן‪ ,‬אז מען‬ ‫זעהן‪ ,‬אז עס איז אמת וואס מען האט גערעדט‪ ,‬עס‬ ‫וועט נישט האבן אזעלכע קינדער‪ .‬האט אים ישעיה‬ ‫הייבט זיך אן צו פלעכטן‪ ,‬אז די קטנה וועט זיין‬ ‫הנביא געזאגט‪ ,‬איך גיי דיר נישט געבן מיין‬ ‫לקטן‪ ,‬און די גדולה וועט זיין לגדול‪ .‬יעקב מאכט א‬ ‫טאכטער‪ ,‬עס איז שוין נגזר געווארן אויף דיר א‬ ‫שידוך‪ ,‬מען שליסט שוין א שידוך דא‪ ,‬זיבן יאר וועל‬ ‫גזירה‪ ,‬דו גייסט שטארבן‪ ,‬און איך גיי נישט געבן מיין‬ ‫איך ארבעטן‪ ,‬און ער גייט נעמען רחל‪ .‬אז רחל וועט‬ ‫טאכטער פאר א מענטש וואס גייט באלד שטארבן‪,‬‬ ‫אנקומען צו יעקב‪ ,‬וועט דאך מקוים ווערן די‬ ‫איך געב דיר נישט‪.‬‬ ‫צווייטע העלפט אויך‪ ,‬אז זי גייט אנקומען צו עשו‪.‬‬ ‫עס האט גענומען זיבן יאר ביז מען האט חתונה‬ ‫האט חזקיהו המלך געזאגט‪ ,‬אפילו חרב חדה מונחת‬ ‫געהאט צו רחל‪ .‬די זיבן יאר האט זי ווייטער‬ ‫על צווארו של אדם‪ ,‬אפילו ווען דער חרב ליגט שוין‬ ‫געוויינט‪ .‬ועיני לאה רכות‪ ,‬איז געווען נאך פאר די‬ ‫אויפן האלדז‪ ,‬אל ימנע עצמו מן הרחמים‪ ,‬תפלה‬ ‫זיבן יאר‪ .‬און וואס עס האט זיך אפגעטון די זיבן יאר‬ ‫נוצט! דו קענסט זאגן כי מת אתה ולא תחיה‪ ,‬דו‬ ‫ווען זי האט שוין געזעהן אז עס הייבט זיך אן צו‬ ‫קענסט זיין א נביא פונעם אייבערשטען‪ ,‬כה אמר ה'‪,‬‬ ‫שפינען דער שידוך‪ ,‬אז זי וועט אנקומען צו עשו‪,‬‬ ‫דער אייבערשטער האט אזוי געזאגט‪ ,‬ער איז נישט‬ ‫וויפיל תפלות האט זי פארגאסן אז זי זאל אנקומען‬ ‫געקומען פון זיך אליין דאס זאגן‪ ,‬ער האט געברענגט‬ ‫צו יעקב‪ ,‬און נישט צו עשו‪.‬‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ה לפ"ק ‪ -‬חלק ב'‬ ‫~ד~‬ ‫שיחות ודברות קודש ‪ -‬וויען‬ ‫עפעס אויפגעטון‪ .‬עס איז נישט דא קיין איין תפלה‬ ‫א נביאות פונעם אייבערשטען אז ער גייט שטארבן‪,‬‬ ‫וואס א יוד האט געדאווענט‪ ,‬און עס איז געגאנגען‬ ‫און פון דעסטוועגן דאך האט חזקיהו המלך געזאגט‪,‬‬ ‫לאיבוד‪ ,‬אז עס זאל גארנישט אויפטון‪ .‬יעדע תפלה‬ ‫עס איז גארנישט‪ .‬איך קען מתפלל זיין‪ ,‬און עס וועט‬ ‫טוט אויף‪ .‬מען דארף נאכאמאל דאווענען און‬ ‫בטל ווערן די גזירה‪ .‬זאגט די גמרא‪ ,‬אפילו בעל‬ ‫נאכאמאל דאווענען‪ ,‬ביז מען וועט אדורכברעכן אז‬ ‫החלומות בא‪ ,‬אפילו דער בעל החלומות קומט אין‬ ‫די תפלה וועט עושה רושם זיין‪ .‬אסאך מאל העלפט‬ ‫חלום און ער זאגט אים‪ ,‬מחר אתה מת‪ ,‬מארגן‬ ‫עס נישט פאר יעצט‪ ,‬עס העלפט פאר עפעס‬ ‫וועסטו שטארבן‪ ,‬מיינט עס גארנישט‪ .‬אז דו וועסט‬ ‫אנדערש‪ ,‬אין א צווייטן זמן‪ .‬אמאל איז דא תפלות‬ ‫זיך שטעלן דאווענען‪ ,‬קענסטו עס טוישן‪ .‬און אזוי‬ ‫וואס ווערן אוועקגעלייגט אויף יארן שפעטער‪ ,‬אזוי‬ ‫האט ער געטון‪ ,‬ויסב פניו אל הקיר‪ ,‬ער האט‬ ‫שטייט אין מדרש (דב"ר ב‪-‬יז)‪ ,‬עס איז דא א תפלה‬ ‫אנגעהויבן צו דאווענען מקירות לבו‪ ,‬פון טיפעניש‬ ‫וואס ווערט נענה תיכף‪ ,‬און עס איז דא תפלות וואס‬ ‫פונעם הארץ‪ ,‬און דער רבונו של עולם האט אים‬ ‫ווערן נענה הערשט אסאך יארן שפעטער‪ .‬א מענטש‬ ‫צוגעגעבן יארן‪ ,‬חזקיה המלך האט שפעטער‬ ‫האט אמאל א פראבלעם‪ ,‬און יענע תפלה וואס ער‬ ‫גענומען ישעיה הנביא'ס טאכטער‪ ,‬און ער האט‬ ‫האט געדאווענט אמאל‪ ,‬די תפלה העלפט אים‪.‬‬ ‫אויפגעשטעלט א שטוב‪.‬‬ ‫אבער א תפלה ווערט נישט פארלוירן‪.‬‬ ‫אפילו חרב חדה מונחת על צווארו של אדם‪ ,‬אפילו‬ ‫אסאך מאל איז דא וואס שערי שמים זענען‬ ‫מען האט גוזר געווען אויף לאה‪ ,‬אז זי גייט חתונה‬ ‫פארמאכט‪ ,‬די גמרא (ברכות לב‪ ):‬זאגט‪ ,‬אז פונעם‬ ‫מיט עשו‪ ,‬און זי זעהט אז עס פירט זיך אזוי‪ ,‬יעקב‬ ‫חורבן בית המקדש אן זענען שערי שמים פארמאכט‪,‬‬ ‫האט שוין גענומען רחל‪ ,‬און זי בלייבט יעצט אליין‬ ‫סכותה בענן לך מעבור תפלה (איכה ג‪-‬מד)‪ ,‬אבער פון‬ ‫איבער פאר עשו‪ ,‬דער כח התפלה‪ ,‬זאגט דער מדרש‪,‬‬ ‫דעסטוועגן דאך איז דא שערי דמעות וואס זענען לא‬ ‫קשה התפלה שביטל הגזירה‪ ,‬עס האט א כח מבטל‬ ‫ננעלו‪ ,‬עס איז דא זאכן וואס עפענען די שערים‪.‬‬ ‫צו זיין די גזירה‪ ,‬ווען א יוד דאווענט‪ ,‬עס איז נישט‬ ‫אפילו די מענטשנ'ס תפלה איז אמאל נישט ראוי אז‬ ‫קיין נפקא מינה אין וואס פאר א מצב ער איז‪ ,‬אפילו‬ ‫עס זאל ווערן אנגענומען‪ ,‬עס איז פארמאכט אויבן‪,‬‬ ‫חרב חדה מונחת על צווארו של אדם‪ ,‬אל ימנע עצמו‬ ‫קומט א צדיק‪ ,‬און ער דאווענט‪ ,‬און זיין תפלה עפנט‬ ‫מן הרחמים‪.‬‬ ‫אויבן די שערים‪ ,‬און עס גייען ארויף הונדערטער‬ ‫*‬ ‫תפלות צוזאמען‪ .‬עס קומט א תפלה וואס א מענטש‬ ‫דאווענט מיט טרערן‪ ,‬גייען מיט דעם ארויף אנדערע‬ ‫די גמרא (ברכות ו‪ ):‬רופט אן תפלה‪ ,‬אז דאס איז‬ ‫תפלות‪.‬‬ ‫דברים העומדים ברומו של עולם‪ ,‬ובני אדם מזלזלין‬ ‫בהם‪ ,‬עס שטייט ברומו של עולם‪ ,‬און מענטשן זענען‬ ‫זאגט דער הייליגער בעל שם טוב‪ ,‬א מענטש איז‬ ‫מזלזל‪ .‬עס שטייט פון בעל שם טוב הק' (הובא בדגל‬ ‫מזלזל אין תפלה‪ ,‬פארוואס זענען בני אדם מזלזלין‬ ‫מחנה אפרים הפטורת כי תצא)‪ ,‬פארוואס איז מען מזלזל‬ ‫בתפלה‪ ,‬ווייל ער מיינט אז די תפלה ווערט נישט‬ ‫אין תפלה‪ ,‬ווייל אסאך מאל זעהט מען ווי מען‬ ‫אנגענומען‪ .‬א מענטש וויל‪ ,‬אז ווען ער דאווענט‪ ,‬זאל‬ ‫דאווענט‪ ,‬און עס האט זיך נישט געטוישט דער מצב‪,‬‬ ‫ער גראד זעהן די ישועה‪ .‬און עס איז נישט אייביג‬ ‫עס איז געבליבן די זעלבע‪ ,‬און מען האט נישט‬ ‫אזוי‪ ,‬איז ער מזלזל‪ ,‬ווייל ער מיינט אז די תפלה איז‬ ‫אויפגעטון מיט די תפלה‪ .‬זאגט דער בעל שם טוב‬ ‫נישט אנגענומען געווארן‪ .‬א יוד דארף וויסן‪ ,‬אז‬ ‫הק'‪ ,‬דער אייבערשטער נעמט אן יעדע תפלה‪ ,‬מען‬ ‫יעדע תפלה וואס ער האט געדאווענט‪ ,‬אפילו עס‬ ‫זאגט אין די שמונה עשרה‪ ,‬כי אתה שומע תפלת כל‬ ‫איז נישט אנגענומען געווארן‪ ,‬איז עס עומד ברומו‬ ‫פה‪ ,‬יעדע תפלה וואס קומט ארויס פון א יוד‪ ,‬קומט‬ ‫של עולם‪ ,‬עס שטייט אויבן‪ ,‬עס ווארט אויף א‬ ‫אן אויבן אין הימל‪ ,‬דער באשעפער הערט צו די‬ ‫געלעגענהייט אז מען זאל קענען אויספירן די תפלה‪.‬‬ ‫תפלה‪ .‬אבער נישט אייביג איז דער מענטש ראוי אז‬ ‫די תפלה זאל ווערן אנגענומען תיכף‪ ,‬עס איז דא‬ ‫*‬ ‫אמאל וואס מען דארף האבן מערערע תפילות‪,‬‬ ‫אויף משה רבינו איז נגזר געווארן‪ ,‬אז ער זאל נישט‬ ‫אסאך תפילות‪ ,‬כדי מען זאל קענען אדורכברעכן‪.‬‬ ‫אריינגיין קיין ארץ ישראל‪ ,‬און ער האט מתפלל‬ ‫אבער יעדע תפלה וואס מען האט געדאווענט האט‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ה לפ"ק ‪ -‬חלק ב'‬ ‫~ה~‬ ‫שיחות ודברות קודש ‪ -‬וויען‬ ‫און דאס האט לאה געוואוסט‪ .‬לאה האט געוואוסט‬ ‫געווען תקט"ו תפלות‪ ,‬פינף הונדערט און פופצן‬ ‫די געוואלדיגע כח פון תפלה‪ ,‬פון דאווענען‪ ,‬און ווען‬ ‫תפלות‪ ,‬און ער איז נישט מיד געווארן (דב"ר יא‪-‬י)‪ .‬און‬ ‫זי האט געהערט אז זי דארף אנקומען צו עשו‪ ,‬האט‬ ‫דער אייבערשטער זאגט אים נאכדעם‪ ,‬אל תוסף‬ ‫זי נישט אפגעלאזט‪ ,‬ועיני לאה רכות‪ ,‬עס קען אמאל‬ ‫דבר אלי עוד בדבר הזה (דברים ג‪-‬כו)‪ ,‬איך בעהט דיך‪,‬‬ ‫זיין אז די שערי תפלה זענען צוגעמאכט‪ ,‬אבער‬ ‫זיי נישט ווייטער מתפלל‪ .‬שטייט אין הייליגע‬ ‫שערי דמעות לא ננעלו‪ ,‬מען וויינט‪ ,‬מען גיסט זיך‬ ‫ספרים‪ ,‬פארוואס האט אים דער אייבערשטער דאס‬ ‫אויס די הארץ ביי א תפלה‪ ,‬העלפט דער‬ ‫נישט געזאגט ביי די הונדערט'סטע תפלה‪ ,‬ביי צוויי‬ ‫אייבערשטער‪.‬‬ ‫הונדערט‪ ,‬ער האט אים געלאזט מתפלל זיין פינף‬ ‫הונדערט תפלות‪ ,‬און פינף הונדערט און זעכצן‪ ,‬האט‬ ‫מיר דאווענען דאך אלע‪ ,‬מען דאווענט דריי מאל אין‬ ‫ער אים נישט געלאזט‪ .‬נאר ווען משה רבינו וואלט‬ ‫טאג די תפלות‪ .‬מען דארף זיין דערביי בשעת מען‬ ‫מתפלל געווען נאך די איינע תפלה‪ ,‬וואלט ער עס‬ ‫דאווענט‪ .‬אינזין האבן‪ ,‬און נישט טראכטן איך האב‬ ‫אדורכגעבראכן‪ ,‬עס האט געדארפט זיין א מספר פון‬ ‫שוין איינמאל געבעטן‪ ,‬פינף מאל געבעטן‪ .‬ער דארף‬ ‫תפלות וואס משה רבינו זאל קענען אדורכברעכן די‬ ‫א שידוך וכדומה און עס גייט נישט‪ ,‬לאזט מען נאך‪.‬‬ ‫גזירה‪ ,‬און אויב ער וואלט געדאווענט נאך איין‬ ‫א מענטש טאר זיך קיינמאל נישט מייאש זיין פון‬ ‫תפלה‪ ,‬וואלט עס אדורכגעגאנגען‪ .‬פאר דעם האט‬ ‫תפלה‪ .‬לאה האט מתפלל געווען זיבן יאר נאכדעם‬ ‫אים דער אייבערשטער נישט אפגעשטעלט‪ ,‬אדרבה‪,‬‬ ‫וואס עיני לאה רכות‪ ,‬און זי האט אדורכגעבראכן‪,‬‬ ‫מען דארף האבן יעדע תפלה אז מען זאל קענען‬ ‫ווייל קשה התפלה‪ ,‬תפלה האט א געוואלדיגן כח‪ ,‬אז‬ ‫עפעס פועל'ן‪ .‬דער אייבערשטער האט אים געזאגט‪,‬‬ ‫עס טוט מבטל זיין די גזירה‪.‬‬ ‫אל תוסף דבר אלי עוד בדבר הזה‪ ,‬איך בעהט דיך זיי‬ ‫נישט מתפלל ווייטער‪ ,‬עס איז נישט גוט דו זאלסט‬ ‫*‬ ‫מתפלל זיין ווייטער‪ ,‬טאמער דו ביסט מתפלל‬ ‫די רחל האט קיין סאך נישט געדאווענט פאר איר‬ ‫ווייטער‪ ,‬וועל איך עס מוזן נאכגעבן‪ ,‬ווייל עס איז‬ ‫שידוך‪ .‬זי האט דאך געהערט אז הקטנה וועט זיין‬ ‫נישט דא קיין תפלה וואס ווערט נישט אנגענומען‪,‬‬ ‫לקטן‪ ,‬און זי האט זיך נאכגעפרעגט ווער דער יעקב‬ ‫אסאך מאל דארף מען האבן אסאך און אסאך‬ ‫איז‪ ,‬און מען האט איר געזאגט‪ ,‬אז יעקב איז א צדיק‪,‬‬ ‫תפלות‪ ,‬אז די תפלה זאל נתקבל ווערן‪.‬‬ ‫נו איז דאך פאר איר אנגעגרייט זייער א פיינער‬ ‫שידוך‪ .‬און יעקב קומט אן‪ ,‬און ער איז טאקע מסכים‪,‬‬ ‫א מענטש האט א צרה‪ ,‬א חולה‪ ,‬פרנסה‪ ,‬אנדערע‬ ‫ער איז גרייט צו דעם שידוך‪ .‬ער ארבעט זיבן יאר‬ ‫שוועריקייטן‪ ,‬און ער דאווענט‪ .‬ער וואלט געוואלט‪,‬‬ ‫פאר רחל‪ ,‬רחל זיצט זיבן יאר ביי זיך אין שטוב מיט‬ ‫אז נאכדעם וואס ער האט געענדיגט דאווענען די‬ ‫אזא שמחה‪ ,‬דער שידוך איז שוין געשלאסן‪ ,‬איך בין‬ ‫שמונה עשרה‪ ,‬זאל ער תיכף זעהן ווי אזוי דער‬ ‫שוין מסודר מיט יעקב‪ ,‬איך האב געטראפן אזא גוטן‬ ‫קראנקער איז געזונט געווארן‪ .‬ער האט שוין‬ ‫שידוך‪ .‬אין די זעלבע צייט וואס רחל זיצט אזוי‬ ‫אויסגעזאגט תהלים‪ ,‬צוויי מאל תהלים‪ ,‬דריי מאל‬ ‫צופרידענערהייט ווייל זי איז אנגעקומען‪ ,‬שטייט די‬ ‫תהלים‪ ,‬ער וואלט געוואלט זעהן א שינוי תיכף דעם‬ ‫שוועסטער לאה‪ ,‬און ועיני לאה רכות‪ ,‬זי גייט‬ ‫קומענדיגן טאג פון וואס עס איז‪ .‬עס איז נישט אזוי‪.‬‬ ‫אנקומען צו עשו‪ .‬און זי האט גע'פועל'ט! רחל האט‬ ‫אז עס איז נישט געשעהן קיין שינוי יעצט‪ ,‬דאס‬ ‫נישט מתפלל געווען‪ ,‬איז זי שיעור ארויסגעפאלן פון‬ ‫מיינט נישט אז די תפלה איז נישט אנגענומען‪ .