gilyoines.com חזרה לאתר · Back to the site

להתענג - אידיש · LeHisaneg - Yiddish — ויצא (2026-11-16)

מוציא לאור: להתענג - אידיש · LeHisaneg - Yiddish

שבוע: ויצא (2026-11-16)

להתענג - אידיש · LeHisaneg - Yiddish — ויצא (2026-11-16)

פתח את ה-PDF הורדה

‫בס"ד‬ ‫ו ה ת ע נ ג ע ל ה ' וי ת ן ל ך מ ש א ל ו ת ל ב ך‬ ‫פרשת ויצא‬ ‫תשפ"ז‬ ‫גליון ז'‬ ‫י"ל ע"י כולל‬ ‫כת בי ים החכמה‬ ‫מכון תורת חכם‬ ‫עיה"ק ירושלים תובב"א‬ ‫נלקט מתוך מאמרים ושיחות קודש מכ"ק אדמו"ר שליט"א‬ ‫ויפגע במקום‬ ‫לחזות בנועם‬ ‫זָאגט אין ספר בן יהוידע (ברכות כו‪ ,‬ב) ַַאז יעקב אבינו‬ ‫דער בן איש חי ָ‬ ‫טַאטע יצחק‬ ‫ווָאס זיין ַ‬ ‫דַאווענען מנחה‪ ,‬די תפלה ָ‬ ‫געווָאלט ַ‬ ‫ָ‬ ‫הָאט בעצם‬ ‫ע"ה ָ‬ ‫ֲֲח צ ֹוֹ ת ַלַ ְיְ ָלָ ה ָָא ק ּּו ם ְלְ ה ֹוֹ ד ֹוֹ ת ָלָ ְְך‬ ‫נַאכט ('שקעה לו‬ ‫געווָארן ַ‬ ‫ָ‬ ‫הָאט מתקן געווען‪ָָ ,‬אבער היות ס'איז ּפלוצלינג‬‫ָ‬ ‫געווָארן צו תפלת ערבית‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫רווַאנדלט‬ ‫פַא ַ‬ ‫חמה שלא בעונתה') איז זיין תפלה ַ‬ ‫די ליכטיגקייט פון 'תפלת ערבית'‬ ‫געהַאט צו מתקן זיין תפלת‬ ‫דערפַאר איז די‬ ‫ַ‬ ‫ַ‬ ‫דָאך נישט אינזין‬ ‫הָאט ָ‬ ‫וויבַאלד ער ָ‬ ‫ַ‬ ‫טַאקע‬‫און ַ‬ ‫ערבית‪ ,‬נאר ס'איז געשען אויף ַַאן אופן פון 'שלא מדעתו'‪,‬‬ ‫און 'קריאת שמע שעל המטה'‬ ‫ווָאס זענען‬ ‫הלכה ַַאז 'תפלת ערבית רשות'‪ַַ .‬אנדערש ווי שחרית און מנחה ָ‬ ‫ַַא 'חובה'‪.‬‬ ‫הָאט דער‬‫ַַא סילוק האור‪ ,‬דעריבער ָ‬ ‫ַוַ ֵּיּ ֵצֵא ַיַ ֲֲעקב ִִמ ְְּב ֵֵאר ָָׁש ַַבע ַוַ ֵּיּ ֶלֶ ְך‬ ‫נָאך ַַא חילוק צווישן תפלת מנחה און תפלת ערבית‪ַַ ,‬אז מנחה‬ ‫דָא ָ‬ ‫ס'איז ָ‬ ‫ס'זָאל ווערן‬ ‫ָ‬ ‫געמַאכט ַַאז‬ ‫ַ‬ ‫אויבערשטער‬ ‫ָָח ָָרָנָ ה‪ַ :‬וַ ִּיּ ְְפַּגּ ע ַַּב ָּּמקֹום ַוַ ָּיּ ֶלֶ ן ָָׁשם ִּכּי‬ ‫הָאט‬ ‫הָאט נישט קיין קריאת שמע און 'סמיכות גאולה לפניה'‪ָָ ,‬אבער מעריב ָ‬ ‫ָ‬ ‫דעמָאלט מתקן‬ ‫ָ‬ ‫נַאכט‪ ,‬כדי ַַאז יעקב זאל‬ ‫ַ‬ ‫ֵמֵַא ְְבֵנֵי ַַה ָּּמקֹום‬ ‫ָָבא ַַה ֶֶּׁש� ֶֶמׁש ַוַ ִּיּ ַּקּח ַ‬ ‫ָיָא דעם חיוב פון קריאת שמע און 'סמיכות גאולה לפניה'‪.‬‬ ‫זיין די תפלה פון ערבית‪.‬‬ ‫ִּיְּׁשַּכּב ַַּב ָּּמקֹום‬ ‫ׁשָתיו ַוַ ְ‬ ‫ַוַ ָּיּ ֶֶׂשם ְְמ ַַר ֲֲא ָ‬ ‫הָאבן ַַא חקירה (עיין קה"י ברכות סי' ב' ועוד) אויב דער דין‬ ‫די אחרונים ָ‬ ‫ַַההּוא‪( :‬בראשית כ"ח‪ ,‬י'‪-‬י"א)‪.‬‬ ‫דָאס הייסט ַַאז די צוויי‬ ‫פון 'סמיכות גאולה לתפלה' איז ַַא דין אין 'גאולה'‪ָ ,‬‬ ‫ליכטיג מַאַכן דָאָס חשכות‬ ‫דַארפן זיין 'סמוכים לתפלה'‪.‬‬‫ברכות פון 'גאל ישראל' ביי שחרית וערבית ַ‬ ‫מיט תפלת ערבית‬ ‫השי"ת הָאָט געווָאָלט ַאַז‬ ‫דָאס הייסט ַַאז שמונה עשרה פון שחרית‬ ‫ָָאדער איז עס ַַא דין אין 'תפלה'‪ָ ,‬‬ ‫יעקב זאל דַאַווענען ביינַאַכט‬ ‫דָא מגלה געווען‬ ‫הָאט ָ‬ ‫יעקב אבינו ָ‬ ‫נָאנט צו גאולה‪.‬‬ ‫דַארפן זיין ָ‬ ‫וערבית ַ‬ ‫פַאר אידישע קינדער אין ַַאלע‬ ‫ַַא וועג ַ‬ ‫אויפ'ן ּפסוק 'ויפגע במקום'‪ ,‬ברענגט‬ ‫ווָאס ווערט‬ ‫כַאּפט די נפקא מינה אויף למעשה? לגבי די הכרעה ָ‬ ‫וואו ַ‬ ‫רש"י פון חז"ל (ברכות כו‪ ,‬ב) ַַאז יעקב אבינו‬ ‫מַאכן די‬ ‫וויַאזוי מ'קען ליכטיג ַ‬ ‫ַ‬ ‫צייטן‪,‬‬ ‫געברענגט פון הגר"ח מבריסק זצ"ל אין ספר אש תמיד (עמו' תקמב) ַַאז זיין‬ ‫וויַאזוי מ'קען ַַארויסגיין‬ ‫פינסטערניש‪ ,‬און ַ‬ ‫דָארט מתקן געווען תפילת ערבית‪,‬‬ ‫הָאט ָ‬ ‫ָ‬ ‫דַאווענען‪,‬‬ ‫מָאל ָָאנגעקומען שּפעט אינמיטן ַ‬ ‫לָאווייטשיק‪ ,‬איז ַַא ָ‬ ‫סָא ָ‬ ‫זון‪ ,‬הגר"מ ָ‬ ‫סָארט מצבים פון 'חשכות' און‬ ‫פון ַַאלע ָ‬ ‫ווייל ס'איז געווען 'שקעה לו חמה פתאום‬ ‫הָאט הגר"מ‬ ‫געהַאלטן ביי שטילע שמו"ע פון מוסף ָ‬‫ַ‬ ‫הָאט‬ ‫און ווען דער ציבור ָ‬ ‫זָאל‬ ‫געהַאט ַַא ספק אויב ער ָ‬‫ַ‬ ‫הָאט‬ ‫געענדיגט 'גאל ישראל' פון שחרית‪ .‬ער ָ‬ ‫'לילה'‪.‬‬ ‫אונטערגעגַאנגען‬ ‫ַ‬ ‫שלא בעונתה'‪ .