gilyoines.com

א משל זוך צו לערנען · A Mushel Zich Tzi Lernen

שבוע: ויצא (2026-11-16)

א משל זוך צו לערנען · A Mushel Zich Tzi Lernen — ויצא (2026-11-16)

פתח את ה-PDF הורדה

הטקסט של גיליון זה

‫פרשת ויצא‬ ‫ֹּי�ּאְמר ּּו ֹלֹא נ ּּו ַַכל ַַעד ֲֲא � ֶׁׁשר ֵיֵ ָָא ְְספ ּּו �ָּּכל ָָה ֲֲע ָָד ִִרים ְְוָגָ ֲֲלל ּּו‬ ‫ַַו ְ‬ ‫�ֵּאר ְְו ִִה � ְׁׁש ִִקינ ּּו ַַהֹּצ�ּאן‪:‬‬ ‫ֶאֶ ת ָָהֶאֶֶבֶ ן ֵֵמ ַַעל ִּפ�ּ י ַַהְּב ֵ‬ ‫אלע זענען געלעגן אין גרויסע שיסלען‪ ,‬און א וואונדערליכער‬ ‫אין א גרויסער שטאט האט זיך געפונען אן אלטע‪ ,‬גרויסע‬ ‫ריח האט זיך פארשפרייט איבערן גאנצן זאל‪ .‬דער טיש האט‬ ‫תפיסה‪ ,‬וואו מען האט איינגעשפארט פארשידענע פארברעכער‬ ‫אויסגעזען ווי איינער האט עס צוגעגרייט פאר א גרויסער‬ ‫וועלכע האבן געדארפט אפדינען זייער שטראף‪ .‬דער געביידע‬ ‫סעודה‪ .‬דער אויספארשער האט נישט געקענט באהאלטן זיין‬ ‫איז געווען ארומגענומען מיט הויכע‪ ,‬דיקע מויערן‪ ,‬און שווערע‬ ‫וואונדער‪ .‬ער האט געמיינט אז אין א תפיסה וועט מען טרעפן‬ ‫אייזערנע טויערן האבן אפגעשיידט די געפאנגענע פון דער‬ ‫מענטשן וועלכע באקומען קוים דאס נויטיגסטע צום לעבן‪ ,‬און‬ ‫דרויסנדיגער וועלט‪ .‬הינטער די פארשפארטע טירן האבן זיך‬ ‫דא שטייט אזא רייכער טיש פיל מיט געשמאקע עסן!‬ ‫געפונען לאנגע‪ ,‬טונקעלע דורכגענג‪ ,‬און פון צייט צו צייט האט‬ ‫מען געהערט דעם קלינגען פון שליסלעך און דעם קלאפן פון‬ ‫אבער ווי נאר ער האט זיך אביסל בעסער צוגעקוקט‪ ,‬איז‬ ‫שווערע שטיוול אויפן שטיינערנעם באדן‪.‬‬ ‫זיין וואונדער געווארן נאך גרעסער‪ .‬אויף ביידע זייטן פונעם‬ ‫טיש זענען געזעסן פילע געפאנגענע‪ .‬זייערע פנימ'ער זענען‬ ‫איינמאל איז א אויספארשער אנגעקומען באזוכן די‬ ‫געווען איינגעפאלן‪ ,‬זייערע אויגן אויסגעמוטשעט‪ ,‬און אויף יעדן‬ ‫תפיסה‪ .‬ער האט געוואלט זען מיט די אייגענע אויגן ווי אזוי‬ ‫פנים האט מען געקענט דערקענען די צייכנס פון א שווערע‬ ‫די געפאנגענע לעבן‪ ,‬וואס פאר א סדר עס הערשט דארט‪,‬‬ ‫הונגער‪ .‬איינער האט זיך אנגעלענט אויפן טיש‪ ,‬א צווייטער האט‬ ‫און ווי אזוי מען פירט זיך אויף מיט די מענטשן וועלכע זיצן‬ ‫אראפגעהאלטן דעם קאפ‪ ,‬און א דריטער האט מיט בענקענדיגע‬ ‫איינגעשפארט‪ .‬דער הויפט‪-‬אויפזעער האט אים אויפגענומען‬ ‫אויגן געקוקט אויף די געשמאקע שפייז וואס זענען געלעגן פאר‬ ‫און איז מיט אים ארומגעגאנגען פון איין אפטיילונג צום צווייטן‪.‬‬ ‫אים‪.‬‬ ‫דער אויספארשער האט אלעס באטראכט מיט אינטערעסע‪,‬‬ ‫געשטעלט פארשידענע פראגן‪ ,‬און זיך גוט צוגעקוקט צו דעם‬ ‫דער אויספארשער איז צוגעגאנגען נענטער צום טיש‪ ,‬און‬ ‫וואס עס טוט זיך ארום אים‪.‬‬ ‫ער האט באמערקט עפעס גאר א מאדנע זאך‪ .