א חסידישע פארברענגען - אידיש · A Chasidisha Fabrangen - Yiddish
הטקסט של גיליון זה
+++פארבר++++ע++++נגען
גליון ס"ה | פר' ויצא תשפ"ז
א ++חסידישע+ר בסייעתא דשמיא
נדבת ידידנו מוה"ר
ר' פנחס טודרוס הי"ו
לזכות הוריו הרב ברוך בנימין שי'
ולעילוי נשמת מרת מרים ע"ה
אלטהויז
לכן תקנו התפלה בזמן
חורבן בהמ"ק דוקא
דעם אמת ביי אונז אליין.
פסוקי דזמרה איז א צייט זיך וואס איז דאס דאווענען?
אפצושטעלן און ארייננעמען אין אונזער
פנימיות אז דער אויבערשטער איז דער ויפגע במקום //א פארברענגען
ובזה יובן מה שתקנו התפלה בזמן
חורבן בהמ"ק דוקא כי בזמן שהיה 'נותן לחם לרעבים'; ער איז דער 'משביע
בהמ"ק קיים לא היתה שליטה לכל חי רצון' .און אויב דאך דאכט זיך אז גארנישט געפעלט; פארוואס האט דער דאווענען .ביי אזויפיל פון אונז איז עס
וממשלה להרע שמקליפות וסטרא געלט און מאכט ליגן ביי מענטשן אין די אויבערשטער באשאפן א וועלט? ווייל שוין אזוי איינגעווארצלט אינעם טעגליכן
אחרא לידבק באדם כ"כ .ויתפרדו הענט ,דערמאנען מיר זיך אז 'והעושר ער האט געוואלט אז מ'זאל אים אנטדעקן רוטין ,אז מיר נעמען זיך קיינמאל נישט
כל פועלי און כו'. והכבוד מלפניך ,ואתה מושל בכל'! און טרעפן דוקא אין א פלאץ פון חושך און די מינוט צו פרעגן :פארוואס טוען מיר
פון דארט שפאנט מען ווייטער צו די הסתר .דער אויבערשטער באשאפט יעדע דאס בכלל? וואס זוכן מיר דא אויפצוטון?
אבל בזמן חורבן בהמ"ק עת אשר רגע פונדאסניי די גאנצע בריאה ,און ער צומאל קען זיך גאר אריינכאפן א מחשבה:
שלט כו' תגבורת היצה"ר ונפש ברכות קריאת שמע .ווען מיר זען וויאזוי
די מלאכים און שרפי קודש ווערן בטל פירט יעדן פרט דערפון מיט א פונקטליכן וואס איז די תועלת פון מיין טעגליכן
הבהמית צריך להפריד ע"י התפלה פלאן ,אבער ער טוט עס אויף אזא אופן אז איבערזאגן די זעלבע ווערטער יעדן
דוקא ברשפי אש וצמאון וצעקת פאר דער גרויסקייט פונעם אויבערשטן
– 'וכולם עושים באימה וביראה רצון קונם' ס'זאל אויסזען כאילו עס ווערט געפירט איינציגן צופרי?
הלב כו' כנ"ל ותיקנו להתפלל בכל דורך כבוד און געלט ,מאכט און פאליטיק. ָָאבער מיט'ן בליק פון תורת החסידות,
יום כי בכל יום יצרו של אדם מתגבר – דערהערט מען טיפער פאר וועמען
מיר שטייען יעדע רגע פונעם טאג ,און פַאר אונז האט מען איבערגעגעבן די ַ באקומט דאס דאווענען גאר א ספעציעלע
עליו וצריך להוסיף אומץ כו'.
עס ערלויבט אונז צו שפירן כאטש א דרייסטע שליחות :צו צעברעכן דעם און הייליגע משמעות .ס'שטעלט זיך
לעורר ולהגדיל בחי' הצמאון טעימה'לה פון דעם זעלבן ביטול אין דמיון ,און מגלה זיין פאר דער גאנצער ארויס ,אז נישט נאר איז דאווענען וויכטיג,
אונזער אייגענעם ,פריוואטן לעבן. בריאה אז 'יש בעל הבית לבירה זו'. נאר אין א געוויסן זין איז עס דער סאמע
והנה עד"ז נתקנו כל פסוד"ז כדי יסוד פון אונזער גאנצער עבודת ה' .אויף
דער שפיץ איז שמונה עשרה .דארט
לעורר ולהגדיל בחי' הצמאון בקרב וויאזוי באלייכט מען ,ווען אזוי ווייט ,אז כ"ק אדמו"ר מוהריי"צ זי"ע
איז שוין קלאר אז אלעס ליגט אין דעם
איש ולב עמוק בשומו ללבו איך ביי זיך אליין איז טונקל? האט זיך אמאל אויסגעדריקט (היום יום,
אויבערשטנ'ס האנט ,און מיר בעטן
אפי' השמים ושמי השמים והמים ס'איז נאר דא איין פראבלעם :וויאזוי כ"ג אייר)" :ראשית הירידה ,רחמנא ליצלן,
אשר מעל השמים יהללו את שם בלויז צו זיין א ריכטיגע כלי ,אז זיין גוטס
זאל קענען אדורכפליסן אין אונזער קענען מיר טוישן די וועלט ,אויב מיר אליין הוא העדר העבודה בתפלה" -א חסרון אין
כו' . .וגם בחי' שמו הוא נשגב בבחי' זענען צומאל פארכאפט אין דעם זעלבן דאווענען איז דער שורש פון יעדער ירידה,
לבדו דלית מחשבה תפיסא ביה לעבן און אין דער גאנצער וועלט.