‬יעדע‬ ‫יעקב‪ ,‬און די תפלות פון לאה האט איר געברענגט אז‬ ‫תפלה וואס מען האט מתפלל געווען ווערט‬ ‫זי איז אנגעקומען אין שטוב פון יעקב‪ ,‬און האלב‬ ‫אנגענומען אויבן אין הימל‪ ,‬עס איז אבער דא א מספר‬ ‫שבטים זענען ארויסגעקומען פון לאה אליין‪ ,‬און רחל‬ ‫פון תפלות וואס ער דארף אדורכגיין‪ ,‬און אמאל איז‬ ‫האט נישט געהאט מער ווי צוויי שבטים‪ .‬דאס איז‬ ‫דא וואס די תפלה וועט נישט העלפן פאר דיר‪ ,‬וועט‬ ‫דער כח פון תפלה! תפלה האט משנה געווען‪ ,‬עס‬ ‫עס העלפן פאר שפעטער‪ ,‬עס וועט העלפן פאר‬ ‫האט איבערגעדרייט א וועלט‪ ,‬אז נישט נאר אז זי איז‬ ‫קינדער וכדומה‪ ,‬אונז קען מיר נישט דעם‬ ‫אנגעקומען צו יעקב‪ ,‬נאר ווי אזוי זי איז אנגעקומען‬ ‫אייבערשטען'ס דרכים‪ .‬אל ימנע אדם עצמו מן‬ ‫צו יעקב‪ .‬א נארמאלער מענטש טוט דאך נישט וואס‬ ‫הרחמים‪ ,‬מען טאר זיך קיינמאל נישט מונע זיין פון‬ ‫לבן האט געטון‪ ,‬אז מען ארבעט פאר איינעם‪ ,‬שיקט‬ ‫רחמים‪.‬‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ה לפ"ק ‪ -‬חלק ב'‬ ‫~ו~‬ ‫שיחות ודברות קודש ‪ -‬וויען‬ ‫אויף די שוועסטער‪ ,‬קוק ווי תפלה האט א כח‪ ,‬ווי‬ ‫ער א צווייטע טאכטער‪ ,‬עס איז דאך נישט געהערט‬ ‫אזוי דורך תפלה איז זי אנגעקומען צו יעקב‪ ,‬און זי‬ ‫געווארן אז מען זאל זיך אזוי פירן‪ .‬אבער דורך תפלה‬ ‫האט אויפגעשטעלט די קינדער פאר יעקב‪ .‬און וואו‬ ‫וואס זי האט מתפלל געווען‪ ,‬האט מען געמוזט‬ ‫בין איך? איך בין אן עקרה‪ ,‬איך האב גארנישט‪ ,‬ווייל‬ ‫איבערדרייען פון הימל‪ ,‬און אריינגעבן אין הארץ פון‬ ‫איך האב נישט געוויינט‪ .‬לאה האט געדאווענט די‬ ‫לבן‪ ,‬ער זאל שיקן די צווייטע טאכטער אנשטאט‬ ‫אלע יארן‪ ,‬אבער איך בין געווען רוהיג‪ ,‬איך האט‬ ‫רחל‪.‬‬ ‫נישט מתפלל געווען קיין איין תפלה‪ .‬איך האב‬ ‫געוואוסט אז הקטנה לקטן‪ ,‬איך האב געוואוסט איך‬ ‫יעקב האט געוואוסט אז לבן איז א רמאי‪ ,‬כי אחי‬ ‫האב שוין געשלאסן א שידוך מיט יעקב‪ ,‬אין זיבן יאר‬ ‫אביה הוא (בראשית כט ‪-‬יב)‪ ,‬אין די גמרא (מגילה יג‪):‬‬ ‫ארום גייט ער מיך נעמען‪ ,‬איך בין געזעסן זיבן יאר‬ ‫שטייט‪ ,‬אז רחל האט אים געזאגט‪ ,‬דו ווילסט חתונה‬ ‫רוהיג‪ ,‬און לאה האט זיבן יאר געדאווענט‪ ,‬און‬ ‫האבן מיט מיר‪ ,‬דו זאלסט וויסן אז מיין טאטע איז א‬ ‫געוויינט‪ .‬ותקנא רחל באחותה‪ ,‬זי האט מקנא געווען‬ ‫שווינדלער‪ ,‬ער וועט דיך שיקן לאה אנשטאט מיר‪ ,‬זי‬ ‫די כח התפלה פון לאה‪.‬‬ ‫האט אים געווארענט פאר דעם‪ .‬האט יעקב געזאגט‪,‬‬ ‫לאמיר מאכן סימנים‪ ,‬און איך וועל פרעגן די סימנים‪,‬‬ ‫גייט זי צו‪ ,‬צו יעקב‪ ,‬און זי זאגט אים‪ ,‬יעקב‪ ,‬כח‬ ‫און דו וועסט מיר ענטפערן‪ .‬מען האט אזוי געטון‪,‬‬ ‫התפלה איז זייער גרויס‪ ,‬הבה לי בנים‪ ,‬זיי מתפלל‬ ‫און ער האט געמאכט סימנים‪ .‬נאכדעם האט זיך רחל‬ ‫פאר מיר‪ .‬רחל קען דאך אליין מתפלל זיין‪ .‬אבער זי‬ ‫מתבונן געווען‪ ,‬מיין שוועסטער גייט פארשעמט‬ ‫זאגט ניין‪ ,‬דו ביסט א צדיק בן צדיק‪ ,‬דיינע תפלות‬ ‫ווערן‪ ,‬יעקב וועט אנהייבן צו רעדן‪ ,‬און פרעגן די‬ ‫האבן א גרעסערע כח ווי מיינע תפלות‪ ,‬זיי מתפלל‬ ‫סימנים‪ ,‬און זי וועט נישט וויסן‪ ,‬וועט ער דאך תיכף‬ ‫פאר מיר‪ .‬און זי זאגט אים‪ ,‬פארוואס בעהט איך אז‬ ‫כאפן אז עס איז לאה‪ .‬האט רחל איבערגעגעבן די‬ ‫דו זאלסט דאווענען‪ ,‬דיין טאטע יצחק און רבקה‬ ‫סימנים פאר לאה‪ ,‬ויהי בבוקר והנה היא לאה‬ ‫האבן אויך נישט געהאט קיין קינדער‪ ,‬און ביידע‬ ‫(בראשית כט‪-‬כה)‪ ,‬אבער ביינאכט האט ער נישט‬ ‫האבן זיך געשטעלט דאווענען‪ ,‬און דער פסוק זאגט‪,‬‬ ‫געוואוסט‪ .‬ביינאכט האבן די סימנים געשטימט‪ ,‬נאר‬ ‫ויעתר יצחק לה' לנוכח אשתו‪ ,‬אבער ויעתר לו ה'‬ ‫אינדערפרי איז ער געוואויר געווארן אז דאס איז‬ ‫(בראשית כה‪-‬כא)‪ ,‬לו ולא לה‪ .‬ביידע האבן געדאווענט‪,‬‬ ‫לאה‪ .‬פון הימל האט מען צוגעפירט‪ ,‬אז זי זאל‬ ‫אבער מען האט נישט אנגענומען די תפלה פון‬ ‫איבערגעבן די סימנים פאר די שוועסטער‪ ,‬עס איז‬ ‫רבקה‪ ,‬מען האט אנגענומען די תפלה פון יצחק‪,‬‬ ‫שלא כדרך הטבע‪ ,‬אז א מענטש זאל טון אזא זאך‪.‬‬ ‫שאינו דומה תפלת צדיק בן צדיק לתפלת צדיק בן‬ ‫נאר מיט תפלה! לאה האט געדאווענט‪ ,‬ועיני לאה‬ ‫רשע‪ .‬איך קען אויך דאווענען‪ ,‬אבער דיין תפלה איז‬ ‫רכות‪ ,‬איז זי אנגעקומען‪ .‬און מען האט געדרייט פון‬ ‫אסאך חשוב'ער‪ ,‬ווייל דיין תפלה איז א תפלת צדיק‬ ‫הימל אלע נארמאלע זאכן‪ ,‬פארדרייט לבן אז ער זאל‬ ‫בן צדיק‪ .‬איך בעהט דיך זיי מתפלל א תפלת צדיק בן‬ ‫געבן די בכירה לפני הצעירה‪ ,‬מען האט פארדרייט‬ ‫צדיק‪ ,‬מיין תפלה איז א תפלת צדיק בן רשע‪ .‬איך בין‬ ‫רחל אז זי זאל איבערגעבן די סימנים פאר לאה‪ ,‬כדי‬ ‫א טאכטער פון לבן‪ ,‬דו ביסט א זון פון יצחק‪ ,‬דיינע‬ ‫לאה זאל צוקומען צו יעקב‪ .‬דאס איז דער כח פון‬ ‫תפלות זענען חשוב‪ .‬הבה לי בנים‪ ,‬ואם אין מתה‬ ‫תפלה וואס א מענטש דאווענט‪ .‬די חשבונות ווי אזוי‬ ‫אנכי‪ ,‬זיי מתפלל פאר מיר‪ .‬און עס איז טאקע אמת‪,‬‬ ‫דער אייבערשטער וועט עס טון‪ ,‬הרבה דרכים‬ ‫אז א צדיק בן צדיק האט א גרעסערן כח‪ ,‬פון א צדיק‬ ‫למקום ווי אזוי דער אייבערשטער וועט עס‬ ‫בן רשע‪ .‬די גמרא (יבמות סד‪ ).‬זאגט דאך אזוי‪ ,‬אינו‬ ‫אויספירן‪ .‬דאס איז דער אפילו חרב חדה מונחת על‬ ‫דומה תפלת צדיק בן צדיק‪ ,‬לתפלת צדיק בן רשע‪.‬‬ ‫צווארו של אדם‪ ,‬אפילו מען זעהט נישט קיין וועג ווי‬ ‫אזוי מען זאל קענען פון דעם ניצול ווערן‪ ,‬פון‬ ‫עס איז אבער דא א העכערע תפלה פון א צדיק בן‬ ‫דעסטוועגן דאך אל ימנע עצמו מן הרחמים‪.‬‬ ‫צדיק‪ .‬ווען א מענטש איז אין א קלעם‪ ,‬און ער‬ ‫*‬ ‫דאווענט פארן אייבערשטען מקירות לבו‪ ,‬פון‬ ‫טיפעניש פון הארץ‪ ,‬בעהט ער און ער איז מתפלל‪,‬‬ ‫עס גייט אדורך יארן‪ ,‬לאה האט קינדער‪ ,‬און רחל‬ ‫איז די תפלה בוקע רקיעים‪ ,‬מער ווי א תפלת צדיק‬ ‫האט נישט קיין קינדער‪ .‬ותרא רחל כי לא ילדה‬ ‫בן צדיק‪ .‬ווען א מענטש איז אליין אין א צרה‪ ,‬און ער‬ ‫ליעקב‪ ,‬ותקנא רחל באחותה‪ ,‬זי האט געהאט קנאה‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ה לפ"ק ‪ -‬חלק ב'‬ ‫~ז~‬ ‫שיחות ודברות קודש ‪ -‬וויען‬ ‫אבער ער איז געווען דער באטרעפענדער אליין‪ ,‬ער‬ ‫איז מתפלל פון די צרה‪ ,‬ער דאווענט פון טיפעניש‬ ‫איז געווען דער חולה‪ ,‬און ער איז געווען דער צדיק‬ ‫פונעם הארץ‪ ,‬שטייט די תפלה העכער ווי א תפלה‬ ‫בן צדיק‪ ,‬ער האט אליין נישט געקענט האבן קיין‬ ‫פון א צדיק בן צדיק‪.‬‬ ‫קינדער‪ .‬און ווען ער האט מתפלל געווען‪ ,‬איז דאס‬ ‫געווען די תפלה פון דעם וואס דארף עס האבן‪.‬‬ ‫ווי זעהן מיר עס‪ .‬דער פסוק זאגט ביי ישמעאל‪ ,‬ווען‬ ‫אבער דא איז דאך אשר מנע ממך פרי בטן‪ ,‬דו ביסט‬ ‫ישמעאל איז קראנק געווארן‪ ,‬און הגר האט געזעהן‬ ‫דער פראבלעם‪ ,‬פון דיר האט דער באשעפער‬ ‫אז ישמעאל גייט אויס‪ ,‬עס איז נישט דא קיין וואסער‬ ‫צוריקגעהאלטן‪ ,‬דו ביסט דער חולה‪ ,‬דיין תפלה וואס‬ ‫צו טרינקען‪ ,‬און הגר זעהט אז ישמעאל גייט‬ ‫דער חולה וועט מתפלל זיין‪ ,‬איז חשוב'ער פון מיין‬ ‫שטארבן‪ ,‬האט זי אים איבערגעלאזט‪ .‬און וישמע‬ ‫תפלה‪ .‬בעהט נישט אז איך זאל דאווענען‪ ,‬נאר דו‬ ‫אלקים את קול הנער (בראשית כא‪-‬יז)‪ ,‬דער‬ ‫זאלסט דאווענען דערויף‪ .‬ווען א מענטש איז‬ ‫אייבערשטער האט צוגעהערט דעם קול הנער‪ ,‬און‬ ‫צובראכן‪ ,‬דארף ער נישט גיין בעטן א צווייטער זאל‬ ‫הגר האט געעפענט די אויגן‪ ,‬און זי האט געזעהן א‬ ‫מתפלל זיין אויף אים‪ ,‬בעטן א ברכה פון א צדיק‪ ,‬אז‬ ‫באר מים‪ .‬און רש"י זאגט דארטן‪ ,‬זי האט דאך אויך‬ ‫ער זאל מתפלל זיין‪ ,‬אוודאי איז עס חשוב‪ ,‬אבער‬ ‫מתפלל געווען‪ ,‬זי האט דאך געוויינט‪ ,‬פארוואס‬ ‫נישט דאס איז דער עיקר‪ ,‬דער עיקר איז די אייגענע‬ ‫שטייט אין פסוק וישמע אלקים את קול הנער‪ ,‬דער‬ ‫תפלות וואס ער דאווענט‪ ,‬די אייגענע שמונה עשרה‪,‬‬ ‫באשעפער האט צוגעהערט ישמעאל'ס קול‪ ,‬וואס‬ ‫דארט ליגט דער כח ער זאל קענען געהאלפן ווערן‬ ‫טוט זיך מיט הגר'ס תפלות? זאגט רש"י‪ ,‬מכאן שיפה‬ ‫מיט דעם וואס ער דארף צו האבן‪.‬‬ ‫תפלת החולה‪ ,‬א תפלה וואס א חולה דאווענט פאר‬ ‫זיך‪ ,‬איז די תפלה שטערקער ווי די תפלה וואס א‬ ‫און אזוי איז געווען‪ .‬די תורה זאגט ווייטער‪ ,‬ווען עס‬ ‫צווייטער דאווענט פאר אים (ב"ר נג‪-‬יד)‪ .‬ווען דער‬ ‫איז געקומען די צייט‪ ,‬ויזכור אלקים את רחל‪ ,‬וישמע‬ ‫מענטש איז אין א פראבלעם‪ ,‬און ער דאווענט און‬ ‫'אליה' אלקים (בראשית ל‪-‬כב)‪ ,‬נישט צו יעקב‪ .‬יעקב‬ ‫ער בעהט‪ ,‬האט זיין תפלה א געוואלדיגן כח‪.‬‬ ‫האט זיכער מתפלל געווען אויף רחל‪ ,‬א צדיק איז‬ ‫מתפלל אויף פרעמדע מענטשן‪ ,‬האט ער מתפלל‬ ‫הגר איז געווען א צדיקת‪ ,‬שפעטער האט איר‬ ‫געווען אויף זיין ווייב רחל‪ ,‬אז זי זאל קענען האבן‬ ‫אברהם צוריק גענומען פאר א ווייב‪ .‬ויוסף אברהם‬ ‫קינדער‪ .‬אבער דער באשעפער האט צוגעהערט‬ ‫ויקח אשה ושמה קטורה (בראשית כה‪-‬א)‪ ,‬זאגט רש"י‪,‬‬ ‫'אליה'‪ .‬ווייל ווען א מענטש איז מתפלל פאר זיך‪,‬‬ ‫שנאים מעשיה כקטורת‪ ,‬הגר איז געווען א צדיקת‪.‬‬ ‫אזוי ווי עס שטייט וישמע אלקים את קול הנער‪,‬‬ ‫און דער ישמעאל איז געווען א רובה קשת (בראשית‬ ‫האט עס א געוואלדיגען כח‪ .‬און דא איז אויך אזוי‬ ‫כא‪-‬כ)‪ ,‬ער איז געווען א רשע כל ימיו‪ ,‬ביז אויף דער‬ ‫געווען‪ ,‬וישמע אליה אלקים‪ ,‬דער אייבערשטער‬ ‫עלטער (בבא בתרא טז‪ .).‬און וואס איז ארויסגעקומען‬ ‫האט צוגעהערט 'אליה'‪ ,‬ויפתח את רחמה‪ ,‬און זי איז‬ ‫פון ישמעאל און אלע דורות שפעטער‪ ,‬מען ליידט‬ ‫געהאלפן געווארן‪ ,‬און זי האט געהאט קינדער‪.‬‬ ‫נאך היינט פון ישמעאל‪ .‬וישמע אלקים את קול‬ ‫הנער‪ ,‬נישט דעם קול פון די צדיקת הגר‪ ,‬וואס איז‬ ‫*‬ ‫געווען מעשיה נאים כקטורת‪ ,‬האט מען צוגעהערט‪.‬‬ ‫עס קומט צופרי‪ ,‬ויהי בבוקר‪ ,‬והנה היא לאה‪ ,‬יעקב‬ ‫מען האט צוגעהערט דעם קול פון דעם קליינעם‬ ‫זעהט אז מען האט פארטוישט אויף לאה‪ .‬וואס‬ ‫שגץ'ל‪ ,‬פון ישמעאל‪ ,‬ווייל ער איז דער חולה‪ ,‬און ער‬ ‫וואלט מיר אונז געטון ווען עס געשעהט אזא מעשה‪.‬‬ ‫דאווענט מיט א צובראכן הארץ‪ ,‬זיין תפלה האט מען‬ ‫דער חתן האט נישט געארבעט זיבן יאר פארן שידוך‪,‬‬ ‫אנגענומען‪ .‬זעהט מען‪ ,‬אז עס איז דא א תפלה וואס‬ ‫אבער מען האט אים צוגעזאגט א שידוך‪ ,‬און מען‬ ‫איז חשוב'ער ווי די תפלה פון א צדיק‪ .‬הגר איז‬ ‫האט חתונה געהאט‪ ,‬און א טאג שפעטער ווערט ער‬ ‫מתפלל‪ ,‬און ישמעאל איז מתפלל‪ ,‬ער איז דער חולה‪,‬‬ ‫געוואויר‪ ,‬אז מען האט אים געגעבן א צווייטע ווייב‪.