gilyoines.com

דורותינו - אידיש · Doiroiseini - Yiddish

שבוע: ויצא (2026-11-16)

דורותינו - אידיש · Doiroiseini - Yiddish — ויצא (2026-11-16)

פתח את ה-PDF הורדה

הטקסט של גיליון זה

‫צו מנדב זיין א גליון‪,‬‬ ‫פאר הערות‪ ,‬און צו‬ ‫באריכטן נייעס‪ ,‬רופט‪:‬‬ ‫‪845.237.4779‬‬ ‫צו באקומען דעם גליון‬ ‫אויף בליץ‪-‬פאסט שיקט‬ ‫א אימעיל צו‪:‬‬ ‫‪Doroiseiny@gmail.com‬‬ ‫פאר בריוון און נדבות‬ ‫‪Doroiseiny‬‬ ‫‪199 Lee Ave #945‬‬ ‫‪Brooklyn N.Y. 11211‬‬ ‫פ' ויצא תשפ"ז לפ"ק | גליון קנ"א‬ ‫ֶֶאת ִִמי ֵֵח ַַר ְְפ �ָּּת ְְוִגִ ּ �ַּד ְְפ �ָּּת?!‪:‬‬ ‫ניו יארקער אידענטום אויפגעטרייסלט נאך געפערליכע‬ ‫אינצידענט אינערהאלב פרי סקול אפטיילונג פון היימישע‬ ‫מוסד אין מאנסי אונטער די גע'אסר'טע יו‪.‬פי‪.‬קעי‪ .‬פראגראם!!‬ ‫רעגירונג פירט דורך אינספעקציע אין מוסד פעסטצושטעלן אויב מען פירט אויס בפועל די קבלה פון הפרדת הדת רח"ל!‬ ‫געגעבן צו פארטיילן פאר קליינע‬ ‫לערערינ'ס שטרענג אנגעזאגט‬ ‫מוסד פארדעקט "ימים‬ ‫קינדער געמיינע אויסגעלאסענע‬ ‫געווארן נישט צו דערמאנען דעם‬ ‫טובים" טעוועלעך‬ ‫ביכער ספעציעל נאכצוקומען‬ ‫אייבירשטענ'ס נאמען‪ ,‬אדער לערנען‬ ‫און אידישע שילדן‬ ‫רעגירונג'ס ‪ UPK‬פארלאנגן!‬ ‫מיט די קינדער וועגן אידישקייט רח"ל!‬ ‫פון די ווענט רח"ל!‬ ‫מסירות נפש'דיגע איינגעשטעלטע קאאפערירן נישט ברוך השם!‬ ‫ביטערע מציאות פאטשט אין פנים פאר אלע וואס האבן פראבירט צו דערשטיקן וויי געשריי פון גדולי הרבנים שליט"א און ערליכע עלטערן הי"ו‬ ‫עלטערן פרעגן מיט ווייטאג‪ :‬עד מתי יהי' זה לנו למוקש?? פארוואס צוטרעט די‬ ‫הנהלה פסק הלכה ודעת התורה פון גדולי הוראה פון די אייגענע קרייזן??!!‬ ‫פאר דעם פראגראם‪ .‬וואס דאן האבן זיך עטליכע לערערינס‬ ‫פרשה מיט די קינדער‪ ,‬און אויך צודעקן אלע טאוולען וואס‬ ‫דער חרדישער אידענטום איבער גרעיטער ניו יארק איז‬ ‫ב"ה העלדיש אקעגנגעשטעלט‪ ,‬און א דאנק דעם איז דאס‬ ‫אנטהאלטן זיך אידישע סימבאלן ווי ברכות‪ ,‬און מנורה‬ ‫דערציטערט געווארן ווען די וואך דינסטאג איז אפגעהאלטן‬ ‫נישט צושטאנד געקומען‪.‬‬ ‫טאוולען און א בילד פון א תורה‪ .‬און מען האט גלייכצייטיג‬ ‫געווארן די ערשטע עמטליכע אינספעקציע אויף א חסידישע‬ ‫די לערערינס זענען ממש פארגליווערט געווארן פאר‬ ‫באהאלטן די אידישע ביכלעך‪ ,‬ווען אנשטאט דעם האט‬ ‫מוסד אין מאנסי וועלכע האט ליידער נישט געקענט ביישטיין‬ ‫שרעק פון די אומגלויבליכע פארלאנגן‪ ,‬און זיך אויסגעדרוקט‬ ‫אריינגעלייגט אין די קלאס צימערן פון די הייליגע אידישע‬ ‫דעם נסיון פון געלט‪ ,‬און אריינגעגעבן א פארלאנג פאר‬ ‫שפעטער אז עס האט ממש אויסגעזעהן אזוי ווי די מעשה‬ ‫קינדערלעך טמא'נע גוי'אישע ביכלעך מיט שרעקליך‬ ‫די רעגירונג אז זיי ווילן זיך איינשרייבן צו באקומען פון די‬ ‫פון חנוכה וואס מען פארציילט פאר די קינדערלעך‪ ,‬איבער‬ ‫אויסגעלאסענע בילדער און אינהאלט‪.‬‬ ‫טריפה'נע גע'אסר'טע ‪ UPK‬געלטער רח"ל‪.‬‬ ‫די גזירות פון די יוונים‪ ,‬ווען מען האט געדארפט ספאנטאן‬ ‫און גענוי אזוי ווי דער נס חנוכה וואס האט פאסירט דורך‬ ‫עלטערן און לערערינס אין איינס פון די גרעסטע מוסדות‬ ‫באהאלטן די אידישע ספרים ווען די יוונים זענען געקומען!‬ ‫די צדיקת יהודית‪ ,‬און אזוי ווי אין מצרים וואס חז"ל זאגן אז‬ ‫אין מאנסי וואס פאררופן זיך אויפן נאמען פון מרן רביה"ק‬ ‫עס איז שאקירנד ביז גאר‪ ,‬אז מען האט זיך דערקייקלט‬ ‫בזכות נשים צדקניות נגאלו אבותינו ממצרים‪ ,‬האבן זיך איצט‬ ‫מסאטמאר זי"ע‪ ,‬זענען געכאפט געווארן אין טאטאלע שאק‪,‬‬ ‫צו אזא מצב‪ ,‬נאכדעם וואס מען האט זיך ליידער מורה היתר‬ ‫אויך טייל לערערינס גענומען דעם קוראזש און זיך אנטזאגט‬ ‫ווען די וואך דינסטאג האט מען פלוצים באקומען א באפעל‬ ‫געווען צו נעמען דעם יו‪.‬פי‪.‬קעי‪ .‬פראגראם וואס די גדולי‬ ‫אויסצופאלגן די שרעקליכע פארלאנגן‪.