‬יעדער פון די‬ ‫געפאנגענע האט געהאלטן אין דער האנט א גאפל‪ ,‬אבער דאס‬ ‫נאך א לענגערע צייט פון ארומגיין זענען זיי אנגעקומען צו‬ ‫זענען נישט געווען קיין געווענליכע גאפלען‪ .‬די גאפלען זענען‬ ‫א גרויסער זאל‪ .‬דער אויפזעער האט אויפגעשלאסן א שווערע‬ ‫געווען אזוי אויסטערליש לאנג‪ ,‬אז עס איז געווען אוממעגליך‬ ‫טיר‪ ,‬און ווען דער אויספארשער איז אריינגעטרעטן‪ ,‬איז ער‬ ‫זיי אריינצוברענגען צום אייגענעם מויל‪ .‬דער אויספארשער האט‬ ‫פלוצלינג געבליבן שטיין ווי פארוואונדערט‪ .‬פאר זיינע אויגן‬ ‫באלד פארשטאנען אז עפעס אן אומגעווענליכער סדר ווערט‬ ‫האט זיך אנטפלעקט א בילד‪ ,‬וואס ער האט זיך נישט געקענט‬ ‫דא געפירט‪ ,‬און ער האט זיך געוואנדן צום אויפזעער פאר אן‬ ‫פארשטעלן אז מען קען אזוינס טרעפן אין א תפיסה‪ .‬א לאנגער‬ ‫ערקלערונג‪.‬‬ ‫טיש איז געשטאנען אינמיטן זאל‪ ,‬אנגעלייגט מיט די שענסטע‬ ‫און געשמאקסטע מאכלים וואס מען קען זיך נאר פארשטעלן‪.‬‬ ‫דער אויפזעער האט אים מסביר געווען אז די געפאנגענע‬ ‫מעגן זיך זעטיגן פון אלע מאכלים וועלכע ליגן אויפן טיש‪ ,‬וויפיל‬ ‫עס איז געווען דארט פארשידענע גוטע שפייזן‪ .‬שיינע ברויטן‪,‬‬ ‫זייער הארץ גלוסט נאר‪ .‬עס איז נישט פאראן קיין באגרעניצונג‬ ‫געשמאקע געקעכצן‪ ,‬פלייש און פארשידענע סארט מאכלים‬ ‫דער אויספארשער האט אהין געקוקט‪ ,‬און פלוצלינג האט‬ ‫אויף דער שפייז‪ ,‬און יעדער מעג נעמען פון וואס ער וויל‪ .‬איין‬ ‫ער באמערקט עפעס וואס האט אים כמעט נישט געוואלט‬ ‫איינציגע באדינגונג איז אבער דא‪ :‬מען טאר נישט אנרירן די‬ ‫אריינגיין אין קאפ‪ .‬ביים עק פונעם לאנגן טיש איז געזעסן א‬ ‫שפייז מיט די הענט‪ ,‬און מען מעג עסן בלויז מיט די לאנגע‬ ‫קליינע גרופע געפאנגענע‪ ,‬אבער זייער אויסזען איז געווען‬ ‫גאפלען וואס מען האט זיי געגעבן‪ .‬קיין אנדערע וועג פון עסן‬ ‫אינגאנצן אנדערש ווי ביי די איבעריגע‪ .‬זייערע פנימ'ער האבן‬ ‫איז נישט ערלויבט געווארן‪.‬‬ ‫אויסגעזען פריש און צופרידן‪ ,‬און זיי האבן זיך אונטערגעהאלטן‬ ‫דער אויספארשער האט זיך אוועקגעשטעלט אין א זייט און‬ ‫איינער מיטן צווייטן מיט רואיגע‪ ,‬פרייליכע ווערטער‪ .‬עס האט‬ ‫אנגעהויבן נאכקוקן וואס עס גייט דארט פאר‪ .‬ער האט געזען ווי‬ ‫אויסגעזען ווי זיי זענען שוין גוט זאט געווארן‪ ,‬און דער הונגער‬ ‫איין געפאנגענער‪ ,‬וועלכער האט שוין קוים געקענט אויסהאלטן‬ ‫וואס האט געמוטשעט די אנדערע האט זיי נישט אנגערירט‪.‬‬ ‫זיין הונגער‪ ,‬האט אריינגעשטעקט זיין גאפל אין א שטיקל פלייש‪.‬‬ ‫דער אויספארשער האט נישט געקענט אראפנעמען די אויגן‬ ‫מיט גרויס מי האט ער עס אויפגעהויבן‪ ,‬און דערנאך פראבירט‬ ‫פון יענער גרופע‪ .‬ווי אזוי קען דאס זיין? זיי זיצן דאך ביים זעלבן‬ ‫צו דרייען דעם לאנגן גאפל אזוי אז דאס פלייש זאל אנקומען‬ ‫טיש‪ ,‬זיי באקומען די זעלבע מאכלים‪ ,‬און אין זייערע הענט‬ ‫צו זיין מויל‪ .