‬‬ ‫איז זיין תפלה חשוב'ער‪ ,‬וישמע אלקים את קול‬ ‫עס וואלט זיכער נישט געווען קיין שבעת ימי‬ ‫הנער‪.‬‬ ‫המשתה‪ ,‬עס וואלט נישט געווען קיין מלא שבוע‬ ‫זאת‪ ,‬ער וואלט איר תיכף אהיימגעשיקט‪ .‬דעם‬ ‫האט אויף דעם יעקב געזאגט פאר רחל‪ ,‬מיין טאטע‬ ‫שווער וואלט ער קיינמאל נישט געוואלט קענען‬ ‫האט געדאווענט‪ ,‬אמת עס איז געווען ויעתר לו ה'‪,‬‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ה לפ"ק ‪ -‬חלק ב'‬ ‫~ח~‬ ‫שיחות ודברות קודש ‪ -‬וויען‬ ‫טייטש‪ ,‬אז דו האלטסט אז עס איז נישט געווען‬ ‫מער‪ ,‬און נישט זיצן צוזאמען מיט אים אויף איין‬ ‫אנגעשריבן פון אויבן‪ ,‬איז דאס כאילו עובד עבודה‬ ‫טיש‪ .‬אזא זאך האט ער מיר אנגעשטעלט‪,‬‬ ‫זרה‪ .‬ווען שמעי בן גרא האט געשאלטן דוד המלך‪,‬‬ ‫אהערגעשיקט א פרעמדע‪ .‬ער וואלט תיכף געזאגט‪,‬‬ ‫און מען האט אים געוואלט הרג'נען‪ ,‬האט דוד המלך‬ ‫עס איז א מקח טעות‪ ,‬איך האב געארבעט זיבן יאר‬ ‫געזאגט‪ ,‬ער איז גארנישט שולדיג‪ ,‬ה' אמר לו קלל‬ ‫פאר רחל‪ ,‬און דו האסט מיר געגעבן לאה‪ .‬דו האסט‬ ‫(שמואל ב טז‪-‬י)‪ .‬ווען מען טוט דיך באליידיגן‪ ,‬איז‬ ‫מיר נישט באצאלט פאר די זיבן יאר ארבעט‪ .‬די‬ ‫נישט יענער האט דיך באליידיגט‪ ,‬דיר איז‬ ‫פרייז איז געווען‪ ,‬אז איך באקום רחל‪ ,‬און דו האסט‬ ‫אנגעשריבן אז דו דארפסט באליידיגט ווערן‪ ,‬יענער‬ ‫מיר נישט געגעבן רחל‪ ,‬באצאל מיר קודם פאר די‬ ‫האט אויסגעפירט וואס מען האט אנגעשריבן אויבן‬ ‫זיבן יאר ארבעט וואס איך האב געארבעט‪ .‬און‬ ‫אין הימל‪ ,‬אבער עס איז געווען אנגעשריבן אין הימל‬ ‫נאכדעם איך דארף נישט אזא שידוך‪ ,‬איך דארף‬ ‫אז עס זאל פאסירן פאר דיר‪.‬‬ ‫נישט עיני לאה רכות‪ ,‬איך דארף האבן רחל וואס מען‬ ‫האט אפגעשמועסט‪ ,‬און ער וואלט זיכער אהיים‬ ‫ווען יעקב האט געזעהן וואס עס האט פאסירט‪ ,‬אז‬ ‫געשיקט לאה א טאג שפעטער‪.‬‬ ‫מען האט אים געגעבן לאה‪ ,‬איז נישט דא וואס זיך צו‬ ‫דינגען דערויף‪ ,‬מען דארף עס מאכן ארבעטן‪ .‬דאס איז‬ ‫יעקב אבינו האט נישט אזוי געטון‪ ,‬ויהי בבוקר והנה‬ ‫מיין שידוך‪ ,‬מען האט עס מיר אנגעשריבן אויבן פון‬ ‫היא לאה‪ ,‬עס שטייט נישט אז ער האט זיך‬ ‫הימל‪ ,‬פארטיג‪ .‬איך וויל טאקע חתונה האבן מיט רחל‪,‬‬ ‫געבייזערט‪ ,‬און ער האט געהאט טענות אויף רחל‪ .‬ער‬ ‫איך קען נעמען רחל אויך‪ ,‬אבער מען ווארפט נישט‬ ‫וואלט געדארפט זיין ברוגז אויף רחל‪ ,‬רחל האט דאך‬ ‫אוועק לאה‪ ,‬א זאך וואס איז אנגעשריבן פון אויבן‪ .‬ער‬ ‫איבערגעגעבן די סימנים פאר לאה‪ .‬יעקב האט‬ ‫בייזערט זיך נישט‪ ,‬ער דינגט זיך נישט מיט לבן‪,‬‬ ‫געוואוסט‪ ,‬אז אלעס איז באשערט פון אויבן‪ ,‬עס איז‬ ‫'ויאמר'‪ ,‬ער זאגט נאר‪ ,‬עס שטייט נישט וירב‪ ,‬ער‬ ‫נישט דא א זאך וואס געשעהנט אויף די וועלט‪ ,‬וואס‬ ‫קריגט זיך נישט‪ ,‬נאר 'ויאמר'‪ ,‬צופרי טרעפט ער לבן‪,‬‬ ‫עס גייט אדורך אויף א מענטש‪ ,‬וואס איז נישט‬ ‫און ער זאגט אים‪ ,‬אז דו האסט מיר געגעבן נעכטן‬ ‫אנגעשריבן פון פאר דעם‪ .‬אז פון הימל האט מען‬ ‫לאה‪ ,‬מן הסתם איז אנגעשריבן אזוי פון הימל‪ ,‬אז לאה‬ ‫צוגעפירט‪ ,‬אז מען האט מיר אריינגעשיקט לאה‪ ,‬איז‬ ‫דארף זיין פאר מיר‪ .‬איך וויל דיך נאר פרעגן‬ ‫דאס מיין שידוך! צו איך וויל יא‪ ,‬צו איך וויל נישט‪,‬‬ ‫רוהיגערהייט‪ ,‬וואס איז געווען דיין חשבון‪ ,‬למה‬ ‫מען האט עס אזוי געפירט‪ .‬און אז מען האט צוגעפירט‬ ‫רמיתני‪ ,‬פארוואס האסטו מיך אויסגעפאפט‪ .‬דו האסט‬ ‫פון הימל אז לאה איז אנגעשריבן פאר מיר‪ ,‬איז נישט‬ ‫דאך געדארפט האבן עפעס א חשבון‪ ,‬פארוואס דו‬ ‫דא וואס זיך צו בייזערן אויף לבן‪ ,‬לבן איז גארנישט‬ ‫האסט געטון אזא זאך‪ .‬און לבן ענטפערט אים צוריק‪,‬‬ ‫שולדיג‪ ,‬מען האט צוגענומען דעם שכל פון לבן‪ ,‬אז ער‬ ‫לא יעשה כן במקומנו לתת הצעירה לפני הבכירה‪ ,‬איך‬ ‫זאל עס טון‪ ,‬ווייל פון הימל האט מען געוואלט‪ ,‬אז ער‬ ‫האב געהאט א חשבון פארוואס איך האב דיר געגעבן‬ ‫זאל חתונה האבן מיט לאה‪ .‬א ערליכער יוד ווייסט‪ ,‬אז‬ ‫לאה‪ .‬פיין‪ ,‬דו האסט געהאט א חשבון‪ ,‬גיי מיר ווייטער‪,‬‬ ‫יעדע זאך איז מן השמים‪ ,‬עס איז נישט דא קיין שום‬ ‫מלא שבוע זאת‪ ,‬איך שיק נישט אהיים לאה‪ ,‬מען גייט‬ ‫זאך וואס טוט זיך אויף דער וועלט‪ ,‬וואס איך האב‬ ‫ענדיגן די שבע ברכות‪ ,‬און איך בין גרייט צו ארבעטן‬ ‫געטון‪ ,‬אדער יענער האט געטון‪ ,‬קיינער קען גארנישט‬ ‫פאר דיר זיבן יאר‪ ,‬און דו זאלסט מיר געבן רחל אויך‪.‬‬ ‫טון‪ .‬א זאך וואס איז נישט אנגעשריבן אויבן פון הימל‪,‬‬ ‫דאס איז אן ערליכער יוד!‬ ‫קען די זאך נישט פאסירן‪.‬‬ ‫א מענטש טאר זיך קיינמאל נישט בייזערן‪ ,‬און עס‬ ‫דער הייליגער תניא (באגרת הקודש פרק כה) איז מסביר‪,‬‬ ‫טאר קיינמאל נישט וויי טון א זאך וואס האט‬ ‫פארוואס איז כל הכועס כאילו עובד עבודה זרה‬ ‫פאסירט‪ .‬אז עס האט פאסירט‪ ,‬איז עס מן השמים!‬ ‫(שבת קה‪ ,):‬ווען א מענטש בייזערט זיך‪ ,‬איז ער אן‬ ‫פון הימל האט מען געוואלט אז עס זאל פאסירן! און‬ ‫עובד עבודה זרה‪ .‬ווייל פארוואס בייזערט ער זיך‪ ,‬אז‬ ‫אפילו עס איז זאכן וואס שמעקט אים נישט‪ ,‬זאכן‬ ‫עס איז אזוי געווען‪ ,‬אדער אזוי געווען‪ .‬ווער האט‬ ‫וואס עס טוט אים וויי פארוואס עס איז אזוי‪ .‬עס איז‬ ‫עס דיר געגעבן? דער רבונו של עולם! עס איז נישט‬ ‫א גזירה מן השמים‪ ,‬דו דארפסט עס אדורכגיין‪ .‬יעקב‬ ‫דא קיין שום זאך וואס איז נישט פונעם‬ ‫האט געזעהן אז מען האט אים געגעבן לאה‪ ,‬עס איז‬ ‫אייבערשטען‪ .‬און אז דו בייזערסט זיך‪ ,‬איז דער‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ה לפ"ק ‪ -‬חלק ב'‬ ‫~ט~‬ ‫שיחות ודברות קודש ‪ -‬וויען‬ ‫קיין שבטי י‪-‬ה‪ .‬שבטי י‪-‬ה וועלן ארויסקומען אלעס‬ ‫נישט דא קיין איין ווארט אין די תורה אז ער זאל זיך‬ ‫פון לאה‪ .‬איך בין מוותר צו וואוינען מיט אזא צדיק‬ ‫אויף דעם דינגען‪ ,‬עס זאל אים וויי‪-‬טון‪.‬‬ ‫ווי יעקב‪ ,‬איך בין מוותר פון אויפשטעלן דעם כלל‬ ‫ישראל‪ ,‬אלעס בין איך מוותר‪ ,‬כדי מיין שוועסטער‬ ‫לבן הארמי‪ ,‬איז דאך זיין רמאות געווען‬ ‫זאל נישט פארשעמט ווערן! מען זאגט אין מדרש‬ ‫אויסגעפלאנט פון פאראויס‪ ,‬נאך פונעם ערשטן רגע‬ ‫איכה (פתיחתא כד)‪ ,‬אז דאס איז געווען די טענה וואס‬ ‫וואס ער האט מסכים געווען צו געבן רחל פאר‬ ‫זי האט געהאט כביכול פארן אייבערשטען‪ ,‬פארוואס‬ ‫יעקב‪ ,‬דעמאלטס האט ער שוין געהאט א פלאן צו‬ ‫דער באשעפער האט פארטריבן יודען אין גלות‪.‬‬ ‫ברעכן זיין ווארט‪ ,‬און געבן לאה אנשטאט רחל‪ .‬האט‬ ‫ער געזאגט פאר יעקב‪ ,‬טוב תתי אותה לך‪ ,‬מתתי‬ ‫אבער וואס ליגט אין דעם? עס ליגט אין דעם‪ ,‬אז א‬ ‫אותה לאיש אחר‪ ,‬ווייל א אנדערער מענטש‪ ,‬ווען ער‬ ‫מענטש מאכט נישט קיין חשבונות אויף שפעטער‪.‬‬ ‫וועט זעהן וואס איך האב אים דא אפגעטוהן‪ ,‬וואלט‬ ‫ער דארף אלץ קוקן‪ ,‬וואס איז די ריכטיגע זאך וואס‬ ‫ער איר גלייך צוריקגעשיקט‪ ,‬און ער וואלט נישט‬ ‫איך דארף יעצט טון‪ .‬וויפיל מאל שטעלט מען זיך‬ ‫געבליבן וואוינען מיט מיר איין איינציגן טאג‪ .‬עס איז‬ ‫אפ‪ ,‬איך האב געטון אזוי און אזוי‪ ,‬מען האט‬ ‫בעסער אז איך געב איר פאר דיר‪ ,‬פאר א צדיק ווי‬ ‫חשבונות‪ ,‬וואס וועט זיין מארגן‪ ,‬וואס וועט זיין‬ ‫יעקב‪ ,‬וואס נעמט אלעס אן באהבה‪ ,‬ווי איידער איך‬ ‫שפעטער‪ .‬עס איז טאקע זייער ריכטיג יעצט איך‬ ‫זאל איר געבן פאר א צווייטן‪ .‬שבה עמדי‪ ,‬דו וועסט‬ ‫זאל די זאך טון‪ ,‬אבער עס וועט מיר שאטן שפעטער‬ ‫ווייטער ממשיך זיין צו וואוינען מיט מיר אפילו נאך‬ ‫פאר אנדערע זאכן‪ .‬אן ערליכער יוד טראכט‬ ‫דעם‪ ,‬נישט אזוי ווי עס וואלט געווען‪ ,‬אויב איך‬ ‫אנדערש‪ .‬איך דארף טון יעצט וואס איך האב צו טון‪.‬‬ ‫וואלט איר געגעבן פאר א צווייטן‪.‬‬ ‫וואס עס וועט זיין שפעטער‪ ,‬עס איז דא כמה דרכים‬ ‫*‬ ‫אין די הענט פונעם אייבערשטען ווי אזוי דער‬ ‫באשעפער קען אויסגראדן זאכן‪ ,‬און עס וועט‬ ‫און ווי אזוי איז לאה אנגעקומען? דורך דעם וואס‬ ‫גארנישט פעלן‪ .‬יעצט איז די צייט וואס איך דארף‬ ‫רחל האט איר איבערגעגעבן די סימנים‪ .‬אז מען איז‬ ‫זיך זארגן אז מיין שוועסטער זאל נישט פארשעמט‬ ‫זיך מתבונן וואס די רחל האט געטון‪ ,‬מען האט דאך‬ ‫ווערן‪ .‬נישט צו פארשעמען יענעם‪ ,‬מוטב שיפיל‬ ‫געזאגט‪ ,‬אז עס איז דא צוויי קינדער ביי יצחק‪ ,‬און‬ ‫עצמו בכבשן האש‪ ,‬ואל ילבין פני חברו (בבא מציעא‬ ‫צוויי קינדער ביי לבן‪ ,‬הגדולה וועט זיין לגדול‪ ,‬די‬ ‫נט‪ ,).‬אפילו איך גיי אלעס פארלירן‪ ,‬איך ווארף מיך‬ ‫גייען חתונה האבן איינער מיטן צווייטן‪ ,‬רחל איז‬ ‫אריין בכבשן האש‪ ,‬פון דעסטוועגן דאך טוה איך עס‪,‬‬ ‫אויסגעקומען פאר יעקב‪ ,‬וועט דאך לאה אויסקומען‬ ‫נישט צו פארשעמען א צווייטן‪.‬‬ ‫פאר עשו‪ .‬נאכדעם טראכט רחל איבער‪ ,‬איך האב‬ ‫טאקע געמאכט סימנים מיט יעקב‪ ,‬ווי אזוי גייט די‬ ‫און דאס האט רחל געטון‪ .‬זי האט זיך‬ ‫זאך זיך אויסשפילען שפעטער‪ ,‬וואס געשעהנט ווען‬ ‫אריינגעווארפן בכבשן האש‪ ,‬אויפגעגעבן איר עתיד‬ ‫לאה וועט אריין קומען אין שטוב‪ ,‬און זי וועט נישט‬ ‫פון שפעטער! קען זיין‪ ,‬זי גייט מער נישט חתונה‬ ‫וויסן די סימנים‪ ,‬מיין שוועסטער גייט פארשעמט‬ ‫האבן צו יעקב‪ ,‬פון איר גייט נישט ארויסקומען מער‬ ‫ווערן‪ .‬האט זי יעצט צוויי ברירות‪ ,‬אבער זי זאל‬ ‫כלל ישראל‪ ,‬אבער יעצט איז מיין פליכט צו טון וואס‬ ‫אויסזאגן די סימנים פאר די שוועסטער‪ ,‬אדער מאכן‬ ‫איך האב צו טון‪ .‬לאה גייט פארשעמט ווערן‪ ,‬איז זי‬ ‫א שווייג‪ ,‬וועט זי פארשעמט ווערן‪ .‬וואס וועט‬ ‫געגאנגען און געטון א שווינדלערישע זאך‪,‬‬ ‫געשעהן אויב איך וועל אויסזאגן די סימנים פאר‬ ‫אויסגעזאגט פאר לאה די סימנים פון יעקב‪ ,‬זי האט‬ ‫מיין שוועסטער‪ ,‬איך בין נישט זיכער אז יעקב וועט‬ ‫אלעס מפקיר געווען‪.‬‬ ‫חתונה האבן מיט צוויי ווייבער‪ ,‬אפשר וועט ער‬ ‫וועלן בלייבן נאר מיט לאה‪ .‬און עס קען זיין איך‬ ‫און דער זכות האט איר געהאלפן‪ .‬זי האט נישט‬ ‫וועל אנקומען יעצט צו עשו‪ ,‬רש"י (בראשית ל ‪-‬כב)‬ ‫דערלייגט אויף דעם וואס זי האט דערציילט די סימנים‬ ‫זאגט אזוי‪ ,‬אז עשו האט געהאט א חשבון שפעטער‪,‬‬ ‫פאר לאה‪ .‬רחל איז דאך געווען אן עקרה‪ ,‬עס וואלט‬ ‫ער האט געזעהן אז זי האט נישט קיין קינדער‪ ,‬אז‬ ‫זיך דאך שפעטער אויסגעשטעלט‪ ,‬אז זי קען נישט‬ ‫אפשר וועט ער קענען נעמען רחל‪ .‬און אז איך וועל‬ ‫האבן קיין קינדער‪ .