‬‬ ‫צו באהאלטן יעדן זכר פון אידישקייט אין דעם פרי סקול‬ ‫הרבנים נבג"מ און להבחל"ח שליט"א האבן דאס געאסר'ט‬ ‫און ליידער איז עס געווארן צוגעדעקט דורכ'ן אנפירערין‬ ‫אפטיילונג רח"ל‪.‬‬ ‫באיסור חמור‪.‬‬ ‫פון די פראגראם און אנשטאט דעם אויפגעהאנגען סעקולארע‬ ‫דאס איז פארגעקומען אין באצוג צו א באזוך פון די‬ ‫די עלטערן זענען שרעקליך אויפגעברויזט הלמאי מען‬ ‫בילדער וואס איז אין צוזאמענהאנג מיט די טריפה'נע ביכער‬ ‫אינספעקטארן אין די מיידל שולע פרי‪-‬סקול‪ ,‬נאכצוקוקן‬ ‫פאלגט נישט אויס דעם אייגענעם פסק פון דעם גאב"ד ונשיא‬ ‫רח''ל‪.‬‬ ‫אויב מען קומט נאך די אונטער‪-‬נעמונגען פאר די געאסרט'ע‬ ‫המוסד שליט"א וועלכע האט פאר בערך צוואנציג יאר צוריק‬ ‫דאס האט נאכגעפאלגט דאס וואס איז שוין באריכטעט‬ ‫יו‪ .‬פי‪ .‬קעי‪ .‬פראגראם‪.‬‬ ‫זעלבסט באפוילן פאר די אדמיניסטראציע דאס אפצוזאגן‪,‬‬ ‫געווארן אין דורותינו פ' נח‪ ,‬ווען מען האט פארלאנגט פון די‬ ‫די אנפירערין פון דעם פראגראם האט באפוילן פאר‬ ‫נאך וואס עס איז אנטשטאנען אויך דאן א פארזעצונג אויף זייט ‪2‬‬ ‫לערערינס אנטייל צו נעמען אין א לערן‪-‬קורס פון שיקסעס‬ ‫די לערערינס אז מען טאר נישט דאווענען און פארציילן‬ ‫בפועל אויספירן דעם שרעקליכן פארלאנג‬ ‫טומעל אין‬ ‫פארזעצונג פון זייט ‪ 1‬שערורי' און‬ ‫פון הפרדת הדת‪ ,‬נאר אפילו אויב דאס‬ ‫שטאט איבער דעם‪.‬‬ ‫בעזהשי"ת ‪‬‬ ‫אל‪‬תגעו‪‬במשיחי ‪‬‬ ‫וואלט בכלל נישט געקומען לידי מעשה‪,‬‬ ‫דאס קומט נאך דעם וואס פאר א צייט‬ ‫הנה‪‬גדולי‪‬ישראל‪‬נ"ע‪‬זקני‪‬שארית‪‬הפליטה‪‬יסדו‪‬כאן‪‬בארה"ב‪‬מוסדות‪‬התורה‪‬לחינוך‪‬הבנים‪‬והבנות‪‬שיחיו‪ ,‬על‪‬דרך‪‬הסלולה‪‬‬ ‫איז די עצם קבלה פון הפרדת הדת א זאך‬ ‫צוריק‪ ,‬ווען דער מוסד האט זיך אנגעהויבן‬ ‫והמקובל‪‬לנו‪‬מרבותינו‪‬הקדושים‪‬זי"ע‪,‬ורק‪‬בזה‪‬אפשר‪‬להתורה‪‬שתתקיים‪‬בישראל‪,‬והיא‪‬המקור‪‬וכח‪‬קיומינו‪‬בגלות‪‬המר‪‬הזה‪ .‬‬ ‫וואס איז קלאר גע'אסר'ט געווארן דורך‬ ‫אריינצוברענגען דעם פראגראם‪ ,‬זענען פילע‬ ‫ותלי"ת‪‬שאנו‪‬חיים‪‬תחת‪‬מלכות‪‬של‪‬חסד‪‬שמניחין‪‬לחנך‪‬בנינו‪‬ובנותינו‪‬שיחיו‪‬ע"ד‪‬אבותינו‪‬ורבותינו‪‬הק'‪‬זי"ע‪,‬אבל‪‬מוצא‪‬השטן‪‬‬ ‫מקום‪‬לרקד‪‬ברצי‪‬כסף‪‬שחולקין‪‬הממשלה‪,‬שיש‪"‬פראגראמען"‪‬כאלו‪‬שצריכין‪‬לקבל‪‬על‪‬עצמם‪‬הפרדת‪‬הדת‪‬מהחינוך‪.‬ועד"ז‪‬יש‪‬‬ ‫אלע גדולי הרבנים [הגם דאן איז דאס נוגע‬ ‫עלטערן און קהילה אנהענגער דערציטערט‬ ‫"פראגראם"‪)‬הנקרא ‪ (U.P.K.‬שמקבלין‪‬על‪‬עצמם‪‬שבכל‪‬זמן‪‬משך‪‬הפראגראם‪ ,‬דהיינו‪‬שתי‪‬שעות‪‬ומחצה‪‬בכל‪‬יום‪ ,‬להפריד‪‬‬ ‫געווע דאן פאר בלויז צוויי אהאלב שעה‬ ‫געווארן דערפון‪ ,‬און ווען זיי האבן אנגעפרעגט‬ ‫הדת‪‬מהחינוך‪,‬וכל‪‬הדברים‪‬שיש‪‬להם‪‬שייכות‪‬לדת‪‬תוה"ק‪‬צריכין‪‬להעבירם‪‬או‪‬לכסותם‪‬באותן‪‬שתי‪‬שעות‪‬ומחצה‪,‬וכרוכים‪‬בזה‪‬‬ ‫איסורים‪‬חמורים‪,‬ויש‪‬בזה‪‬סכנה‪‬חמורה‪‬להחינוך‪‬הטהור‪ .‬‬ ‫טעגליך‪ ,‬ווען היינט צוטאגס קען מען דאס‬ ‫דערויף‪ ,‬איז געקומען א ליצנות'דיגער אנטווארט‬ ‫ע"כ‪‬באנו‪‬להודיע‪‬בשער‪‬בת‪‬רבים‪‬חוות‪‬דעתינו‪‬דעת‪‬תוה"ק‪‬שאסור‪‬בהחלט‪‬למוסדות‪‬התורה‪‬להיות‪‬להם‪‬שייכות‪‬לכל‪‬‬ ‫באקומען פאר 'פול‪-‬דעי'‪ ,‬פאר פינף שעה‪,‬‬ ‫פון די אחראים לפשע מיט פטפוטי הבל‪ ,‬ווי‬ ‫"פראגראמען" ‪‬כאלו‪ ,‬וכל‪‬הראשים‪‬והמנהלים‪‬והמנהיגים‪‬של‪‬מוסדות‪‬התורה‪‬לחינוך‪‬הבנים‪‬והבנות‪‬יזהרו‪‬מליתן‪‬יד‪‬במעל‪‬הזה‪‬‬ ‫וואס ביי קליינע קינדערלעך איז דאס רוב‬ ‫זיי האבן אוועקגעמאכט דעם חומר הענין מיט‬ ‫בכל‪‬צורה‪‬שהוא‪.‬ולהשומעים‪‬יונעם‪‬ותבא‪‬עליהם‪‬ברכת‪‬טוב‪ .‬‬ ‫וגם‪‬ההורים‪‬מחוייבים‪‬להזהר‪‬בזה‪,‬ולמזהיר‪‬ולנזהר‪‬שלומים‪‬יתן‪‬ה'‪‬כמי‪‬נהר‪ .‬‬ ‫לערן טאג] און ווי זיי שרייבן די לשון אין‬ ‫דברים של מה בכך‪ ,‬און גאר געזאגט אז מען‬ ‫הק'‪‬פנחס‪‬שלום ‪‬‬ ‫בהה"צ‪‬מוויזניץ‪‬שליט"א‬ ‫משה‪‬וואלפסאן ‪‬‬ ‫אבד"ק‪‬אמונת‪‬ישראל‬ ‫יעקב‪‬יצחק‪‬שפיגעל ‪‬‬ ‫אדמו"ר‪‬מאסטראוו‪‬קאלושין‬ ‫חיים‪‬אלעזר‪‬פריעדמאן ‪‬‬ ‫אבד"ק‪‬טענקא‬ ‫די קול קורא‪:‬‬ ‫דארף זיך כלומר'שט גארנישט אונטערנעמען‪,‬‬ ‫אלימלך‪‬יחזקאל‪‬שרגא‪‬גאלד ‪‬‬ ‫אהרן‪‬ישעי'‪‬פעקעטע ‪‬‬ ‫אברהם‪‬הכהן‪‬כ"ץ ‪‬‬ ‫אביגדור‪‬דניאל‪‬פיש ‪‬‬ ‫אבד"ק‪‬שערי‪‬חסד‪‬מאנסי‬ ‫אבד"ק‪‬העלמעץ‬ ‫אבד"ק‪‬משכנות‪‬לאביר‪‬יעקב‬ ‫אבד"ק‪‬האדאס‬ ‫יש "פראגראם" הנקרא יו ‪ .