א משל זוך צו לערנען · A Mushel Zich Tzi Lernen
הטקסט של גיליון זה
פרשת ויצא
ֹּי�ּאְמר ּּו ֹלֹא נ ּּו ַַכל ַַעד ֲֲא � ֶׁׁשר ֵיֵ ָָא ְְספ ּּו �ָּּכל ָָה ֲֲע ָָד ִִרים ְְוָגָ ֲֲלל ּּו
ַַו ְ
�ֵּאר ְְו ִִה � ְׁׁש ִִקינ ּּו ַַהֹּצ�ּאן:
ֶאֶ ת ָָהֶאֶֶבֶ ן ֵֵמ ַַעל ִּפ�ּ י ַַהְּב ֵ
אלע זענען געלעגן אין גרויסע שיסלען ,און א וואונדערליכער אין א גרויסער שטאט האט זיך געפונען אן אלטע ,גרויסע
ריח האט זיך פארשפרייט איבערן גאנצן זאל .דער טיש האט תפיסה ,וואו מען האט איינגעשפארט פארשידענע פארברעכער
אויסגעזען ווי איינער האט עס צוגעגרייט פאר א גרויסער וועלכע האבן געדארפט אפדינען זייער שטראף .דער געביידע
סעודה .דער אויספארשער האט נישט געקענט באהאלטן זיין איז געווען ארומגענומען מיט הויכע ,דיקע מויערן ,און שווערע
וואונדער .ער האט געמיינט אז אין א תפיסה וועט מען טרעפן אייזערנע טויערן האבן אפגעשיידט די געפאנגענע פון דער
מענטשן וועלכע באקומען קוים דאס נויטיגסטע צום לעבן ,און דרויסנדיגער וועלט .הינטער די פארשפארטע טירן האבן זיך
דא שטייט אזא רייכער טיש פיל מיט געשמאקע עסן! געפונען לאנגע ,טונקעלע דורכגענג ,און פון צייט צו צייט האט
מען געהערט דעם קלינגען פון שליסלעך און דעם קלאפן פון
אבער ווי נאר ער האט זיך אביסל בעסער צוגעקוקט ,איז
שווערע שטיוול אויפן שטיינערנעם באדן.
זיין וואונדער געווארן נאך גרעסער .אויף ביידע זייטן פונעם
טיש זענען געזעסן פילע געפאנגענע .זייערע פנימ'ער זענען איינמאל איז א אויספארשער אנגעקומען באזוכן די
געווען איינגעפאלן ,זייערע אויגן אויסגעמוטשעט ,און אויף יעדן תפיסה .ער האט געוואלט זען מיט די אייגענע אויגן ווי אזוי
פנים האט מען געקענט דערקענען די צייכנס פון א שווערע די געפאנגענע לעבן ,וואס פאר א סדר עס הערשט דארט,
הונגער .איינער האט זיך אנגעלענט אויפן טיש ,א צווייטער האט און ווי אזוי מען פירט זיך אויף מיט די מענטשן וועלכע זיצן
אראפגעהאלטן דעם קאפ ,און א דריטער האט מיט בענקענדיגע איינגעשפארט .דער הויפט-אויפזעער האט אים אויפגענומען
אויגן געקוקט אויף די געשמאקע שפייז וואס זענען געלעגן פאר און איז מיט אים ארומגעגאנגען פון איין אפטיילונג צום צווייטן.
אים. דער אויספארשער האט אלעס באטראכט מיט אינטערעסע,
געשטעלט פארשידענע פראגן ,און זיך גוט צוגעקוקט צו דעם
דער אויספארשער איז צוגעגאנגען נענטער צום טיש ,און
וואס עס טוט זיך ארום אים.