קומט אויס ,אז דאס דאווענען איז נישט הסתר וואס מיר דארפן פארטרייבן? און ממילא איז עס אויך דער ערשטער
כלל רק הודו וזיוו של שמו על ארץ וויפיל מאל גייען מיר אליין ארום פלאץ פון וואו מ'הייבט אן צו שטייגן.
ושמים כו' . .וכן עד"ז היא ברכת בלויז א צייט פון בעטן אויף די אייגענע
באדערפענישן ,נאר אויך — און בעיקר — אנגעצויגן ,נישט וויסנדיג וויאזוי מ'וועט
יוצר אור כו' איך שהמלאכים דורכקומען דעם חודש? וויפיל מאל א וועלט וואס 'זעט אויס'
אומרים קדוש כו' שהוא קדוש א געלעגנהייט צו אנערקענען דעם אמת'ן
אדרעס פון וואו זיי ווערן ערפילט. טרעפן מיר זיך אן אין א שוועריגקייט אנדערש
ומובדל כו' ואין ערוך אליו ית'.
אדער אן אנטוישונג ,און אין יענער מינוט כדי דאס צו פארשטיין ,דארף מען
לקוטי תורה במדבר ב ,ג
די ערשטע הכנה ביים פארגעסן מיר אז דער אויבערשטער זיך פריער אפשטעלן ביי א כללות'דיגע
כל ענין התפלה ,ש"ידע ויבין ארויסגיין אויף שליחות פירט אונז ביי דער האנט ,יעדן טריט, שאלה :וואס איז בכלל דער ציל פון
שהשי"ת הוא לבדו המנהיג דער ערשטער וואס האט אונז אויפ'ן בעסטן אופן וואס קען נאר זיין? אונזער עבודה? דער בעל התניא
עולמו" אויסגעלערנט דעם יסוד איז געווען טאקע דערפאר האט אונז דער שטעלט דערויף אוועק דעם באקאנטן
יעקב אבינו .נאך א לעבן פון קדושה אויבערשטער געגעבן די מתנה פון יסוד היסודות (תניא פל"ז)" :וזה כל האדם
האמת הוא אשר אין עוד מלבדו,
ורק הוא לבדו הוא ית' הבורא וטהרה אין ארץ ישראל ,שיקט מען אים תפילה .בנוסף צו דעם וואס ס'איז א ותכלית בריאתו ובריאת על העולמות . .
מהוה ומחי' את האדם ועוזר לו ארויס אויף א שליחות ,אויפצושטעלן א צייט צו לויבן דעם אויבערשטן ,איז עס להיות לו דירה בתחתונים".
בכל אשר לו וכו'" – ,וזהו כל ענין משפחה אין א פלאץ וואס איז פרעמד צו אויך א געלעגנהייט קלארצושטעלן פאר בריאת העולם האט דאך
בדידי הוי +עובדא
התפלה ,ש"ידע ויבין שהש"י הוא המשך >
לבדו המנהיג עולמו וכו' וכי לו
לבדו היכולת להושיע כו'" (כמ"ש
הרמב"ם).
משיחת י"ב תמוז ,ה'תשל"ב עס איז געקומען די צווייטע וועלט איך בין געבוירן אין ברוקלין אין יאר
מלחמה ,און אלע אמעריקאנער תרפ"ג .כ'בין אויפגעצויגן געווארן ביי
עמוד הגליון יוגנטליכע האבן זיך געמוזט שטעלן אין עלטערן וואס האבן אימיגרירט פון דעם רבינ'ס
רעצעפט פארן
די מיליטער .איך האב דעמאלט געלערנט אייראפע ,און בין ערצויגן געווארן ווי
נתנדב לעילוי נשמת הרה"ח המפורסם כעמיע אין א חשוב'ן קאלעדזש ,און א טראדיציאנעלער אמעריקאנער
מו"ה טובי' יוסף בן וויבאלד כעמיע ,סייענס ,און מעדיצין אידישער קינד .אבער עס איז נישט
אנטוישטן
מו"ה משה ז"ל
זענען באטראכט געווארן ווי וויכטיגע געווען עפעס טיף און אינהאלטסרייך .און
לעפקאוויטש
פאכן פאר'ן לאנד ,האט מען אונז נישט
געשיקט אויפ'ן פראנט.