‬פי‪ .‬קעי‪.‬‬ ‫און מען דארף גארנישט טוישן וכו'‪.‬‬ ‫חיים‪‬אברהם‪‬דובער‪‬פלאהר ‪‬‬ ‫הק'‪‬ארי'‪‬צבי‪‬טויב ‪‬‬ ‫אפרים‪‬צבי‪‬שמילאוויטש ‪‬‬ ‫הק'‪‬אליעזר‪‬חיים‪‬בלום ‪‬‬ ‫ראה"כ‪‬זכרון‪‬מנחם‪‬מאנסי‬ ‫אבד"ק‪‬עץ‪‬פרי‪‬בעהוץ‬ ‫אבד"ק‪‬קרעמניץ‬ ‫אבד"ק‪‬קאשוי‬ ‫שמקבלין על עצמם שבכל זמן משך‬ ‫אבער ליידער את אשר יגורנו בא‪ ,‬ווען‬ ‫יוסף‪‬חיים‪‬מאסקאוויטש ‪‬‬ ‫הק'‪‬יואל‪‬מארגענשטערן ‪‬‬ ‫יהודה‪‬ירחמיאל‪‬הלוי‪‬גרובער ‪‬‬ ‫חיים‪‬יוסף‪‬לייטנער ‪‬‬ ‫אבד"ק‪‬שאץ‬ ‫אבד"ק‪‬שארמאש‪‬יצ"ו‬ ‫ראב"ד‪‬אורחת‪‬משפט‬ ‫אבד"ק‪‬מאנטעווידעא‬ ‫הפראגראם‪ ,‬דהיינו שתי שעות ומחצה בכל‬ ‫די וואך האט זיך אנגעפאנגן א סעריע‬ ‫הק'‪‬יעקב‪‬משה‪‬לעבאוויטש ‪‬‬ ‫ר"מ‪‬ישיבת‪‬בית‪‬הילל‬ ‫יעקב‪‬זיידה ‪‬‬ ‫דומ"ץ‪‬צמח‪‬צדיק‪‬וויזניץ‪‬וויליאמסבורג‬ ‫הק'‪‬יחזקאל‪‬שרגא‪‬טייטלבוים ‪‬‬ ‫דומ"ץ‪‬דקהל‪‬יטב‪‬לב‪‬קליימער‪‬סט‪.‬‬ ‫יוסף‪‬יהושע‪‬העשל‪‬בלום ‪‬‬ ‫דומ"ץ‪‬קרית‪‬קאשוי‬ ‫יום‪ ,‬להפריד הדת מהחינוך‪ ,‬וכל הדברים שיש‬ ‫אינספעקשענס פון די רעגירונג‪ ,‬און מען‬ ‫ישראל‪‬דוד‪‬הארפענעס ‪‬‬ ‫אבד"ק‪‬ישראל‪‬והזמנים‬ ‫יקותיאל‪‬יהודא‪‬ראזענבערגער ‪‬‬ ‫אבד"ק‪‬סוליצא‬ ‫הק'‪‬יצחק‪‬שטיין ‪‬‬ ‫דומ"ץ‪‬פאלטישאן‪‬וראב"ד‪‬קארלסבורג‬ ‫יצחק‪‬יעקב‪‬איליאוויטש ‪‬‬ ‫אבד"ק‪‬יעמרינג‬ ‫להם שייכות לדת תוה"ק צריכין להעבירם או‬ ‫האט בשאט נפש ארויסגעשליידערט דעם‬ ‫הק'‪‬מנשה‪‬פילאפף ‪‬‬ ‫דומ"צ‪‬בבית‪‬הוראה‪‬דקיט"ל‪‬דסאטמאר‪‬וומס"ב‬ ‫מנחם‪‬מענדל‪‬הלוי‪‬היימליך ‪‬‬ ‫אבד"ק‪‬קאראד ‪‬‬ ‫מנחם‪‬מאיר‪‬ווייסמאנדל ‪‬‬ ‫אבד"ק‪‬נייטרא‪‬מאנסי‬ ‫הק'‪‬מאיר‪‬יודא‪‬טענענבוים ‪‬‬ ‫אב"ד‪‬ור"מ‪‬ד'טשאטה‬ ‫לכסותם באותן שתי שעות ומחצה‪ ,‬וכרוכים‬ ‫אייבירשטען'ס נאמען רח"ל‪ ,‬און פארטוישט‬ ‫הק'‪‬משה‪‬יודא‪‬שאול‪‬מייזעלס ‪‬‬ ‫אבד"ק‪‬אבני‪‬שלמה‬ ‫הק'‪‬מרדכי‪‬שטיין ‪‬‬ ‫אבד"ק‪‬פאלטישאן‪‬יצ"ו‬ ‫מרדכי‪‬צבי‪‬שטיינער ‪‬‬ ‫אבד"ק‪‬בית‪‬מרדכי‪‬מאנסי‬ ‫מרדכי‪‬הכהן‪‬בעק ‪‬‬ ‫ר"מ‪‬תפארת‪‬משה‬ ‫בזה איסורים חמורים‪ ,‬ויש בזה סכנה חמורה‬ ‫אויף סעקולארע פארלאנגן ה"י‪.‬‬ ‫עזריאל‪‬מאיר‪‬חיים‪‬קאהן ‪‬‬ ‫אבד"ק‪‬סענדזשארץ‬ ‫נתן‪‬דוד‪‬ראזענבערגער ‪‬‬ ‫חבר‪‬הבד"ץ‪‬דהתאחדות‪‬הרבנים‬ ‫משה‪‬מרדכי‪‬פאללאק ‪‬‬ ‫אבד"ק‪‬וואדקערט‪‬ראב"ד‪‬משפט‪‬שלום‬ ‫משה‪‬מאיר‪‬בריעף ‪‬‬ ‫אבד"ק‪‬איבראן‬ ‫להחינוך הטהור‪ .‬ע''כ באנו להודיע בשער‬ ‫עס דארף באטאנט ווערן‪ ,‬אז געוויס וועלן‬ ‫הק'‪‬שמואל‪‬בערגער ‪‬‬ ‫אבד"ק‪‬מישקאלץ ‪‬‬ ‫שלמה‪‬צבי‪‬שטערן ‪‬‬ ‫אבד"ק‪‬דעברעצין‪‬יצ"ו ‪‬‬ ‫הק'‪‬שלמה‪‬הכהן‪‬קאהן ‪‬‬ ‫אבד"ק‪‬תהלות‪‬ישראל ‪‬‬ ‫קלונימוס‪‬קלמן‪‬זאב‪‬הכהן‪‬גראס ‪‬‬ ‫אבד"ק‪‬מעשי‪‬למלך‪‬ווייטצען ‪‬‬ ‫בת רבים חוות דעתינו דעת תוה"ק שאסור‬ ‫די אחראים לדבר אצינד אפירקומען מיט‬ ‫שמעון‪‬יואל‪‬וויינבערגער ‪‬‬ ‫דומ"ץ‪‬סקולען‬ ‫הק'‪‬שמחה‪‬ישראל‪‬בלום ‪‬‬ ‫אבד"ק‪‬תולדות‪‬רפאל‪‬קאשוי ‪‬‬ ‫שמואל‪‬זאנוויל‪‬אקערמאן ‪‬‬ ‫דומ"ץ‪‬וראה"כ‪‬נועם‪‬אלימלך‪‬ליזענסק ‪‬‬ ‫בהחלט למוסדות התורה להיות להם שייכות‬ ‫פארשידענע סארט אויסריידן‪ ,‬ווי צ‪.‬ב‪.‬ש‪.‬‬ ‫‪‬‬ ‫לכל "פראגראמען" כאלו‪ ,‬וכל הראשים‬ ‫אז עטליכע פון די געשעענישן איז געווען‬ ‫‪‬‬ ‫בוודאי‪‬הדבר‪‬חמור‪‬מאד‪,‬ופוגע‪‬ביסוד‪‬עיקרי‪‬האמונה‪ ,‬וחלילה‪‬לקבל‪‬תנאי‪‬זה‪‬בשום‪‬פנים‪‬ואופן‪.‬‬ ‫והמנהלים והמנהיגים של מוסדות התורה‬ ‫בטעות‪ ...‬עס וועט מער נישט פארקומען‪...‬‬ ‫הק'‪‬צבי‪‬הירש‪‬מייזליש ‪‬‬ ‫שמואל‪‬זאב‪‬ליכטער ‪‬‬ ‫משה‪‬גרין ‪‬‬ ‫הק'‪‬יחזקאל‪‬ראטה ‪‬‬ ‫ישראל‪‬חיים‪‬מנשה‪‬פרידמאן ‪‬‬ ‫אבד"ק‪‬שאפראן‬ ‫חיים‪‬דוד‪‬כ"ץ ‪‬‬ ‫אבד"ק‪‬כוונת‪‬הלב‬ ‫יקותיאל‪‬יהודה‪‬פילאפף ‪‬‬ ‫ראש‪‬ישיבת‪‬דמאנסי‬ ‫גאב"ד‪‬קארלסבורג‬ ‫שלמה‪‬יהודה‪‬וויינבערגער ‪‬‬ ‫ראב"ד‪‬דקהל‪‬יטב‪‬לב‪‬דסאטמאר‬ ‫הלל‪‬וויינבערגער ‪‬‬ ‫לחינוך הבנים והבנות יזהרו מליתן יד במעל‬ ‫א‪.