‬די זון איז‬ ‫דַאווענען‬ ‫הָאט מכריע געווען צו ַ‬ ‫דַאווענען שחרית ָָאדער מוסף‪ ,‬און ער ָ‬ ‫יעצט ַ‬ ‫מָאל‬‫דער אמת איז דאך‪ַַ ,‬אז יעדעס ָ‬ ‫נַאכט‪.‬‬‫געווָארן ַ‬ ‫ָ‬ ‫און ס'איז‬ ‫געהַאלטן ַַאז לגבי די‬ ‫ַ‬ ‫הָאט‬ ‫ס'זָאל זיין ַַא תפלה בציבור‪ ,‬ווייל ער ָ‬ ‫ָ‬ ‫מוסף כדי‬ ‫פַאלט ַַאריין אין ַַא חושך‪,‬‬ ‫ווען ַַא מענטש ַ‬ ‫נָאכמער שטייט אין מדרש (ילקוט שמעוני‬‫ָ‬ ‫הלכה פון 'סמיכת גאולה לתפלה' מוז נישט זיין דוקא תפלת שמו"ע פון שחרית‪,‬‬ ‫איז עס צוליב זיינע אייגענע מעשים‪ ,‬ווי‬ ‫ויצא קיז)‪' :‬כי בא השמש' – כיבה השמש‪,‬‬ ‫פָאטער‬‫נאר מ'קען עס אויך מקיים זיין מיט תפלת שמו"ע פון מוסף‪ .‬און זיין ָ‬ ‫זָאגט 'שחת לו – לא'‪ .‬אויב‬ ‫דער ּפסוק ָ‬ ‫מלמד שהשקיע הקב"ה חמה שלא בעונתה‬ ‫הָאט מסכים געווען צו דער סברא‪ .‬ע"כ‪.‬‬ ‫הגר"ח מבריסק‪ָ ,‬‬ ‫דָאס ַַאליין גורם ַַאז‬ ‫מ'זינדיגט חלילה‪ ,‬איז ָ‬ ‫בשביל לדבר עם יעקב אבינו בצינעא'‪.‬‬ ‫געהַאלטן ַַאז 'סמיכות גאולה‬ ‫ַ‬ ‫הָאט‬‫פון דער הכרעה איז מוכח ַַאז הגר"ח ָ‬ ‫מ'זָאל נישט שּפירן דעם גילוי האלוקות‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫הָאט‬ ‫דָאס הייסט ַַאז דער אויבערשטער ָ‬ ‫ָ‬ ‫לתפלה' איז ַַא דין אין 'גאולה'‪ ,‬דהיינו‪ ,‬אז נעבן די ברכה פון 'גאל ישראל'‬ ‫ס'זָאל זיין ַַא חשכות‪.‬‬ ‫און ָ‬ ‫דַאווענען‬ ‫געווָאלט ַַאז יעקב אבינו זאל ַ‬ ‫ָ‬ ‫דַארף זיין ַַא תפלה‪ ,‬און דעריבער קען די תפלה אויך זיין תפלת מוסף‪ָָ .‬אבער‬ ‫ַ‬ ‫דָא‬ ‫הָאט אונז ָ‬ ‫ָָאבער יעקב אבינו ָ‬ ‫ביינַאכט‪ ,‬אין ַַא זמן פון חושך‬ ‫ַ‬ ‫דוקא‬ ‫געזָאגט ַַאז 'סמיכות גאולה לתפלה' איז ַַא דין אין 'תפלה'‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫מ'ווָאלט‬ ‫ָ‬ ‫אויב‬ ‫דַארף זיין ַַא ברכה פון‬ ‫דהיינו ַַאז איידער די שמו"ע פון שחרית און ערבית ַ‬ ‫מ'זָאל מתקן זיין‬ ‫ָ‬ ‫וויַאזוי‬ ‫געלערנט ַַא וועג ַ‬ ‫דָא ַַא הסתרה און‬ ‫ואפילה‪ ,‬ווען ס'איז ָ‬ ‫גָארנישט אויפגעטון ווען מ'איז סומך גאולה צו שמו"ע פון‬ ‫ווָאלט מען ָ‬ ‫גאולה‪ָ ,‬‬ ‫פַאר תפלת שמו"ע פון‬ ‫דָאך געווען ַַאז דוקא ַ‬ ‫מוסף‪ ,‬ווייל די תקנת חז"ל איז ָ‬ ‫פרנס הגליון‬ ‫נתנדב לעילוי נשמת הרה"ח המפורסם‬ ‫זָאגן די ברכה פון גאולה‪.‬‬‫זָאל מען ָ‬‫שחרית ָ‬ ‫מו"ה טובי' יוסף‬ ‫דָא ַַא ראיה ַַאז דער דין‬ ‫מ'קען דערצו מוסיף זיין‪ַַ ,‬אז פון תפלת מנחה איז ָ‬ ‫בן מו"ה משה ז"ל לעפקאוויטש‬ ‫נפטר י"ז סיון תשפ"ד לפ"ק‬ ‫פון 'סמיכות גאולה לתפלה' איז ַַא דין אין 'גאולה'‪ ,‬כדעת הגר"ח מבריסק‪,‬‬ ‫גָארנישט‬‫ס'ווָאלט געווען ַַא דין אין 'תפלה'‪ ,‬איז דאך תפלת מנחה ָ‬ ‫ָ‬ ‫ווייל אויב‬ ‫געדַארפט מתקן געווען ַַא‬ ‫ַ‬ ‫מ'ווָאלט‬ ‫ָ‬ ‫ַַאנדערש ווי שחרית און ערבית‪ ,‬און‬ ‫'גאולה לפניה'‪.‬‬ ‫מ'זָאגט ַַאז 'סמיכות גאולה לתפלה' איז ַַא דין אין 'גאולה'‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫ָָאבער אויב‬ ‫פַארשטייט מען זייער גוט‪ַַ ,‬אז די ברכה פון גאולה איז ָנָאר שייך ביי שחרית און‬ ‫ַ‬ ‫ויצא‬ ‫לאור‬ ‫הופיע!‬ ‫מ'דערמַאנט‬ ‫ַ‬ ‫דָא די מצוה פון קריאת שמע‪ ,‬וואו‬ ‫נָאכדעם די ברכה פון 'גאל ישראל'‬ ‫זָאגט מען ָ‬ ‫דעמָאלט איז ָ‬ ‫דערפַאר ָ‬ ‫ַ‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס‬ ‫ערבית‪ָ ,‬‬ ‫יציאת מצרים‪ ,‬און‬ ‫נשמתין חדתין • חנוכה‬ ‫י"ט כסלו • שובבי"ם • ט"ו בשבט‬ ‫אויף גאולת מצרים‪.‬‬ ‫ניתן ל ה ש יג ב חנו יות הספר ים המוב חר ות‬ ‫א‬ ‫דַארפן מוסר נפש זיין ממש למיתה‪.‬‬ ‫מ'זָאל זיך ַ‬ ‫ווָאס ָ‬ ‫דעם ָ‬ ‫הָאט מקיים‬ ‫ווָאס ער ָ‬ ‫דָאס איז געווען דורכדעם ָ‬ ‫עליו'‪ָ .‬‬ ‫דָא געווען‬ ‫בַאלייכטן די חושך‪ .‬יעקב איז ָ‬‫די עבירות און ַ‬ ‫הָאט‬ ‫דָאס איז געווען די עבודה פון יעקב אבינו‪ ,‬ער ָ‬ ‫ָ‬ ‫געווען דעם 'ויפגע במקום'‪ ,‬מיט דער עבודה פון תפלה‪,‬‬ ‫זָאגט‪:‬‬ ‫אין ַַא מצב פון 'לילה' און 'חשכות'‪ ,‬און דער ּפסוק ָ‬ ‫געדינט דעם אויבערשטן מיט דער 'עבודת הלילה' פון‬ ‫רווַאנדלט דעם‬ ‫פַא ַ‬ ‫ווָאס איז ַ‬ ‫און בפרט תפלת ערבית‪ָ ,‬‬ ‫ווָאס איז מרמז אויף 'חרון אף'‪ .