ווען כ'בין עלטער געווארן און געגאנגען
אין קאלעדזש ,האט זיך דאס ביסל
דאקטער
נפטר י"ז סיון תשפ"ד לפ"ק שפעטער ,ווען כ'בין אריבער אין אידישקייט וואס כ'האב געהאט ,אויך דערציילט דורך:
א צווייטן קאלעדזש אינגאנצן אויסגעוועפט. דר .יצחק וואלינסקי ע"ה ,קווינס ,ניו יארק
המשך >
המשך > בדידי הוי +עובדא //המשך פארברענגען
א פארברענגען
א
"
//המשך
שוין אפגערעדט אז מיין פרנסה האט קוים זיך צו לערנען צאן-דאקטעריי ,האט מען מיך
געקלעקט אויף די טאג-טעגליכע הוצאות .אויף דער אריינגעשטעלט אין א ספעציעלע ארמיי-פראגראם. איידער מ'גייט ארויס אין א וועלט פון
עצה פון פריינט ,האב איך געקלערט אריבערצופירן כ'בין טאקע געגאנגען אין שולע אנגעטון אין א אזוי
ווערן פון ובטחון זאל
אינעם אור אמונהמיר זיך
אונזערעבאדן
הסתרה,
מיין קליניק קיין בעיסייד ,קווינס ,אבער כ'בין מיליטערישע יוניפארם ווי א זעלנער ,אבער למעשה אונזער אין איינגעקריצט
קלארקייט .דאווענען איז נישט בלויז א שטארק
אינגאנצן נישט געווען זיכער צי דער מצב דארטן בין איך געווען אן אומאקטיווער רעזערוויסט .בשעת קענען
תפלה, ס'זאל אוןדיהארץ ,אז
דיבורים פון גשמיות'דיגן מח
ארויסצורעדן צייט
וועט זיך עפעס פארבעסערן. מיליאנען אנדערע אמעריקאנער יוגנטליכע זענען אפילו רואיגקייט אמת'ן
געלעגנהייט זיך איינצוהערן די אן אריינברענגען
נאר אויך א
הערנדיג מיינע צרות ,האט דער חסיד מיר געפארן קעמפן קעגן די דייטשן ,האב איך געדינט דאס
און אומזיכערקייט. דחקותזאגן. צייטן פון
וואס מיר אין
ווערטער
פארגעשלאגן אז אפשר קען מיר דער רבי העלפן לאנד דורכ'ן בלייבן אינדערהיים. דער קרבת אלקים זאל אונז אריינברענגען
ארויסזען פון מיינע פראבלעמען. דער קריג איז אריבער ,און נאכ'ן דעם געפיל אז מ'דארף גארנישט אנדערש
כ'האב זיך קודם געקווענקלט ,אבער פארענדיגן מיינע שטודיעס אין מ'איז נישט אנגעוויזן
אויפגעהאדעוועט: האט זיךוועלט,עראון אלעסדער
מיט וואס אויף
מיין פרוי ,אינאיינעם מיט מיין שווער די בריוון האבן נישט יאר תש"ז ,האב איך געעפנט א מיראויףוואס איז מרמז אויף 'חרון אף של מקום'.
ווייל פשוט – ודם בשר שום קיין חרן,
— אליין א סטאלינער חסיד — זענען אויפגעהערט צו קומען דענטיסט אפיס אין ברוקלין .איך זענען
שליחות דארףאון מיראזאאויבערשטן מעןצום
געמיינט ,אז צו וואלטנאנט
זענען
ביידע געווען זיכער אז די ישועה קען האב אבער ווייט נישט מצליח און דער טאן איז געווארן אייביג ארומגענומען מיט זיין ליבשאפט.
מען זיך קודם כל אויסלערנען די שפראך ,זיך
נאר קומען פון א רוחניות'דיגן פלאץ, אלץ שטרענגער .ס'איז געווען ,און נאכ'ן זיך מוטשען פאר באקענען מיט די דארטיגע מנהגים ,און זיך
און זיי האבן מיך שטארק געשטופט צו מיר געווארן קלאר אז דריי יאר ,האט מיין קאריערע נאכפרעגן וויאזוי מ'איז דארט מצליח .האט אונז
גיין .צום סוף האב איך נאכגעגעבן און בקרוב וועל איך נישט געהאלטן ביים צוזאמפאלן .איינער אבער יעקב אבינו געוויזן אז דאס אלעס קומט
באשטעלט אריינצוגיין צום רבי'ן אויף האבן קיין ברירה נאר צו פון מיינע פאציענטן איז געווען א ערשט שפעטער .די ערשטע און וויכטיגסטע
יחידות. גיין דינען אין מיליטער. ליובאוויטשער חסיד ,און כ'האב הכנה איז:
דאס איז געווען ענדע יאר תש"י. זיך אויסגערעדט דאס הארץ פאר 'ויפגע במקום' – ער האט זיך געשטעלט
כ'געדענק שוין נישט פונקטליך די צייט, אים איבער מיין שווערן מצב :מיין דאווענען.
אבער כ'ווייס אז דער רבי האט דעמאלטס נאכנישט מאמע האט זיך געמוטשעט מיט א שווערע הארץ- נאך איידער ער האט זיך אויסגעלערנט
אפיציעל איבערגענומען דעם עול הנשיאות ,כאטש קראנקהייט; מיין פרוי האט זיך געפונען אין א וויאזוי באגייט מען זיך אין חרן ,האט ער זיך
ביים עולם האט מען אים שוין אינגאנצן אנגענומען שוואכער געזונט-צושטאנד וואס האט איר געלאזט אראפגעשטעלט מיט ביידע פיס אינעם אמת
אלס רבי'ן. שטארק צובראכן און אן קיין כוחות. פונעם אויבערשטן -וועמענס שליחות ער גייט
נאכ'ן ווארטן א לענגערע צייט ,בין איך אריין צום און צוגאב צו דעם אלעם ,כאטש כ'בין געווען יעצט אויספירן.