‬א‪.‬וו‪ .‬אבער די אלע סארט תירוצים קענען‬ ‫דומ"ץ‪‬קיט"ל‪‬ב"פ‪‬וחבר‪‬הביד"ץ‪‬דקיט"ל‪‬דסאטמאר ‪‬‬ ‫חבר‪‬הביד"צ‪‬דקהל‪‬יטב‪‬לב‪‬דסאטמאר‬ ‫אבד"ק‪‬פאיע‪‬וחבר‪‬הביד"צ‪‬דקיט"ל‪‬דסאטמאר‬ ‫אבד"ק‪‬סערדאהעלי ‪‬‬ ‫הזה בכל צורה שהוא‪.‬‬ ‫נישט פארשטילן דעם ווייטאג פון די עלטערן‬ ‫רשימת‪‬דברים‪‬מביקור‪‬אצל‪‬כ"ק‪‬אדמו"ר‪‬מוויזניץ‪‬שליט"א ‪‬‬ ‫הנה‪‬ידוע‪‬שכ"ק‪‬אדמו"ר‪‬מוויזניץ‪‬שליט"א‪‬הורה‪‬לכל‪‬מוסדותיו‪‬הקדושים‪‬די‪‬בכל‪‬אתר‪‬ואתר‪"‬שלא‪‬ליקח‪‬ה'פראגראמען‪U.P.K.‬הנ"ל‪.‬וביום‪‬ד'‪‬שלח‪‬תשע"ב‪‬העעל"ט‪‬נסעתי‪‬‬ ‫עס איז צום האפן אז דער דאזיגער‬ ‫לעיר‪‬מאנסי‪‬ונכנסתי‪‬אל‪‬הקודש‪‬פנימה‪,‬והצעתי‪‬ענין‪‬הנ"ל‪,‬וקראתי‪‬לפניו‪‬הקול‪‬קורא‪‬הנ"ל‪‬במתינות‪‬מלה‪‬במלה‪,‬ובעת‪‬שקראתי‪‬המילים‪"‬שמקבלין‪‬על‪‬עצמן‪‬וכו'‪‬וכל‪‬הדברים‪‬‬ ‫און פון ערליכע אידן שלומי אמוני ישראל‪,‬‬ ‫שיש‪‬להם‪‬שייכות‪‬לדת‪‬תוה"ק‪‬צריכים‪‬להעבירם‪‬או‪‬לכסותן" ‪‬נרתת‪‬כל‪‬גופו‪‬בקול‪‬אנחות‪ ,‬וכשסיימתי‪‬אמר ‪"‬שהוא‪‬מצטרף‪‬להקול‪‬קורא"‪ ,‬ובקשתי ‪‬שיבוא‪‬גם‪‬כן‪‬על‪‬החתום‪,‬‬ ‫אינצידענט זאל שוין ענדליך אויפוואכן‬ ‫אמר‪‬שכבר‪‬הוא‪‬בא‪‬בשנים‪‬ואינו‪‬חותם‪‬עוד‪‬שום‪‬דבר‪.‬ואח"כ‪‬אמרתי‪‬שבעזהי"ת‪‬אודיע‪‬לכל‪‬מוסדות‪‬התורה‪‬שאסור‪‬ליקח‪‬פראגראמען‪‬כאלו‪,‬וגם‪‬אלו‪‬שכבר‪‬התחילו‪‬ליקח‪‬‬ ‫אשתדל‪‬שיפסיקו‪‬מליקח‪‬עוד‪,‬ואמר‪‬שדבר‪‬גדול‪‬הוא‪.‬ובתוך‪‬דבריו‪‬אמר‪‬לי‪"‬אשרי‪‬חלקך"‪,‬ובירך‪‬אותי‪‬בברכת‪‬ברכה‪‬והצלחה‪ .‬‬ ‫דעם עם חכם ונבון‪ ,‬וועלכע געדענקען אז‬ ‫אברהם‪‬לויפער‪‬אבד"ק‪‬דאראג ‪‬‬ ‫דעם גאנצן חרדי'שן אידנטום‪ ,‬איבער 'עד‬ ‫‪‬‬ ‫‪‬‬ ‫די אלע זאכן האט מען שוין פון פאראויס‬ ‫היכן הדברים מגיעים' ווען מען שטייט‬ ‫געווארנט דורך אלע ערליכע עסקנים‪ ,‬אז‬ ‫נישט על המשמר זיך אפצושאקלען פון סיי‬ ‫דאס און ענליכע וועלן פארקומען מיט‬ ‫א הייליגע לעכטיגע רוחניות'דיגע חינוך פאר‬ ‫וועלכע אומאויסגעהאלטענע געלטער‪ .‬און צו שיקן אין מוסדות על טהרת הקודש וואס‬ ‫אזעלכע מוסדות וואס נעמען זיך אונטער די‬ ‫די קינדער‪ .‬די הנהלה וויל דעקן די דעפיציטן‬ ‫אולי וועט דאס גאר באוועגן די הנהלה זיך זענען בכלל נישט אנגעבינדן אין די רעגירונג‪,‬‬ ‫סארט אונטערנעמונגען‪.‬‬ ‫און בודזשעט‪ ,‬און נאר אין א מוסד על טהרת‬ ‫איינזעענדיג; אז ווען א מוסד איז אנגעוויזן‬ ‫אפצושאקלן פון די טמא'נעם פראגראם‪.‬‬ ‫דאס איז אויסער וואס לאמיתו של דברים‪,‬‬ ‫הקודש איז צו ערווארטן אז די צוויי רצונות‬ ‫און ווי אויך האט עס ערוועקט ביי פילע אויף פראגראמען‪ ,‬זענען זיי נישט אויפן‬ ‫איז דער איסור פון נעמען די טריפה'נע‬ ‫קענען גיין ביינעזאם!‪ .‬וחפץ ה' בידם יצליח‪.‬‬ ‫עלטערן אז עס איז שוין די העכסטע צייט זעלבן בלאט ווי די עלטערן‪ .‬די עלטערן ווילן‬ ‫געלטער פון ‪ UPK‬נישט נאר אויב מען טוט‬ ‫האט גע'פסק'נט אז מען קען נישט‬ ‫וואס די צייטונג האט פארלאנגט מען‬ ‫צווינגען עלטערן צו מחנך זיין זייערע‬ ‫זאל זיי ארויסגעבן די דאקומענטן‪ ,‬אז די‬ ‫קינדער אקעגן זייער רעליגיע‪ ,‬וואס‬ ‫דאס האט דאן שטארק באפעסטיגט די‬ ‫סיטי ‪ DOE‬איז מחוייב ארויסצוגעבן די‬ ‫דאקומענטן וואס זיי פארמאגן אין זייער‬ ‫געריכטליכע נייעס‪:‬‬ ‫רעכטן פון רעליגיעזע שולעס אנטקעגן‬ ‫באזיץ איבער די נושא‪.‬‬ ‫די שטאטישע פארלאנגן‪ ,‬וואס האט‬ ‫אנגעהאלטן ביז די תקופת גזירת החינוך‪.‬‬ ‫דאס איז סך הכל איין פונקט פון‬ ‫צווישן ניינצן פונקטן זאכן וואס די‬ ‫געריכט אורטייל אז די סיטי מוז ארויסגעבן‬ ‫ווי פארשטענדליך איז דער יעצטיגע‬ ‫צייטונג האט אויסגערעכנט אין זייער‬ ‫ארגינעלע ‪ FOIL‬פארלאנג‪ ,‬וואס דארט‬ ‫געוויסע דאקומענטן איבער איר צוגאנג צו‬ ‫בתי חינוך ביז די תקופה פון גזירת החינוך‬ ‫פסק נוגע נאר אויב די סיטי פארמאגט‬ ‫טאקע אזעלכע סארט דאקומענטאציע‪.