‬און די גמרא‬ ‫'וילך חרנה' – ָ‬ ‫ווָאס איז די עבודה פון אמונה‬ ‫קריאת שמע שעל המטה‪ָ ,‬‬ ‫'לילה' צו ַַא ליכטיגקייט‪.‬‬ ‫געהַאט‬ ‫ַ‬ ‫הָאט חרטה‬‫זָאגט (חולין צא‪ ,‬ב)‪ַַ ,‬אז יעקב אבינו ָ‬ ‫ָ‬ ‫'ביינַאכט' ווען ס'איז‬ ‫ַ‬ ‫אינעם יחוד ה' מיט מסירת נפש‪ ,‬בפרט‬ ‫פַאר'ן גיין תיכף קיין חרן‪' :‬כי מטא לחרן‪ ,‬אמר‪ :‬אפשר‬ ‫ַ‬ ‫ווָאס‬ ‫ַַא זמן פון 'חושך' און 'הסתרה'‪ַַ .‬אזויווי רשב"י וחבריו ָ‬ ‫משקיע זיין כוחות אין דער 'עבודת הלילה'‬ ‫עברתי על מקום שהתפללו אבותי‪ ,‬ואני לא התפללתי?' ‪-‬‬ ‫הָאט זיך טועה געווען‪,‬‬ ‫הָאט געזען ַַאז ער ָ‬ ‫ָָאבער ווען ער ָ‬ ‫הָאבן מיט זייערע יחודים געטון די זעלבע עבודה פון די‬ ‫ָ‬ ‫רווָאס דער בעל שם טוב הק'‬‫פַא ָ‬ ‫דָאס איז דער טעם ַ‬ ‫ָ‬ ‫בַאלד צוריקגעדרייט‪' ,‬יהיב דעתיה למיהדר'‪,‬‬ ‫הָאט ער זיך ַ‬‫ָ‬ ‫עשרה הרוגי מלכות‪.‬‬ ‫שטַארק מעורר געווען איבער די‬ ‫ַ‬ ‫הָאבן זייער‬ ‫ותלמידיו ָ‬ ‫ווָאס דרייט איבער‬ ‫דָאס איז געווען ַַא בחינה פון תשובה ָ‬ ‫ָ‬ ‫עבודה פון תפלת מעריב און קריאת שמע שעל המטה‪,‬‬ ‫די עוונות פאר זכיות‪.‬‬ ‫לעבן מיט מחשבות פון‬ ‫ווייל ווען ַַא איד חזר'ט די אמונה פון קריאת שמע‬ ‫דביקות און מסירת נפש‬ ‫גַאנצע‬ ‫דָאס ליכטיג זיין ַ‬ ‫מַאכט ָ‬ ‫שלָאפן גיין‪ַ ,‬‬ ‫ָ‬ ‫פַאר'ן‬ ‫ביינַאכט ַ‬ ‫ַ‬ ‫דָא פרעגט זיך די גרויסע שאלה‪ :‬מיט וועלכע‬ ‫ָָאבער ָ‬ ‫טָאג!‬ ‫ָ‬ ‫הָאט ער איבערגעדרייט די חשכות פון 'לילה' צו ַַא‬ ‫כח ָ‬ ‫הָאבן‬ ‫דער בעש"ט הק' און דער מגיד ותלמידיהם ָ‬ ‫ליכטיגקייט? דורך דעם כח פון 'ויפגע במקום' ‪ -‬דורך די‬ ‫לעמָאל‬ ‫ָ‬ ‫טַאקע געלערנט דעם יסוד‪ַַ ,‬אז ַַא איד זאל ַַא‬ ‫ַ‬ ‫גָארנישט‬ ‫יעדער איינער ווייסט ביי זיך‪ַַ ,‬אז ס'איז ָ‬ ‫הָאבן ַַא דביקות‬ ‫תפלה פון ערבית! ווען ַַא איד איז זוכה צו ָ‬ ‫טרַאכטן און לעבן מיט דער ידיעה ַַאז דער אויבערשטער‬ ‫ַ‬ ‫ַַאזוי ּפשוט זיך צו מחזק זיין מיט דער 'עבודת הלילה' פון‬ ‫גַאנצן‬ ‫דָאס מהפך דעם ַ‬ ‫דַאווענען‪ ,‬איז ָ‬ ‫אין השי"ת ביים ַ‬ ‫איז 'סובב כל עלמין וממלא כל עלמין ואין שום מציאות‬ ‫ביינַאכט‬ ‫ַ‬ ‫'מעריב' און 'קריאת שמע שעל המטה'‪ ,‬ווייל‬ ‫חושך‪ ,‬און ַַאלע חטאים ווערן אויסגעמעקט‪.‬‬ ‫דָאס איז נישט‬ ‫מבלעדו כלל'‪( .‬כמבואר בספה"ק תניא פ"ג)‪ָ .‬‬ ‫פַאלט געווענליך אויפ'ן מענטש ַַא מידקייט און די מוחין‬ ‫ַ‬ ‫לַאנגט פאר צדיקי אמת‪ ,‬ווייל‬ ‫בַא ַ‬ ‫ווָאס ַ‬ ‫בלויז אן עבודה ָ‬ ‫קלָאר‪.‬‬ ‫זענען נישט ַַאזוי ָ‬ ‫דורך דביקות בה' ווערט ַאַלעס מתוקן‬ ‫דָאס מפרסם געווען און‬ ‫הָאבן ָ‬‫דָאך ַַאז די צדיקים ָ‬ ‫מ'זעט ָ‬ ‫געווַאלדיגע‬ ‫ַ‬ ‫הָאבן ַַא‬‫דַארף מען ָ‬ ‫דערפַאר ַ‬ ‫ַ‬ ‫טַאקע‬‫ָָאבער ַ‬ ‫הָאבן געשטרעבט ַַאז‬ ‫פַאר'ן רבים‪ ,‬און זיי ָ‬ ‫איבערגעגעבן ַ‬ ‫התגברות פון 'ויפגע במקום'‪ ,‬צו ַַאריינלייגן כוחות אין‬ ‫אן ענליכע בחינה שטייט אין ספה"ק אוהב ישראל‬ ‫מ'זָאל מגלה זיין ָָאט דעם דעת איבער דער וועלט‪.‬‬‫ָ‬ ‫ס'זָאל זיין מיט‬ ‫ָ‬ ‫תפלת ערבית און קרי"ש שעל המטה‪ַַ ,‬אז‬ ‫אויפ'ן מאמר חז"ל (שבת קיח‪ ,‬ב) 'כל השומר שבת כהלכתו‬ ‫ווָאס דורכדעם איז מען‬ ‫ַַא כוונה און מיט ַַא דביקות‪ָ ,‬‬ ‫אפילו עובד ע"ז כדור אנוש מוחלין לו'‪ַַ .‬אז דער טעם‬ ‫הָאבן דביקות‬ ‫ַַא מענטש דארף זיך מחזק זיין צו ָ‬ ‫רווָאס שמירת שבת ברענגט מחילת עוונות‪ ,‬איז‬ ‫פַא ָ‬ ‫ַ‬ ‫אין השי"ת‪ ,‬דוקא אין די צייטן ווען ס'איז אים שווער צו‬ ‫זָאגט 'לשמרו'‪,‬‬ ‫זוכה צו 'והנה ה' ניצב עליו'‪ ,‬ווי רש"י ָ‬ ‫ווָאס גייט איבער אויפ'ן‬ ‫דָאס הייסט ַַאז ַַאלע סארט חשכות ָ‬ ‫ָ‬ ‫ווייל דורך די קדושה פון שב"ק איז דער איד זוכה צו‬ ‫דַאווענען‪ ,‬אפילו ווען ס'איז ביי אים 'לילה' און 'חושך'‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫מ'הָאט ַַא‬ ‫ָ‬ ‫ַַאן אמת'ע דביקות אינעם אויבערשטן‪ ,‬און ווען‬ ‫איבערהויּפט מיט דער הייליגער עבודה פון תפלת מעריב‬ ‫מענטש ווערט איבערגעדרייט צו ַַאן אור ה'‪ ,‬און מ'ווערט‬ ‫ָָאּפגעהיטן פון ַַאלע מזיקים‪.