‬אבער ווי שטארק ער האט נאר פראבירט‪ ,‬איז אים‬ ‫האלטן זיי פונקט אזעלכע לאנגע גאפלען ווי אלע אנדערע‪ .‬מען‬ ‫דאס נישט געלונגען‪.‬‬ ‫האט זיי נישט געגעבן קיין שום באזונדערע כלים‪ ,‬און קיין שום‬ ‫דער געפאנגענער האט נאכאמאל פראבירט‪ .‬ער האט זיך‬ ‫אויסנאם איז פאר זיי נישט געמאכט געווארן‪ .‬וואספארא סוד‬ ‫אויסגעדרייט אהער און אהין‪ ,‬אויפגעהויבן די האנט‪ ,‬און געבויגן‬ ‫האבן זיי אנטדעקט‪ ,‬וואס אלע אנדערע געפאנגענע האבן נישט‬ ‫דעם קאפ‪ ,‬אבער דער לאנגער גאפל האט אים נישט געלאזט‬ ‫געקענט באגרייפן?‬ ‫צוברענגען די פלייש צום מויל‪ .‬צום סוף איז דאס שטיקל פלייש‬ ‫שטילערהייט איז דער אויספארשער צוגעגאנגען‬ ‫אראפגעפאלן פון דער גאפל‪ .‬דער מענטש האט ארויסגעלאזט‬ ‫נענטער און זיך אוועקגעשטעלט אין א ווינקל‪ ,‬פון וואו ער האט‬ ‫א ביטערן קרעכץ און צוריקגעווארפן די גאפל אויפן טיש‪ .‬פאר‬ ‫געקענט גוט זען וואס זיי טוען‪ .‬ער האט באמערקט ווי איינער‬ ‫זיינע אויגן איז געלעגן גענוג שפייז אים צו זעטיגן‪ ,‬און ער איז‬ ‫פון די געפאנגענע האט אריינגעשטעקט זיין לאנגע גאפל אין א‬ ‫געבליבן אויסגעהונגערט ווי פריער‪.‬‬ ‫שיינעם שטיקל פלייש‪ .‬דער אויספארשער האט געווארט צו זען‬ ‫און דאס זעלבע האט זיך אפגעשפילט איבערן גאנצן טיש‪.‬‬ ‫ווי אזוי ער וועט עס אריינברענגען צום אייגענעם מויל‪ .‬אבער דא‬ ‫איינער האט פראבירט צו דערגרייכן א שטיקל ברויט‪ ,‬א צווייטער‬ ‫האט זיך אפגעשפילט עפעס וואס ער האט נישט ערווארטעט‪.‬‬ ‫האט זיך געמוטשעט מיט א שטיקל פיש‪ ,‬און אנדערע האבן‬ ‫אנשטאט צו פראבירן צוברענגען די שפייז צו זיך‪ ,‬האט‬ ‫שוין אינגאנצן אויפגעגעבן‪ .‬פון אלע זייטן האט מען געהערט‬ ‫דער געפאנגענער אויסגעשטרעקט די גאפל צו דעם מענטש‬ ‫ביטערע קרעכצן‪ .‬די מענטשן האבן געקוקט מיט הונגעריגע‬ ‫וועלכער איז געזעסן אנטקעגן אים‪ .‬מיט א רואיגער באוועגונג‬ ‫אויגן אויף די מאכלים‪ ,‬אבער קיין איינציגער האט נישט געקענט‬ ‫האט ער צוגעפירט דאס שטיקל שפייז צו יענעמס מויל‪ ,‬און‬ ‫אריינבאקומען די שפייז אין מויל‪ .‬דער גרעסטער ווייטאג איז‬ ‫זיין חבר האט עס מיט הנאה אויפגעגעסן‪ .‬דערנאך האט דער‬ ‫געווען אז זיי האבן געדארפט הונגערן נעבן א פולן טיש‪.‬‬ ‫צווייטער גענומען זיין אייגענע לאנגע גאפל‪ ,‬אויפגעהויבן א‬ ‫דער אויספארשער איז געווען טיף בארירט פון דעם צער‬ ‫שטיקל שפייז און עס צוגעפירט צום מויל פונ'ם ערשטן‪ .‬איינער‬ ‫וואס ער זעהט דא פאר זיינע אייגענע אויגן‪ .‬ער האט זיך נישט‬ ‫האט געגעבן צו עסן פארן צווייטן‪ ,‬און דער צווייטער האט‬ ‫געקענט פארשטעלן ווי אזוי מען קען לאזן מענטשן אזוי‬ ‫געגעבן צו עסן פארן ערשטן‪.