‬‬ ‫פארלאנגן זיי צו באקומען פון די סיטי‬ ‫און אוודאי טוט דער אפעלאט פסק‬ ‫אלע דאקומענטן וואס טוען אפשפיגלען‬ ‫גארנישט אריינרעדן און גארנישט טוישן‬ ‫סיי וואספארא סארט אפעקט עס האט‬ ‫קיין שום געזעץ בנוגע די גזירת החינוך‪,‬‬ ‫'וויסקאנסין\יָאדער' קעיס‬ ‫ָ‬ ‫געהאט די‬ ‫און עס איז נאר דן אויף א זייטיגע ענין‬ ‫פארשידענע לעגאלע אויסריידן‪ ,‬דאן איז בנוגע די התחייבות פון 'קאמפאלסערי‬ ‫אין די פרעסע ווערט באריכטעט א‬ ‫אז די סיטי איז מחוייב ארויסצוגעבן‬ ‫די צייטונג אריין אין געריכט אקעגן די עדיוקעשאן'‪ ,‬און וואס דאס טוט מיינען‬ ‫נייעס די וואך‪ ,‬בנוגע א געראנגל פון‬ ‫די פארלאנגטע דאקומענטן איבער די‬ ‫סיטי‪ ,‬וואו זיי האבן גענצליך פארלוירן כלפי די התחייבות פון פריוואטע שולעס‪.‬‬ ‫א געוויסע לאקאלע 'אנגלא‪-‬אידישע'‬ ‫ספעציפישע נושא‪ .‬ווי אויך איז בכלל‬ ‫'יָאדער‪-‬קעיס' איז א באקאנטער‬ ‫דער ָ‬ ‫אין די נידריגע געריכט די סופרים קאורט‬ ‫צייטונג מיט די די ניו יארק סיטי‬ ‫נישט קלאר וואס וועט זיין אויב די‬ ‫פון קינגס קאונטי‪ ,‬אבער זיי האבן דאס געפעכט‪ ,‬ווי די רעגירונג האט פרובירט‬ ‫דעפארטמענט אף עדיוקעשאן (‪,)DOE‬‬ ‫סיטי פארמאגט יא אין באזיץ אזעלכע‬ ‫צו צווינגן די 'אמיש' סעקטע ‪-‬א‬ ‫אפיעלט צום אפעלאט דיוויזיע‪.‬‬ ‫וואס גייט שוין אן איבער פינף יאר‪,‬‬ ‫סארט דאקומענטן און יא אויספאלגן‬ ‫וואך גוי'אישע רעליגיעזע סעקטע‪ -‬זיי זאלן‬ ‫פארגאנגענע‬ ‫די‬ ‫איז‬ ‫וואס די 'דזשואיש פרעס' צייטונג האט‬ ‫דעם אורטייל צו ארויסגעבן אט די‬ ‫ארויסגעקומען דער אורטייל אין די מוזן שיקן זייערע קינדער אין שולע ביי‬ ‫פארלאנגט פון די סיטי ארויסצובאקומען‬ ‫דאקומענטן‪ ,‬צו דארט וועט בכלל זיין‬ ‫קעיס‪ ,‬ווי דער געריכט האט געשאנקן א די יארגענג פון היי סקול‪ ,‬און זיי האבן‬ ‫מערערע דאקומענטן לויטן 'פרייהייט פון‬ ‫עפעס וואס קען גענוצט ווערן לטובה‬ ‫קליינעם געווינס פאר די צייטונג‪ ,‬און זיי זיך געשלאגן דערויף‪ ,‬און די רעגירונג‬ ‫אינפארמאציע' געזעץ‪ ,‬און די סיטי האט‬ ‫אינעם קאמפ אקעגן דעם גזירת החינוך‪.‬‬ ‫האבן גע'פסק'נט אויף איינע פון די זאכן האט דאן פארלוירן ווען דאס געריכט‬ ‫אפגעווארפן זייערע פארלאנגען מיט‬ ‫פון הרב ד‪ .‬בוים ‪ -‬ירושלים‬ ‫געדאנקען‬ ‫יא! ‪ -‬אבער 'נאר' ביזן‬ ‫סתם כי הקרה לפני‪ ,‬ארויסנעמען דעם אייבערשטנ'ס‬ ‫נאמען‪.‬‬ ‫ארויסנעמען חלילה דעם‬ ‫אפילו נישט ארויסנעמען אינגאנצן‪ ,‬נאר אזוי ווי אין‬ ‫די מגילת אסתר‪ ,‬וואס דעם אייבערשטנ'ס נאמען איז‬ ‫מרומז אין א ראשי תיבות‪ ,‬אין א סופי תיבות‪ ,‬ניטאמאל‬ ‫אייבירשטענ'ס נאמען‬ ‫דאס האט ער געטון‪.‬‬ ‫דעם אייבערשטנ'ס נאמען איז שגור בפיו‪ ,‬און דאס‬ ‫וועט ער נישט אויפגעבן פאר כל חללא דעלמא‪ ,‬זאל‬ ‫דער גאנצער פלאן צוזאמפאלן‪ .‬אבער אזא פלאן!‬ ‫ארויסנעמען דעם אייבערשטנ'ס נאמען‪ ,‬באקומען‬ ‫אומזיסט‪ ,‬עס האט אבער אויסגעפעלט דערפאר צו‬ ‫די וואכן לערנען מיר די איבער די הייליגע התנהגות‬ ‫ברכות דורך ארויסנעמען דעם אייבערשטנ'ס נאמען‪.‬‬ ‫האבן א שטאטישע אדרעס ווי כאילו מען וואוינט דארט‪.‬‬ ‫פון יעקב אבינו‪ ,‬דער מקור פון מדת האמת‪ ,‬ווי עס‬ ‫דאס קען נישט זיין‪ ,‬בשום אופן נישט‪ ,‬והבאתי עלי קללה‪,‬‬ ‫שטייט תתן אמת ליעקב‪ .‬דער מקור האמת פאר אלע‬ ‫ער האט געוואוסט אז טאמער וועט ער ארויסנעמען דעם‬ ‫אמאל פאר א געבורט פון א קינד איז רבי חיים שליט"א‬ ‫געווען פארלוירן וואס צו טאן‪ ,‬מען קען דאך נישט‬ ‫דורות‪ .‬אלע צדיקים וואס האבן געציטערט ארויסצוזאגן‬ ‫אייבערשטנ'ס נאמען און ער וועט מיט דעם באקומען די‬ ‫א שקר פון מויל‪ ,‬אלעס קומט פון יעקב אבינו‪.‬‬ ‫ברכות‪ ,‬דאס איז ביי אים נישט קיין ברכות‪ ,‬דאס איז א קללה‬ ‫זאגן ליגענט‪ ...‬אבער אפשר קען מען זיך צייטווייליג‬ ‫טאמער נעמט מען ארויס דעם אייבערשטנ'ס נאמען‪.‬‬ ‫אריבערציען אין יענע געגענט פאר אזא וויכטיגע זאך‪...‬‬ ‫דאס וואס דער הייליגער צאנזער רב האט געקענט‬ ‫סך הכל זאגט מען אז מען וואוינט אין די געגענט‪ ...‬און‬ ‫שרייבן אויפ'ן הייליגן שינאווער רב‪" :‬בני ר' יחזקאל שרגא‪,‬‬ ‫ממילא האט יעקב אבינו פאר קיין געלט נישט‪ ,‬נישט‬ ‫מען קען שפארן אסאך געלט‪.