‬‬ ‫דָאס מכפר ַַאלע עבירות!‬ ‫דביקות בה' איז ָ‬ ‫דָאס‬ ‫ווָאס ָ‬ ‫און קריאת שמע שעל המטה מיט מסירת נפש‪ָ .‬‬ ‫דער רבוש"ע וויל נישט ַַאז דער מענטש זאל ח"ו‬ ‫איז די עבודה פון יעקב אבינו ע"ה‪ַַ ,‬אז דער עיקר היחוד‬ ‫ווערט געטון דוקא ווען ס'איז שווער‪.‬‬ ‫דער יחוד העליון ווָאָס ווערט‬ ‫ווָאס ַַא מענטש‬‫בלייבן מיט די חטאים‪ .‬ווייל די עבירות ָ‬ ‫נתעורר דורך מסירת נפש‬ ‫רָאּפ‪ ,‬און‬ ‫ווָאס דרוקט ַַא ָ‬ ‫טוט איז ַַא שרעקליכער משא ָ‬ ‫דָאס‬ ‫זָאגן ַַאז ָ‬‫זָאל זיך נישט ּפטר'ן מיט'ן ָ‬ ‫דער מענטש ָ‬ ‫עס בלייבט חלילה איינגעקריצט אויף די ביינער‪ ,‬ווי דער‬ ‫דַאוונט דאך‬ ‫פַאר אים‪ ,‬ווייל יעדער ַ‬ ‫איז נישט שייך ַ‬ ‫עס שטייט אין כתבי האריז"ל (עץ חיים שער מ"ן ומ"ד דף סו‬ ‫זָאגט (יחזקאל לב)‪' :‬ותהי עוונותם חקוקה על עצמותם'‬ ‫ּפסוק ָ‬ ‫דַאווענען‬‫טָאג‪ ,‬און לכל הּפחות בשעת'ן ַ‬ ‫דריי תפלות ַַא ָ‬ ‫הַאלט‬ ‫ווָאס ַ‬ ‫דָא ַַא געוויסע 'יחוד עליון ונורא'‪ָ ,‬‬ ‫ע"ב) ַַאז ס'איז ָ‬ ‫(עיין לקו"מ ד')‪.‬‬ ‫מ'זָאל‬ ‫ָ‬ ‫איז ַַא גוטע צייט ווען מ'קען זיך צוגעוואוינען ַַאז‬ ‫גַאנצע וועלט‪ָָ .‬אבער ווען די עבירות זענען זיך ח"ו‬ ‫אויף די ַ‬ ‫מתגבר‪ ,‬ווערט ַַא פגם אין דעם יחוד‪ ,‬און די וועלט איז אין‬ ‫ָָאבער ווען ַַא איד איז זיך מחזק מיט ַַא דביקות‬ ‫ריינטרַאכטן אין הייליגע מחשבות פון אמונה און יחוד‬ ‫ַ‬ ‫ַַא‬ ‫פָאדערט זיך ַַא בחינה פון מסירת נפש‪,‬‬ ‫דעמָאלט ָ‬ ‫ָ‬ ‫ַַא סכנה‪.‬‬ ‫אין השי"ת‪ ,‬קען ער דורכדעם אויסמעקן די עבירות!‬ ‫פַאר'ן‬‫הָאבן זיך צו מוסר נפש ַ‬ ‫מ'זָאל דערביי אינזין ָ‬ ‫ה'‪ ,‬און ָ‬ ‫ווָאס דורכדעם ווערט דער יחוד צוריק בשלימות‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס יעקב‬ ‫איבערהויּפט מיט דער עבודה פון תפלת ערבית‪ָ ,‬‬ ‫אויבערשטן‪.‬‬ ‫הָאט מתקן געווען צו איבערדרייען די הסתרה צו ַַא‬ ‫אבינו ָ‬ ‫ווָאס די עיקר 'עבודת היחודים במסירת נפש'‬ ‫כָאטש ָ‬‫ָ‬ ‫נָאכ'ן חורבן בית שני‪ ,‬אינעם‬ ‫זָאגט‪ַַ ,‬אז ָ‬‫דער אר"י הק' ָ‬ ‫ליכטיגקייט‪ ,‬און צו ַַאוועקנעמען די בחינה פון 'חרון אף'‪.‬‬ ‫הָאבן די עבירות זיך‬ ‫זמן פון די עשרה הרוגי מלכות‪ָ ,‬‬ ‫ווָאס‬ ‫איז אן עבודה פאר צדיקי אמת‪ָָ ,‬אבער דורכדעם ָ‬ ‫שטַארק מתגבר געווען‪ ,‬אויף ַַאזוי ווייט ַַאז די‬ ‫ַ‬ ‫זייער‬ ‫מ'איז זיך מקשר מיט די צדיקי אמת‪ ,‬קען מען נכלל ווערן‬ ‫די הייליגע עבודה פון קריאת‬ ‫געגַאנגען‪ ,‬און דעריבער‬‫ַ‬ ‫פַארלוירן‬ ‫ווָאלט ממש ַ‬ ‫וועלט ָ‬ ‫אין זייער עבודה און דורכדעם מעורר זיין דעם יחוד הנורא‪,‬‬ ‫שמע על המטה בכוונה‬ ‫געדַארפט זיין דער תיקון העולם‪ ,‬דורך‬ ‫ַ‬ ‫דעמָאלט‬ ‫ָ‬ ‫הָאט‬ ‫ָ‬ ‫אויך מיט אונזערע ּפשוט'ע מחשבות פון אמונה און‬ ‫הָאבן זיך בפועל מוסר נפש‬ ‫ווָאס ָ‬ ‫די עשרה הרוגי מלכות ָ‬ ‫ָָאט דער ענין – פון מהפך זיין דעם חושך פאר אור‬ ‫מסירת נפש‪.‬‬ ‫געווען על קידוש ה'‪ ,‬און דורכדעם איז דער יחוד נתתקן‬ ‫ּפַאסירט אויך דורך די גרויסע עבודה פון קריאת שמע‬ ‫– ַ‬ ‫געווָארן‪( .‬עיין ליקוטי מוהר"ן תורה ר"ס)‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫זָאגט ַַאז ווען ַַא‬ ‫שעל המטה בכוונה‪ .‬ווי דער ישמח משה ָ‬ ‫דער לימוד פון יעקב אבינו אויף לדורות‬ ‫מענטש ליינט קרי"ש שעל המטה 'בכוונה עצומה כראוי'‬ ‫הָאט‬ ‫'ויצא יעקב מבאר שבע וילך חרנה' – יעקב אבינו ָ‬ ‫קריאת שמע מיט מחשבות פון מסירת נפש‬ ‫שלָאפן‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫איז ער זוכה צו ַַא בחינה פון 'עליית נשמה' ביים‬ ‫ווָאס‬ ‫דעמָאלט דערווייטערט פון ארץ ישראל – ָ‬ ‫ָ‬ ‫זיך‬ ‫בַאקומען‬‫טָאג ַ‬ ‫גַאנצן ָ‬ ‫דָאס מיינט ַַאז זיינע מחשבות פון ַַא ַ‬ ‫ָ‬ ‫טַאקע מתקן געווען דעם‬ ‫הָאבן ַ‬ ‫די עשרה הרוגי מלכות ָ‬ ‫הָאט זיך דערווייטערט‬‫איז מרמז אויף ארץ החיים; ער ָ‬ ‫שלָאפט בקדושה ובטהרה‪.