‬‬ ‫שטארק הונגערן‪ ,‬בעת עס געפינט זיך פאר זיי אזויפיל גוטע‬ ‫דער אויספארשער איז געשטאנען און געקוקט ווי‬ ‫שפייזן‪ .‬ער האט זיך געוואנדן צום אויפזעער און געוואלט וויסן‬ ‫באצויבערט‪ .‬דאס וואס ער האט יעצט געזען‪ ,‬האט אים אין‬ ‫צי דאס איז טאקע דער גורל פון אלע געפאנגענע אין דעם זאל‪.‬‬ ‫איין אויגנבליק געגעבן צו פארשטיין דעם גאנצן סוד‪ .‬די לאנגע‬ ‫דער אויפזעער האט אים אבער נישט תיכף געענטפערט‪ ,‬נאר‬ ‫גאפלען זענען בכלל נישט געווען קיין שטערונג פאר יענע‬ ‫געוויזן מיט דער האנט צום ווייטן עק פונעם טיש‪.‬‬ ‫עק פונעם טיש טוען? פארוואס פראבירסטו נישט זייער וועג? דו‬ ‫מענטשן‪ .‬פארקערט‪ ,‬זיי האבן זיך אויסגעצייכנט אלס גאנץ‬ ‫קענסט דאך געבן צו עסן פאר דעם מענטש אנטקעגן דיר‪ ,‬און ער‬ ‫גוטע כלים‪ ,‬מיט וועלכע איינער האט געקענט דערגרייכן דעם‬ ‫וועט דיר צוריק געבן צו עסן!”‬ ‫מויל פון זיין חבר אויף דער אנדערער זייט טיש‪ .‬דאס וואס האט‬ ‫אויסגעזען ווי אן אוממעגליכקייט‪ ,‬איז געווארן א גאנץ פשוטע‬ ‫ווען דער געפאנגענער האט געהערט די ווערטער‪ ,‬האט‬ ‫זאך‪ ,‬ווי נאר יעדער האט אנגעהויבן טראכטן אויך פונעם צווייטן‪.‬‬ ‫זיך זיין פנים פלוצלינג פארענדערט‪ .‬זיינע אויגן האבן זיך‬ ‫פארגליווערט‪ ,‬און א שטארקער כעס האט אים אנגעכאפט‪.‬‬ ‫איצט האט דער אויספארשער פארשטאנען פארוואס יענע‬ ‫ער האט זיך אויפגעזעצט פון זיין איינגעבויגענער שטעלונג‬ ‫געפאנגענע זענען געווען אזוי רואיג און צופרידן‪ .‬קיינער פון זיי‬ ‫און געקוקט אויפן אויספארשער ווי איינער וואס האט אים‬ ‫האט נישט געדארפט זיך מוטשען מיט אריינברענגען די שפייז‬ ‫פארגעשלאגן די גרעסטע נארישקייט אויף דער וועלט‪ .‬דער‬ ‫צום אייגענעם מויל‪ .‬יעדער האט געוואוסט אז זיין חבר וועט‬ ‫אויספארשער איז דערשראקן געווארן פון דער שארפער‬ ‫אים געבן צו עסן‪ ,‬פונקט ווי ער אליין גיט פאר זיין חבר‪ .‬זיי האבן‬ ‫רעאקציע‪ ,‬אבער ער האט געשוויגן און געווארט צו הערן וואס‬ ‫זיך געהאלפן איינער דעם צווייטן‪ ,‬און אזוי זענען אלע געווארן‬ ‫דער מענטש וועט אים ענטפערן‪.‬‬ ‫זאט‪ .‬קיינער האט נישט פארלוירן דערפון וואס ער האט געגעבן‬ ‫פאר יענעם; דורך דעם איז ער אליין אויך געהאלפן געווארן‪.‬‬ ‫„וואס?!” האט דער געפאנגענער אויסגעשריגן מיט א‬ ‫פארביטערטער שטימע‪„ .‬איך זאל געבן צו עסן פאר דעם מענטש‬ ‫דער אויספארשער איז געבליבן שטיין א וויילע‪ ,‬פארטראכט‬ ‫וואס זיצט אנטקעגן מיר?! איך זאל נעמען פון דער גוטער שפייז‬ ‫איבער דעם וואס ער האט געזען‪ .‬איין טיש‪ ,‬איין סארט שפייז‪,‬‬ ‫און עס אים אריינלייגן אין מויל?! ער זאל ענדערש אויסגיין פון‬ ‫איין סארט גאפלען‪ ,‬און דאך אזא געוואלדיגער חילוק! אויף דער‬ ‫הונגער‪ ,‬איידער איך זאל אים געבן אפילו איין ברעקל! דו ווייסט‬ ‫איין זייט זיצן מענטשן וואס מוטשען זיך פון הונגער‪ ,‬און אויף‬ ‫נישט ווער יענער איז! איך וויל נישט אז ער זאל באקומען פון‬ ‫דער אנדערער זייט זיצן מענטשן וואס זענען זאט און צופרידן‪.