‬‬ ‫אפילו יהבי ליה כל חללא דעלמא" וועט ער נישט משנה‬ ‫געוואלט אפילו בלויז מרמז זיין‪ ,‬אפשר זאל ער מרמז‬ ‫איז ער כדרכו אריין בקודש פנימה צו כ"ק מרן רביה"ק‬ ‫זיין בדיבורו‪ .‬דער הייליגער שינאווער רב האט נישט‬ ‫זיין דעם אייבערשטנ'ס נאמען‪ ,..‬ס'זאל זיין גענוג בערך‪...‬‬ ‫מסאטמאר זי"ע אנפרעגן חוות דעתו הקדושה‪ .‬דער רבי‬ ‫דערהויבן אז ס'ליגט אויפ'ן טיש אפילו א לייכטער וואס‬ ‫אביסל‪ ,...‬ניין! בשום אופן נישט‪ ,‬ארויסצונעמען דעם‬ ‫האט אים געזאגט ער זאל בשום אופן נישט ארויסזאגן קיין‬ ‫איז סילווער פלעיטעד‪ ...‬ס'איז איבערגעדעקט מיט‬ ‫אייבערשטנ'ס נאמען און דורך דעם באקומען ברכות‪,‬‬ ‫שקר פון מויל! און תיכף געגעבען א עצה‪ ,‬ווי מען קען‬ ‫זילבער!‪ .‬ווייל ס'פאפט אויס‪ ,‬ס'נארט אויס מיט שקר‪.‬‬ ‫דאס קומט נישט אין באטראכט!‬ ‫זיך ווענדן אפילו אין אפסטעיט מען זאל דאס קענען‬ ‫אלעס איז געקומען פון יעקב אבינו‪ ,‬יעקב אבינו איז דער‬ ‫ערלעדיגן!‬ ‫מקור פון מדת האמת‪.‬‬ ‫זאל צוזאמפאלן דער גאנצער פלאן‪ ,‬אפילו זיין טאטע‬ ‫וועט אים פארווארפן חלילה פון ביידע וועלטן‪ ,‬והבאתי‬ ‫על אחת כמה וכמה‪ ,‬ווען ס'איז געקומען צו יעקב‬ ‫און די זעלבע‪ ,‬דאס וואס מ'פארציילט אז דער‬ ‫עלי קללה‪ ,‬דער טאטע וועט אים חלילה שעלטן‪" :‬ביסט‬ ‫אבינו דער מקור האמת‪ ,‬איז דאך נישט געווען ביי אים‬ ‫הייליגער ר' רפאל בערשידער איז נסתלק געווארן צוליב‬ ‫א פאפער‪ ,‬דו האסט מיר אויסגענארט‪ ,‬איך זע דאך‪ ,‬דו‬ ‫קיין נדנוד מחשבה‪ ,‬פון עפעס וואס האט נאר א שייכות‬ ‫זיין שטארקע מדת האמת‪ ,‬ווען מ'האט אים געהייסן‬ ‫זאגסט דאך כי הקרה ה' אלקיך לפני!" דאס ער האט‬ ‫מיט שקר‪.‬‬ ‫ער זאל קומען עדות זאגן אויף א איד אז ער איז נישט‬ ‫אלעס איינגעשטעלט‪ ,‬אבי נישט אוועקנעמען דעם‬ ‫שולדיג און מ'דארף אים נישט הרג'ענען‪ .‬און מ'האט‬ ‫און ווען ער האט געדארפט פאלגן זיין מאמע‬ ‫אייבערשטנ'ס נאמען חלילה‪ ,‬בלויז פאר איין מאל!‪ ,‬איין‬ ‫זיך פארלאזט אויף ר' רפאל בערשידער'ס א ווארט‪,‬‬ ‫אויסצוכאפן די ברכות פון עשו‪ ,‬ווייל די תורה הייסט און‬ ‫מאל אפילו נישט דערמאנען דעם אייבערשטנ'ס נאמען‪.‬‬ ‫ר' רפאל האט נישט געוואלט גיין עדות זאגן‪ ,‬ווייל ער‬ ‫די מאמע האט געהאט א נבואה‪ ,‬דאן האט יעקב אבינו‬ ‫האט געוואוסט אז ס'איז א שקר‪ .‬האט ער געהאט א‬ ‫ער האט נישט געשפילט די שפיל אויף דעם וועג‪.‬‬ ‫מקיים געווען דעם תתן אמת ליעקב אויף אן אנדערע‬ ‫פראבלעם‪ ,‬ווייל טאמער זאגט ער עדות‪ ,‬זאגט ער דאך‬ ‫דאס קען מען נישט בשום אופן‪ .‬ער האט אויפגעגעבן די‬ ‫וועג‪ ,‬אז איצט פארלאנגט די תוה"ק צו נוצן דעם וועג‪,‬‬ ‫עדות שקר‪ .‬און טאמער וועט ער נישט גיין עדות זאגן‪,‬‬ ‫בעסטע וואס ער האט נאר געקענט‪ ,‬אבער אויפגעבן‬ ‫אבער מיט וואס פאר א בושה און צובראכנקייט יעקב‬ ‫וועט דאך א איד וועגן אים שטארבן‪ .‬קומט אויס אז ער‬ ‫דעם דערמאנען דעם אייבערשטנ'ס נאמען‪ ,‬דאס פאר‬ ‫אבינו האט דאס געטון‪ ,‬אזוי ווי עס שטייט אין מדרש‬ ‫איז דא א מכריע‪ ,‬אדער וועט ער זאגן שקר אדער וועט‬ ‫קיין געלט נישט‪ ,‬פאר קיין ברכות נישט‪ ,‬דאס איז נישט‬ ‫ווי צובראכן יעקב אבינו איז געווען אז ער דארף גיין‬ ‫א איד געהרג'עט ווערן‪ .‬האט ער יענע נאכט מתפלל‬ ‫ווערד גארנישט‪.‬‬ ‫אויספאפן דעם טאטן‪ ,‬וואס איז געווען עשיו'ס מדה‪.‬‬ ‫געווען א גאנצע נאכט און געבעטן דעם אייבערשטן אז‬ ‫אבער איצט דארף מען זארגן און טון השתדלות‪ ,‬אז‬ ‫ס'איז א פחד נורא וואס מ'זעט דא פון אונזער‬ ‫ער זאל אוועקגיין פון דער וועלט‪ ,‬ער זאל חלילה נישט‬ ‫ס'זאל נישט גיין די ברכות צו עשו‪ ,‬ס'זאל אריבערגיין צו‬ ‫הייליגער טאטע יעקב אבינו‪ ,‬ווי אזוי מ'דארף קוקן ווען‬ ‫זאגן קיין שקר‪ .‬און אזוי איז טאקע געווען‪ ,‬ער איז אוועק‬ ‫יעקב‪.‬‬ ‫מ'וויל חלילה ארויסנעמען דעם אייבערשטנ'ס נאמען‪.‬‬ ‫פון דער וועלט‪.