‬‬‫ָ‬ ‫ַַא תיקון און ער‬ ‫יחוד דורך מסירת נפש בּפועל‪ָָ ,‬אבער דער הייליגער בני‬ ‫הָאט זיך טועה געווען אויפ'ן וועג‪,‬‬ ‫פון יצחק אבינו; ער ָ‬ ‫הָאבן ַַא‬ ‫טַאקע זוכה געווען צו ָ‬ ‫הָאט ַ‬ ‫יעקב אבינו ָ‬ ‫יששכר ברענגט (הגהות לספר סור מרע ועשה טוב אות ו' בדפוס‬ ‫ווָאס איז מרמז אויף חרון אף; און ער‬ ‫גייענדיג ביז חרן – ָ‬ ‫שלָאף‪' ,‬ויחלום והנה סולם וכו'‪ ,‬והנה ה' ניצב‬ ‫ָ‬ ‫הייליגן‬ ‫דָא צדיקים‬‫ישן ואות ח' בדפוס חדש) ַַאז אין יעדן דור זענען ָ‬ ‫געטרָאפן אין ַַא מצב פון 'כי בא השמש'‪ ,‬ס'איז‬ ‫ָ‬ ‫הָאט זיך‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס זענען עוסק אין די סודות התורה מיט ַַאן אמת‪ ,‬זיי‬ ‫ָ‬ ‫נַאכט און פינסטער‪.‬‬‫געווען ַ‬ ‫לעמָאל מוסר נפש 'בכח' צום אויבערשטן‬ ‫ָ‬ ‫זענען זיך ַַא‬ ‫הָאט ער ווייטער געטון די‬ ‫געדַאוונט תפלת ערבית‬ ‫ַ‬ ‫הָאט‬ ‫ָָאבער פונדעסטוועגן‪ָ ,‬‬ ‫עבודה פון ויפגע במקום – ער ָ‬ ‫דַארף מען נישט‬ ‫ווָאס די עשרה‬ ‫געווַאלדיגע אהבה‪ ,‬און דורכדעם ַ‬ ‫דָאס ָ‬ ‫ַ‬ ‫מיט ַַא‬ ‫ָָאנקומען צו מסירת נפש 'בּפועל'‪ָ .‬‬ ‫ַאַ מענטש דארף זיך מחזק‬ ‫הָאט‬‫מיט ַַא התבטלות פאר השי"ת מיט ַַא מסירת נפש‪ ,‬ער ָ‬ ‫הָאבן אויפגעטון מיט זייער מסירת נפש‪,‬‬ ‫הרוגי מלכות ָ‬ ‫זיין צו הָאָבן דביקות אין‬ ‫געדינט דעם אויבערשטן מיט קריאת שמע שעל המטה‪,‬‬ ‫הָאט רבי שמעון בן יוחאי מיט די חברים אויפגעטון דורך‬ ‫ָ‬ ‫השי"ת‪ ,‬דוקא אין די‬ ‫ווָאס איז די עבודה פון יחוד ה' במסירת נפש אין דעם זמן‬ ‫טַאקע זוכה געווען ַַאז‬ ‫הָאט ער ַ‬ ‫פון הסתרה‪ .‬און דורכדעם ָ‬ ‫ָ‬ ‫די סודות התורה! ווייל צדיקי אמת קענען מקיים זיין די‬ ‫זעלבע עבודה פון די עשרה הרוגי מלכות‪ ,‬דורך מייחד‬ ‫צייטן ווען ס'איז אים‬ ‫ס'זָאל זיין 'והנה ה' נצב עליו'‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫זיין דעם אויבערשטן מיט מחשבות פון מסירת נפש‪ָָ ,‬אן‬ ‫שווער צו דַאַווענען‪.‬‬ ‫ב‬ ‫שם 'אדנ"י'‪ .‬דער שם 'אדנ"י' ווערט ָָאנגערופן‬ ‫אור התענוג‬ ‫שיעורי פתיחה לפנימיות קבלה וחסידות למתחילים הנדפס בספר נתיב חיים‬ ‫דער תכלית פון יסורים איז‬ ‫מגלה צו זיין אלוקות‬ ‫ווָאס גייט ַַארויף אויף די‬‫'דינא דמלכותא'‪ָ ,‬‬ ‫דינים און הסתרה‪ ,‬און אויב מ'געדענקט אויך‬ ‫ו‬ ‫ווען ַַא איד גייט דורך ַַא מצב פון יסורים‬ ‫צוזַאם‬ ‫ַ‬ ‫דָארט פונעם אויבערשטן ברענגט מען‬ ‫ָ‬ ‫שטַארקן מיט‬‫ַ‬ ‫חלילה‪ ,‬און ער איז זוכה זיך צו‬ ‫די צוויי שמות הק'‪ַַ ,‬אז אויך אין די דינים זאל‬ ‫ווָאס וויל‬ ‫אמונה ַַאז ַַאלעס איז פונעם אויבערשטן ָ‬ ‫שיינען דער שם 'הוי"ה'‪ ,‬און ס'ווערט דערפון ַַא‬ ‫�ֵּצ א ת ַַה ֶּׁש��ׁ ֶֶמ ׁׁש ּ�ִּב ְגְ ֻֻב ָָר ת ֹוֹ‬ ‫ְוְ ֹֹא ֲֲה ָָב יו ְּכ ֵ‬ ‫דעמָאלט איז מען 'מיט‬ ‫ָ‬ ‫נָאר טון חסד און רחמנות‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫געווַאלדיגער יחוד‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫קבלת יסורים באהבה איז‬ ‫גַאנצע הסתרה און‬‫דער אמונה ַַאליין' ממתיק די ַ‬ ‫דורך די עבודה איז מען זוכה אויפצוהייבן‬ ‫ממתיק ַאַלע דינים‬ ‫רָאּפ ַַא שפע פון ָָאפענע חסדים‪.‬‬ ‫מ'ברענגט ַַא ָ‬ ‫כביכול די שכינה פון גלות‪ ,‬און מ'ווערט ָָאנגערופן‬ ‫גַאנצער‬‫דָאס ַַאזוי? ווייל דער ַ‬ ‫רווָאס איז ָ‬ ‫פַא ָ‬ ‫ַ‬ ‫ווָאס מ'איז מגלה‬ ‫ַַא 'צדיק בשלימות'‪ ,‬דורכדעם ָ‬ ‫המשך ממאמר הקודם‪ :‬השי"ת הָאָט בַאַשַאַפן די וועלט 'כדי‬ ‫להיטיב לברואיו'‪ַ .‬אַלעס איז חסדים‪ ,‬אפילו ווען ס'קוקט אויס‬ ‫תכלית פון מקיים זיין מצוות איז‪ַַ ,‬אז דורכדעם‬ ‫ּפלַאץ פון‬ ‫ַ‬ ‫דעם אויבערשטן אפילו אין דעם‬ ‫ווי עונשים ח"ו‪.‬‬ ‫זָאל דער מענטש ווערן דבוק צום אויבערשטן‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫יסורים‪ ,‬און מען איז מהפך דעם חושך צו אור‪.‬‬ ‫זָאגן‬ ‫ווָאס די ספרים הק' ָ‬ ‫דערמַאנט ָ‬ ‫ַ‬ ‫מ'הָאט‬ ‫ָ‬ ‫ווי‬ ‫ווי עס ווערט געברענגט אין דער הקדמה פונעם‬ ‫דָאס הייסט ַַאז דורך די‬ ‫'ְׂשַכַ ר ִִמ ְְצָוָ ה – ְְמ ַַצֶּוֶה'‪ָ .