רבי'נס צימער ,און זיך גראד אויסגעגאסן דאס הארץ אזוי קריטיש-נייטיג אינדערהיים ,האט מיר די ממש דאס זעלבע טוען מיר יעדן איינציגן טאג:
מיט אלע מיינע ּפעקלעך צרות .צום ערשט האב אמעריקאנער ארמיי אנגעהויבן שיקן בריוו אז מ'גייט איידער מ'גייט ארויס אין א וועלט פון הסתרה,
איך דערמאנט דעם שווערן מצב פון מיין מאמע'ס מיר צוריק אקטיוויזירן און ארויסשיקן דינען אינעם באדן מיר זיך אינעם אור פון קלארקייט .דאווענען
געזונט ,און מיין ביטערע זארג פאר איר – אז כאטש קארעא קריג! זיי האבן מיר געשיקט איין ווארענונגס- איז נישט בלויז א צייט ארויסצורעדן די דיבורים
זי באקומט די בעסטע הילף וואס איז נאר שייך און בריוו נאכ'ן אנדערן ,מיר צו דערמאנען אז זיי האבן פון תפלה ,נאר ס'איז בעיקר א געלעגנהייט זיך
ווערט באהאנדלט דורך די גרעסטע דאקטוירים אין דאך טיילווייז באצאלט פאר מיינע שטודיעס ,און איינצוהערן און ארייננעמען אין זיך די הייליגע
ניו יארק ,זענען זיי נאך אלץ שטארק באזארגט אז יעצט דארף מען מיך האבן אויפ'ן פראנט .לכתחילה ווערטער וואס מיר זאגן .דורכדעם ווערן מיר
ס'איז איר שוין נישט געבליבן קיין סאך צייט צו לעבן. האב איך זיך געמאכט נישט-וויסנדיג פון די בריוו, באוואפנט און אנגעגרייט איינצונעמען די וועלט
דער רבי האט מיך געפרעגט עטליכע פראגעס איבער אבער זיי האבן נישט אויפגעהערט אנצוקומען און פאר'ן אור הגאולה.
מיט דעם אור ה' און עס צוגרייטן ַ
איר מעדיצינישע באהאנדלונג ,און זיך דערנאך דער טאן איז געווארן אלץ שטרענגער .ס'איז מיר לחיים אידן ,לחיים ולברכה!
אויסגעדריקט מיט א שטארקן אפטימיזם אז זיי וועלן געווארן קלאר אז בקרוב וועל איך נישט האבן קיין
איר קענען העלפן. ברירה נאר צו גיין דינען אין מיליטער.
+ .פני++ני +או+ר
טאג מיט תורה נאר מען מוז אנהייבן דוקא
ער זאל וויסן אז זיין גאנצע מפתגמי אוריי++++תא
הצלחה ,סיי אין עסק און
מיט תפלה.
הגם אז תורה איז דאך חכמתו ורצונו ית',
פונדעסטוועגן מצד דעם וואס "התורה ירדה סיי אין תורה ,איז פון עיקר ענין עבודת התפלה היא
למטה ונתלבשה בשכל אנושי" ,און דער סדר
הלימוד איז אז ער דארף עס פארשטיין מיט
דעם אויבערשטן ההתבוננות בהשגה אלקית,
זיין שכל און מחדש זיין אין תורה" ,לאפשה שמתבונן בתפלתו ,והיינו דלבד זאת
לה" ,וואס דאס איז דאך פארבונדן מיט זיין בשעת א איד שטייט אויף ,איז די ערשטע זאך שמשמיע לאזניו מה שמוציא מפיו בכל
מציאות ,קען ער ממילא מיינען אז כחי ועוצם וואס ער דארף טאן איז דאווענען ,וואס דער ענין מזמורי התפלה בפירוש המלות על פי
ידי עשה לי את החיל הזה ,אין לימוד התורה, פון תפילה דארף זיין נאך פאר לימוד התורה ,ווי פירושים שונים המבארים עניני מזמורי
און פארגעסן אויפ'ן נותן התורה, די גמרא זאגט שתהא תפלתו סמוכה למטתו, ופזמוני התפלה ,הנה לבד זאת הרי הוא
דערפאר מוז די התחלת היום זיין מיט עבודת אז די ערשטע זאך ,גלייך ווען מען שטייט אויף מתבונן בהשגה אלקית באריכות ההתבוננות
התפלה ,וואס אין תפלה דערהערט ער דאך אז פון שלאף ,דארף זיין דער ענין התפלה ,דערנאך
דארף מען האבן א שיעור אין לימוד התורה ,און לבאר ולהסביר לעצמו
ער אליין איז נישט קיין מציאות פאר זיך ,און אלץ
וואס ער דארף בעט ער דער אויבערשטער זאל ערשט דערנאך קען מען גיין אין עסק. את הענין המושג ולהתפעל עליו
אים געבן ,ווייל אליין האט ער דאך גארנישט ,איז דער טעם אויף דעם וואס דער טאג מוז זיך בהתפעלות נפשו ,שבשעה ההיא
דער ביטול אין תפלה גיט אים כח אויך אין לימוד אנהייבן מיט תפלה דוקא:
פונקט ווי מען קען נישט אנהייבן דעם טאג
מוחו ולבו נעשים מרכבה לההשגה
התורה שאחרי התפלה ,און אויך אין דעם עסק
היום שלאחרי לימוד התורה ,אז דאס זאל זיין מיט ענינים פון עסק וכדומה ,כדי ער זאל נישט ההיא מה שאלקות ממש שורה
בביטול ,ער זאל וויסן אז זיין גאנצע הצלחה ,סיי טראכטן אז כחי ועוצם ידי עשה לי את החיל בחומר המוח ושוכן בבשר לבו
אין עסק סיי אין תורה ,איז פון אויבערשטן ,כי הזה און דעריבער מוז מען אנהייבן דעם טאג
מיט ענינים רוחניים ,די זעלבע זאך איז אויך אין
הגשמי.