ער האט באמערקט עפעס גאר א מאדנע זאך .יעדער פון די
געפאנגענע האט געהאלטן אין דער האנט א גאפל ,אבער דאס נאך א לענגערע צייט פון ארומגיין זענען זיי אנגעקומען צו
זענען נישט געווען קיין געווענליכע גאפלען .די גאפלען זענען א גרויסער זאל .דער אויפזעער האט אויפגעשלאסן א שווערע
געווען אזוי אויסטערליש לאנג ,אז עס איז געווען אוממעגליך טיר ,און ווען דער אויספארשער איז אריינגעטרעטן ,איז ער
זיי אריינצוברענגען צום אייגענעם מויל .דער אויספארשער האט פלוצלינג געבליבן שטיין ווי פארוואונדערט .פאר זיינע אויגן
באלד פארשטאנען אז עפעס אן אומגעווענליכער סדר ווערט האט זיך אנטפלעקט א בילד ,וואס ער האט זיך נישט געקענט
דא געפירט ,און ער האט זיך געוואנדן צום אויפזעער פאר אן פארשטעלן אז מען קען אזוינס טרעפן אין א תפיסה .א לאנגער
ערקלערונג. טיש איז געשטאנען אינמיטן זאל ,אנגעלייגט מיט די שענסטע
און געשמאקסטע מאכלים וואס מען קען זיך נאר פארשטעלן.
דער אויפזעער האט אים מסביר געווען אז די געפאנגענע
מעגן זיך זעטיגן פון אלע מאכלים וועלכע ליגן אויפן טיש ,וויפיל עס איז געווען דארט פארשידענע גוטע שפייזן .שיינע ברויטן,
זייער הארץ גלוסט נאר .עס איז נישט פאראן קיין באגרעניצונג געשמאקע געקעכצן ,פלייש און פארשידענע סארט מאכלים
דער אויספארשער האט אהין געקוקט ,און פלוצלינג האט אויף דער שפייז ,און יעדער מעג נעמען פון וואס ער וויל .איין
ער באמערקט עפעס וואס האט אים כמעט נישט געוואלט איינציגע באדינגונג איז אבער דא :מען טאר נישט אנרירן די
אריינגיין אין קאפ .ביים עק פונעם לאנגן טיש איז געזעסן א שפייז מיט די הענט ,און מען מעג עסן בלויז מיט די לאנגע
קליינע גרופע געפאנגענע ,אבער זייער אויסזען איז געווען גאפלען וואס מען האט זיי געגעבן .קיין אנדערע וועג פון עסן
אינגאנצן אנדערש ווי ביי די איבעריגע .זייערע פנימ'ער האבן איז נישט ערלויבט געווארן.
אויסגעזען פריש און צופרידן ,און זיי האבן זיך אונטערגעהאלטן
דער אויספארשער האט זיך אוועקגעשטעלט אין א זייט און
איינער מיטן צווייטן מיט רואיגע ,פרייליכע ווערטער .עס האט
אנגעהויבן נאכקוקן וואס עס גייט דארט פאר .ער האט געזען ווי
אויסגעזען ווי זיי זענען שוין גוט זאט געווארן ,און דער הונגער
איין געפאנגענער ,וועלכער האט שוין קוים געקענט אויסהאלטן
וואס האט געמוטשעט די אנדערע האט זיי נישט אנגערירט.
זיין הונגער ,האט אריינגעשטעקט זיין גאפל אין א שטיקל פלייש.
דער אויספארשער האט נישט געקענט אראפנעמען די אויגן מיט גרויס מי האט ער עס אויפגעהויבן ,און דערנאך פראבירט
פון יענער גרופע .ווי אזוי קען דאס זיין? זיי זיצן דאך ביים זעלבן צו דרייען דעם לאנגן גאפל אזוי אז דאס פלייש זאל אנקומען
טיש ,זיי באקומען די זעלבע מאכלים ,און אין זייערע הענט צו זיין מויל .אבער ווי שטארק ער האט נאר פראבירט ,איז אים
האלטן זיי פונקט אזעלכע לאנגע גאפלען ווי אלע אנדערע .מען דאס נישט געלונגען.
האט זיי נישט געגעבן קיין שום באזונדערע כלים ,און קיין שום
דער געפאנגענער האט נאכאמאל פראבירט .ער האט זיך
אויסנאם איז פאר זיי נישט געמאכט געווארן .וואספארא סוד
אויסגעדרייט אהער און אהין ,אויפגעהויבן די האנט ,און געבויגן
האבן זיי אנטדעקט ,וואס אלע אנדערע געפאנגענע האבן נישט
דעם קאפ ,אבער דער לאנגער גאפל האט אים נישט געלאזט
געקענט באגרייפן?