‬זי וואלט קיינמאל נישט געהאט‬ ‫נישט חתונה האבן צו יעקב‪ ,‬וועט פון מיר נישט זיין‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ה לפ"ק ‪ -‬חלק ב'‬ ‫~י~‬ ‫שיחות ודברות קודש ‪ -‬וויען‬ ‫מען געפונט ביי אברהם אבינו‪ ,‬דער אייבערשטער‬ ‫קיין קינדער פון יעקב‪ ,‬זי וואלט קיינמאל נישט געהאט‬ ‫האט אים געזאגט (בראשית כא‪-‬יב)‪ ,‬כי ביצחק יקרא לך‬ ‫קיין שבטי י‪-‬ה‪ ,‬אפילו איין שבט אויך נישט‪ .‬און ווי‬ ‫זרע‪ ,‬כלל ישראל גייט ארויסקומען פון יצחק‪ ,‬און‬ ‫רש"י ברענגט צו (בראשית ל‪-‬כב)‪ ,‬ויזכור אלקים את רחל‪,‬‬ ‫יצחק קומט צו די מעשה העקידה‪ ,‬ער איז נאך א‬ ‫זכר לה שמסרה סימניה לאחותה‪ ,‬רחל האט‬ ‫בחור‪ ,‬און מען זאגט אים‪ ,‬דו דארפסטס זיך גיין‬ ‫איבערגעגעבן די סימנים פאר די שוועסטער‪ ,‬זי האט‬ ‫שחט'ן‪ ,‬ווייל דער אייבערשטער וויל אזוי‪ .‬איך גיי‬ ‫זיך מפקיר געווען‪ .‬דער באשעפער האט געדענקט‬ ‫יעצט פארלירן דעם כי ביצחק יקרא לך זרע‪ ,‬איך גיי‬ ‫וואס זי האט געטון‪ ,‬ויפתח את רחמה‪ ,‬זי איז געווארן‬ ‫פארלירן גאנץ כלל ישראל דורך דעם‪ .‬אבער מען‬ ‫אויס עקרה‪ .‬די זאך וואס זי האט געטראכט אז מיט‬ ‫דארף טון וואס מען דארף צו טון‪ ,‬אן קיין חשבונות‪.‬‬ ‫דעם גייט זי אלעס פארלירן‪ .‬אז זי גייט איבערגעבן די‬ ‫דער באשעפער האט געהייסן זיין א קרבן‪ ,‬איך‬ ‫סימנים‪ ,‬קומט דאך אויס אז זי וועט מער נישט האבן‬ ‫ברענג מיך פאר א קרבן‪.‬‬ ‫קיין קשר מיט יעקב‪ ,‬און איך וועל נישט האבן קיין‬ ‫איינעם פון די שבטים‪ .‬די זעלבע זאך האט געמאכט אז‬ ‫וואס איז געווען דער סוף‪ .‬עס שטייט אין אור החיים‬ ‫די מאמע רחל איז געווארן א מאמע פון צוויי שבטים‬ ‫הק' (בראשית יח ‪-‬י)‪ ,‬ער ברענגט צו א מדרש (מדרש‬ ‫פונעם כלל ישראל‪ .‬מען זאגט נישט 'מאמע לאה'‪ ,‬און‬ ‫תלפיות ענף יצחק) אז יצחק האט געהאט א נשמה פון א‬ ‫די אנדערע אמהות‪ ,‬נאר אויף רחל אמנו‪ .‬זי האט זיך‬ ‫נוקבא‪ ,‬א נשמה פון חוה‪ ,‬און ער האט נישט געקענט‬ ‫מפקיר געווען‪ ,‬און ווען א מענטש איז זיך מפקיר פארן‬ ‫האבן קיין קינדער‪ .‬בשעת די עקידה איז פרחה‬ ‫אייבערשטען‪ ,‬איז אפילו ער זעהט נישט ווי אזוי ער‬ ‫נשמתו‪ ,‬איז ארויס די נשמה פון יצחק‪ ,‬און עס איז‬ ‫וועט קענען שפעטער זיך ארויסזעהן דערפון‪ .‬אסאך‬ ‫אריין אינעם איל‪ ,‬און ער האט דעמאלטס באקומען א‬ ‫מאל איז נישט נאר ער האט נישט קיין שאדן ווייל ער‬ ‫נשמה פון א דוכרא‪ ,‬וואס ער זאל קענען האבן‬ ‫האט געטון א זאך‪ ,‬נאר די זאך אליין וואס דו האסט‬ ‫קינדער‪ - .‬די זאך אליין וואס דו האסט געמיינט אז‬ ‫געטון‪ ,‬דאס וועט דיר ברענגען דיין מזל! דער‬ ‫דאס טוט דיך מפסיד זיין‪ ,‬מען שחט דיך‪ ,‬און דו גייסט‬ ‫באשעפער קען דיך צופירן‪ ,‬דו ביסט געווען אן עקרה‪,‬‬ ‫נישט האבן קיין כלל ישראל‪ .‬די מעשה אליין‪ ,‬ווייל דו‬ ‫און נאר ווייל דו האסט איבערגעגעבן די סימנים‪ ,‬איז זי‬ ‫האסט דיך דעמאלטס מוסר נפש געווען‪ ,‬איז‬ ‫געווארן אויס עקרה‪ ,‬און זי האט געקענט צוקומען‬ ‫אוועקגעגאנגען דיין נשמה פון נוקבא‪ ,‬און דו האסט‬ ‫אויפצושטעלן די שבטים‪.‬‬ ‫באקומען א נשמה פון דוכרא‪ ,‬און עס האט דיך‬ ‫געברענגט אז עס איז געווען כי ביצחק יקרא לך זרע‪.‬‬ ‫*‬ ‫און דאס האט בלעם ארויסגעהויבן‪ ,‬כי מראש צורים‬ ‫ווען בלעם האט גערעדט פון די מעלה פון יודען‪,‬‬ ‫אראנו‪ ,‬איך קוק ווי אזוי דער ראש פון די צורים‪ ,‬ווי‬ ‫האט ער געזאגט‪ ,‬כי מראש צורים אראנו‪ ,‬ומגבעות‬ ‫אזוי די אבות‪ ,‬אברהם און יצחק‪ ,‬האבן זיך געפירט‪,‬‬ ‫אשורנו‪ ,‬הן עם לבדד ישכון‪ ,‬ובגוים לא יתחשב (במדבר‬ ‫ומגבעות אשורנו‪ ,‬איך קוק ווי אזוי רחל האט זיך‬ ‫כג‪-‬ט)‪ .‬פשוט פשט טייטשט רש"י‪ ,‬כי מראש צורים‬ ‫געפירט‪ ,‬וואס זעה איך דערפון‪ ,‬אז הן עם‪ ,‬אפילו פון‬ ‫אראנו‪ ,‬איך קוק אויף די ראש ווי אזוי עס האט זיך‬ ‫זיי האט געדארפט ארויסקומען א גאנץ פאלק‪,‬‬ ‫אנגעהויבן דער כלל ישראל‪ ,‬זייערע צורים‪ ,‬זייערע‬ ‫זענען זיי געווען גרייט לבדד ישכון‪ ,‬אז זיי גייען‬ ‫פעלזן שטיינער‪ ,‬זייערע גרויסע מענטשן‪ ,‬וואס דאס‬ ‫בלייבן אליין‪ .‬אברהם האט זיך מפקיר געווען‪ ,‬יצחק‬ ‫גייט ארויף אויף די אבות‪ .‬ומגבעות אשורנו‪ ,‬איך קוק‬ ‫האט זיך מפקיר געווען‪ ,‬רחל האט זיך מפקיר געווען‪.‬‬ ‫אויף די אמהות פון כלל ישראל‪ ,‬הן עם לבדד ישכון‪,‬‬ ‫ובגוים לא יתחשב‪ ,‬אזעלכע מחשבות איז נישט דא‬ ‫דאס איז א פאלק וואס לעתיד וועלן זיי זיין לבדד‪.‬‬ ‫ביי גוים‪ ,‬דאס קען נאר א יוד טון‪ .‬א גוי קען נישט‬ ‫ווען עס וועט קומען די גאולה‪ ,‬וועט דער באשעפער‬ ‫טראכטן אזא זאך‪ ,‬ער קען אזאנס נישט טון‪ ,‬מי מנה‬ ‫מכלה זיין אלע אומות העולם‪ ,‬און יודען וועלן בלייבן‬ ‫עפר יעקב‪ ,‬ומספר את רובע ישראל‪ ,‬ווער קען‬ ‫די איינציגע פאלק אויף שפעטער‪ ,‬ובגוים לא יתחשב‪,‬‬ ‫רעכענען די חשיבות פון יודישע קינדער‪.‬‬ ‫און ווען עס וועט קומען א כליה אויף די אומות‬ ‫העולם‪ ,‬וועט נישט קומען קיין כליה אויף יודען‪ .‬עס‬ ‫*‬ ‫קען אפשר זיין‪ ,‬אז מען רעדט נישט נאר פון וואס עס‬ ‫עס איז א געוואלדיגער מוסר השכל וואס מען לערנט‬ ‫וועט זיין לעתיד‪ ,‬מען רעדט פון א זאך וואס איז‬ ‫זיך אפ פון די פרשה דריי נקודות‪ .‬איינס‪ ,‬די‬ ‫בעצם נוגע פאר כלל ישראל אליין‪.‬‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ה לפ"ק ‪ -‬חלק ב'‬ ‫~יא~‬ ‫שיחות ודברות קודש ‪ -‬וויען‬ ‫אז פון הימל האט מען אזוי געפירט‪ ,‬דארף מען זעהן‬ ‫געוואלדיגע כח פון תפלה‪ ,‬וואס א מענטש דארף‬ ‫צו טון וואס מען קען אז די זאך זאל זיין‪ .‬אזוי האט‬ ‫דאווענען און בעטן שטענדיג פונעם אייבערשטען‪,‬‬ ‫זיך יעקב געפירט‪ ,‬ער האט נישט אוועקגעווארפן‬ ‫און אפילו עס איז חרב חדה מונחת על צווארו של‬ ‫לאה‪ ,‬נאר ער האט געזוכט ווייטער אויסצופירן וואס‬ ‫אדם‪ ,‬לאה איז געווען אנגעשריבן פון אויבן פאר עשו‪,‬‬ ‫ער דארף‪.‬‬ ‫און פון ווען יעקב איז געקומען‪ ,‬האט זי געוויינט‪ ,‬און‬ ‫שוין יארן פאר דעם האט זי געוויינט‪ ,‬ועיני לאה רכות‪.‬‬ ‫אז א יוד גלייבט אז עס איז נישט דא קיין זאך וואס‬ ‫זי האט אויסגעפועל'ט! יארן וואס מען בעהט‪ ,‬און‬ ‫געשעהנט פון זיך אליינס‪ ,‬איז עס ביי שידוכים‪ ,‬און‬ ‫מען ווערט נישט מיד פון מתפלל זיין‪ ,‬לסוף איז זי‬ ‫אלע זאכן וואס דער מענטש גייט אדורך אין לעבן‪.‬‬ ‫צוגעקומען‪ ,‬זי איז אנגעקומען צו יעקב‪ ,‬און זי האט‬ ‫ווען א יוד גלייבט אז אלעס איז מן השמים‪ ,‬האט ער‬ ‫אויפגעשטעלט אז רוב פונעם כלל ישראל איז‬ ‫קיינמאל נישט קיין שברי לב אויף וואס עס איז‬ ‫געקומען פון לאה‪ .‬דאס איז דער כח התפלה‪.‬‬ ‫אדורך‪ ,‬ער ווייסט אז עס איז אזוי געווען פון הימל‪.‬‬ ‫זיין ארבעט איז נאר אכט צו געבן אויף מארגן‪ ,‬אז‬ ‫צווייטענס‪ ,‬ווען רחל האט געזעהן דער כח התפלה‪,‬‬ ‫אויפן עתיד זאל ער טון וואס ער דארף צו טון‪ .‬אבער‬ ‫האט זי געבעטן יעקב זאל מתפלל זיין‪ .‬און יעקב‬ ‫וואס עס איז מער פון וואס מען האט דיך צוגעפירט‬ ‫זאגט‪ ,‬ניין‪ ,‬גיי נישט צו קיין רבי'ס מתפלל זיין‪ ,‬זיי‬ ‫פונעם הימל‪ ,‬אויף דעם איז ער נישט מתחרט‪ ,‬און‬ ‫אליין מתפלל‪ ,‬דו ביסט דער חולה‪ ,‬דו האסט די‬ ‫דאס איז ער מקבל באהבה‪.‬‬ ‫פראבלעם‪ ,‬דאווען ערליך א שמונה עשרה‪ .‬דו‬ ‫דאווענסט דריי מאל א טאג‪ ,‬לייג צו דעם קאפ‬ ‫דאס איז געווען די געוואלדיגע מדריגה פון רחל‪ ,‬זי‬ ‫בשעת דו דאווענסט‪ ,‬און זיי מתפלל‪ ,‬און בעהט‬ ‫זעהט אז דורך אירע מעשים וועט ארויסקומען א‬ ‫נאכאמאל און נאכאמאל‪ ,‬זאג אויס תהלים איין מאל‪,‬‬ ‫ווייטאג פאר יענעם‪ ,‬לאה וועט פארשעמט ווערן‪,‬‬ ‫און צוויי מאל‪ ,‬ווער נישט מיד‪ .‬ווען ווערט מען מיד‪,‬‬ ‫קוקט מען אויף אלעם אוועק‪ ,‬און מען גיט איבער די‬ ‫ווען מען מיינט אז מען טוט גארנישט אויף‪ .‬דו‬ ‫סימנים‪ .‬אפילו זי האט זיך מפקיר געווען‪ ,‬זי וועט‬ ‫זאלסט וויסן א יעדע תפלה וואס א יוד דאווענט‪,‬‬ ‫נישט האבן שפעטער קיין יעקב‪ ,‬זי וועט נישט האבן‬ ‫האט א כח און עס ווערט אנגענומען‪ .‬עס ווערט‬ ‫קיין שבטי י‪-‬ה‪ .‬און מען האט גארנישט דערלייגט‪ ,‬אז‬ ‫נישט אנגענומען יעצט‪ ,‬אבער עס ווערט אנגענומען‬ ‫מען העלפט ארויס‪ ,‬און מען טוט ווי אזוי דער‬ ‫שפעטער‪ ,‬און עס איז דא א מספר פון תפלות וואס‬ ‫אייבערשטער וויל‪ ,‬איז אין אדם שומע לי ומפסיד‪,‬‬ ‫מען דארף אויסבעטן‪ .‬נישט מיד ווערן פון דאווענען‪.‬‬ ‫דער באשעפער וועט העלפן‪ ,‬אין דעם זכות‪ ,‬האט זי‬ ‫רחל האט זיך גענומען דאווענען‪ ,‬וישמע אליה‬ ‫אויפגעשטעלט שפעטער צוויי שבטים‪ ,‬יוסף און‬ ‫אלקים‪ ,‬דער אייבערשטער האט צוגעהערט די‬ ‫בנימין‪.‬‬ ‫תפלה פון אן עקרה‪ ,‬און זי איז געווארן אויס עקרה‪,‬‬ ‫און זי האט געהאט שפעטער קינדער‪.‬‬ ‫דער מוסר השכל וואס עס איז דא פון די פרשה‪.‬‬ ‫מען לערנט די פרשיות‪ ,‬מען זאל גיין אין די וועגן‬ ‫און די נקודה פון יעקב אבינו‪ .‬אז ער האט געטון א‬ ‫פון אונזערע אבות‪ ,‬מעשה אבות סימן לבנים‪ ,‬זיי‬ ‫שידוך‪ ,‬און עס האט זיך נישט אויסגעשטעלט אזוי‬ ‫האבן אויסגעטרעטן א וועג אין די אלע ענינים וואס‬ ‫ווי ער האט געוואלט‪ ,‬אנשטאטס רחל האט ער‬ ‫מען האט גערעדט‪ ,‬אז מען זאל זיך קענען אזוי‬ ‫באקומען לאה‪ .‬און ער האט געמאכט א שווייג‪ ,‬ער‬ ‫פירן‪ .‬דער באשעפער זאל געבן‪ ,‬זעהן שמחות און‬ ‫האט נישט געמאכט קיין עסק דערפון‪ .‬עס איז‬ ‫נחת ביי אונז אלע‪ ,‬פרייליכערהייט‪ .‬און די תפלות‬ ‫געווען אנגעשריבן פון אויבן‪ ,‬אזוי דארף עס זיין‪,‬‬ ‫וואס יודען זענען מתפלל‪ ,‬זאל דער באשעפער‬ ‫דאס האט מען מיר צוגעשריבן‪ ,‬דאס איז מיין שידוך‪,‬‬ ‫מקבל זיין ברחמים וברצון‪ ,‬מען זאל דערלעבן אי"ה‪,‬‬ ‫איך מוז מאכן אז עס זאל ארבעטן‪ .‬און נישט‪ ,‬איך‬ ‫צו די אלע ברכות טובות וואס איז דא‪ .‬און‬ ‫כאפ איר אן‪ ,‬און איך ווארף עס אוועק‪ ,‬און איך געב‬ ‫אינאיינעם זוכה זיין אקעגן צו גיין משיח צדקינו‪,‬‬ ‫מיר אן עצה‪ ,‬צו זוכן אנדערע וועגן‪ ,‬ווייל עס האט‬ ‫במהרה בימינו אמן‪.‬‬ ‫זיך נישט אויסגעשטעלט אזוי ווי איך האב געוואלט‪.‬‬ ‫קול מעדני מלך וויען – ‪MechonMMVien@Gmail.com • 7.01488177.8‬‬ ‫הרוצה לנדב הוצאת הגליון יפנה להר"ר יואל ברא"ש פייערווערקער הי"ו ‪14714.41..4.‬‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ה לפ"ק ‪ -‬חלק ב'‬ ‫~יב~‬ ‫שיחות ודברות קודש ‪ -‬וויען‬ ‫פרשת ויצא תשפ" ד לפ" ק – חלק ב'‬ ‫דברי תורה שנאמרו בסעודה שלישית‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ד לפ"ק‬ ‫השמים (בראשית כח‪-‬יז)‪ .