הוא הנותן לך כח לעשות חיל. מאמר ואני תפילתי תש"ג
משיחת י"א ניסן תשמ"ה רוחניות גופא ,אז מען קען נישט אנהייבן דעם
עצה והדרכה בעבודת ה’ +++פרישקייט און ק+לא++רקייט
דערנאך האב איך אים דערציילט איבער מיין פרוי'ס
שווערן צושטאנד .ער האט גענוי פארשטאנען וואס
איך רעד ,און האט מיר געזאגט אז ווען ס'וועט קומען די
"איך שפיר נישט די חוש פון דאווענען .עס פאסיגע צייט און זי וועט זיין גרייט דערצו ,וועט ער מיך
אנווייזן צו א גרויסן מומחה וואס וועט איר קענען העלפן.
לאזט נישט איבער קיין שום ווירקונג אויף מיר און צום סוף האב איך אים דערציילט וועגן מיין
אייגענעם מצב – ווי שרעקליך איך מוטשע זיך מיט
אין מיין מחשבה ,דיבור און מעשה" פרנסה ,כאטש כ'האב שוין מיין אפיס פאר דריי יאר
צייט .כ'האב געהאט אן אמת'ן פחד אז כ'וועל בלייבן
אן ארעמאן מיין גאנץ לעבן ,פונקט ווי מיינע עלטערן,
וואס איז די סוד אנצוהויבן שפירן א געשמאק אין עבודת התפילה? און דער געדאנק אליין האט מיך אריינגעווארפן אין א
מכתב קודש מכ"ק אדמו"ר מליובאוויטש זיע"א שווערע מרה שחורה .וואס כ'האב נאר נישט פרובירט
צו טאן ,בין איך נישט געקומען קיין שריט פאראויס .און
אצינד רופט מען מיר אויך צום מיליטער.
דורך א לימוד וואס ברענגט סיי צו הכנעה ,און תרגום חפשי מלשון קודש נאכ'ן מיר אויסהערן ,האט זיך דער רבי נאכגעפרעגט
צוזאמען דערמיט אויך צו עבודה -זו תפלה על אחריות המערכת בלבד* אויף מיין אידישע ערציהונג .איך האב אים דערציילט
-מתוך שמחה .און ווי חז"ל זאגן אויך אז 'אין אין ענטפער אויף אייער בריוו פון י"ב טבת, אז אלס אינגל האט מיין זיידע – א סטאלינער חסיד –
עומדין להתפלל אלא מתוך שמחה'. איז דאך א גרויסע פלא און וואונדער אויף דעם געהאט א געוואלדיגע השפעה אויף מיר .ער פלעגט
וואס דאס איז דאך דורך לימוד החסידות, וואס איר האט נישט געשריבן ביז יעצט ,ובפרט אפט קומען און וויילען ביי אונז עטליכע וואכן אין א
דברי אלקים חיים ,וואס ברענגט [סיי] צו אהבת אז איר אליין אנערקענט אז צייט איז דאך אן ציה ,און יעדער מאל וואס ער איז געווען ביי אונז האט
ה' — וואס איז מעורר שמחה ,און [סיי צו] יראת 'אבדה שאינה חוזרת' ,און ווי איר שרייבט אין מען געהיטן שבת; מיינע עלטערן פלעגן דעמאלטס
אייער בריוו אז יעדער טאג איז טייער[ .נאר אז] פארמאכן דאס געשעפט ,כאטש א גאנץ יאר איז עס
ה' — וואס איז מעורר הכנעה און שפלות.
'אין צועקין על העבר'. ליידער געווען אפן אום שבת .איך בין געווען שטארק
און ס'איז אויך פארשטאנדיג פון זיך אליין אז צוגעבונדן צו מיין זיידן און אים ספעציעל ליב געהאט;
מען דארף נישט מעורר זיין איבער דעם ענין אז דער אויבערשטער זאל העלפן אז דורך
התמדה ושקידה און מיט אן אמת'ן קביעות אין מיינע אויגן איז ער געווען דער גרעסטער מענטש
דאס דאווענען דארף זיין מתוך טהרה. אויף דער וועלט ,און ער האט איבערגעלאזט אויף מיר
בנפש ובזמן זאלט איר אנפילן לכל הפחות א
און אויב איר וועט זיך פירן מיט'ן דערמאנטן ביסל דאס וואס מען האט פארפעלט אין די א טיפן איינדרוק.
לימוד אליבא דנפשי' [אויף אן "ספעציעל געדענק איך ",האב איך אויסגעפירט מיט
פארגאנגענע טעג.
אופן וואס מען נעמט עס אמת'דיג צום התרגשות" ,ווי כ'פלעג גיין מיט אים אין שול ,און ווי ער
איז דאך אוודאי עצה אן בעט איר און דאס וואס
הארצן] ,און בפרט פארן דאווענען פלעגט זיך אוועקזעצן ביי מיין בעטל יעדע נאכט פאר'ן
זיכער אז אויך — דאווענען פון ענין בנוגע דעם שלאפן און זאגן מיט מיר קריאת שמע מיט אזא זיסקייט
אינדערפרי — וועט עס אייך
נאכן דאווענען און חוש דעם נישט שפירט אז איר און ווארעמקייט — 'שמע ישראל ה' אלקינו ה' אחד'".