‬‬ ‫אבער מיט דעם אלעם וואס יעקב אבינו האט דאס‬ ‫און בפרט דא האט זיך דאס גערעדט ביי יעקב אבינו‪,‬‬ ‫געטון‪ ,‬וויבאלד דאס איז געווען זיין פליכט און זיין‬ ‫דאס אלעס איז געקומען פון דעם מקור מדת האמת‪,‬‬ ‫וואס האט געדארפט פאלגן די נבואה פון זיין מאמע‪,‬‬ ‫אחריות יעצט‪ ,‬אז ער דארף יעצט נעמען די ברכות‪,‬‬ ‫דער תתן אמת ליעקב‪.‬‬ ‫און ער האט געדארפט מקיים זיין כיבוד אם‪ ,‬דאך‪ ,‬דאס‬ ‫דאך זעט מען אז ער האט געטון איין זאך וואס האט‬ ‫גאר שטארק באקאנט מיטן מדת האמת איז געווען‬ ‫קומט נישט אין באטראכט‪.‬‬ ‫איינגעשטעלט אז די גאנצע פלאן זאל חרוב ווערן‪ ,‬און‬ ‫הגה"ק רבי יענקע'לע פון פשעווארסק זי"ע וואס אין די‬ ‫איז דאך אוודאי און אוודאי ווען מ'וויל נהנה זיין געלטער‬ ‫דאדורך בלייבן א פאפער ביי זיין טאטן‪.‬‬ ‫לעצטערע טעג איז געווען זיין יומא דהילולא‪.‬‬ ‫פון א שולחן איזבל‪ ,‬פון געלטער וואס קומט פון די וואס‬ ‫דאס איז די איינע זאך וואס ער האט געזאגט כי הקרה‬ ‫ר' יענקעלע האט אמאל געפרעגט איינעם‪" :‬האסטו‬ ‫ווילן עוקר זיין חינוך‪ ,‬און מ'וויל ארויסנעמען פון די לערן‬ ‫ה' אלוקיך לפני‪ ,‬ער האט דערמאנט דעם אייבערשטנ'ס‬ ‫מיך געהערט אמאל זאגן א שקר?!"‬ ‫מאטריאל דעם אייבערשטנ'ס נאמען‪ ,‬ווי שטארק דארפן‬ ‫נאמען‪ ,‬ס'איז געווען שם שמים שגור בפיו‪.‬‬ ‫און אזוי אויך אלע צדיקי אמת האבן נישט‬ ‫מיר נעמען דעם לימוד פון דעם‪ ,‬און ווערן דערשראקן פון‬ ‫דא איז געווארן די גאנצע זאך איינגעשטעלט‪ .‬ווייל‬ ‫ארויסגעזאגט קיין שקר‪ .‬ווי ס'איז אויך באקאנט די‬ ‫אזעלכע געלט‪ ,‬ווערן דערשראקן פון אזעלכע מעשים‪,‬‬ ‫דא האט יצחק אנגעהויבן צו מורא האבן‪ ,‬הקול קול‬ ‫גרויסע מסירות נפש פון מרן רביה"ק מסאטמאר זי"ע‬ ‫ס'זאל נישט זיין קיין הוה אמינא אפילו‪ ,‬פאר איין מאל‬ ‫יעקב‪ ,‬דער קול איז יעקב‪ .‬זאגט רש"י‪ ,‬ווייל ס'איז שם‬ ‫ארויסצוזאגן דעם אמת אויף יעדן פרייז‪.‬‬ ‫אפילו מזלזל זיין אין דעם‪.‬‬ ‫שמים שגור בפיו‪ .‬און דאס האט געברענגט אז יצחק זאל‬ ‫אזוי ווי עס דערציילט הגה"צ הישיש רבי חיים פלאהר‬ ‫זאל דער אייבערשטער העלפן‪ ,‬אז מיר וועלן מיט‬ ‫אנהויבן חוקר צו זיין אז עפעס איז דא נישט גלאטיג‪.‬‬ ‫שליט"א ראה"כ זכרון מנחם אז אין די ערשטע יארן נאך‬ ‫מסירות נפש אנהאלטן דעם 'בשם השם אלקינו נזכיר'‪,‬‬ ‫קומט אויס אז יעקב אבינו‪ ,‬נאכדעם וואס ער האט‬ ‫זיין חתונה איז נישט געווען אין מאנסי קיין קליניק‪ ,‬און‬ ‫וועט מקויים ווערן דער "המה כרעו ונפלו ואנחנו קמנו‬ ‫שוין אלעס אוועקגעגעבן‪ ,‬האט ער פארט איין זאך נישט‬ ‫עס האט געקאסט געלט צו געניסן פון די שפיטאל‪,‬‬ ‫ונתעודד" אמן‪.‬‬ ‫געקענט אוועקגעבן‪ :‬נישט זאגן כי הקרה ה' אלקיך‪ .‬זאגן‬ ‫אבער אין די שטאט האט מען יא געקענט האבן‬ ‫ווייטערדיגע באריכטן איבער פעטוועי סעזאן‪:‬‬ ‫איסט ראמאפא סקול דיסטריקט שיקט‬ ‫ארויס פעטוועי סורוועיס פאר ראקלענד‪-‬‬ ‫מאנסי'ער מוסדות אריינצוגעבן פעטוועי‬ ‫אויסוואל ביז היינטיגן פרייטאג ויצא‪.‬‬ ‫ווערט ערווארטעט אז די מוסדות וועלן אנהאלטן דעם פעסטן איגנארירונג‪-‬סטאטוס‬ ‫און ווידעראמאל נישט אויסקלויבן קיין שום פעטוועי כהוראת הרבנים שליט"א‬ ‫וואס האבן פאראיאר גארנישט געקליבן קיין פעטוועי‪,‬‬ ‫אויף זייערע פראגראמען‪ .‬וואס דער דעדליין דאס‬ ‫די איסט ראמאפא סקול דיסטריקט וואס פארטרעט‬ ‫זאלן זיך ווייטער האלטן להוראת הרבנים הגאונים‬ ‫אריינצוגעבן איז דעם קומענדיגן דעצעמ‪ 1 .‬למספ' וואס‬ ‫די מאנסי אומגעגנט‪ ,‬האט דעם פארגאנגענעם פרייטאג‬ ‫שליט"א‪ ,‬און חלילה נישט ווייזן קיין שום הודאה פאר‬ ‫געפאלט אויס כ"א כסלו הבעל"ט‪.‬‬ ‫פ' תולדות ארויסגעשיקט זייער פארלאנג פאר די‬ ‫די רעגירונג'ס פארלאנגן צו טוישן אונזער חינוך דורך‬ ‫מוסדות אונטער זייער דיסטריקט‪ ,‬אז זיי זאלן אריינגעבן‬ ‫אין דעם סורוועי ברויכן אלע מוסדות אצינד פריש‬ ‫אויסקלויבן א פעטוועי חס ושלום‪ .‬נאר מען האפט אז‬ ‫די היי יעריגע פעטוועי אויסוואל‪ ,‬געבנדיג דערביי אן‬ ‫עס זאלן זיך בעזהשי"ת אנשליסן נאך מוסדות וואס‬ ‫באשטעטיגן זייער יערליכע פעטוועי אויסוואל‪ ,‬כדי צו‬ ‫איין וואך אולטימאטום דאס צו ענטפערן ביז די וואך‬ ‫וועלן זיך פאראייניגן אלס א מעכטיגע באזע אנטקעגן‬ ‫בשטעטיגן אז זיי גייען נאכקומען רח"ל די רעגירונג'ס‬ ‫פרייטאג פר' ויצא‪.