‬די מפרשים פרעגן‪ ,‬וואס איז‬ ‫‪...‬ויפגע במקום וילן שם כי בא השמש (בראשית‬ ‫דער אין 'זה' כי אם בית אלקים‪' ,‬וזה' שער השמים‪.‬‬ ‫כח‪-‬יא)‪ .‬די גמרא (ברכות כו‪ ):‬לערנט ארויס פון דא‪ ,‬אז‬ ‫ער וואלט עס געדארפט צוזאמנעמען‪ ,‬אין זה כי אם‬ ‫יעקב תיקן תפלת ערבית‪ ,‬שנאמר ויפגע במקום‪ ,‬ואין‬ ‫בית אלקים ושער השמים‪ ,‬דא איז דער בית אלקים‪,‬‬ ‫פגיעה אלא לשון תפלה וכו'‪ .‬יעקב אבינו האט‬ ‫מיטן שער השמים‪ .‬וואס איז דער אין זה כי אם בית‬ ‫געדאווענט אויף דעם פלאץ‪ ,‬אין דעם מקום האט ער‬ ‫אלקים‪ ,‬וזה שער השמים‪.‬‬ ‫געדאווענט‪ .‬די גמרא (ברכות לד‪ ):‬זאגט‪ ,‬אמר רב‬ ‫כהנא‪ ,‬חציף עלי מאן דמצלי בבקתא‪ ,‬ווען א מענטש‬ ‫נאכדעם איז ער געגאנגען ווייטער‪ ,‬וירא והנה באר‬ ‫דאווענט‪ ,‬טאר ער נישט דאווענען אינדרויסן אויף א‬ ‫בשדה‪ ,‬והנה שם שלשה עדרי צאן רובצים עליה‬ ‫פרייע פעלד‪ ,‬ער דארף דאווענען אין א שטוב‪ ,‬אויף‬ ‫(בראשית כט‪-‬ב)‪ .‬אין מדרש (ב"ר ע‪-‬ח) איז דא פיר צו‬ ‫א פלאץ ווי עס איז מוקף מחיצות‪ ,‬ווייל דעמאלטס‬ ‫פינף פשטים וואס מען האט אלץ געוויזן פאר יעקב‬ ‫דאווענט מען מיט מער הכנעה‪ ,‬ווי א מענטש וואס‬ ‫אבינו מיט דעם וואס ער האט געזעהן די באר בשדה‪,‬‬ ‫דאווענט אויף א פרייע פלאץ‪ ,‬אין א פעלד אפען‪.‬‬ ‫מיט די שלשה עדרי צאן‪ .‬דאס איז טייטש‪ ,‬די מעשה‬ ‫תוספות שטעלט זיך שוין דארט אויף די קשיא‪ ,‬אז‬ ‫איז אמת ער האט געזעהן א באר‪ ,‬און ער האט‬ ‫ביי יצחק שטייט אויך ויצא יצחק לשוח בשדה‬ ‫געזעהן שלשה עדרי צאן‪ ,‬און עס איז געווען א אבן‬ ‫(בראשית כד‪-‬סג)‪ .‬און די קשיא חזר'ט זיך יעצט איבער‬ ‫אויפן פי הבאר‪ ,‬אבער וואס עפעס פונקט די מראה‬ ‫אויף יעקב אבינו‪ ,‬ויפגע במקום‪ ,‬ער האט געדאווענט‬ ‫האט מען געוויזן פאר יעקב אבינו‪ ,‬בשעת ער איז‬ ‫דארט‪ ,‬ווי אזוי האט ער געדאווענט‪ ,‬דאס פלאץ איז‬ ‫אראפגעגאנגען צו לבן אין שטוב‪.‬‬ ‫געווען א ליידיגע מקום‪ ,‬עס איז נאכנישט געווען‬ ‫קיין בית המקדש דארט‪ ,‬ווי אזוי האט ער דארט‬ ‫איין פשט זאגט דער מדרש‪ ,‬דער באר בשדה האט‬ ‫געדאווענט‪ ,‬און מתקן געווען תפלת ערבית‪.‬‬ ‫געוויזן אויפן בית המקדש‪ ,‬דער בית המקדש איז א‬ ‫באר וואס מען האט שואב געווען פון דארט רוח‬ ‫שפעטער האט יעקב אבינו געזאגט‪ ,‬מה נורא‬ ‫הקודש‪ .‬שלשה עדרי צאן גייט ארויף אויף די דריי‬ ‫המקום הזה‪ ,‬אין זה כי אם בית אלקים‪ ,‬וזה שער‬ ‫על הטוב יזכר‬ ‫ידידינו מוה"ר אברהם אויש הי"ו‬ ‫אשר כלכל הוצאת הגליון לזכות הרבים‬ ‫לרגל אירוסי בנו למזל טוב‬ ‫חלקב'ב'‬ ‫תשפ""דדלפלפ""קק‪--‬חלק‬ ‫ויצאתשפ‬ ‫פרשתויצא‬ ‫פרשת‬ ‫~א~‬ ‫קודש‪--‬וויען‬ ‫וויען‬ ‫ודברותקודש‬ ‫שיחותודברות‬ ‫שיחות‬ ‫נענש געווארן אויף די פערצן יאר וואס ער איז‬ ‫ימים טובים וואס מען איז געגאנגען עולה רגל זיין‪,‬‬ ‫געווען אין בית המדרש‪ ,‬און ער האט נישט עוסק‬ ‫און מן הבאר ההוא ישקו העדרים‪ ,‬מען האט שואב‬ ‫געווען אין כיבוד אב‪ ,‬ווייל גדול תלמוד תורה‪ ,‬תלמוד‬ ‫געווען רוח הקודש פון דעם באר‪ .‬דאס איז געווען‬ ‫תורה איז גרעסער‪ ,‬יותר מכיבוד אב‪ .‬קומט אויס‪ ,‬אז‬ ‫ווילאנג מען איז געווען אין בית המקדש‪ .‬ווען מען‬ ‫יעקב אבינו בשעת דער פאטער האט אים‬ ‫איז אוועקגעגאנגען‪ ,‬איז געווען והשיבו את האבן על‬ ‫אוועקגעשיקט ער זאל גיין אויף פדן ארם‪ ,‬איז ער‬ ‫פי הבאר‪ ,‬עס איז אוועקגעגאנגען דער רוח הקודש‪.‬‬ ‫נישט געגאנגען תיכף‪ ,‬ער איז קודם געגאנגען אין‬ ‫בית המדרש‪ ,‬ער האט זיך געזעצט לערנען פערצן‬ ‫נאך א פשט זאגט דער מדרש‪ ,‬אז עס גייט ארויף‬ ‫יאר‪ - .‬יעקב האט שוין גענוג געלערנט ביז‬ ‫אויף דעם וואס יודען קומען זיך צוזאמען אין א בית‬ ‫דעמאלטס אויך‪ ,‬ער איז דאך שוין אלט געווען דריי‬ ‫המדרש‪' ,‬באר' דאס איז א בית המדרש פון תורה און‬ ‫און זעכציג יאר‪ ,‬ער איז געווען א איש תם יושב‬ ‫תפלה‪ ,‬און דארט ליינט מען אין די תורה יעדן‬ ‫אהלים (בראשית כה‪-‬כז)‪ ,‬וואס זענען געווען די פערצן‬ ‫מאנטאג און דאנערשטאג‪ ,‬און צו די קריאה רופט‬ ‫יאר וואס ער האט זיך יעצט נאכאמאל צוריק‬ ‫מען אויף דריי מענטשן‪ ,‬און דאס גיט דעם כח‪ ,‬אז‬ ‫געזעצט אין בית המדרש לערנען‪.‬‬ ‫וגללו את האבן‪ ,‬מען זאל קענען אוועקנעמען דעם‬ ‫אבן‪ ,‬דעם יצר הרע (סוכה נב‪ ).‬וואס איז על פי הבאר‪.‬‬ ‫שטייט אין די מפרשים‪ ,‬ביז יעצט האט ער‬ ‫דאס איז די שלשה עדרי צאן וואס מען ליינט אין די‬ ‫געלערנט ווען ער איז געווען אויף א הייליג פלאץ‪,‬‬ ‫תורה‪ ,‬אז עס זאל נישט אדורכגיין דריי טאג אן קיין‬ ‫ער איז געווען ביים טאטען יצחק‪ ,‬און זיין מאמע‬ ‫תורה‪ ,‬און מען רופט אויף דריי מענטשן צו די תורה‪.‬‬ ‫רבקה‪ ,‬ער האט געהאט ווי שואב צו זיין קדושה‬ ‫על כל פנים‪ ,‬ליגט דאך דא א רמז וואס דער‬ ‫וכדומה‪ ,‬און ער האט עוסק געווען בתורה‪ .‬אבער‬ ‫אייבערשטער האט געוויזן פאר יעקב אבינו‪ ,‬מער ווי‬ ‫ווען מען לאזט איבער א הייליג מקום‪ ,‬מען גייט‬ ‫דער פשוטער באר מיט די שלשה עדרי צאן‪ .‬וואס‬ ‫ארויס יעצט צו לבן אין שטוב‪ ,‬מוז מען זיך‬ ‫איז דער ענין דערפון‪.‬‬ ‫אנגארטלען דערצו‪ .‬מען קען נישט אריינקומען צו‬ ‫*‬ ‫לבן אין שטוב‪ ,‬אז מען האט נישט קודם קדושת‬ ‫התורה‪ .‬יעקב האט געשפירט אז ער דארף קודם‬ ‫עס קען אפשר זיין‪ .‬אין די גמרא (מגילה טז‪ ):‬שטייט‪,‬‬ ‫נעמען נאך פערצן יאר‪ ,‬און זיך אנזאפן מיט תורה‪,‬‬ ‫אז יעקב אבינו איז נישט געגאנגען תיכף אויף חרן‪.‬‬ ‫בעפאר ער גייט אריין צו לבן אין שטוב‪ .‬די תורה‬ ‫נאכדעם וואס ער האט געמוזט אוועקגיין פון זיין‬ ‫וואס ער האט געלערנט ביז יעצט‪ ,‬האט ער‬ ‫טאטען'ס שטוב‪ ,‬איז ער געגאנגען קודם און ער האט‬ ‫געלערנט מיט א רוהיגקייט‪ ,‬מען געפונט זיך אין א‬ ‫זיך באהאלטן פערצן יאר אין בית המדרש פון עבר‪,‬‬ ‫מקום קדוש‪ ,‬עס איז נישט דא קיין נסיונות‪ ,‬האט ער‬ ‫און ער האט עוסק געווען בתורה‪ .‬נאך די פערצן יאר‬ ‫עוסק געווען בתורה‪ .‬אבער ווען ער גייט יעצט צו‬ ‫האט ער זיך אויפגעהויבן און ער איז‬ ‫לבן אין שטוב‪ ,‬אויף א פלאץ ווי ער וועט האבן‬ ‫אוועקגעגאנגען‪ .‬אזוי קומט אויס דער חשבון‪ ,‬אז ער‬ ‫נסיונות‪ ,‬האט ער גענומען נאך פערצן יאר וואס ער‬ ‫איז געבענטשט געווארן פון יצחק ווען ער איז אלט‬ ‫האט זיך געזעצט לערנען‪.‬‬ ‫געווען דריי און זעכציג יאר‪ ,‬און ביי די זיבן און‬ ‫זיבעציג איז ער הערשט אנגעקומען צו לבן אין‬ ‫דאס איז אויך דער רמז‪ ,‬מען זיצט און מען לערנט‬ ‫שטוב‪ .‬ראובן איז הערשט געבוירן געווארן זיבן יאר‬ ‫אין בית המדרש ביז די חתונה‪ .‬און ווען מען האט‬ ‫שפעטער‪ ,‬איז שוין יעקב אלט געווען פיר און אכציג‬ ‫חתונה‪ ,‬גייט מען קודם אין כולל לערנען‪ ,‬און נאכדעם‬ ‫יאר‪ .‬פערצן יאר פעלט אינדערמיט‪ ,‬די פערצן יאר‬ ‫גייט מען ארויס אויף די גאס‪ .‬מען קען נישט גראד‬ ‫האט ער זיך באהאלטן אין בית המדרש פון עבר‪ ,‬און‬ ‫ארויסגיין פון א בית המדרש‪ ,‬וואו מען איז‬ ‫ער האט עוסק געווען בתורה‪.‬‬ ‫ארומגענומען מיט א אויר פון קדושה ארום און ארום‪,‬‬ ‫די נסיונות איז נישט אזוי ווי עס איז דא אויף די גאס‪.‬‬ ‫און די גמרא זאגט אויף דעם‪ ,‬גדול תלמוד תורה‬ ‫מען האט חתונה‪ ,‬מען גייט ארויס פון בית המדרש‪,‬‬ ‫יותר מכיבוד אב ואם‪ ,‬תלמוד תורה איז גרעסער פון‬ ‫קען מען נישט גראד אריינגיין אין די גוי'אישע וועלט‪,‬‬ ‫כיבוד אב‪ .‬ווייל די פערצן יאר איז ער דאך נישט‬ ‫ביז מען איז נישט קודם עוסק בתורה‪ - .‬און דאס איז‬ ‫געווען ביים טאטען אין שטוב‪ ,‬און יעקב איז נישט‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ד לפ"ק ‪ -‬חלק ב'‬ ‫~ב~‬ ‫שיחות ודברות קודש ‪ -‬וויען‬ ‫געקענט‪ ,‬ער איז געווען א אונס‪ ,‬ער האט נישט‬ ‫געווען דער רמז פון יעקב אבינו‪ .‬ווען מען גייט צו‬ ‫געקענט עוסק זיין דערין‪ .‬ווי אזוי איז די ראיה אז‬ ‫לבן אין שטוב‪ ,‬דארף מען קודם זיך אריינזעצן אין‬ ‫תלמוד תורה איז גרעסער פון כיבוד אב‪ .‬עס איז‬ ‫בית המדרש פון שם ועבר עוסק צו זיין בתורה‪.‬‬ ‫נישט גרעסער‪ .‬קען זיין ווען איך האב ביידע‪ ,‬איז‬ ‫תלמוד תורה כנגד כולם‪ ,‬און עס קען זיין אז כיבוד‬ ‫תורה ווערט אנגערופן 'באר שבע'‪ ,‬תורה איז א באר‪,‬‬ ‫אב איז חשוב'ער ווי תלמוד תורה‪ ,‬און פון דא איז‬ ‫תורה איז א ברינעם‪ ,‬מען געפונט אין די משנה (אבות‬ ‫נישט קיין ראיה‪ ,‬דא האט ער דאך נישט געהאט קיין‬ ‫ו‪-‬א) נעשה כמעין המתגבר וכנהר שאינו פוסק‪ .‬אין‬ ‫ברירה‪ ,‬ער האט נישט געקענט מקיים זיין כיבוד אב‪.‬‬ ‫מים אלא תורה (בבא קמא יז‪ ,).‬תורה‪ ,‬א בית המדרש‪,‬‬ ‫דאס איז א באר‪ .‬די תורה איז חצבה עמודיה שבעה‬ ‫זעהט אויס אז די קשיא גייט צוריק צווועגס‪ .‬די‬ ‫(משלי ט‪-‬א)‪ ,‬תורה באשטייט פון זיבן ספרים‪ ,‬ויהי‬ ‫קשיא איז אויף יעקב אבינו‪ .‬בשעת ער איז געגאנגען‬ ‫בנסוע איז דאך א ספר בפני עצמו (שבת קטז‪ ,).‬ספר‬ ‫נעמען די ברכות‪ ,‬און ער האט געוואוסט אז ער‬ ‫במדבר איז איינגעטיילט אין דריי ספרים‪ ,‬צוזאמען‬ ‫לייגט זיך יעצט אריין אין א מצב פון פיקוח נפש‪,‬‬ ‫איז דא זיבן ספרים‪ .‬די תורה ווערט אנגערופן 'באר‬ ‫ווייל עשו וועט עס נישט אראפשלינגען‪ ,‬און עשו איז‬ ‫שבע'‪ ,‬דאס איז א באר‪ ,‬וואס די תורה איז חצבה‬ ‫נחשד אויף שפיכת דמים‪ ,‬והוא עיף (בראשית כה‪-‬כט)‬ ‫עמודיה שבעה‪.‬‬ ‫ברציחה (רש"י)‪ .‬מיט וואס פאר א רעכט איז ער‬ ‫געגאנגען מקבל זיין די ברכות פונעם פאטער‪ ,‬ווען‬ ‫פארציילט די תורה‪ ,‬דער פאטער האט אים‬ ‫ער האט געוואוסט אז נאכדעם וועט ער דארפן‬ ‫אוועקגעשיקט ער זאל גיין אויף פדן ארם‪ ,‬ער איז‬ ‫אנטלויפן פון דארט‪ ,‬און ער וועט נישט קענען‬ ‫אבער נישט געגאנגען תיכף‪ ,‬ער איז קודם געגאנגען‬ ‫מקיים זיין כיבוד אב‪ .‬וואס איז געווען זיין היתר צו‬ ‫אין בית המדרש פון עבר‪ ,‬וואס דארט איז ער געווען‬ ‫נעמען די ברכות‪ ,‬ווען ער האט געוואוסט אז‬ ‫פערצין יאר‪ .‬פערצן יאר שפעטער‪ ,‬ויצא יעקב מבאר‬ ‫נאכדעם וועט ער מוזן אוועקגיין‪ ,‬און עס וועט אים‬ ‫שבע‪ ,‬איז ער ארויסגעגאנגען פון דעם בית המדרש‪,‬‬ ‫פעלן אין כיבוד אב‪.‬‬ ‫וואס דער בית המדרש איז א 'באר שבע'‪ ,‬וילך חרנה‪,‬‬ ‫פון דארט איז ער געגאנגען אויף חרן‪.‬‬ ‫נאר זיין חשבון איז געווען‪ ,‬אז ער וועט גיין אין בית‬ ‫*‬ ‫המדרש פון שם ועבר פערצן יאר‪ ,‬און גדולה תלמוד‬ ‫תורה יותר מכיבוד אב‪ ,‬האט ער זיך געמעגט‬ ‫און אויף די פערצן יאר‪ ,‬זאגט די גמרא‪ ,‬אז עס איז‬ ‫אריינלייגן מקבל צו זיין די ברכות‪ ,‬ווייל נאכדעם‬ ‫גרעסער פון כיבוד אב‪ ,‬אויף דעם איז ער נישט נענש‬ ‫וועט ער עוסק זיין בתורה‪ ,‬וואס תלמוד תורה איז‬ ‫געווארן‪ .