העלפן אין אייער עבודת התפלה.
דורכאויס דעם טאג דערפון אין מחשבה ,דיבור און דא האט דער רבי מיר אנגעקוקט מיט א ליבליכן
און וויבאלד דער אנהייב פון זאלט איר האבן א מעשה און עס לאזט נישט איבער
די בקשות אין שמונה עשרה איז שמייכל און געפרעגט" :און ווען דו האסט דאס געטאן,
באשטימטע שיעור קיין ווירקונג אויף אייך. וויאזוי האסטו זיך דעמאלט געשפירט?"
דאך די בקשה אויף חכמה בינה אין לערנען תורת
און דעת — די ערשטע ברכה פון קיין גארנישט איז דאך "כ'געדענק ווי מיין זיידע פלעגט מיך צודעקן און
החסידות ,און ווי וואס נאכדעם דעם וואונדער אין זאגן ,אז ווען מען זאגט 'שמע ישראל' פאר'ן שלאפן גיין,
די מיטעלע ברכות וואס זענען דער אלטער רבי
די בקשות אויף די אייגענע המשנה פסק [קלארע] עס איז דא א באשיצט דער אויבערשטער דעם מענטש און מען קען
זאגט אז דער עיקר אלא להתפלל עומדין אז "אין שלאפן רואיג און זיכער ",האב איך געענטפערט.
באדערפענישן — איז דאך אוודאי פון א קביעות איז א
זיכער אז אויך נאכן דאווענען רש"י ווי און ראש", כובד מתוך דער רבי האט מיר געעצה'ט" :דו זאלסט דאס טאקע
קביעות בנפש ,וואס [ד.ה. ושפלות הכנעה טייטשט: טון יעדע נאכט ,כדי דו זאלסט האבן א רואיגע נאכט .און
און דורכאויס דעם טאג זאלט "קבוע אינו בטל"
איר האבן א באשטימטע שיעור ביטול] ,ווייל דער לשון המשנה זאג דאס נאכאמאל אינדערפרי כדי דו זאלסט האבן א
אין לערנען תורת החסידות ,און אין דעם איז סיי א ציווי און סיי רואיגן טאג ".צולייגנדיג אז "לייגן תפילין וועט דיר אויך
ווי דער אלטער רבי זאגט אז דער עיקר פון א א מעלדונג — אז ס'איז אוממעגליך אז דאס העלפן דערמיט".
קביעות איז [נישט בלויז א קביעות אין צייט ,נאר בעיקר] דאווענען זאל זיין ווי עס דארף צו זיין (כדבעי) דערנאך האט ער מיך געפרעגט צי איך ארבעט שבת,
א קביעות בנפש ,וואס [די הלכה איז דאך אז] "קבוע אויב ס'פעלט פריער די הקדמה פון דער ענין און כ'האב געמוזט מודה זיין אז יא .האט ער געזאגט:
ההכנעה. "ווען דו וועסט זיך אריבערציען קיין בעיסייד ,זאלסטו
אינו בטל" [וואס דאס לערנט אונז אז ווען ס'וועט זיין א
און דער ענין פון הכנעה [זיך מבטל זיין פארן
אפשר פרובירן צו פירן דיין אפיס אויף אן אופן אז דו
ריכטיגער קביעות ,וועט עס נישט בטל ווערן].
פון אויבערשטן] איז אוממעגליך אז ס'זאל קומען זאלסט נישט דארפן ארבעטן אום שבת ".ער האט עס
ס'איז פארשטענדליך אז דאס אלעס איז געזאגט אויף אן איידעלן אופן ,זייענדיג מרמז קלאר
גילטיג סיי לגבי זיך אליין און סיי לגבי די אויף זיך אליין ,ווייל דער מענטש איז דאך א מציאות
פאר זיך .און נוסף צו דעם אלעם [איז דאך פארהאן
אז ווען איך וועל היטן שבת וועט זיך מיין פרנסה
וועמען איר קענט משפיע זיין ,ווייל יעדער וואס פארבעסערן.
האט די מעגליכקייט צו מוחה זיין וכו' [האט די "אקדמי' די ישות וואס קומט פון] זיין יצר הרע ,וואס
און טענות לטעניתי'" [ער כאפט אריין פריער מיט זיינע
אנבאלאנגט מיינע זארגן אז מ'גייט מיך שיקן קיין
חוב דאס צו טוהן] .נאר אז אייער אחריות איז דאך קארעא ,האט ער עס בפירוש אוועקגעמאכט" .מיר זעט
א סאך גרעסער ,וואס איר זענט דאך מגזע האט דאס ערשטע ווארט].
אויס אז דו וועסט נישט גיין אין דער מיליטער ",האט ער
חב"ד און מען האט אייך געגעבן ספעציעלע אבער [חז"ל זאגן דאך אז] בראתי יצה"ר בראתי מיר געזאגט .כ'האב נישט פארשטאנען פון וואו ער זאל
כחות אויפצוטאן אין אלעס דערמאנט ,און דער לו תורה תבלין ,ווייל די תורה ברענגט א רפואה דאס וויסן ,אבער איך בין נישט געקומען זיך צו טענה'ן
אויבערשטער וועט אייך זיכער מצליח זיין. אויך פאר די געפילן פון יישות און מציאות ,פון מיט אים ,נאר איך האב גארנישט געענטפערט דערויף,
אגרות קודש ח"י מכתב ג'קצז וועלכע עס שטאמט מידת הגאווה ,און דאס איז און מיט דעם האט זיך די יחידות געענדיגט.