‬‬ ‫ַַאז‪ְ :‬‬ ‫נָאך די ּפטירה פון רבי שמעון‬ ‫זוהר הק' (דף ד) ַַאז ָ‬ ‫נָאנט מיט'ן ְְמ ַַצֶּוֶה‪ ,‬דער‬ ‫מצוות ווערט מען כביכול ָ‬ ‫געווָאלט ַַאריינגיין מיט‬ ‫ָ‬ ‫הָאט רבי חייא‬ ‫בן יוחאי‪ָ ,‬‬ ‫דָאך דער‬ ‫דָאס איז ָ‬ ‫גערעכנט פאר כפרת עוונות‪ ,‬ווייל ָ‬ ‫בַאפוילן צו מקיים זיין די‬ ‫הָאט אונז ַ‬ ‫ווָאס ָ‬ ‫רבוש"ע ָ‬ ‫אן 'עליית נשמה' אינעם היכל פון רשב"י‪ ,‬און‬ ‫מצוות‪( .‬עיין דגל מחנה אפרים ליקוטים ד"ה מצוה)‬ ‫געזָאגט ַַאז‬ ‫ָ‬ ‫הָאט‬ ‫ווָאס ָ‬ ‫רויסגעגַאנגען ַַא בת קול ָ‬‫ַ‬ ‫ס'איז ַַא‬ ‫פונעם‬ ‫נען‬‫דערמַא‬ ‫ַ‬ ‫זיך‬ ‫זָאל‬‫גַאנצער 'תכלית היסורים'‪ַַ ,‬אז ער ָ‬ ‫ַ‬ ‫ווָאס קען מהפך זיין‬ ‫זַא איינער ָ‬ ‫דָארט קען ַַאריינגיין נאר ַַא ַ‬ ‫ָ‬ ‫טַאקע נתכפר ַַאלע‬ ‫אויבערשטן! און אויב ַַאזוי ווערט ַ‬ ‫ּפַאסירט‬ ‫ָָאבער אויב דער מענטש טוט ח"ו אן עבירה‪ַ ,‬‬ ‫הָאט געטון‪ָָ .‬אבער אויב דער מענטש חושך צו אור‪.‬‬ ‫ווָאס ער ָ‬ ‫חטאים ָ‬ ‫ס'זָאל ווערן אויף דער‬ ‫ָ‬ ‫מַאכט ַַאז‬ ‫פַארקערטע‪ .‬ער ַ‬ ‫דָאס ַ‬‫ָ‬ ‫הָאבן‬ ‫דַארפן ָ‬ ‫איז ַַא 'שוטה ואינו מרגיש'‪ ,‬וועט ער חלילה ַ‬ ‫מַאכט‬ ‫וועלט ַַא 'הסתרה' פונעם אויבערשטן‪ .‬יעדע עבירה ַ‬ ‫דוקא נָאָכ'ן ַאַריינגיין אין ּפּנימיות התורה‬ ‫גרעסערע יסורים‪ ,‬ביז ער וועט ָָאנקומען צום תכלית‪ ,‬צו‬ ‫דערפַאר מוז מען‬ ‫ַ‬ ‫ַַא מחיצה בין ישראל לאביהם שבשמים‪.‬‬ ‫געדענקן פונעם אויבערשטן‪.‬‬ ‫פַאר'ן מענטש יסורים‪ ,‬כדי צו מכפר זיין אויף די‬ ‫שיקן ַ‬ ‫ווילַאנג ַַא מענטש איז נישט‬ ‫ַ‬ ‫מָאל זעט מען‪ַַ ,‬אז‬ ‫סַאך ָ‬ ‫ַַא ַ‬ ‫רָאּפצונעמען די הסתרה פון אלוקות‪,‬‬‫עבירות‪ ,‬און כדי ַַא ָ‬ ‫נָאכנישט ַַאזויפיל‬ ‫הָאט ער ָ‬ ‫עוסק אין ּפנימיות התורה ָ‬ ‫דורך קבלת יסורים באהבה‬ ‫ווָאס איז ליידער געשען דורך די חטאים‪.‬‬‫ָ‬ ‫נָאך‬‫נסיונות פון שּפירן חשכות וכדו'‪ ,‬און ַַאלעס גייט אים ָ‬ ‫ּּפַאַסירט דער תכלית הבריאה‬ ‫נָאכנישט אינזין צו מגלה זיין דעם‬ ‫הָאט ָ‬ ‫רואיג‪ ,‬ווייל ער ָ‬ ‫ס'זָאל חלילה זיין שווערע‬ ‫געווָארן ַַאז ָ‬ ‫ָ‬ ‫צומָאל איז נגזר‬ ‫ָ‬ ‫הָאט‬ ‫קלָארערע ווערטער‪ :‬דער אויבערשטער ָ‬ ‫ָ‬ ‫אין‬ ‫לַאנגע צייט רח"ל‪ַַ .‬אלעס‬ ‫ס'זָאל געדויערן ַַא ַ‬ ‫ָ‬ ‫יסורים און‬ ‫אויבערשטן דורך זיין עבודה‪ָָ .‬אבער דוקא ווען מ'הייבט‬ ‫געווָאלט 'להיטיב‬ ‫ָ‬ ‫הָאט‬ ‫שַאפן די בריאה ווייל ער ָ‬ ‫בַא ַ‬ ‫ַ‬ ‫מ'דַארף‬ ‫ַ‬ ‫ווָאס‬ ‫הַארבקייט פון די עבירות ָ‬ ‫ווענדט זיך לויט די ַ‬ ‫אן עוסק זיין אין אמת'ע עבודת ה'‪ ,‬צו מגלה זיין און צו‬ ‫רווָאס זעט מען ַַאז ס'איז‬ ‫פַא ָ‬‫לנבראיו' לנצח נצחים! איי‪ַ ,‬‬ ‫זָאל קענען צוריקקומען צום‬ ‫ָָאּפווישן‪ ,‬כדי ַַאז דער איד ָ‬ ‫דעמָאלט‬‫ָ‬ ‫ממשיך זיין דעם אור האלקות אויף דער וועלט‪,‬‬ ‫דָאס איז‬ ‫זַא מציאות פון 'עונש' אויף דער וועלט? ָ‬ ‫דָא ַַא ַ‬ ‫ָ‬ ‫אויבערשטן‪.‬‬ ‫מ'דַארף ַַאריבערגיין‬ ‫ַ‬ ‫איז מען פון הימל בודק די נשמה און‬ ‫דָא ַַא הסתרה אויפ'ן אויבערשטנ'ס‬ ‫ווייל ליידער איז ָ‬ ‫דָארט‬ ‫טַאקע ָ‬ ‫מ'זָאל זיך ַ‬‫ָ‬ ‫פַארשידענע שוועריגקייטן כדי‬ ‫ַ‬ ‫דערמַאנען אינעם אויבערשטן‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫הָאט‬ ‫געטליכקייט צוליב די עבירות; און דער נברא ָ‬ ‫תיכף זיך דערמַאַנען פון השי"ת‬ ‫נָאכנישט זוכה געווען צו ממליך זיין דעם אויבערשטן‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫פַאַרש ּּפָאָרט נָאָך יסורים‬ ‫סָארט‬ ‫מ'דַארף וויסן ַַאז יעדער עובד ה' גייט דורך די ָ‬ ‫ַ‬ ‫גַאנצער מציאות פון 'עונש' אויף דער וועלט‪,‬‬ ‫דער ַ‬ ‫דעמָאלט‬ ‫ָ‬ ‫ָָאבער אויב דער מענטש איז נישט קיין שוטה‪,‬‬ ‫דַארף מהפך זיין דעם חושך צו אור‪,‬‬ ‫שוועריגקייט ַַאז ער ַ‬ ‫נָאר איין ציל‪ :‬צו מבטל זיין די הסתרה‪ ,‬און צו‬ ‫הָאט ָ‬ ‫ָ‬ ‫דערמַאנט ער זיך‬ ‫ַ‬ ‫בַאקומט די גרינגערע יסורים‪,‬‬ ‫ווען ער ַ‬ ‫דָאס איז דער וועג ָָאנצוקומען צום אויבערשטן‪ .