צוברענגען די פלייש צום מויל .צום סוף איז דאס שטיקל פלייש
שטילערהייט איז דער אויספארשער צוגעגאנגען אראפגעפאלן פון דער גאפל .דער מענטש האט ארויסגעלאזט
נענטער און זיך אוועקגעשטעלט אין א ווינקל ,פון וואו ער האט א ביטערן קרעכץ און צוריקגעווארפן די גאפל אויפן טיש .פאר
געקענט גוט זען וואס זיי טוען .ער האט באמערקט ווי איינער זיינע אויגן איז געלעגן גענוג שפייז אים צו זעטיגן ,און ער איז
פון די געפאנגענע האט אריינגעשטעקט זיין לאנגע גאפל אין א געבליבן אויסגעהונגערט ווי פריער.
שיינעם שטיקל פלייש .דער אויספארשער האט געווארט צו זען
און דאס זעלבע האט זיך אפגעשפילט איבערן גאנצן טיש.
ווי אזוי ער וועט עס אריינברענגען צום אייגענעם מויל .אבער דא
איינער האט פראבירט צו דערגרייכן א שטיקל ברויט ,א צווייטער
האט זיך אפגעשפילט עפעס וואס ער האט נישט ערווארטעט.
האט זיך געמוטשעט מיט א שטיקל פיש ,און אנדערע האבן
אנשטאט צו פראבירן צוברענגען די שפייז צו זיך ,האט שוין אינגאנצן אויפגעגעבן .פון אלע זייטן האט מען געהערט
דער געפאנגענער אויסגעשטרעקט די גאפל צו דעם מענטש ביטערע קרעכצן .די מענטשן האבן געקוקט מיט הונגעריגע
וועלכער איז געזעסן אנטקעגן אים .מיט א רואיגער באוועגונג אויגן אויף די מאכלים ,אבער קיין איינציגער האט נישט געקענט
האט ער צוגעפירט דאס שטיקל שפייז צו יענעמס מויל ,און אריינבאקומען די שפייז אין מויל .דער גרעסטער ווייטאג איז
זיין חבר האט עס מיט הנאה אויפגעגעסן .דערנאך האט דער געווען אז זיי האבן געדארפט הונגערן נעבן א פולן טיש.
צווייטער גענומען זיין אייגענע לאנגע גאפל ,אויפגעהויבן א
דער אויספארשער איז געווען טיף בארירט פון דעם צער
שטיקל שפייז און עס צוגעפירט צום מויל פונ'ם ערשטן .איינער
וואס ער זעהט דא פאר זיינע אייגענע אויגן .ער האט זיך נישט
האט געגעבן צו עסן פארן צווייטן ,און דער צווייטער האט
געקענט פארשטעלן ווי אזוי מען קען לאזן מענטשן אזוי
געגעבן צו עסן פארן ערשטן.
שטארק הונגערן ,בעת עס געפינט זיך פאר זיי אזויפיל גוטע
דער אויספארשער איז געשטאנען און געקוקט ווי שפייזן .ער האט זיך געוואנדן צום אויפזעער און געוואלט וויסן
באצויבערט .דאס וואס ער האט יעצט געזען ,האט אים אין צי דאס איז טאקע דער גורל פון אלע געפאנגענע אין דעם זאל.
איין אויגנבליק געגעבן צו פארשטיין דעם גאנצן סוד .די לאנגע דער אויפזעער האט אים אבער נישט תיכף געענטפערט ,נאר
גאפלען זענען בכלל נישט געווען קיין שטערונג פאר יענע געוויזן מיט דער האנט צום ווייטן עק פונעם טיש.
עק פונעם טיש טוען? פארוואס פראבירסטו נישט זייער וועג? דו מענטשן .פארקערט ,זיי האבן זיך אויסגעצייכנט אלס גאנץ
קענסט דאך געבן צו עסן פאר דעם מענטש אנטקעגן דיר ,און ער גוטע כלים ,מיט וועלכע איינער האט געקענט דערגרייכן דעם
וועט דיר צוריק געבן צו עסן!” מויל פון זיין חבר אויף דער אנדערער זייט טיש .דאס וואס האט
אויסגעזען ווי אן אוממעגליכקייט ,איז געווארן א גאנץ פשוטע
ווען דער געפאנגענער האט געהערט די ווערטער ,האט זאך ,ווי נאר יעדער האט אנגעהויבן טראכטן אויך פונעם צווייטן.