‬‬ ‫די רעגירונס פארלאנגן אין אונזערע הייליגע בתי חינוך‪.‬‬ ‫גזירת החינוך היל"ת‪ ,‬כדי צו קענען געניסן געהעריג פון‬ ‫דאס פאלגט נאך דאס וואס מיר האבן שוין‬ ‫די שטאטישע פראגראמען‪,‬‬ ‫און אין זכות פון מסירות נפש פארן חינוך הטהור‪,‬‬ ‫באריכטעט אז די ניו יארק סיטי ‪ DOE‬האבן פאריגע‬ ‫וועלן די מוסדות וואקסן און בליען לשם ולתפארת‬ ‫דאס יהדות החרדית איבער גאנץ ניו יארק קוקט‬ ‫וואך ארויסגעשיקט זייער פעטוועי סורוועיס אנפראגע‬ ‫בהצלחה וסייעתא דשמיא‪.‬‬ ‫ארויס מיט שטארקע האפענונג אז נישט נאר די מוסדות‬ ‫פאר אלע שטאטישע מוסדות וואס זענען אנגעוויזן‬ ‫טהרת הקודש אריינבליק‪:‬‬ ‫וויליאמסבורגער אידן האבן זיך באטייליגט אין די מאסן דעם מוצאי שבת קודש ביים יערליכן‬ ‫דינער 'הפלא ופלא' לטובת מוסדות תורה ויראה בני יואל דסאטמאר על טהרת הקודש‬ ‫נתמנה געווארן דורך רביה"ק בעיר קרית פון די פריערדיגע‪.‬‬ ‫חינוך ריין‪ ,‬און זיך נישט דערשרעקן‬ ‫דעם פארגאנגענעם מוצש"ק פרשת תולדות‬ ‫דער דינער האט געצויגן פולע מאסן פון‬ ‫יואל יצ"ו‪,‬‬ ‫פון גיין א קעגן דעם שטראם‬ ‫איז פארגעקומען אין וומ"ס דער יערליכער‬ ‫תלמידי וחסידי מרן רביה"ק מסאטמאר זי"ע‪,‬‬ ‫האט‬ ‫משה‬ ‫ר'‬ ‫ובפרט ביי עניני חינוך‬ ‫מלוה מלכה פאר די צענטראלער מוסדות‬ ‫וואס די הייליגע מוסדות זענען געגרינדעט‬ ‫ערשטמאליג‬ ‫היסטאריש‬ ‫הבנים והבנות‪ ,‬וואס דער‬ ‫בני יואל אין קרית יואל אין די זאלן פון‬ ‫אויפגעוויקלט זכרונות געווארן מיט מסירות נפש אנצוהאלטן זיין‬ ‫ציבור הצמאים לדבר‬ ‫קאנטינענטאל‪.‬‬ ‫וואס ער האט זוכה הייליגע הדרכה‪ ,‬און האט שוין מעמיד געווען‬ ‫ה' האט געשלינגן מיט‬ ‫די לעגענדארע מוסדות בני יואל פארמאגט‬ ‫געווען פערזענדליך טויזנטער תלמידים ותלמידות כ"י ההולכים‬ ‫דארשט‪.‬‬ ‫כהיום א ריזיגער באזע פון בתי חינוך לבנים‬ ‫בייצולעבן אלס לאורו‪.‬‬ ‫דער ריזיגער‬ ‫ולבנות‪ ,‬פון קינדערגארטן ביז צו די ישיבה‪,‬‬ ‫כלי ראשון בצל‬ ‫פארזאמעלטער‬ ‫וועלכע זענען באקאנט מיט דעם זעלטענעם‬ ‫די שטארקע אנערקענונג און שעצונג פאר‬ ‫הקודש 'ביים רבי'ן‬ ‫עולם איז געזעסן‬ ‫חינוך אויפן הייליגן אויסגעטרעטענעם וועג‬ ‫אין שטוב'‪ ,‬וואס די הייליגע מוסדות האט זיך נאכמער געהויבן‬ ‫ווי צוגעשמידט צו די‬ ‫וואס מרן רביה"ק מסאטמאר זי"ע האט‬ ‫האט געהאלטן גאר זינט די הייליגע מוסדות האבן זיך גענצליך‬ ‫ערטער פאר א לענגערע‬ ‫אוועקגעשטעלט‪.‬‬ ‫שטארק געשפאנט דער אפגעזאגט פון אלע רעגירונגס פראגראמען‪,‬‬ ‫צייט בעת דעם זעלטענעם‬ ‫אלס אורח הכבוד האט אויפטרעטן הרה"ג‬ ‫גאנצן ציבור הצמאים לשמוע זינט די רעגירונג האט זיך אנגעהויבן‬ ‫אויפטריט פון דעם רבינ'ס‬ ‫מלהיב לבבן של ישראל רבי מיכאל יוסף‬ ‫את דבר המלך ודתו ולילך בדרכיו אריינצומישן אין די בתי חינוך‪ ,‬כמשנתו של מרן‬ ‫גענעראל‪ ,‬הרה"ח ר' משה פריעדמאן‬ ‫שווארץ שליט"א ר"מ במתיבתא בני יואל‪,‬‬ ‫זי"ע איבער די זהירות פון כח הפועל בנפעל‪.‬‬ ‫הקדושים!‪.‬‬ ‫[ראה"ק] שליט"א‪ ,‬דער געטרייער שליח‬ ‫ואב"ד ק"ק תפלה למשה בקרית יואל וואס‬ ‫און עס האט זיך טאקע אנגעזעהן א מאסן‬ ‫ווי אויך האט דער חשובער ראה"ק שליט"א‬ ‫נאמן לעשות רצון צדיק צושטאנד צוברענגן‬ ‫האט אויפגעפלאמט די הערצער נאכזאגענדיג‬ ‫ארויסגעברענגט זיין בליק איבער דעם חינוך באטיילוגונג וואס זענען געקומען ארויסווייזן‬ ‫דעם אויפבוי פונעם עיר הצדק 'קרית יואל'‪ ,‬און‬ ‫פלאמעדיגע שטיקלעך פון גדולי הדורות‬ ‫וואס מ'דערקענט אויף די תלמידים יוצאי בני סאלדיאריטעט און שטיצע פאר אזא הייליגע‬ ‫איז דער לעצט‪-‬פארבליבענער ‪-‬החיים אתנו‬ ‫שעבר ובפרט פון ספרי דבי רב פון מרן רביה"ק‬ ‫יואל מיט זייער תמימות מקבל צו זיין די וועג אימפעריע פון תורה ויראה ע"ד ישראל סבא‪.‬‬ ‫לאויוש"ט‪ -‬פון די ז' טובי העיר וואס זענען‬ ‫מסאטמאר זי"ע איבערן חיוב פון האלטן דעם‬