‬ווען‬ ‫ווייל ָ‬ ‫געווָארן‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס איז‬‫מָאל דעם גילוי אלוקות ָ‬ ‫כַא ָ‬‫ַַאנטּפלעקן ָנָא ַ‬ ‫געווָארן פון הימל‬ ‫ָ‬ ‫תיכף ַַאז די יסורים זענען אים געשיקט‬ ‫מ'טרעפט זיך חלילה אין מצבים פון יסורי הגוף ָָאדער‬ ‫פַארגעסן דורך די עבירות‪ .‬וואס דורכדעם וועט קענען‬ ‫ַ‬ ‫געווַאלדיגן תכלית‪ :‬כדי צו מכפר און מתקן זיין‬ ‫ַ‬ ‫מיט ַַא‬ ‫זָאל מען וויסן און געדענקן ַַאז ַַאלעס קומט‬ ‫יסורי הנפש‪ָ ,‬‬ ‫ווייטער קומען חסד ורחמים ָָאן קיין גרעניץ‪.‬‬ ‫פַארגעסן פונעם אויבערשטן‪ .‬ער ווייסט ַַאז‬ ‫הָאט ַ‬‫ַַאז ער ָ‬ ‫טַאקע‬ ‫פונעם בוכ"ע און ַַאלעס איז לטובה‪ .‬און אויב מ'איז ַ‬ ‫ּפלַאץ פון הסתרה‪ ,‬ווערט‬ ‫אויב ַַאזוי איז דאך ּפשוט‪ַַ ,‬אז אויב דער מענטש ממליך דעם אויבערשטן אין דעם ַ‬ ‫דערמַאנען פון השי"ת‪,‬‬‫ַ‬ ‫דער ציל פון די יסורים איז אים צו‬ ‫נָאכדעם ַַאלעס נמתק צו ַַא אמונה און דביקות‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫כַאּפט זיך גלייך אין ָָאנהויב פונעם עונש ַַאז ַַאלעס איז‬ ‫ַ‬ ‫גַאנצן עונש‪ ,‬און‬ ‫טַאקע ממתיק דעם ַ‬ ‫און דורכדעם איז ער ַ‬ ‫דער אויבערשטער‪ ,‬ער חזר'ט זיך איין ַַאז יעדע ביסל‬ ‫זַא‬ ‫עס פעלט שוין נישט אויס אים צו שיקן ָנָאך יסורים! ַַא ַ‬ ‫יסורים איז בהשגחה ּפרטית מיט'ן תכלית פון 'להטיבך‬ ‫מ'הָאט‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס‬ ‫מענטש איז שוין ָָאנגעקומען צום תכלית ָ‬ ‫זָאגט דעם ּפסוק 'ראה עניי ועמלי‬ ‫באחריתך'‪ ,‬און ער ָ‬ ‫הָאט שוין מגלה געווען‬ ‫געווָאלט פון אים‪ ,‬ווייל ער ָ‬ ‫ָ‬ ‫נקודות אויף למעשה‬ ‫דעמָאלט איז דער מענטש מקיים דעם‬ ‫ָ‬ ‫ושא לכל חטאתי'‪,‬‬ ‫דעם אויבערשטן דורך די יסורים! אויב ַַאזוי‪ ,‬קען ַַאלעס‬ ‫תכלית הבריאה‪ ,‬און די יסורים קענען זיך שוין ענדיגן!‬ ‫איבערגעדרייט ווערן לטובה‪.‬‬ ‫קבלת יסורים באהבה איז ממתיק די דינים‪,‬‬ ‫וויפיל מער מ'איז ממליך און מ'איז מגלה דעם אויבערשטן‪,‬‬ ‫ווייל אלע יסורים קומען נאר צוליב ַַא חטא‬ ‫ַַאלץ מער ווערן נמתק ַַאלע עונשים‪.‬‬ ‫די קלענסטע עגמת נפש קען אויך זיין גענוג‬ ‫הָאט מסתיר געווען דעם אויבערשטן‪,‬‬ ‫ווָאס ָ‬ ‫ָ‬ ‫דער יסוד שטייט פונעם בעש"ט הק' (תולדות יעקב יוסף‬ ‫מ'דערמַאנט זיך גלייך ַַאז ַַאלעס‬ ‫ַ‬ ‫און אויב‬ ‫דָאָס גרויסקייט פון דער הייליגער עבודה‬ ‫וישלח ל‪ ,‬א‪ ,‬נתיב מצוותיך שביל האמונה אות ג) אויף דער גמרא‬ ‫איז פון השי"ת‪ ,‬און מ'איז מגלה אלוקותו‬ ‫ווען ַַא איד איז זוכה צו מקיים זיין די עבודה פון קבלת‬ ‫(ערכין טז‪ ,‬א)‪ :‬עד היכן תכלית היסורין‪ ,‬המושיט ידו לכיס‬ ‫יתברך אינעם הסתר‪ ,‬פעלט זיך שוין נישט‬ ‫דָאס איינס פון די העכסטע עבודות‬ ‫יסורים באהבה‪ ,‬איז ָ‬ ‫ליטול שתים ועלה בידו אחד‪ .‬פרעגט דער בעש"ט הק'‪,‬‬ ‫אויס צו שיקן ָנָאך יסורים‪.‬‬ ‫ווָאס לייטערט אויס די נשמה און עס ברענגט אים ַַא‬ ‫ָ‬ ‫זַא קלייניגקייט‬‫טַאקע זיין ַַאז ַַא ַ‬ ‫וויַאזוי קען ַ‬ ‫ַַאז לכאורה‪ַ ,‬‬ ‫משיג זיין דעם אויבערשטן אין די יסורים‪,‬‬ ‫דָא ַַאן עבודה‬ ‫געווַאלדיגע דביקות בה'‪ .‬ווייל אודאי איז ָ‬ ‫ַ‬ ‫זאל ווערן גערעכנט פאר 'כפרת עוונות'‪ ,‬צו ָָאּפווישן די‬ ‫סַאך ַַא העכערע עבודה ווי משיג‬ ‫איז ַַא ַ‬ ‫צו משיג זיין דעם אויבערשטן אין ַַא מצב פון תענוג‪,‬‬ ‫רווָאס ווערט עס ָָאנגערופן 'תכלית‬ ‫פַא ָ‬‫עבירות? און ַ‬ ‫זיין דעם אויבערשטן בשעת תענוג‪.‬‬ ‫ס'איז אויך זייער חשוב צו משיג זיין השי"ת בשעת לימוד‬ ‫היסורין'?‬ ‫ווָאס איז ַַא רוחניות'דיגע‬ ‫התורה און בשעת התפלה‪ָ ,‬‬ ‫זָאגט דער בעש"ט‪ַַ ,‬אז ווען ַַא איד גלייבט באמונה‬ ‫נאר‪ָ ,‬‬ ‫ווָאס וויל ַַאריינגיין אין דער‬ ‫יעדער עובד ה' ָ‬ ‫סַאך ַַא גרעסערע מדריגה‬ ‫תענוג פון דביקות‪ָָ .