זיך זיין פנים פלוצלינג פארענדערט .זיינע אויגן האבן זיך
פארגליווערט ,און א שטארקער כעס האט אים אנגעכאפט. איצט האט דער אויספארשער פארשטאנען פארוואס יענע
ער האט זיך אויפגעזעצט פון זיין איינגעבויגענער שטעלונג געפאנגענע זענען געווען אזוי רואיג און צופרידן .קיינער פון זיי
און געקוקט אויפן אויספארשער ווי איינער וואס האט אים האט נישט געדארפט זיך מוטשען מיט אריינברענגען די שפייז
פארגעשלאגן די גרעסטע נארישקייט אויף דער וועלט .דער צום אייגענעם מויל .יעדער האט געוואוסט אז זיין חבר וועט
אויספארשער איז דערשראקן געווארן פון דער שארפער אים געבן צו עסן ,פונקט ווי ער אליין גיט פאר זיין חבר .זיי האבן
רעאקציע ,אבער ער האט געשוויגן און געווארט צו הערן וואס זיך געהאלפן איינער דעם צווייטן ,און אזוי זענען אלע געווארן
דער מענטש וועט אים ענטפערן. זאט .קיינער האט נישט פארלוירן דערפון וואס ער האט געגעבן
פאר יענעם; דורך דעם איז ער אליין אויך געהאלפן געווארן.
„וואס?!” האט דער געפאנגענער אויסגעשריגן מיט א
פארביטערטער שטימע„ .איך זאל געבן צו עסן פאר דעם מענטש דער אויספארשער איז געבליבן שטיין א וויילע ,פארטראכט
וואס זיצט אנטקעגן מיר?! איך זאל נעמען פון דער גוטער שפייז איבער דעם וואס ער האט געזען .איין טיש ,איין סארט שפייז,
און עס אים אריינלייגן אין מויל?! ער זאל ענדערש אויסגיין פון איין סארט גאפלען ,און דאך אזא געוואלדיגער חילוק! אויף דער
הונגער ,איידער איך זאל אים געבן אפילו איין ברעקל! דו ווייסט איין זייט זיצן מענטשן וואס מוטשען זיך פון הונגער ,און אויף
נישט ווער יענער איז! איך וויל נישט אז ער זאל באקומען פון דער אנדערער זייט זיצן מענטשן וואס זענען זאט און צופרידן.
מיר אפילו א טרוקן ביינדל .עס קומט בכלל נישט אין באטראכט!” ער האט פארשטאנען אז דער אונטערשייד ליגט נישט אין דער
שפייז און אויך נישט אין די גאפלען .עס ליגט ערגעץ אנדערש,
דער אויספארשער האט אים נאכאמאל פראבירט צו מסביר אין דער וועג ווי אזוי די מענטשן קוקן איינער אויפן צווייטן.
זיין ,אז ווען ער וועט געבן פאר יענעם ,וועט יענער דאך קענען
צוריקגעבן פאר אים .ער דארף גארנישט פארלירן דערפון. אבער איין זאך האט אים נאך אלץ געבאדערט .ווען די
פארקערט ,אזוי וועט ער זיך קענען זעטיגן און אויפהערן ליידן. געפאנגענע ביים אנדערן עק פונעם טיש האבן שוין אזוי גוט
אבער דער געפאנגענער האט נישט געוואלט הערן קיין ווארט. געוואוסט דעם וועג זיך צו העלפן ,פארוואס האבן די אנדערע
ער האט פארביטערט אוועקגעדרייט דעם קאפ און געזאגט: נישט געטון דאס זעלבע? עס האט דאך אויסגעזען אזוי פשוט,
„איך וויל ענדערש אליין שטארבן פון הונגער ,ווי איידער יענער און עס האט נישט פארלאנגט קיין באזונדערע חכמה אדער
זאל דורך מיר באקומען עפעס צו עסן!” גרויסע כוחות .דער אויספארשער האט באשלאסן אז ער מוז דאס
דערגיין .ער איז צוגעגאנגען צו איינעם פון די אויסגעהונגערטע
דער אויספארשער איז שטיל געווארן .ער האט שוין נישט געפאנגענע ,וועלכער איז געזעסן מיט א פארביטערט פנים און
געהאט וואס צו ענטפערן .איצט האט ער פארשטאנען אז דער געקוקט אויף דער שפייז.