איך מוז מודה זיין אז איך האב מיך געשפירט זייער
אנטוישט ביים ארויסגיין .איך ווייס נישט פונקטליך
*הערת המערכת:
די ווערטער וואס זענען איינגעקעסטעלט [אין עקיגע קלאמערן] ,געפינען זיך נישט אינעם אריגינעלן מקור ,און זענען צוגעלייגט געווארן דורך דער מערכת. וואס איך האב ערווארטעט ,אבער כ'האב געטראכט אז
די ווערטער וואס זענען איינגערינגלט (אין רונדיגע קלאמערן) ,זענען די לשון קודש'דיגע ווערטער פונעם אריגינעלן בריוו. המשך > ס'וועט זיין עפעס מער ווי דעם .כ'האב
מהנעשה מ+++צוה +++לס++++פר
והנשמע
נייעס אינערהאלב
עולם החסידות
ער זאגט יעדעס ווארט מיט כוונה — און דאך,
האט ער נאכנישט אנגעהויבן דאווענען?!
החג אשר פדה בשלום נפשנו: 'ארוממך ה' כי דליתני' .וואס מיינט ער דערמיט? ער הרה"ח ר' ניסן נעמענאוו זצ"ל איז געווען דער
זאגט נאך וואס דוד המלך האט געזאגט פאר'ן רבונו לאנגיעריגער משפיע פון דער בארימטער ישיבת
אינטענסיווע הכנות של עולם' :איך וועל דיך לויבן און דערהייבן ,רבונו תומכי תמימים אין פראנקרייך ,און איז געווען
לקראת דעם קומענדיגן של עולם ,ווייל דו האסט מיך אויפגעהויבן'.
יא ,דוד המלך האט טאקע געזאגט די הייליגע
באקאנט מיט זיין אויסערגעווענליכן ברען און
שטורעם אין עבודת התפילה.
"חג הגאולה" י"ט כסלו, ווערטער ,אבער אמת'ער דאווענען מיינט ,אז דו
מאכסט עס פאר דיינס ,און דו לעבסט עס מיט אין
אמאל איז ר' ניסן ארויסגעקומען צו די בחורים
אין ישיבה ,און זיך אנגערופן אן אינטערעסאנטער
דעם 'ראש השנה לתורת דיין אייגענעם לעבן. היכי תימצי" :וויאזוי איז מעגליך אז א איד זאל
החסידות' אויב ביים זאגן די ווערטער טוסטו בלויז
איבערזאגן דאס וואס דוד המלך האט געזאגט
שטיין און דאווענען ,פארשטיין דעם פירוש המילות
פון יעדן איינציגן ווארט ,ארויסזאגן יעדעס ווארט
אינערהאלב דעם עולם החסידות שפירט – האסטו נאך נישט אנגעהויבן דאווענען! די מיט כוונה — און דאך ,האט ער נאכנישט אנגעהויבן
זיך אין די יעצטיגע טעג אן אויסערגעווענליכע ווערטער פון דאווענען דארפן אונז אריינדרינגען דאווענען?!"
התעוררות ,שטייענדיג שוין אין פולן ברען פון טיף אינעווייניג ,אז מיר טוען עס מיטלעבן און שפירן דער עולם איז געבליבן צומישט .וויאזוי קען דען
די הכנות לקראת דעם גרויסן "חג הגאולה" י"ט דא און יעצט; 'ארוממך ה'' — איך וועל דיר לויבן און אזא זאך זיין?
כסלו — יום הילולא קדישא פון הרה"ק המגיד דערהייבן רבש"ע' ,כי דליתני' — ווייל דו האסט מיך האט ער זיי מסביר געווען מיט זיינע ווארעמע
אויפגעהויבן! ווערטער" :א איד שטעלט זיך דאווענען און זאגט:
הגדול ממעזריטש זיע"א און דער יום-טוב פון
גאולת הרה"ק הבעל התניא והשולחן ערוך
זיע"א .אין צענדליגער בתי מדרשים און ישיבות
ווערן שוין אנגעפירט ברייטע צוגרייטונגען צו
בדידי
פראווען דעם יום-טוב אויף א גראנדיעזן פארנעם,
אויסנוצנדיג דעם יום הבהיר זיך צו דערהויבן אין פארמאכט שבת – דער סאמע פארנומענסטער טאג הוי +עובדא געשפירט אז ער האט מיר
דרכי החסידות ,בדרך שסללו לנו רבותינו ,מורנו פאר א דאקטער – איז מיין אפיס געבליעט און געוואקסן. געגעבן די סטאנדארט המשך >
הבשע"ט הק' ותלמידיו זיע"א. מיין ליסטע פון פאציענטן האט זיך פארמערט פון וואך -הדרכה וואס יעדער
לויט די באריכטן ,ווערן אריינגעלייגט צו וואך ,און כ'האב צוגעזען ווי מיינע הכנסות שטייגן רב וואלט געגעבן – היט שבת ,זאג קריאת שמע ,לייג
ריזיגע כוחות אין צוגרייטן רייכע פראגראמען, כסדר .אלס א מענטש מיט א מאטעמאטישן קאפ ,האב תפילין ,און אלעס וועט זיין פיין און וואויל…
גרויסארטיגע התוועדויות און כינוסים אין איך פרובירט צו באגרייפן וויאזוי דאס שטימט על פי עטליכע וואכן שפעטער באקום איך פלוצלינג א
וועלכע פראמינענטע משפיעים ,מרביצי תורה שכל ,אבער כ'האב פשוט נישט געקענט טרעפן קיין בריוו פון דער רעגירונג ,אז זיי דארפן מיר מער נישט
און תלמידי חכמים מופלגים וועלן אויפטרעטן שום נאטירליכן הסבר דערצו. אויפ'ן פראנט ...דעמאלט האב איך אנגעהויבן אביסל
און ארויסברענגען דעם טיפן אינהאלט פון דעם איך האב דעמאלטס אויך אנגעהויבן לייגן תפילין מער צו טראכטן פון מיין יחידות מיט'ן רבי'ן.