‬די מפרשים שטעלן זיך אויפן פלאץ‪ ,‬ווי‬ ‫גרעסער פון כיבוד אב‪ .‬על כל פנים‪ ,‬דאס איז געווען‬ ‫אזוי איז די ראיה אז תלמוד תורה איז גרעסער פון‬ ‫פון יעקב'ס זייט‪ ,‬וואס ער איז געגאנגען לערנען‪,‬‬ ‫כיבוד אב‪ .‬דאס איז טייטש‪ ,‬אז טאמער א מענטש‬ ‫בעפאר ער איז געגאנגען צו לבן אין שטוב‪.‬‬ ‫האט פאר זיך צוויי מצוות‪ ,‬אדער גייט ער אין בית‬ ‫המדרש לערנען‪ ,‬אדער דארף ער מכבד זיין זיין‬ ‫*‬ ‫טאטען‪ ,‬זאגט מען‪ ,‬אז תלמוד תורה איז גרעסער פון‬ ‫דער מהרש"א (מגילה טז‪ ):‬ברענגט צו‪ ,‬אז ווען עס‬ ‫כיבוד אב‪ ,‬ווייל יעקב האט איבערגעלאזט דעם‬ ‫האט זיך געענדיגט די פערצן יאר‪ ,‬האט רבקה‬ ‫פאטער‪ ,‬און ער איז געגאנגען אין בית המדרש‬ ‫געשיקט א שליח צו יעקב‪ ,‬אז עשו האט זיך שוין‬ ‫לערנען‪ .‬ווי אזוי איז די ראיה‪ ,‬ביי יעקב איז דאך‬ ‫בארוהיגט‪ ,‬און ער קען שוין אהיים קומען‪ .‬אבער‬ ‫געווען סכנת נפשות‪ ,‬ער האט נישט געקענט‬ ‫יעקב איז נישט אהיים געגאנגען‪ ,‬פון דארט איז ער‬ ‫אהיימגיין‪ ,‬עס איז דאך עשו אחיו מתנחם להרגו‬ ‫געגאנגען צו לבן‪ .‬דער פאטער האט דאך אים‬ ‫(בראשית כז‪-‬מב)‪ ,‬ער האט אים געוואלט הרג'נן‪ ,‬ער‬ ‫געשיקט אז ער זאל אהין גיין וועגן א שידוך‪ ,‬ער איז‬ ‫האט נישט קיין ברירה‪ ,‬כיבוד אב קען ער ממילא‬ ‫אפילו נישט אהיים געגאנגען‪ ,‬ער איז געגאנגען צו‬ ‫נישט מקיים זיין‪ ,‬ער קען נישט אריין טרעטן צו‬ ‫לבן אין שטוב‪ ,‬און פון דארט האט זיך יא אנגעהויבן‬ ‫יצחק אין שטוב‪ ,‬ווייל עס איז פיקוח נפש‪ ,‬איז ער‬ ‫א חשבון אויף זיין כיבוד אב וואס ער איז‬ ‫געגאנגען אין בית המדרש לערנען‪ .‬ער איז נישט‬ ‫אוועקגעגאנגען‪ - .‬ווי אזוי איז ער טאקע‬ ‫נענש געווארן אויף כיבוד אב‪ ,‬ווייל ער האט נישט‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ד לפ"ק ‪ -‬חלק ב'‬ ‫~ג~‬ ‫שיחות ודברות קודש ‪ -‬וויען‬ ‫נישט אנגערופן אפילו קיין מענטש‪ .‬עס פעלט אים‬ ‫אוועקגעגאנגען‪ ,‬עס איז דאך דא די מצוה פון כיבוד‬ ‫אין שלימות פון אן אדם‪ ,‬ביז ער האט חתונה‪.‬‬ ‫אב‪ .‬עס איז טאקע דא א מצוה פון פרו ורבו (בראשית‬ ‫א‪-‬כח)‪ ,‬אבער עס איז דא א מצוה פון כיבוד אב‪,‬‬ ‫קומט אויס‪ ,‬אויפצוגעבן אויף פרו ורבו דארף א‬ ‫פארוואס האט ער בוחר געווען אין פרו ורבו‪ ,‬מער ווי‬ ‫מענטש אוועקגעבן פון זיך‪ ,‬ער האט נישט קיין‬ ‫אין די מצוה פון כיבוד אב‪.‬‬ ‫ברכה‪ ,‬נישט קיין שלום‪ ,‬נישט קיין טובה‪ ,‬און דאס‬ ‫איז א מענטש נישט מחויב אוועקצוגעבן פאר כיבוד‬ ‫אין די גמרא (קידושין לב‪ ).‬איז דא א מחלוקת‪ ,‬צו‬ ‫אב‪ .‬איז פרו ורבו דוחה די מצוה פון כיבוד אב‪ ,‬ווייל‬ ‫כיבוד אב איז משל בן‪ ,‬צו משל אב‪ .‬צו נאר פונעם‬ ‫פאר כיבוד אב איז ער נישט מחויב אוועקצוגעבן נאר‬ ‫טאטענס פארמעגן איז ער מחויב מכבד צו זיין‪ ,‬ער‬ ‫משל אב‪ ,‬משל בן איז ער נישט מחויב‪ .‬און אפילו ער‬ ‫איז נישט מחויב אוועקצוגעבן אייגן געלט אויף‬ ‫גיט אוועק פון זיך‪ ,‬איז ער נישט מחויב מער ווי א‬ ‫מכבד זיין דעם טאטען‪ .‬צו מען איז מחויב‬ ‫חומש‪ .‬אבער אויפצוגעבן אלע ברכות וואס איז דא‬ ‫אוועקצוגעבן אפילו אייגן געלט אויך מכבד צו זיין‬ ‫ביי נישואין‪ ,‬איז ער נישט מחויב אוועקצוגעבן‪.‬‬ ‫דעם טאטען‪ .‬אונז פסק'ן מיר (שו"ע יו"ד סימן רמ סעיף‬ ‫ה)‪ ,‬אז עס איז משל אב‪ .‬מען איז נישט מחויב‬ ‫און אז ער איז שרוי בלא תורה‪ ,‬און בלא חכמה‪.‬‬ ‫אויסצוגעבן קיין געלט אויף כיבוד אב‪ ,‬ער איז נאר‬ ‫קומט אויס‪ ,‬אז אפילו זיין תורה וואס ער האט ביז‬ ‫מחויב מפרנס צו זיין‪ ,‬פונעם פאטערס געלט‪.‬‬ ‫יעצט געלערנט‪ ,‬איז אויך נישט קיין ריכטיגע תורה‪,‬‬ ‫ביז ער האט חתונה‪ .‬ישא אשה ואחר כך ילמוד‬ ‫קומט אויס‪ ,‬אז א מענטש איז נישט מחויב‬ ‫תורה (יומא עב‪ .):‬קומט דאך אויס‪ ,‬אז תורה איז‬ ‫אוועקצוגעבן פאר כיבוד אב פון זיין פארמעגן‪ .‬און‬ ‫גרעסער פון כיבוד אב‪ ,‬וואס נישואין דאס ברענגט‪,‬‬ ‫אפילו ביי יעדע מצוה וואס מען דארף יא אויסגעבן‬ ‫צו תורה‪ ,‬האט עס אויך אין זיך א חשיבות פון תורה‪,‬‬ ‫געלט‪ ,‬איז עס נאר א חומש מנכסיו‪ ,‬ער איז נישט‬ ‫אז עס זאל זיין גרעסער פון כיבוד אב‪ .‬שרוי בלא‬ ‫מחויב אוועק צו געבן מער ווי א פינפ'טל‪ .‬אויב די‬ ‫חומה‪ ,‬א אשה איז ווי א חומה פאר א מאן‪ ,‬זי טוט‬ ‫מצוה דארף אים קאסטן מער ווי א פינ פטל פון זיין‬ ‫אים ארומנעמען פונעם יצר הרע‪ .‬אין מפרשים‬ ‫פארמעגן‪ ,‬איז ער נישט מחויב צו געבן מער‪ .‬דאס‬ ‫שטייט‪ ,‬אז דאס איז דער ענין פארוואס ביי א חופה‬ ‫איז ביי א עשה‪ .‬ביי א לא תעשה איז ער מחויב‬ ‫גייט די כלה ארום דעם חתן‪ ,‬אזוי ווי א חומה וואס‬ ‫אוועקצוגעבען כל ממונו‪ ,‬אבער פאר א עשה איז‬ ‫נעמט אים ארום‪ ,‬צו ווייזן אז א אשה דאס איז א‬ ‫מען נישט מחויב אוועקצוגעבן נאר א חומש‬ ‫חומה פארן מאן‪ ,‬ער זאל זיין אפגעהיטן פון אן‬ ‫(כתובות נ‪ ,.‬שו"ע או"ח סימן תרנא סעיף א)‪ .‬קומט אויס‬ ‫עבירה‪ .‬דער יצר הרע האט זיבן נעמען (סוכה נב‪,).‬‬ ‫אז פאר כיבוד אב איז ער נישט מחויב‬ ‫וועגן דעם גייט מען ארום זיבן מאל‪ ,‬דאס איז די‬ ‫אוועקצוגעבן מער ווי א חומש פון זיין פארמעגן‪.‬‬ ‫חומה אקעגן דעם יצר הרע‪.‬‬ ‫און כל שכן אויב איך לערן א ז כיבוד איז נישט משל‬ ‫בן נאר משל אב‪ ,‬איז ער גארנישט מחויב‬ ‫על כל פנים‪ ,‬די גמרא רעכנט אויס‪ ,‬אז די חשיבות‬ ‫אוועקצוגעבן אלץ כיבוד אב‪.‬‬ ‫פון נישואין איז זיבן זאכן‪ ,‬שרוי בלא שמחה‪ ,‬בלא‬ ‫ברכה‪ ,‬בלא טובה‪ ,‬בלא תורה‪ ,‬בלא חומה‪ ,‬בלא שלום‪,‬‬ ‫מען געפונט אין די גמרא (יבמות סב‪ ):‬אויף חתונה‬ ‫ואינו נקרא אדם‪ .‬דער זיווג פונעם מענטש ווערט‬ ‫האבן‪ ,‬מי שאין לו אשה‪ ,‬רעכנט די גמרא אויס‬ ‫אנגערופן 'באר שבע'‪ ,‬א אשה ווערט אנגערופן אין די‬ ‫מערערע זאכן וואס עס פעלט אים‪ .‬שרוי בלא‬ ‫פסוקים א 'באר' (עיין כלי יקר בפרשתנו כט‪-‬ב)‪ .‬דאס איז‬ ‫שמחה‪ ,‬בלא ברכה‪ ,‬בלא טובה‪ .‬אז מען האט נישט‬ ‫'באר שבע'‪ ,‬עס איז דא זיבן מעלות אין די נשואין‪.‬‬ ‫חתונה‪ ,‬איז נישט דא קיין שמחה‪ ,‬עס איז נישט דא‬ ‫קיין ברכה‪ ,‬עס איז נישט דא קיין טובה‪ ,‬אין לו שלום‪,‬‬ ‫ויצא יעקב‪ ,‬דו וועסט פרעגן ווי אזוי איז יעקב‬ ‫ער האט נישט קיין שלום‪ ,‬קיין צופרידענהייט‪ ,‬ער‬ ‫ארויסגעגאנגען און ער האט איבערגעלאזט דעם‬ ‫איז שרוי בלא תורה‪ ,‬בלא חומה‪ ,‬עס פעלט אים צו‬ ‫פאטער‪ ,‬עס איז דאך דא די מצוה פון כיבוד אב‪ ,‬באר‬ ‫האבן א חומה פונעם יצר הרע‪ .‬ער דארף האבן די‬ ‫שבע‪ ,‬ער איז געגאנגען וועגן נישואין‪ ,‬וואס נישואין‬ ‫נישואין‪ ,‬א זיווג וואס דאס איז א חומה אקעגן דעם‬ ‫דאס איז 'באר שבע'‪ ,‬און נישואין קומט פריער פון‬ ‫יצר הרע‪ ,‬אזוי ווייט‪ ,‬אז אינו נקרא אדם‪ ,‬ער ווערט‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ד לפ"ק ‪ -‬חלק ב'‬ ‫~ד~‬ ‫שיחות ודברות קודש ‪ -‬וויען‬ ‫איבער מיין טאטען‪ ,‬און איך גיי אוועק פון אים‪.‬‬ ‫כיבוד אב‪ .‬וועגן דעם האט יעקב געקענט אוועקגיין‬ ‫תרח האט נאך געלעבט‪ ,‬און מען וועט זאגן‪ ,‬אז א‬ ‫צו לבן אין שטוב‪.‬‬ ‫קינד דארף נישט מכבד זיין א טאטען‪ ,‬אברהם האט‬ ‫*‬ ‫נישט מכבד געווען דעם פאטער‪ ,‬ער האט אים‬ ‫איבערגעלאזט‪ .‬האט אים דער אייבערשטער‬ ‫און יעקב אליין האט מסופק געווען צו ער טוט גוט‬ ‫געזאגט‪ ,‬איך פטר דיך פון ד י מצוה פון כיבוד אב‪ ,‬דו‬ ‫צו נישט‪ ,‬מען זעהט דאך אז סוף כל סוף איז ער‬ ‫זאלסט מיך פאלגן‪ ,‬לך לך מארצך‪.‬‬ ‫נענש געווארן אויף די צוויי און צוואנציג יאר וואס‬ ‫ער איז נישט געווען ביים פאטער‪ ,‬אז יוסף האט‬ ‫קומט אויס‪ ,‬אז איבערלאזן א טאטע‪ ,‬אפילו ווען עס‬ ‫נאכדעם געפעלט פון אים צוויי און צוואנציג יאר‪.‬‬ ‫איז אויסגעהאלטן‪ ,‬דער אייבערשטער האט געזאגט‬ ‫אבער על פי הלכה האט יעקב אבינו מברר געווען‪,‬‬ ‫לך לך מארצך‪ ,‬איז דא א ענין פון חילול ה'‪ .‬סוף כל‬ ‫אז נישואין קומט פריער‪ ,‬האט ער איבערגעלאזט‬ ‫סוף די גאס וועט אנקוקן אז ער האט איבערגעלאזט‬ ‫דעם פאטער און ער איז אוועקגעגאנגען צו לבן‪.‬‬ ‫דעם פאטער‪ ,‬און ער איז אוועקגעגאנגען‪ .‬פון דעם‬ ‫חילול ה' האט יעקב אויך מורא געהאט‪ .‬אפילו עס‬ ‫צו בארוהיגן יעקב אז זיין וועג איז אויסגעהאלטן על‬ ‫איז אויסגעהאלטן וואס ער גייט אוועק‪ ,‬אבער עס‬ ‫פי תורה‪ .‬כאטש ער לאזט איבער כיבוד אב‪ ,‬ער לאזט‬ ‫איז א חילול ה' וואס מען וועט זאגן‪ ,‬אז ער האט‬ ‫איבער דעם פאטער‪ ,‬פון דעסטוועגן דאך מעג ער‬ ‫איבערגעלאזט דעם פאטער‪.‬‬ ‫אוועקגיין וועגן נישואין‪ .‬האט דער אייבערשטער‬ ‫געמאכט אז ער זאל האבן קפיצת הארץ‪ .‬אויף א דבר‬ ‫די משנה זאגט אין אבות (ה‪-‬ט)‪ ,‬חיה רעה בא על‬ ‫עבירה איז נישט דא קיין קפיצת הארץ‪ .‬די קפיצת‬ ‫חילול ה'‪ ,‬אויף חילול ה' איז דער עונש אז עס קומט‬ ‫הארץ האט אים איבערגעצייגט‪ ,‬אז דאס וואס ער‬ ‫א חיה רעה‪ .‬אזוי ווי יעקב אבינו האט מורא געהאט‬ ‫איז אוועקגעגאנגען‪ ,‬איז אויסגעהאלטן על פי הלכה‪.‬‬ ‫פון א חיה רעה‪ ,‬וועגן דעם האט ער גענומען מאבני‬ ‫המקום‪ ,‬און ער האט געמאכט א מרזב סביב לראשו‪,‬‬ ‫וישא יעקב רגליו‪ ,‬קודם איז פאר יעקב געווען‬ ‫שהיה ירא מפני חיות רעות‪ ,‬ער האט מורא געהאט‬ ‫שווער דאס גיין‪ ,‬איך לאז דאך איבער כיבוד אב‪ ,‬ווער‬ ‫פון חיות רעות‪ .‬די מורא פון חיות רעות איז געווען‪,‬‬ ‫ווייסט אפשר איז כיבוד אב פריער פון נישואין‪ ,‬און‬ ‫ווייל חיות רעות קומט אויף חילול ה'‪ ,‬אפשר איז דא‬ ‫ער לאזט איבער דעם פאטער‪ .‬אבער אז ער האט‬ ‫א חילול ה' אין דעם וואס ער גייט אוועק‪ ,‬וועגן דעם‬ ‫געזעהן אז וילך ארצה בני קדם‪ ,‬אז די ארצה בני קדם‬ ‫האט ער זיך געמאכט א מרזב ארום זיך‪ – .‬און דער‬ ‫איז געגאנגען‪ ,‬ווי דער אור החיים הק' זאגט‪ ,‬אז עס‬ ‫אייבערשטער האט אים געוויזן אין חלום‪ ,‬והנה אנכי‬ ‫איז געווען קפיצת הארץ‪ .‬אז עס איז געווען קפיצת‬ ‫עמך ושמרתיך בכל אשר תלך‪ ,‬וואו דו וועסט גיין‪,‬‬ ‫הארץ‪ ,‬וישא יעקב רגליו‪ ,‬איז ער געגאנגען מיט א‬ ‫וועל איך דיך אפהיטן‪.‬‬ ‫חשק‪ ,‬ער האט געוואוסט אז ער טוט די ריכטיגע‬ ‫זאך‪ .‬ווייל ווען ער טוט נישט די ריכטיגע זאך‪ ,‬וואלט‬ ‫*‬ ‫נישט געווען קיין קפיצת הארץ‪.‬‬ ‫ווען יעקב אבינו איז אויפגעשטאנען האט ער‬ ‫*‬ ‫געזאגט‪ ,‬מה נורא המקום הזה‪ ,‬אין זה כי אם בית‬ ‫אלקים‪ ,‬וזה שער השמים (בראשית כח‪-‬טז)‪ .‬עס איז‬ ‫ווען ער האט זיך שפעטער געלייגט‪ ,‬זאגט די תורה‬ ‫באקאנט וואס עס שטייט פון בעל שם טוב הק'‬ ‫(בראשית כח‪-‬יא)‪ ,‬אז ער האט גענומען מאבני המקום‬ ‫(בפרשתנו‪ ,‬כתר שם טוב ח"ב דף ה)‪ ,‬אז יעקב אבינו איז‬ ‫וישם מראשותיו‪ .