‬‬ ‫מיר אפילו א טרוקן ביינדל‪ .‬עס קומט בכלל נישט אין באטראכט!”‬ ‫ער האט פארשטאנען אז דער אונטערשייד ליגט נישט אין דער‬ ‫שפייז און אויך נישט אין די גאפלען‪ .‬עס ליגט ערגעץ אנדערש‪,‬‬ ‫דער אויספארשער האט אים נאכאמאל פראבירט צו מסביר‬ ‫אין דער וועג ווי אזוי די מענטשן קוקן איינער אויפן צווייטן‪.‬‬ ‫זיין‪ ,‬אז ווען ער וועט געבן פאר יענעם‪ ,‬וועט יענער דאך קענען‬ ‫צוריקגעבן פאר אים‪ .‬ער דארף גארנישט פארלירן דערפון‪.‬‬ ‫אבער איין זאך האט אים נאך אלץ געבאדערט‪ .‬ווען די‬ ‫פארקערט‪ ,‬אזוי וועט ער זיך קענען זעטיגן און אויפהערן ליידן‪.‬‬ ‫געפאנגענע ביים אנדערן עק פונעם טיש האבן שוין אזוי גוט‬ ‫אבער דער געפאנגענער האט נישט געוואלט הערן קיין ווארט‪.‬‬ ‫געוואוסט דעם וועג זיך צו העלפן‪ ,‬פארוואס האבן די אנדערע‬ ‫ער האט פארביטערט אוועקגעדרייט דעם קאפ און געזאגט‪:‬‬ ‫נישט געטון דאס זעלבע? עס האט דאך אויסגעזען אזוי פשוט‪,‬‬ ‫„איך וויל ענדערש אליין שטארבן פון הונגער‪ ,‬ווי איידער יענער‬ ‫און עס האט נישט פארלאנגט קיין באזונדערע חכמה אדער‬ ‫זאל דורך מיר באקומען עפעס צו עסן!”‬ ‫גרויסע כוחות‪ .‬דער אויספארשער האט באשלאסן אז ער מוז דאס‬ ‫דערגיין‪ .‬ער איז צוגעגאנגען צו איינעם פון די אויסגעהונגערטע‬ ‫דער אויספארשער איז שטיל געווארן‪ .‬ער האט שוין נישט‬ ‫געפאנגענע‪ ,‬וועלכער איז געזעסן מיט א פארביטערט פנים און‬ ‫געהאט וואס צו ענטפערן‪ .‬איצט האט ער פארשטאנען אז דער‬ ‫געקוקט אויף דער שפייז‪.‬‬ ‫שווערסטער טייל פון דער תפיסה איז נישט די דיקע מויערן‪,‬‬ ‫נישט די אייזערנע טירן‪ ,‬און אויך נישט די אומגעווענליך לאנגע‬ ‫מיט א רואיגער שטימע האט דער אויספארשער זיך‬ ‫גאפלען‪ .‬די שווערסטע תפיסה געפינט זיך אין די הערצער פון‬ ‫אראפגעבויגן צו אים און שטילערהייט געפרעגט‪„ :‬זאג מיר נאר‪,‬‬ ‫די מענטשן אליין‪ .‬זייער פארביטערונג האט זיי אזוי שטארק‬ ‫מיין פריינד‪ ,‬איך זע דאך ווי שטארק דו ביסט אויסגעהונגערט‪,‬‬ ‫פארבלענדט‪ ,‬אז זיי זענען געווען גרייט אליין צו ליידן‪ ,‬אבי נאר‬ ‫און ווי שווער עס קומט דיר אן צו זיצן פאר אזא טיש אן צו‬ ‫נישט צו טון א טובה פאר א צווייטן‪.‬‬ ‫קענען עסן‪ .‬האסטו דען נישט באמערקט וואס די מענטשן ביים‬ ‫גרייט צו פארלירן זייער אייגענע צייט‪ ,‬און צו לאזן זייערע‬ ‫אט דאס‪ ,‬האבן חסידים מסביר געווען‪ ,‬איז געווען דער‬ ‫שאף ווייטער ווארטן אויף וואסער‪.‬‬ ‫טיפער ענין וואס האט זיך אפגעשפילט ביים ברונעם אין‬ ‫פרשת ויצא‪ .‬ווען יעקב אבינו איז אנגעקומען צום ברונעם‪,‬‬ ‫ווען מען טראכט אריין‪ ,‬איז דאס דאך פונקט די זעלבע‬ ‫האט ער געטראפן די פאסטוכער זיצן מיט זייערע שאף‬ ‫טעות וואס דער אויסגעהונגערטער געפאנגענער האט‬ ‫און ווארטן‪ .