דערהויבענעם טאג. יעדן אינדערפרי און זאגן שמע ישראל אזוי ווי דער רבי כ'האב געקלערט אז דער רבי מוז האבן קאנעקשאנס
גלייכצייטיג שפירט זיך אן אמת'ע התעוררות האט מיר געהייסן .און אפילו איך בין נאכנישט געווען אין וואשינגטאן ,און אנגעדרייט וועלטן אבי איך זאל
צווישן שלומי אמוני ישראל בכל קצוי תבל, קיין פולשטענדיגער שומר תורה ומצוות ,האב איך אנטון תפילין...
וועלכע נוצן אויס די ימי הכנה מיט פארשטארקטע זיך שוין אנגעהויבן שפירן פיל מער צופרידן מיט זיך איך האב שפעטער געעפנט אן אפיס אין בעיסייד.
קביעות-שיעורים אין תורת החסידות ,אלס א זעלבסט ,מער רואיג ,מער צופרידן מיט מיין לעבן ,און דעמאלט איז עס געווען א געגנט וואו די איינוואוינער
פאסיגע צוגרייטונג צו דעם גרויסן יום-טוב. אסאך ליכטיגער אויפ'ן הארצן. פלעגן פארן טעגליך אריין אין שטאט צו דער ארבעט
מיין מאמע – וואס האט זיך יארן לאנג געמוטשעט און אהיימקומען שפעט — דעריבער איז שבת געווען
אינעם קומענדיגן גליון לפרשת וישלח הבעל"ט וועט דא אין געזונט ,און מ'האט שוין געמיינט אז ס'איז גאר נאנט דער איינציגער טאג ווען זיי האבן געקענט גיין צום
בעז"ה פארעפנטליכט ווערן א פולע רשימה פון די צענטראלע צום סוף – האט נאך געלעבט גאנצע צען יאר .מיין פרוי דאקטער .ס'איז געווען אומדערהערט אז א דאקטער
התוועדויות און כינוסים וואס ווערן געפלאנט אין אלע גרויסע איז זיך אינגאנצן געקומען צו זיך און צוריקגעקומען צו זאל זיין פארמאכט שבת .אבער איך האב מיר געטראכט:
געגנטער .גבאים און עסקנים וועלכע ווילן אז זייערע מעמדים
זאלן אויך געמאלדן ווערן ,זענען געבעטן אריינצושיקן די
די כוחות .און איך אליין בין אריבער פון א שווערע מרה "וואס האב איך צו פארלירן? ס'וועט זיכער נישט שאטן
פולע פרטים ווי אמשנעלסטן. שחורה ,צו א לעבן פול מיט גליק און צופרידנהייט. צו פאלגן דעם רבי'נס עצה ".האב איך באשלאסן צו מאכן
אויך פינאנציעל האב איך ברוך השם שטארק מצליח א טויש און מער נישט ארבעטן שבת.
געווען זינט דעמאלט ,און איך ווייס אויף זיכער אז מיין כ'האב מיר אנגעשלאסן אין א געהעריגע שול ,און
גאנצע הצלחה אויף אלע געביטן קומט נאר א דאנק יעדער אין געגנט האט געוואוסט אז ד"ר וואלינסקי
דעם וואס כ'האב זיך מחזק געווען אין דאווענען און אין ארבעט נישט שבת – ד"ר וואלינסקי גייט אין שול!
לזכר נשמת שמירת המצוות . און ס'איז ביי מיר געווען א פלא :כאטש כ'בין געווען
הרה״ח ר׳ שמואל בן ר’ אליעזר ע״ה
ליום היארצייט י״ב כסלו ,ת.נ.צ.ב.ה.
נדבת משפחתו שיחיו לעילוי נשמת דבורה רבקה בת יבדלחט"א ר' יחיאל הלוי שיחי'
* להקל על הקורא ,מובא כאן עם שינויי צו באקומען דעם גליון יעדע וואך אויף אימעיל, א ליכטיגע לעבן ,מיט
לשון קלים — ע"פ סגנון שפה המדוברת היום,
ועל אחריות המערכת בלבד.
אדער פאר סיי וועלכע הערות, פרישקייט און קלארקייט
ביטע שיקט א מעסעדזש צו די מערכת: מחובר מיט זיך אליין ,מיין מקור החיים ,מיין
נא לשמור על קדושת הגליון gilyon@Lehuir.com | (845) 600-0229 משפחה און מיין תכלית אויף דער וועלט.