‬רש"י טייטשט‪ ,‬ער האט געמאכט‬ ‫דאך דער עמוד התורה‪ ,‬ער איז געזעסן אין בית‬ ‫כמין מרזב סביב לראשו‪ .‬ער האט מורא געהאט‬ ‫המדרש אלע יארן‪ ,‬זיבעציג יאר וואס ער איז שוין‬ ‫מפני חיות רעות‪ ,‬האט ער זיך ארומגענומען מיט א‬ ‫געזעסן אין בית המדרש און עוסק געווען בתורה‪,‬‬ ‫מרזב ארום דעם קאפ (ב"ר סח‪-‬יא)‪ .‬מען געפונט אין‬ ‫און ער האט געוואוסט די געוואלדיגע חשיבות פון‬ ‫מדרש (ב"ר לט‪-‬ז)‪ ,‬ווען דער אייבערשטער האט‬ ‫תורה‪ .‬יעצט האט זיך דער אייבערשטער מתגלה‬ ‫געהייסן פאר אברהם אבינו לך לך מארצך‪ ,‬האט‬ ‫געווארן‪ ,‬מה נורא המקום הזה‪ ,‬עס איז געפאלן אויף‬ ‫אברהם אבינו געזאגט פארן אייבערשטען‪ ,‬עס וועט‬ ‫אים א געוואלדיגע יראה‪ ,‬די יראת ה' וואס ער האט‬ ‫זיין א חילול ה' אז אויף דער עלטער לאז איך‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ד לפ"ק ‪ -‬חלק ב'‬ ‫~ה~‬ ‫שיחות ודברות קודש ‪ -‬וויען‬ ‫געוואלט ארויסברענגען‪ ,‬אז דורכדעם וואס איך בין‬ ‫זוכה געווען דארט פונעם מקום המקדש‪ ,‬איז געווען‬ ‫געזעסן אין בית המדרש און געלערנט די אלע יארן‪,‬‬ ‫זייער א הויכע מדריגה‪.‬‬ ‫בין איך צוגעקומען דערצו‪ ,‬אז איך זאל צוקומען צו‬ ‫דעם בית‪.‬‬ ‫ווען ער האט זוכה געווען צו די מדריגה פון יראת ה'‪,‬‬ ‫האט ער געזעהן אז דער עיקר איז נישט תורה‪ ,‬דער‬ ‫***‬ ‫עיקר איז יראת ה' טהורה וואס דאס איז עומדת לעד‬ ‫דער הייליגער חתם סופר (בתורת משה בפרשתנו קיג‪).‬‬ ‫(תהלים יט‪-‬י)‪ .‬און די גמרא (שבת לא‪ ):‬רופט עס אן‪ ,‬חבל‬ ‫זאגט‪ ,‬אז די מראה וואס יעקב אבינו האט דא‬ ‫על דלית ליה דרתא‪ ,‬ותרעא לדרתא עביד‪ ,‬א שאד‬ ‫געהאט‪ ,‬איז געווען פרייטאג צו נאכטס‪ .‬דער וועג‬ ‫פאר דעם וואס האט נישט קיין דירה‪ ,‬ער האט נישט‬ ‫וואו ער איז געגאנגען אויף חרן‪ ,‬איז געווען פרייטאג‪,‬‬ ‫דעם הויז וואו מען וואוינט אינעווייניג‪ ,‬און ער מאכט‬ ‫און קפצה לו הר המוריה כנגדו‪ ,‬דאס איז געווען‬ ‫א שער פאר די דירה‪ .‬דאס גייט ארויף‪ ,‬זאגט די‬ ‫פרייטאג נאכמיטאג‪ ,‬פרייטאג נאכמיטאג איז ער‬ ‫גמרא‪ ,‬אז ווען איינער יש בו תורה‪ ,‬ואין בו יראת‬ ‫אנגעקומען אויף הר המוריה‪ .‬ער האט געוואלט‬ ‫שמים‪ ,‬ער האט א שער‪ ,‬ווייל דער שער ווערט‬ ‫אוועקגיין פרייטאג פארנאכטס‪ ,‬און וישכב במקום‬ ‫אנגערופן תורה‪ ,‬און דער בית פעלט אים‪ ,‬די יראת ה'‬ ‫ההוא‪ ,‬דער אייבערשטער האט געמאכט אז די זון‬ ‫איז נישט דא‪.‬‬ ‫זאל אונטערגיין‪ ,‬איז ער געבליבן דארט נעכטיגן‪ ,‬און‬ ‫די מראה פון דעם חלום איז געווען פרייטאג צו‬ ‫ווען יעקב אבינו איז אויפגעשטאנען‪ ,‬און ער האט‬ ‫נאכטס‪.‬‬ ‫געזעהן די געוואלדיגע יראת ה' וואס איז דא במקום‬ ‫הזה‪ .‬האט ער געזאגט‪ ,‬אין זה כי אם 'בית' אלקים‪,‬‬ ‫עס שטייט אין שלחן ערוך (או"ח סימן רסז סעיף ב') אז‬ ‫דער יראת שמים וואס דאס איז דאך דער עיקר בית‪,‬‬ ‫פרייטאג צו נאכטס קען מען דאווענען מעריב פון‬ ‫דא איז דער פלאץ‪ .‬די יראת שמים דאס איז דער‬ ‫פלג המנחה‪ .‬אפילו די וואס דאווענען נישט אן‬ ‫בית‪ .‬וזה‪ ,‬און דעם פלאץ וואו איך בין ביז יעצט‬ ‫אנדערס מאל מעריב נאר ביינאכט‪ ,‬אבער ערב שבת‬ ‫געווען‪ ,‬אין בית המדרש פון עבר‪ ,‬דאס איז נאר 'שער‬ ‫קען מען מקדים זיין‪ ,‬און דאווענען פון פלג המנחה‬ ‫השמים'‪ ,‬דאס איז נאר דער שער‪ ,‬דאס איז נאר די‬ ‫אן‪ .‬עס שטייט אין שלחן ערוך‪ ,‬מקדימין‪ ,‬מען איז‬ ‫טויער אז מען זאל קענען צוקומען דערצו‪ .‬אבער‬ ‫מקדים צו דאווענען מעריב פריער‪ .‬דער מגן אברהם‬ ‫דער עיקר בית‪ ,‬דאס איז יראה‪ .‬אזוי שטייט פון בעל‬ ‫(סק"א) זאגט‪ ,‬אז דער טעם דערפון איז‪ ,‬ווייל אזוי ווי‬ ‫שם טוב הק'‪.‬‬ ‫מעריב איז דאך אקעגן די אברים ופדרים וואס איז‬ ‫געווען אויפן מזבח (ברכות כו‪ .):‬א גאנצע וואך האט‬ ‫אבער עס ליגט אין דעם‪ ,‬אמת טאקע אז יעקב אבינו‬ ‫מען געקענט ארויפלייגן די אברים ופדרים אפילו‬ ‫האט זוכה געווען צו גרויסע גילויים וואס ער האט‬ ‫ביינאכט אויך‪ ,‬ווייל עס איז נישט קיין עבודה‪ ,‬עס‬ ‫געהאט‪ ,‬אבער כדי ער זאל קענען צוקומען צו די‬ ‫איז נישט מעכב‪ .‬אבער ערב שבת האט מען נישט‬ ‫גילויים‪ ,‬אן תורה קומט מען נישט צו‪ ,‬צו די יראת ה'‪.‬‬ ‫געקענט ארויפלייגן שבת די קרבנות של חול‪ ,‬עולת‬ ‫מען זאל זוכה זיין צו מה נורא המקום הזה‪ ,‬צו אזא‬ ‫שבת בשבתו (במדבר כח‪-‬י)‪ ,‬אבער עולת חול קען מען‬ ‫גילוי‪ ,‬צו דעם האט ער געדארפט האבן קודם‬ ‫נישט ארויפלייגן (שבת כד‪ ,):‬איז יעדן פרייטאג האט‬ ‫זיבעציג יאר צו זיצן אין בית המדרש און לערנען‪,‬‬ ‫מען געמוזט ארויפלייגן די אברים ופדרים שוין פון‬ ‫דעמאלטס קען מען זוכה זיין צו דעם גילוי‪ .‬ווייל די‬ ‫פרייטאג‪ ,‬ממילא פון פלג המנחה אן‪ ,‬קען מען שוין‬ ‫תורה דאס איז דער שער‪ ,‬אן א שער קען מען נישט‬ ‫דאווענען מעריב‪.‬‬ ‫אריינגיין אין קיין בית‪ .‬יעדע בית האט א שער‪ ,‬און אז‬ ‫דער שער איז פארמאכט‪ ,‬קען מען נישט אריינגיין‬ ‫אויב אזוי קומט דאך אויס‪ ,‬אז ווען יעקב אבינו‬ ‫אינעם בית‪ .‬האט יעקב אבינו געזאגט‪ ,‬אמת אין זה כי‬ ‫האט דעמאלטס געדאווענט תפלת מעריב‪ ,‬וואס ער‬ ‫אם בית אלקים‪ ,‬דאס איז טאקע דער בית‪ ,‬אבער וזה‪,‬‬ ‫האט דעמאלטס מתקן געווען תפלת ערבית‪ ,‬איז‬ ‫דארט וואו איך האב ביז יעצט געלערנט‪ ,‬שער‬ ‫נישט געווען ביינאכט‪ .‬עס איז נאך געווען ערב‬ ‫השמים‪ ,‬דאס איז דער שער איך זאל קענען אהער‬ ‫שבת‪ .‬יעקב אבינו האט געדאווענט די תפלה ביי‬ ‫קומען‪ .‬ער האט נישט מתאונן געווען אויף די יארן‬ ‫פלג המנחה‪ .‬קומט אויס‪ ,‬וויבאלד די גאנצע תפלה‬ ‫וואס ער האט געלערנט‪ .‬נאר אדרבה‪ ,‬ער האט‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ד לפ"ק ‪ -‬חלק ב'‬ ‫~ו~‬ ‫שיחות ודברות קודש ‪ -‬וויען‬ ‫יעקב אבינו האט נאר צוגעגעבן‪ ,‬אז כאטש א תפלה‬ ‫פון יעקב האט זיך נישט אנגעהויבן ביינאכט‪ ,‬יעקב‬ ‫בעת צרה‪ ,‬דארף מען דאך נאר דאווענען אויף די‬ ‫אבינו' ס תפלה האט זיך אנגעהויבן ביי פלג המנחה‪,‬‬ ‫צרה‪ ,‬מען איז נישט מחויב צו דאווענען דעמאלטס‬ ‫ממילא איז דער זמן פון תפלת ערבית לויט רבי‬ ‫אנדערע תפלות‪ .‬האט יעקב אבינו מתקן געווען‬ ‫יהודא אויך פון פלג המנחה‪ ,‬ווייל יעקב אבינו'ס‬ ‫דעמאלטס א געהעריגע שמונה עשרה פון אכצן‬ ‫תפלה פון פרייטאג צו נאכט‪ ,‬איז נישט געווען ווען‬ ‫ברכות‪ ,‬וואס דארט בעהט מען אויף אלע בקשות‪.‬‬ ‫עס איז געווען ביינאכט‪ ,‬עס איז געווען פון פלג‬ ‫ער האט מתקן געווען‪ ,‬אז יעדן מעריב זאל מען אזוי‬ ‫המנחה אן‪ - .‬עס איז אמת אז יעדע זאך וואס עס‬ ‫דאווענען‪ .‬אבער די שורש פונעם תפלה דעמאלטס‬ ‫האט צו טון מיט נאכט‪ ,‬הייבט זיך הערשט אן‬ ‫איז נישט געווען יעקב'ס תפלה‪ ,‬ווייל בעת צרה איז‬ ‫ביינאכט‪ .‬אבער די תפלת ערבית פון יעקב איז אויך‬ ‫דא א חיוב אז מען דארף דאווענען‪ .‬יעקב האט נאר‬ ‫נישט געווען קיין נאכט'יגע תפלה‪ ,‬עס איז געווען א‬ ‫צוגעגעבן צו די עת צרה וואס מען איז מחויב מן‬ ‫פלג המנחה'דיגע תפלה‪ ,‬וועגן דעם קען מען שוין‬ ‫התורה‪ ,‬אז עס זאל זיין א געהעריגע תפלה‪.‬‬ ‫דאווענען מעריב‪ ,‬פון פלג המנחה אן‪.‬‬ ‫*‬ ‫קומט אויס‪ ,‬וועגן דעם קען מען זיך דינגען‪ ,‬צו די‬ ‫תפלה פון יעקב אבינו איז א חוב צו א רשות‪ .‬ווען א‬ ‫יעקב האט דעמאלטס מתקן געווען תפלת ערבית‪.‬‬ ‫מענטש דאווענט היינט מעריב ווען ער איז נישט אין‬ ‫עס איז דא א חילוק צווישן די תפלה פון יעקב‪ ,‬און‬ ‫א עת צרה‪ ,‬ער דאווענט נאר אלץ חיוב פון תפלת‬ ‫די תפלה פון די איבריגע אבות‪ .‬אברהם און יצחק‬ ‫ערבית‪ ,‬איז עס נישט דומה צו די תפלה פון יעקב‬ ‫האבן מתפלל געווען זייערע תפלות‪ ,‬ווען עס איז‬ ‫אבינו‪ .‬יעקב אבינו האט געדאווענט בשעת ער איז‬ ‫געווען שלום ביי זיי אין שטוב‪ ,‬זיי זענען געווען ברום‬ ‫געווען אין א עת צרה‪ ,‬און ער איז געווען מחויב צו‬ ‫המעלה‪ .‬אברהם אבינו איז געווען ביי די מעשה פון‬ ‫דאווענען‪ ,‬האט ער צוגעגעבן א תפלת ערבית‪ .‬אבער‬ ‫סדום‪ ,‬וישכם אברהם בבוקר אל המקום אשר עמד‬ ‫א מענטש וואס איז נישט אין קיין עת צרה‪ ,‬און ער‬ ‫שם את פני ה' (בראשית יט‪-‬כז)‪ ,‬ער איז שוין געווען‬ ‫דאווענט תפלת ערבית‪ ,‬אויף דעם איז דא א דיעה אין‬ ‫דעמאלטס ברום המעלה‪ .‬דער אייבערשטער האט‬ ‫די גמרא (ברכות כז‪ ,):‬אז תפלת ערבית איז נאר א רשות‪.‬‬ ‫אים צוגעזאגט ואברכך‪ ,‬איך וועל דיך בענטשן‪ ,‬און‬ ‫די אלע ברכות וואס ער האט געהאט‪ .‬יצחק‪ ,‬ויצא‬ ‫יעקב אבינו האט דאך ממשיך געווען קדושת ארץ‬ ‫יצחק לשוח בשדה (בראשית כד‪-‬סג) איז ער אויך‬ ‫ישראל שלא במקומה‪ .‬יעקב אבינו'ס כח איז געווען‪,‬‬ ‫געווען דעמאלטס ברום המעלה‪ ,‬עס האט אים‬ ‫אז וואו ער איז געגאנגען‪ ,‬האט ער געקענט ממשיך‬ ‫גארנישט געפעלט‪ ,‬און אזוי האט ער מתקן געווען די‬ ‫זיין מיט זיך קדושת הארץ‪ .‬עס שטייט אין קדושת‬ ‫תפלה‪.‬‬ ‫לוי (בפרשתנו)‪ ,‬ויצא יעקב מבאר שבע וילך חרנה‬ ‫(בראשית כח‪-‬י)‪ ,‬איבעראל וואו מען רעדט פון ארץ‬ ‫יעקב אבינו‪ ,‬בשעת ער האט מתקן געווען תפלת‬ ‫ישראל‪ ,‬אז מען גייט אויף חוץ לארץ‪ ,‬שטייט אלץ א‬ ‫ערבית‪ ,‬איז ער געווען אין א עת צרה‪ .‬ער האט‬ ‫לשון פון ירידה‪ ,‬וירד (רש"י דברים א‪-‬כה)‪ ,‬ארץ ישראל‬ ‫געדארפט אנטלויפן פון עשו וואס מתנחם להרגך‪.‬‬ ‫איז דאך גבוה מכל הארצות (קידושין סט‪ ,).‬עס איז דא‬ ‫ער האט איבערגעלאזט דעם פאטערס שטוב‪,‬‬ ‫א ירידה‪ ,‬מען גייט אראפ‪ .‬ווען מען גייט אויף ארץ‬ ‫געדארפט גיין צו לבן אין שטוב‪ ,‬ער געפונט זיך‬ ‫ישראל‪ ,‬ווערט עס אלץ אנגערופן אין פסוק‪ ,‬מען‬ ‫יעצט אויף א פלאץ פון חיות‪ ,‬ער דארף מאכן א‬ ‫גייט ארויף‪ ,‬עלו זה בנגב (במדבר יג‪-‬יז)‪ .‬פארוואס‬ ‫מרזב בראשו‪ .‬די הלכה איז‪ ,‬אפילו תפלה איז נאר א‬ ‫שטייט ויצא יעקב‪ ,‬עס וואלט געדארפט שטיין וירד‪,‬‬ ‫דרבנן (ברכות כא‪ ,).‬אבער בעת צרה איז תפלה א חיוב‬ ‫ער איז אוועק פון באר שבע‪ ,‬און ער איז‬ ‫דאורייתא‪ ,‬מן התורה איז מען מחויב צו דאווענען‬ ‫אראפגעגאנגען אויף חרן‪ .‬זאגט דער הייליגער‬ ‫ווען עס איז א צרה (רמב"ן בספר המצות עשה ה)‪ .‬איז‬ ‫קדושת לוי‪ ,‬ווייל יעקב אבינו האט מיטגענומען מיט‬ ‫באמת יעקב אבינו'ס תפלה יעצט‪ ,‬נישט קיין תיקון‬ ‫זיך ארץ ישראל‪ ,‬וואו ער איז געגאנגען האט ער‬ ‫וואס ער האט מתקן געווען די תפלה‪ ,‬ער איז געווען‬ ‫געהאט מיט זיך קדושת הארץ‪ ,‬דאס איז געווען דער‬ ‫מחויב צו דאווענען דעמאלטס‪ .