‬דער ברונעם איז געווען דארט‪ ,‬און אונטערן‬ ‫געמאכט‪ .‬ער האט געהאט פאר זיך א פולן טיש מיט‬ ‫גרויסן שטיין האט זיך געפונען דאס וואס זיי האבן אזוי‬ ‫געשמאקע מאכלים‪ ,‬און א פשוטער וועג זיך צו זעטיגן איז‬ ‫שטארק געדארפט האבן‪ ,‬וואסער פאר זייערע סטאדעס‪.‬‬ ‫געווען פאר זיינע אויגן‪ .‬אבער ער האט זיך אפגעהאלטן‪,‬‬ ‫אבער קיינער האט זיך נישט געאיילט אוועקצונעמען דעם‬ ‫ווייל ער האט נישט געוואלט געבן צו עסן פארן אנדערן‪.‬‬ ‫שטיין‪ .‬זיי זענען געזעסן און געווארט‪ ,‬כאטש די צייט איז‬ ‫ער האט בעסער געוואלט אליין ליידן‪ ,‬ווי איידער יענער‬ ‫פארבייגעגאנגען אומזיסט‪.‬‬ ‫זאל דורך אים האבן א טובה‪ .‬דער זעלבער חשבון האט זיך‬ ‫אפגעשפילט ביים ברונעם‪.‬‬ ‫לכאורה וואלט מען געקענט זאגן‪ ,‬אז דער שטיין‬ ‫איז טאקע געווען אזוי שווער‪ ,‬אז אן אלע פאסטוכער‬ ‫יעקב אבינו האט באמערקט אז די פאסטוכער זיצן און‬ ‫האט מען אים בשום אופן נישט געקענט אוועקרוקן‪.‬‬ ‫ווארטן‪ .‬ער האט געזען אז דער טאג איז נאך גרויס‪ ,‬און עס‬ ‫אבער דא שטעלט זיך די גרויסע פראגע‪ :‬פארוואס האט‬ ‫איז נאך דא גענוג צייט צו פאשען די שאף‪ .‬דעריבער האט‬ ‫מען געדארפט ווארטן דוקא ביז אלע סטאדעס וועלן זיך‬ ‫״ֵהן עֹוד ַַהּיֹום ָּגּ דֹול‬ ‫ער זיך געוואנדן צו זיי מיט די ווערטער‪ֵ :‬‬ ‫צונויפקומען? איז דען דער שטיין געווען אזוי גענוי שווער‪,‬‬ ‫ֹלא ֵֵעת ֵֵהָאָ ֵֵסף ַַה ִּּמ ְְקֶנֶ ה ַַה ְׁׁשקּו ַַהֹּצּאן ּוְלְ כּו ְְרעּו״ (כט‪ ,‬ז)‪ .‬דער טאג איז‬ ‫אז איין פאסטוך ווייניגער האט שוין אויסגעמאכט דעם‬ ‫דאך נאך גרויס! פארוואס זיצט איר דא אומזיסט? גיט צו‬ ‫גאנצן אונטערשייד? אפשר איז דער עיקר שטערונג גאר‬ ‫טרינקען פאר די שאף‪ ,‬און גייט ווייטער פאשען!‬ ‫נישט געווען דער שווערער שטיין‪ ,‬נאר דער חשבון וואס די‬ ‫אין די ווערטער האבן חסידים געזען א טיפערע‬ ‫פאסטוכער האבן געמאכט צווישן זיך?‬ ‫דערמאנונג‪ .‬וואס באדערט אייך אז נאך איינער וועט הנאה‬ ‫חסידים האבן דעריבער געגעבן צו פארשטיין‪ ,‬אז‬ ‫האבן פון דעם וואס איר טוט? אויב איר דארפט ממילא‬ ‫די פאסטוכער האבן געהאט אן אנדער חשבון‪ .‬זיי האבן‬ ‫אוועקנעמען דעם שטיין כדי צו געבן וואסער פאר אייערע‬ ‫נישט געוואלט אנהייבן מיט דער ארבעט ביז אלע וועלן‬ ‫שאף‪ ,‬פארוואס זאל אייך שטערן אז א צווייטער וועט אויך‬ ‫זיין אנוועזנד‪ ,‬ווייל עס האט זיי געבאדערט אז איינער‬ ‫קענען טרינקען? ווערט דען אייער וואסער ווייניגער גוט‪,‬‬ ‫זאל מעגליך אנקומען שפעטער און טרינקען פון דעם‬ ‫ווייל נאך איינער האט דערפון הנאה? און פארוואס זאלט‬ ‫ברונעם אן זיך צו באטייליגן אין דער ארבעט‪ .