שווערסטער טייל פון דער תפיסה איז נישט די דיקע מויערן,
נישט די אייזערנע טירן ,און אויך נישט די אומגעווענליך לאנגע מיט א רואיגער שטימע האט דער אויספארשער זיך
גאפלען .די שווערסטע תפיסה געפינט זיך אין די הערצער פון אראפגעבויגן צו אים און שטילערהייט געפרעגט„ :זאג מיר נאר,
די מענטשן אליין .זייער פארביטערונג האט זיי אזוי שטארק מיין פריינד ,איך זע דאך ווי שטארק דו ביסט אויסגעהונגערט,
פארבלענדט ,אז זיי זענען געווען גרייט אליין צו ליידן ,אבי נאר און ווי שווער עס קומט דיר אן צו זיצן פאר אזא טיש אן צו
נישט צו טון א טובה פאר א צווייטן. קענען עסן .האסטו דען נישט באמערקט וואס די מענטשן ביים
גרייט צו פארלירן זייער אייגענע צייט ,און צו לאזן זייערע אט דאס ,האבן חסידים מסביר געווען ,איז געווען דער
שאף ווייטער ווארטן אויף וואסער. טיפער ענין וואס האט זיך אפגעשפילט ביים ברונעם אין
פרשת ויצא .ווען יעקב אבינו איז אנגעקומען צום ברונעם,
ווען מען טראכט אריין ,איז דאס דאך פונקט די זעלבע
האט ער געטראפן די פאסטוכער זיצן מיט זייערע שאף
טעות וואס דער אויסגעהונגערטער געפאנגענער האט
און ווארטן .דער ברונעם איז געווען דארט ,און אונטערן
געמאכט .ער האט געהאט פאר זיך א פולן טיש מיט
גרויסן שטיין האט זיך געפונען דאס וואס זיי האבן אזוי
געשמאקע מאכלים ,און א פשוטער וועג זיך צו זעטיגן איז
שטארק געדארפט האבן ,וואסער פאר זייערע סטאדעס.
געווען פאר זיינע אויגן .אבער ער האט זיך אפגעהאלטן,
אבער קיינער האט זיך נישט געאיילט אוועקצונעמען דעם
ווייל ער האט נישט געוואלט געבן צו עסן פארן אנדערן.
שטיין .זיי זענען געזעסן און געווארט ,כאטש די צייט איז
ער האט בעסער געוואלט אליין ליידן ,ווי איידער יענער
פארבייגעגאנגען אומזיסט.
זאל דורך אים האבן א טובה .דער זעלבער חשבון האט זיך
אפגעשפילט ביים ברונעם. לכאורה וואלט מען געקענט זאגן ,אז דער שטיין
איז טאקע געווען אזוי שווער ,אז אן אלע פאסטוכער
יעקב אבינו האט באמערקט אז די פאסטוכער זיצן און האט מען אים בשום אופן נישט געקענט אוועקרוקן.
ווארטן .ער האט געזען אז דער טאג איז נאך גרויס ,און עס אבער דא שטעלט זיך די גרויסע פראגע :פארוואס האט
איז נאך דא גענוג צייט צו פאשען די שאף .דעריבער האט מען געדארפט ווארטן דוקא ביז אלע סטאדעס וועלן זיך
״ֵהן עֹוד ַַהּיֹום ָּגּ דֹול
ער זיך געוואנדן צו זיי מיט די ווערטערֵ : צונויפקומען? איז דען דער שטיין געווען אזוי גענוי שווער,
ֹלא ֵֵעת ֵֵהָאָ ֵֵסף ַַה ִּּמ ְְקֶנֶ ה ַַה ְׁׁשקּו ַַהֹּצּאן ּוְלְ כּו ְְרעּו״ (כט ,ז) .דער טאג איז אז איין פאסטוך ווייניגער האט שוין אויסגעמאכט דעם
דאך נאך גרויס! פארוואס זיצט איר דא אומזיסט? גיט צו גאנצן אונטערשייד? אפשר איז דער עיקר שטערונג גאר
טרינקען פאר די שאף ,און גייט ווייטער פאשען! נישט געווען דער שווערער שטיין ,נאר דער חשבון וואס די
אין די ווערטער האבן חסידים געזען א טיפערע פאסטוכער האבן געמאכט צווישן זיך?