‬ער איז געווען אין אן‬ ‫כח פון יעקב‪ ,‬אז ער האט ממשיך געווען קדושת‬ ‫עת צרה‪ ,‬און אין א עת צרה איז דא א חיוב פון‬ ‫ארץ ישראל שלא במקומה‪.‬‬ ‫תפלה‪ ,‬מען איז מחויב צו דאווענען‪.‬‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ד לפ"ק ‪ -‬חלק ב'‬ ‫~ז~‬ ‫שיחות ודברות קודש ‪ -‬וויען‬ ‫געווען די מצות ה'‪ ,‬אבער אין חוץ לארץ האבן זיי‬ ‫די זעלבע האט ער ממשיך געווען די קדושה פון בית‬ ‫נישט מקיים געווען אלעס‪ .‬והא ראיה‪ ,‬יעקב האט‬ ‫המקדש‪ ,‬יהב דעתיה למיהדר‪ ,‬איז קפצה לו הר‬ ‫גענומען רחל מיט לאה‪ .‬מען טאר נישט נעמען קיין‬ ‫המוריה‪ ,‬הר המוריה איז געקומען אויף חוץ לארץ‪ .‬ער‬ ‫שתי אחיות‪ ,‬און ער האט יא גענומען‪ ,‬ווייל אין חוץ‬ ‫איז געווען אין חרן‪ ,‬און ער האט געברענגט דעם הר‬ ‫לארץ האט ער נישט מקיים געווען די תורה‪ .‬ווען ער‬ ‫המוריה‪ .‬נישט ער איז אנגעקומען אויף הר המוריה‪,‬‬ ‫איז צוריק געקומען אויף ארץ ישראל‪ ,‬איז מתה עלי‬ ‫נאר ער האט געברענגט דעם הר המוריה אהין אויף‬ ‫רחל (בראשית מח‪-‬ז)‪ ,‬רחל איז טאקע אוועק‪ ,‬און ער איז‬ ‫חרן‪ .‬דאס איז געווען דער כח פון יעקב אבינו‪ ,‬אז ער‬ ‫געבליבן מיט לאה אליין‪ ,‬ווייל אין חוץ לארץ האבן זיי‬ ‫האט געקענט ממשיך זיין די קדושה שלא במקומה‪.‬‬ ‫נישט מקיים געווען די גאנצע תורה‪.‬‬ ‫אויף דעם מקום המקדש איז דאך נישט געווען קיין‬ ‫זאגט אבער דער הייליגער רמב"ן‪ ,‬און עס איז א‬ ‫מקדש‪ ,‬אבער בית המקדש שלמעלה איז מכוון נגד‬ ‫מוסר השכל‪ ,‬יוסף הצדיק האט אויך מקיים געווען‬ ‫בית המקדש שלמטה (מכילתא שמות טו‪-‬יז)‪ ,‬עס איז‬ ‫כל התורה‪ ,‬און מען געפונט אז ווען ער איז געווען‬ ‫מכוון איינס אקעגן דאס אנדערע‪ .‬די גמרא (פסחים‬ ‫אין מצרים‪ ,‬ווען ער איז געווען אין חוץ לארץ‪ ,‬האט‬ ‫פח‪ ).‬זאגט‪ ,‬אברהם האט גערופן דעם מקום המקדש‬ ‫ער געהאלטן שבת‪ .‬יוסף שמר את השבת (ב"ר צב‪-‬ד)‪,‬‬ ‫'הר'‪ .‬יצחק האט עס גערופן 'שדה'‪ ,‬יעקב קראו 'בית'‪.‬‬ ‫וטבוח טבח והכן (בראשית מג‪-‬טז)‪ ,‬מען האט‬ ‫וואס איז טייטש קראו בית‪ ,‬עס איז נישט געווען קיין‬ ‫צוגעגרייט די סעודה‪ .‬אין חוץ לארץ האט מען דאך‬ ‫בית‪ ,‬ווי אזוי האט ער עס גערופן 'בית'‪ .‬יעקב אבינו‬ ‫נישט געהאלטן די תורה‪ ,‬פארוואס האט ער‬ ‫האט ממשיך געווען דעם בית המקדש שלמעלה‬ ‫געהאלטן שבת אין מצרים‪ .‬זאגט דער הייליגער‬ ‫אראפ אונטען אויפן בית המקדש של מטה‪ ,‬און ווען‬ ‫רמב"ן‪ ,‬ווייל שבת דאס איז אמונת אלקי עולם‪ .‬יעדע‬ ‫ער האט געדאווענט‪ ,‬האט ער געדאווענט אין א בית‪,‬‬ ‫שבת איז א יוד מעיד‪ ,‬אז עס איז דא א באשעפער‬ ‫ער האט געדאווענט אינעווייניג‪ - .‬איז ממילא נישט‬ ‫אויף די וועלט‪ ,‬און דער אייבערשטער האט באשאפן‬ ‫דא די קשיא פון ויפגע במקום‪ ,‬ווי אזוי יעקב האט‬ ‫די וועלט‪ ,‬כי ששת ימים עשה ה' את השמים ואת‬ ‫געקענט דאווענען‪ ,‬חציף עלי מאן דמצלי בבקתא‪.‬‬ ‫הארץ‪ ,‬וביום השביעי שבת וינפש (שמות לא‪-‬יז)‪.‬‬ ‫ער האט נישט געדאווענט בביקתא‪ .‬אז יעקב קראו‬ ‫זאגט דער הייליגער רמב"ן‪ ,‬יוסף איז געווען אין‬ ‫בית‪ ,‬ער האט עס גערופן בית‪ ,‬האט יעקב‬ ‫מצרים‪ ,‬צווישן עובדי עבודה זרה‪ ,‬און דארט דארף‬ ‫געדאווענט אין דעם בית המקדש שלמעלה‪ ,‬און‬ ‫ער ערציען זיינע קינדער מנשה מיט אפרים‪ .‬אויב ער‬ ‫דארט האט ער מתקן געווען תפלת ערבית‪.‬‬ ‫וועט נישט האלטן קיין שבת אין מצרים‪ ,‬וועלן זיינע‬ ‫***‬ ‫קינדער נישט געדענקן אז עס איז דא א באשעפער‬ ‫אויף די וועלט‪ .‬אפילו ער איז נישט געווען מחויב‬ ‫דער אייבערשטער האט געוויזן פאר יעקב אבינו דעם‬ ‫געווען צו האלטן שבת‪ ,‬און ער האט נישט געהאלטן‬ ‫באר בשדה‪ ,‬והנה שם שלשה עדרי צאן רובצים עליה‪.‬‬ ‫אלע אנדערע מצות פון די תורה‪ ,‬אבער שבת האט‬ ‫יעקב אבינו גייט יעצט ארויס פון ארץ ישראל‪ ,‬פון א‬ ‫ער געהאלטן אין מצרים‪ ,‬כדי די קינדער זאלן זעהן‬ ‫בית המדרש‪ ,‬וואס כל ימיו איז ער געזעסן באהלה של‬ ‫און געדענקן אז עס איז דא א באשעפער וואס האט‬ ‫תורה‪ ,‬און ער גייט יעצט ארויס צו א לבן אין שטוב‪,‬‬ ‫באשאפן די וועלט‪ ,‬עס איז דא א בורא עולם‪ .‬און אז‬ ‫וואו ער וועט דארפן ארבעטן צוואנציג יאר‪ ,‬מיט צאן‬ ‫מען ווייסט אז עס איז דא א בורא עולם‪ ,‬איז א‬ ‫ובקר‪ .‬אן אנדערע סארט עבודה הייבט זיך אים אן‪ ,‬ער‬ ‫מענטש מחויב זיך צוצושטעלן צו דעם‬ ‫דארף זיך דרייען צווישן עובדי עבודה זרה‪.‬‬ ‫אייבערשטען'ס וועלט‪ ,‬מיט וואס דער אייבערשטער‬ ‫פארלאנגט פון אים‪ .‬ער געפונט זיך אין עולמו של‬ ‫די אבות האבן מקיים געווען כל התורה כולה עד שלא‬ ‫הקב"ה‪ ,‬דאס האט ער געדארפט מקיים זיין‪ ,‬אפילו‬ ‫ניתנה (יומא כח‪ ,):‬עקב אשר שמע אברהם בקולי‪,‬‬ ‫ווען ער איז געווען אין מצרים‪ .‬זאגט דער הייליגער‬ ‫וישמור משמרתי מצותי חוקותי ותורתי (בראשית כו‪-‬ה)‪.‬‬ ‫רמב"ן‪ ,‬אפילו אין חוץ לארץ‪ ,‬וואו מען איז נישט‬ ‫דער רמב"ן שרייבט (פרשת תולדות שם)‪ ,‬זיי זענען נישט‬ ‫מקיים אלע אנדערע מצוות‪ ,‬אבער שבת דאס איז‬ ‫געווען מחויב צו האלטן די תורה‪ ,‬זיי האבן עס נאר‬ ‫דער יסוד אז מען זאל קענען מגדל זיין ערליכע‬ ‫מקיים געווען אין ארץ ישראל‪ .‬די תורה איז פארבינדן‬ ‫קינדער‪ ,‬אמונה בה'‪ .‬מען ווייסט אז דער טאטע‬ ‫מיט ארץ ישראל‪ ,‬אין ארץ ישראל האבן זיי מקיים‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ד לפ"ק ‪ -‬חלק ב'‬ ‫~ח~‬ ‫שיחות ודברות קודש ‪ -‬וויען‬ ‫דאווענט אין די גאנצע וואך‪ .‬שטייט אין הייליגע‬ ‫האלט שבת‪ ,‬ווייל עס איז דא א באשעפער וואס‬ ‫ספרים‪ ,‬שלא יהא דיבורך של שבת כדיבורך של חול‬ ‫האט באשאפן די וועלט‪ ,‬כי ששת ימים עשה ה' את‬ ‫(שבת קיג‪ ,):‬די תפלות פון שבת זאל נישט זיין אזוי ווי‬ ‫השמים ואת הארץ‪ ,‬דאס ברענגט אריין אמונה אין די‬ ‫מען דאווענט אינדערוואכן‪ .‬שבת קלויבט ער זיך‬ ‫קינדער‪ ,‬אז זיי זאלן זיך קענען האלטן‪ .‬יוסף‪ ,‬אפילו‬ ‫צוזאם אמונה אינעם אייבערשטען‪ ,‬און בטחון וואס ער‬ ‫ער האט נישט מקיים געווען אלע מצות אין חוץ‬ ‫פארלאזט זיך אויפן באשעפער‪ .‬כי מן הבאר ההוא‬ ‫לארץ‪ ,‬אבער שבת האט ער געהאלטן‪.‬‬ ‫ישקו העדרים‪ ,‬מען דארף אזוי אפפירן דעם שבת‪,‬‬ ‫אריינצוברענגען אין די עדרים אמונת אלקי עולם‪.‬‬ ‫יעקב אבינו גייט אוועק פון באר שבע‪ ,‬וואס דארט‬ ‫והאבן גדולה על פי הבאר‪ ,‬עס איז טאקע דא אן אבן‬ ‫האט ער דאך מקיים געווען כל התורה כולה‪ ,‬ער גייט‬ ‫גדולה‪ ,‬אבער ווען עס קומט שבת‪ ,‬וגללו את האבן מעל‬ ‫יעצט אויף חרן‪ ,‬וואס אין חרן וועט ער נישט האלטן‬ ‫פי הבאר‪ ,‬דעמאלטס איז די צייט וואס מען נעמט‬ ‫די תורה‪ ,‬אין חוץ לארץ איז נישט געווען דער ענין‬ ‫אוועק דעם אבן מעל פי הבאר‪ .‬און ווען מען האלט‬ ‫אז ער זאל האלטן די מצות התורה‪ ,‬וועגן דעם האט‬ ‫נאך שבת‪ ,‬והשיבו את האבן על פי הבאר‪ ,‬עס וועט‬ ‫ער דאך גענומען שתי אחיות‪ .‬האט אים דער‬ ‫טאקע צוריק קומען‪ ,‬אבער דער שבת האט‬ ‫אייבערשטער געוויזן‪ ,‬דו זאלסט וויסן‪ ,‬אז שבת‬ ‫איבערגעלאזט א רשימא דקדושה אויף די גאנצע וואך‪.‬‬ ‫זאלסטו האלטן אפילו ווען דו וועסט זיין אין חוץ‬ ‫לארץ‪ .‬אפילו דו וועסט זיין אויף א פלאץ אויסער‬ ‫זאל דער אייבערשטער געבן‪ ,‬מען זאל קענען‬ ‫ארץ ישראל‪ ,‬דו דרייסט זיך צווישן עובדי עבודה‬ ‫ארויסנעמען פונעם שבת וואס א יוד דארף‬ ‫זרה‪ ,‬דארט דארפסטו געדענקן דעם שבת‪ .‬פונעם‬ ‫ארויסצונעמען‪ .‬און ווי מען האט פריער גערעדט‪,‬‬ ‫שבת נעמט א מענטש כח פאר א גאנצע וואך‪ ,‬אז די‬ ‫יעקב האט דאך מתקן געווען תפלת ערבית‪ ,‬אין‬ ‫אמונה זאל ביי אים לייכטן‪ .‬שבת דאס ברענגט‬ ‫הייליגע ספרים שטייט‪ ,‬עס איז דא שחרית‪ ,‬און עס‬ ‫אמונה פאר די גאנצע וואך‪.‬‬ ‫איז דא מנחה‪ .‬ווען פאר דעם מענטש גייט גוט‪ ,‬דאס‬ ‫האט אים דער אייבערשטער געוויזן א באר‪' ,‬באר' איז‬ ‫איז שחרית‪ ,‬מנחה איז ווען עס הייבט אן צו ווערן‬ ‫א רמז אויפן שבת‪ ,‬וואס דער שבת איז כל ברכאן‬ ‫אביסל טונקל‪ ,‬און אויף דעם האבן אברהם און יצחק‬ ‫דלעילא ותתא ביומא שביעאה תליין (זוה"ק ח"ב פח‪,):‬‬ ‫מתקן געווען זייערע תפלות‪ .‬אמאל איז דא ערבית‪,‬‬ ‫שבת איז דער באר‪ ,‬א ברינעם וואס פון דארט איז‬ ‫עס איז אזוי ביטער‪ ,‬עס איז אזוי טונקל‪ ,‬עס איז נישט‬ ‫ישקו העדרים‪ ,‬פון דארט טוט מען נעמען שפע אויף‬ ‫דא קיין טראפ ליכטיגקייט‪ ,‬מען זעהט נישט פון וואו‬ ‫די גאנצע וואך‪ .‬און ער האט אים געוויזן א באר‬ ‫עס זאל קומען די ישועה‪ .‬און א מענטש טאר זיך‬ ‫בשדה‪' ,‬שדה' ווייזט דאך אויף חקל תפוחין קדישין‬ ‫נישט פארלירן‪ ,‬אייביג דארף מען מתפלל זיין‪ .‬יעקב‬ ‫(שם)‪ .‬והנה שם שלשה עדרי צאן רובצים עליה‪ ,‬ער‬ ‫אבינו האט מתפלל געווען תפלת ערבית ווען ער איז‬ ‫האט אים געוויזן די דריי סעודות פון שבת‪ ,‬וואס דאס‬ ‫געווען אין א זמן צרה‪ .‬עס איז נישט גענוג אז מען‬ ‫איז די שלשה עדרי צאן‪ ,‬וואס מען עסט בשר ביי די‬ ‫דאווענט אויף די צרה אליין‪ ,‬ער האט מתקן געווען‬ ‫סעודות פון שבת‪ .‬כי מן הבאר ההוא ישקו העדרים‪ ,‬דו‬ ‫תפלת ערבית‪ .‬תפלה נוצט אייביג‪ ,‬תפלה האט א‬ ‫גייסט אויפשטעלן עדרים‪ ,‬דו וועסט אויפשטעלן‬ ‫געוואלדיגן כח‪ ,‬אפילו בערבית‪ ,‬אפילו ווען ער זעהט‬ ‫קינדער‪ ,‬די י"ב שבטי י‪-‬ה וואס מען וועט אויפשטעלן‬ ‫נישט א טראפ ליכטיגקייט‪ ,‬דארף א יוד אויך‬ ‫אין חוץ לארץ‪ ,‬דארפסטו האלטן שבת‪ ,‬אפילו ווען דו‬ ‫דאווענען‪ .‬יודען זענען אין א עת צרה‪ ,‬זאל דער‬ ‫גייסט ארויס אויף חוץ לארץ‪ ,‬ווייל דער שבת דאס‬ ‫באשעפער העלפן אי"ה מען זאל ארויסגיין מאפילה‬ ‫גיט דעם כח פאר די גאנצע וואך‪.‬‬ ‫לאורה‪ .‬אפילו עס איז ערבית‪ ,‬אונז פארשטיי מיר‬ ‫נישט די דרכי ה'‪ ,‬פון דעסטוועגן דאך דארף א יוד‬ ‫והאבן גדולה על פי הבאר‪ ,‬עס איז דאך דא דער אבן‬ ‫נישט אויפהערן מתפלל זיין‪ ,‬און נישט מיד ווערן פון‬ ‫גדולה‪ ,‬דער יצר הרע איז גרויס‪ ,‬אבער דאס ווענדט זיך‬ ‫דאווענען‪ .‬דער באשעפער זאל מקבל זיין אלע תפלות‬ ‫אלץ 'על פי הבאר'‪ .‬ווען א מענטש נוצט אויס דעם‬ ‫לרחמים ולרצון‪ ,‬און מיר זאלן זוכה זיין אינאיינעם‬ ‫שבת‪ ,‬עס איז ביי אים קודש לה'‪ ,‬הייליג פארן‬ ‫אקעגן צו גיין משיח צדקינו‪ ,‬במהרה בימינו אמן‪.‬‬ ‫אייבערשטען‪ ,‬זיין דאווענען איז אנדערש שבת‪ ,‬ווי ער‬ ‫קול מעדני מלך וויען – ‪MechonMMVien@Gmail.com • 8174.7748817‬‬ ‫הרוצה לנדב הוצאת הגליון יפנה להר"ר יואל ברא"ש פייערווערקער הי"ו ‪1.84..44.141‬‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ד לפ"ק ‪ -‬חלק ב'‬ ‫~ט~‬ ‫שיחות ודברות קודש ‪ -‬וויען‬