‬זיי האבן‬ ‫איר אליין פארלירן אייער צייט‪ ,‬בלויז כדי יענער זאל נישט‬ ‫געטראכט‪ :‬פארוואס זאלן מיר זיך מוטשען אוועקצונעמען‬ ‫באקומען קיין טובה?‬ ‫דעם שווערער שטיין‪ ,‬און א צווייטער זאל דערנאך קומען‬ ‫און הנאה האבן פון אונזער הארעוואניע‪ ,‬אן אפילו צוצולייגן‬ ‫אבער די פאסטוכער האבן געהאט זייער פעסטן סדר‪,‬‬ ‫א האנט?‬ ‫און זיי האבן נישט געוואלט דערפון אפטרעטן‪ .‬זיי האבן‬ ‫ָהֲָעָדִָרִ ים״‪ .‬מיר קענען‬ ‫ָאְָספּו ָּכּ ל ֲ‬ ‫געענטפערט‪ :‬״ֹלא נּוַכַ ל ַַעד ֲֲאֶׁשׁר ֵיֵ ְ‬ ‫די מחשבה האט זיי אזוי שטארק ווי געטוהן‪ ,‬אז זיי האבן‬ ‫נישט‪ ,‬ביז אלע סטאדעס וועלן זיך צונויפזאמלען‪ .‬נישט‬ ‫בעסער געוואלט זיצן און ווארטן‪ .‬די שאף האבן געדארפט‬ ‫עטליכע פון זיי‪ ,‬נישט כמעט אלע‪ ,‬נאר אלע ממש‪ .‬ווייל אויב‬ ‫וואסער‪ ,‬די פאסטוכער האבן געדארפט אנגיין מיט זייער‬ ‫איינער וועט נאכקומען און טרינקען פונעם שוין געעפנטן‬ ‫ארבעט‪ ,‬און דער טאג איז דאך נישט געשטאנען אויף איין‬ ‫ברונעם‪ ,‬אן זיך צו באטייליגן אין דער ארבעט‪ ,‬וועט דאס‬ ‫פלאץ‪ .‬אבער זיי האבן אלץ איבערגעקוקט דעם וועג‪ ,‬צי‬ ‫זיי שטארק באדערן‪ .‬דערפאר זענען זיי געבליבן זיצן און‬ ‫דער לעצטער פאסטוך איז שוין אנגעקומען‪ .‬אבי יענער‬ ‫ווארטן‪.‬‬ ‫זאל נישט טרינקען אומזיסט! פאר דעם זענען זיי געווען‬ ‫א מענטש דארף שטענדיג געדענקען‪ ,‬אז אויב א צווייטער‬ ‫אין יענער צייט איז רחל אנגעקומען מיט די שאף פון‬ ‫וועט האבן הנאה פון זיין גוטער מעשה‪ ,‬איז דאס נישט קיין‬ ‫איר פאטער לבן‪ .‬יעקב אבינו האט געזען די שאף פון לבן‪,‬‬ ‫סיבה זיך צוריקצוהאלטן‪ .‬ווען מען קען עפענען א ברונעם‬ ‫דעם ברודער פון זיין מאמע‪ ,‬און איז תיכף צוגעגאנגען צום‬ ‫פון וואסער וואס וועט לעשן דעם דארשט‪ ,‬דארף מען נישט‬ ‫ברונעם‪ .‬ער האט נישט געווארט אז אלע פאסטוכער זאלן‬ ‫זיצן און ווארטן ביז יעדער וועט קומען מיטהעלפן‪ ,‬בלויז‬ ‫זיך צונויפקומען‪ ,‬און ער האט נישט געמאכט קיין חשבונות‬ ‫כדי קיינער זאל נישט הנאה האבן אומזיסט‪ .‬מען דארף טון‬ ‫ווער עס וועט שפעטער קענען הנאה האבן פונעם וואסער‪.‬‬ ‫דאס וואס איז ריכטיג און נויטיג‪ ,‬אפילו ווען נאך אנדערע‬ ‫ער האט געזען אז עס דארף געטון ווערן א זאך‪ ,‬און ער איז‬ ‫וועלן דערפון האבן א טובה‪.‬‬ ‫צוגעגאנגען און האט עס געטון‪.‬‬ ‫און ווען מען טראכט אריין אין דעם משל‪ ,‬קען מען‬ ‫און דא האט זיך אנטפלעקט דער געוואלדיגער כח פון‬ ‫ארויסנעמען נאך א געוואלדיגן לימוד‪ .‬דער מענטש‬ ‫יעקב אבינו‪ .‬דער שטיין‪ ,‬וואס די פאסטוכער האבן אזוי‬ ‫וועלכער האט געגעבן צו עסן פאר זיין חבר‪ ,‬האט גארנישט‬ ‫מורא געהאט אנצורירן אן דעם צוזאמענארבעט פון אלע‪,‬‬ ‫פארלוירן פון זיין אייגענער שפייז‪ .‬פארקערט‪ ,‬דאס איז‬ ‫האט יעקב אליין אוועקגענומען‪ .