דערמאנונג .וואס באדערט אייך אז נאך איינער וועט הנאה חסידים האבן דעריבער געגעבן צו פארשטיין ,אז
האבן פון דעם וואס איר טוט? אויב איר דארפט ממילא די פאסטוכער האבן געהאט אן אנדער חשבון .זיי האבן
אוועקנעמען דעם שטיין כדי צו געבן וואסער פאר אייערע נישט געוואלט אנהייבן מיט דער ארבעט ביז אלע וועלן
שאף ,פארוואס זאל אייך שטערן אז א צווייטער וועט אויך זיין אנוועזנד ,ווייל עס האט זיי געבאדערט אז איינער
קענען טרינקען? ווערט דען אייער וואסער ווייניגער גוט, זאל מעגליך אנקומען שפעטער און טרינקען פון דעם
ווייל נאך איינער האט דערפון הנאה? און פארוואס זאלט ברונעם אן זיך צו באטייליגן אין דער ארבעט .זיי האבן
איר אליין פארלירן אייער צייט ,בלויז כדי יענער זאל נישט געטראכט :פארוואס זאלן מיר זיך מוטשען אוועקצונעמען
באקומען קיין טובה? דעם שווערער שטיין ,און א צווייטער זאל דערנאך קומען
און הנאה האבן פון אונזער הארעוואניע ,אן אפילו צוצולייגן
אבער די פאסטוכער האבן געהאט זייער פעסטן סדר,
א האנט?
און זיי האבן נישט געוואלט דערפון אפטרעטן .זיי האבן
ָהֲָעָדִָרִ ים״ .מיר קענען
ָאְָספּו ָּכּ ל ֲ
געענטפערט :״ֹלא נּוַכַ ל ַַעד ֲֲאֶׁשׁר ֵיֵ ְ די מחשבה האט זיי אזוי שטארק ווי געטוהן ,אז זיי האבן
נישט ,ביז אלע סטאדעס וועלן זיך צונויפזאמלען .נישט בעסער געוואלט זיצן און ווארטן .די שאף האבן געדארפט
עטליכע פון זיי ,נישט כמעט אלע ,נאר אלע ממש .ווייל אויב וואסער ,די פאסטוכער האבן געדארפט אנגיין מיט זייער
איינער וועט נאכקומען און טרינקען פונעם שוין געעפנטן ארבעט ,און דער טאג איז דאך נישט געשטאנען אויף איין
ברונעם ,אן זיך צו באטייליגן אין דער ארבעט ,וועט דאס פלאץ .אבער זיי האבן אלץ איבערגעקוקט דעם וועג ,צי
זיי שטארק באדערן .דערפאר זענען זיי געבליבן זיצן און דער לעצטער פאסטוך איז שוין אנגעקומען .אבי יענער
ווארטן. זאל נישט טרינקען אומזיסט! פאר דעם זענען זיי געווען
א מענטש דארף שטענדיג געדענקען ,אז אויב א צווייטער אין יענער צייט איז רחל אנגעקומען מיט די שאף פון
וועט האבן הנאה פון זיין גוטער מעשה ,איז דאס נישט קיין איר פאטער לבן .יעקב אבינו האט געזען די שאף פון לבן,
סיבה זיך צוריקצוהאלטן .ווען מען קען עפענען א ברונעם דעם ברודער פון זיין מאמע ,און איז תיכף צוגעגאנגען צום
פון וואסער וואס וועט לעשן דעם דארשט ,דארף מען נישט ברונעם .ער האט נישט געווארט אז אלע פאסטוכער זאלן
זיצן און ווארטן ביז יעדער וועט קומען מיטהעלפן ,בלויז זיך צונויפקומען ,און ער האט נישט געמאכט קיין חשבונות
כדי קיינער זאל נישט הנאה האבן אומזיסט .מען דארף טון ווער עס וועט שפעטער קענען הנאה האבן פונעם וואסער.
דאס וואס איז ריכטיג און נויטיג ,אפילו ווען נאך אנדערע ער האט געזען אז עס דארף געטון ווערן א זאך ,און ער איז
וועלן דערפון האבן א טובה. צוגעגאנגען און האט עס געטון.