‬ווי די תורה זאגט‪ :‬״ַוַ ִּיּ ַּגּׁש‬ ‫געווען דער איינציגער וועג ווי אזוי ער האט זיך אליין‬ ‫ְׁק ֶֶאת ֹצֹאן ָלָ ָבָ ן ֲֲא ִִחי ִאִּמֹו״ (כט‪,‬‬ ‫ָהֶָאֶבֶ ן ֵֵמ ַַעל ִּּפי ַַהְּב ֵֵּאר ַוַ ַּיּ ְׁש ְ‬ ‫ַיַ ֲֲעֹקֹב ַוַ ָּיּ ֶגֶ ל ֶֶאת ֶ‬ ‫געקענט זעטיגן‪ .‬אזוי אויך דער מענטש וואס איז גרייט צו‬ ‫י)‪ .‬יעקב איז צוגעגאנגען‪ ,‬און אוועקגענומען דעם שטיין‬ ‫טון א גוטע זאך‪ ,‬אפילו ווען א צווייטער וועט אויך הנאה‬ ‫פונעם ברונעם‪ ,‬און האט געגעבן צו טרינקען פאר לבנ'ס‬ ‫האבן‪ ,‬עפנט דערמיט נישט נאר דעם וועג פאר יענעם‪ ,‬נאר‬ ‫שאף‪.‬‬ ‫אויך פאר זיך אליין‪.‬‬ ‫רש"י ברענגט דארט‪ ,‬אז יעקב האט אוועקגענומען‬ ‫דאס איז דער טיפער אונטערשייד צווישן די צוויי‬ ‫גרופעס געפאנגענע‪ ,‬און דאס איז דער לימוד וואס מען‬ ‫דעם שטיין אזוי גרינג‪ ,‬ווי איינער וואס נעמט אראפ דעם‬ ‫זעט ביים ברונעם פון יעקב אבינו‪ .‬די געפאנגענע וועלכע‬ ‫דעקל פון א פלאש‪ ,‬כדי אונז צו ווייזן זיין גרויסן כח‪ .‬דאס‬ ‫האבן געקוקט בלויז אויף זיך זענען געבליבן הונגעריג‪,‬‬ ‫בלייבט דער פשוטער באדייט פון דעם פסוק‪ .‬אבער לויט‬ ‫בעת די וועלכע האבן געזארגט אויך פארן צווייטן זענען‬ ‫דער חסידישער ערקלערונג ליגט דא אויך א געוואלדיגער‬ ‫געווארן זאט‪ .‬די פאסטוכער האבן געקוקט ווער עס וועט‬ ‫מוסר השכל‪ .‬יעקב אבינו האט נישט נאר אוועקגענומען‬ ‫הנאה האבן פון זייער ארבעט‪ ,‬און זענען געבליבן ווארטן‪.‬‬ ‫א שטיין פון א ברונעם; ער האט אויך געוויזן ווי אזוי מען‬ ‫יעקב אבינו האט געקוקט וואס עס דארף געטון ווערן‪ ,‬און‬ ‫דארף אוועקנעמען דעם שטיין פון א מענטשנס הארץ‪.‬‬ ‫ער האט אוועקגענומען דעם שטיין‪.‬‬ ‫יעקב אבינו האט זיי געוויזן אז ווען א מענטש דארף טון‬ ‫ווייל אמאל איז דער שווערסטער שטיין נישט דער‬ ‫א זאך וואס וועט אים העלפן‪ ,‬זאל ער זיך נישט אפהאלטן‬ ‫שטיין וואס ליגט אויפן ברונעם‪ ,‬נאר דער שטיין וואס ליגט‬ ‫בלויז דערפאר ווייל א צווייטער וועט אויך קענען האבן‬ ‫אויפן הארץ‪.‬‬ ‫דערפון א טובה‪ .‬ער האט נישט געמאכט קיין חשבון צי‬ ‫איינער פון די פאסטוכער וועט שפעטער טרינקען פונעם‬ ‫און ווי נאר א מענטש נעמט אוועק דעם שטיין פון זיין‬ ‫ברונעם אן העלפן‪ .‬ער האט נישט געפרעגט ווער עס האט‬ ‫הארץ‪ ,‬קען ער זען אז דער ברונעם איז שוין לאנג פול מיט‬ ‫זיך באטייליגט אין דער ארבעט און ווער נישט‪ .‬ער האט‬ ‫וואסער‪ ,‬און עס איז דא גענוג צו לעשן דעם דארשט‪ ,‬סיי‬ ‫געטון דאס וואס האט אויסגעפעלט‪ ,‬און עס האט אים‬ ‫פאר זיך און סיי פאר אנדערע‪.‬‬ ‫נישט געשטערט אז נאך אנדערע וועלן אויך קענען געניסן‬ ‫מקור‪ :‬ילקוט מאיש לרעהו‬ ‫דערפון‪.‬‬ ‫כל הזכויות שמורות‬ ‫להערות והארות או לקבל הגליון מדי שבוע במייל‪,‬‬ ‫למכון "א משל זיך צו לערנען" ‪-‬‬ ‫‪musheltolearn@gmail.com‬‬ ‫אין להעתיק שום חלק מגליון זה בלי רשות המערכת‬