און ווען מען טראכט אריין אין דעם משל ,קען מען און דא האט זיך אנטפלעקט דער געוואלדיגער כח פון
ארויסנעמען נאך א געוואלדיגן לימוד .דער מענטש יעקב אבינו .דער שטיין ,וואס די פאסטוכער האבן אזוי
וועלכער האט געגעבן צו עסן פאר זיין חבר ,האט גארנישט מורא געהאט אנצורירן אן דעם צוזאמענארבעט פון אלע,
פארלוירן פון זיין אייגענער שפייז .פארקערט ,דאס איז
האט יעקב אליין אוועקגענומען .ווי די תורה זאגט :״ַוַ ִּיּ ַּגּׁש
געווען דער איינציגער וועג ווי אזוי ער האט זיך אליין
ְׁק ֶֶאת ֹצֹאן ָלָ ָבָ ן ֲֲא ִִחי ִאִּמֹו״ (כט,
ָהֶָאֶבֶ ן ֵֵמ ַַעל ִּּפי ַַהְּב ֵֵּאר ַוַ ַּיּ ְׁש ְ
ַיַ ֲֲעֹקֹב ַוַ ָּיּ ֶגֶ ל ֶֶאת ֶ
געקענט זעטיגן .אזוי אויך דער מענטש וואס איז גרייט צו
י) .יעקב איז צוגעגאנגען ,און אוועקגענומען דעם שטיין
טון א גוטע זאך ,אפילו ווען א צווייטער וועט אויך הנאה
פונעם ברונעם ,און האט געגעבן צו טרינקען פאר לבנ'ס
האבן ,עפנט דערמיט נישט נאר דעם וועג פאר יענעם ,נאר
שאף.
אויך פאר זיך אליין.
רש"י ברענגט דארט ,אז יעקב האט אוועקגענומען
דאס איז דער טיפער אונטערשייד צווישן די צוויי
גרופעס געפאנגענע ,און דאס איז דער לימוד וואס מען דעם שטיין אזוי גרינג ,ווי איינער וואס נעמט אראפ דעם
זעט ביים ברונעם פון יעקב אבינו .די געפאנגענע וועלכע דעקל פון א פלאש ,כדי אונז צו ווייזן זיין גרויסן כח .דאס
האבן געקוקט בלויז אויף זיך זענען געבליבן הונגעריג, בלייבט דער פשוטער באדייט פון דעם פסוק .אבער לויט
בעת די וועלכע האבן געזארגט אויך פארן צווייטן זענען דער חסידישער ערקלערונג ליגט דא אויך א געוואלדיגער
געווארן זאט .די פאסטוכער האבן געקוקט ווער עס וועט מוסר השכל .יעקב אבינו האט נישט נאר אוועקגענומען
הנאה האבן פון זייער ארבעט ,און זענען געבליבן ווארטן. א שטיין פון א ברונעם; ער האט אויך געוויזן ווי אזוי מען
יעקב אבינו האט געקוקט וואס עס דארף געטון ווערן ,און דארף אוועקנעמען דעם שטיין פון א מענטשנס הארץ.
ער האט אוועקגענומען דעם שטיין.
יעקב אבינו האט זיי געוויזן אז ווען א מענטש דארף טון
ווייל אמאל איז דער שווערסטער שטיין נישט דער א זאך וואס וועט אים העלפן ,זאל ער זיך נישט אפהאלטן
שטיין וואס ליגט אויפן ברונעם ,נאר דער שטיין וואס ליגט בלויז דערפאר ווייל א צווייטער וועט אויך קענען האבן
אויפן הארץ. דערפון א טובה .ער האט נישט געמאכט קיין חשבון צי
איינער פון די פאסטוכער וועט שפעטער טרינקען פונעם
און ווי נאר א מענטש נעמט אוועק דעם שטיין פון זיין
ברונעם אן העלפן .ער האט נישט געפרעגט ווער עס האט
הארץ ,קען ער זען אז דער ברונעם איז שוין לאנג פול מיט
זיך באטייליגט אין דער ארבעט און ווער נישט .ער האט
וואסער ,און עס איז דא גענוג צו לעשן דעם דארשט ,סיי
געטון דאס וואס האט אויסגעפעלט ,און עס האט אים
פאר זיך און סיי פאר אנדערע.
נישט געשטערט אז נאך אנדערע וועלן אויך קענען געניסן
מקור :ילקוט מאיש לרעהו דערפון.
כל הזכויות שמורות
להערות והארות או לקבל הגליון מדי שבוע במייל,
למכון "א משל זיך צו לערנען" -
musheltolearn@gmail.com אין להעתיק שום חלק מגליון זה בלי רשות המערכת