‬אבער ַַא ַ‬ ‫ּפַאסירט צו אים‪ ,‬איז‬ ‫ווָאס ַ‬ ‫שלימה ַַאז יעדע קלייניגקייט ָ‬ ‫דַארף צוערשט‬ ‫וועלט פון ּפנימיות התורה‪ַ ,‬‬ ‫איז צו משיג זיין דעם אויבערשטן דוקא אין דעם 'מקום‬ ‫בַאקומט‬ ‫דעמָאלט גלייך ווען ער ַ‬ ‫ָ‬ ‫מיט ַַא השגחה ּפרטית‪,‬‬ ‫דורכגיין שוועריגקייטן‪ ,‬כדי צו מגלה זיין‬ ‫דָאס‬‫הסתרה' ווען מ'געפינט זיך אין ַַא מצב פון יסורים – ָ‬ ‫הָאט נישט‬ ‫דָאס ָ‬ ‫די קלענסטע עגמת נפש‪ ,‬ווייסט ער ַַאז ָ‬ ‫דעם אור ה' דוקא אין דעם חושך‪.‬‬ ‫איז דאך פון די עבודות קשות שבמקדש!‬ ‫ּפַאסירט בחנם‪ ,‬נאר ס'איז זיך אים געקומען צוליב זיינע‬ ‫ַ‬ ‫דָאס איז ַַא בחינה פון מחבר זיין דעם שם 'הוי"ה' מיט'ן‬ ‫ָ‬ ‫דָאס‬ ‫דעמָאלט ווערט ָ‬ ‫ָ‬ ‫חטאים‪ ,‬און דער איד טוט תשובה‪.‬‬ ‫ג‬ ‫אויך מהוה ומחיה יעדע איינציגע רגע‪ ,‬און אויב ער‬ ‫וועט ַַאוועקנעמען דעם חיות אלוקות אפילו אויף‬ ‫תעניתים און התבודדות כדי צו זוכה זיין דערצו‪ ,‬ביז‬ ‫הָאט אים דער אויבערשטער מזכה געווען צו‬ ‫נעכטן ָ‬ ‫יומא דהילולא‬ ‫גַאנצע וועלט בטל ווערן 'כלא‬‫ַַא סעקונדע‪ ,‬וועט די ַ‬ ‫קענען זען ווי די שטיינער פון ארץ ישראל שיינען און‬ ‫היה'‪( .‬כמבואר באריכות בספה"ק תניא שער היחוד‬ ‫רַאוועט ער יעצט ַַא סעודת‬ ‫דערפַאר ּּפ ַ‬ ‫ַ‬ ‫לייכטן‪ .‬און‬ ‫והאמונה פרק א'‪ ,‬ובאגרת הקודש סימן כ')‬ ‫הודאה‪.‬‬ ‫טַאקע‬ ‫ַ‬ ‫נָאכמער‪ :‬די גשמיות'דיגע עולם הזה איז‬ ‫ָ‬ ‫הָאט דער בת עין זוכה געווען צו דער‬ ‫בּפשטות ָ‬ ‫ּ‬ ‫סַאמע‪-‬גרעסטער צמצום און הסתר‪ָָ ,‬אבער דוקא‬ ‫דער ַ‬ ‫ווָאס שטייט אין ּּפסוק (ישעיהו נד‪ ,‬יב)‪" :‬ושמתי‬ ‫השגה ָ‬ ‫הרה״ק רבי אברהם דוב ב״ר דוד‬ ‫מאווריטש זי״ע בעל ״בת עין״‬ ‫דָא נתגלה דער כח פונעם‬ ‫ווָאס ס'ווערט ָ‬ ‫דורכדעם ָ‬ ‫ווָאס חז"ל‬ ‫כדכד שמשותיך‪ ,‬ושעריך לאבני אקדח" ָ‬ ‫ווָאס איז מחיה די וועלט יעדע רגע‪ ,‬ווערט‬ ‫אויבערשטן ָ‬ ‫זָאגן (בבא בתרא עה‪ ,‬א) ַַאז לעתיד לבא וועלן‬ ‫ָ‬ ‫שטַארקסטע‬ ‫ַ‬ ‫דער עולם הזה איבערגעדרייט צו זיין די‬ ‫די שטיינער פון ירושלים שיינען ווי אבנים טובות‬ ‫נלב״ע י״ב כסלו תר״א‬ ‫ס'זָאל נתגלה ווערן די העכסטע גילוי אלוקות‪.‬‬ ‫ָ‬ ‫כלי וואו‬ ‫דָא טיפערע ענינים‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫ומרגליות‪ָָ .‬אבער באמת ליגט‬ ‫ווָאס קוקט אויס‬ ‫אדרבה‪ ,‬דוקא דער גרעסטער 'יש' ָ‬ ‫הָאט זיך אודאי נישט מייגע געווען‬ ‫ווייל דער צדיק ָ‬ ‫ווי ַַאן אייגענע מציאות פאר זיך‪ ,‬איז דער בעסטער‬ ‫מיט תעניתים און התבודדות‪ ,‬בלויז צו קענען זען‬ ‫כלי צו מגלה זיין דעם אמת'ן 'יש' – דער בורא כל‬ ‫ווָאס שיינען‪ .‬און‬ ‫ַַא גשמיות'דיגע ראי' פון שטיינער ָ‬ ‫די קדושה פון ספה"ק בת עין‬ ‫טַאקע געווען דער תכלית פון‬ ‫ַ‬ ‫דָאס איז‬ ‫עלמין‪ .‬און ָ‬ ‫אויך די נבואה פון ישעיהו הנביא מיינט זיכער ַַא‬ ‫הָאבן מפליג געווען‬ ‫ווָאס צדיקים זי"ע ָ‬‫ס'איז ידוע ָ‬ ‫גַאנצער בריאה‪' :‬נתאווה הקב"ה להיות לו דירה‬ ‫דער ַ‬ ‫ּּפנימיות'דיגער סוד‪ַַ ,‬אז לעתיד וועלן די שטיינער‬ ‫איבער די גרויסע קדושה פונעם ספה"ק בת עין‪ ,‬ווי‬ ‫ס'זָאל נתגלה ווערן דער יחוד האלוקי‬ ‫ָ‬ ‫בתחתונים'‪ַַ ,‬אז‬ ‫לייכטן‪.‬‬ ‫געזָאגט‬ ‫ָ‬ ‫הָאט‬ ‫הרה"ק רבי שלמה'קע זוועהילער זי״ע ָ‬ ‫ווָאס קוקט אויס ווי ַַא 'יש'‬‫דוקא אין דעם עולם הזה‪ָ ,‬‬ ‫ַַאז דער ספר איז זיין 'בת עין'‪.‬‬ ‫מיט אונזערע פליישיגע אויגן‪.‬‬ ‫די קטנות ווען מ'קומט‬ ‫הָאט ַַא‬ ‫הָאבן מעיד געווען ַַאז דער ספר ָ‬ ‫צדיקים ָ‬ ‫רווָאס דוד המלך‬ ‫פַא ָ‬ ‫פַארשטייט מען ַ‬‫לויט דעם ַ‬ ‫אויף ארץ ישראל‬ ‫סּפעציעלן כח מיוחד צו מעורר זיין עבודת ה' און‬ ‫ּ‬ ‫הָאט גערעדט פון דער גדולת הבורא דוקא דורך‬ ‫ע"ה ָ‬ ‫ווָאס‬ ‫ָ‬ ‫פַארשטיין לויט דעם בריוו‬ ‫ַ‬ ‫מ'קען עס‬ ‫מדות טובות‪ ,‬און בפרט אמת'ע ענוה און יראת ה'‪,‬‬ ‫דעם עולם הזה‪ ,‬ווייל דוד המלך – נשמת משיח‪ ,‬איז‬ ‫הָאט געשיקט פאר הרה"ק רבי מרדכי‬ ‫דער בת עין ָ‬ ‫איבערגעלָאזט קיין‬ ‫ָ‬ ‫הָאט נישט‬‫ָ‬ ‫ווייל דער בת עין‬ ‫עוסק אינעם תכלית הבריאה פון 'דירה בתחתונים‬ ‫מטשערנָאבל זי"ע‪ ,‬וואו ער שרייבט ַַאז אין די ערשטע‬ ‫ָ‬ ‫הָאט ַַאריינגעלייגט זיין 'כח ההולדה' אין‬ ‫זש"ק‪ ,‬און ער ָ‬ ‫דערפַאר איז ער ממליך און משבח דעם‬ ‫ַ‬ ‫– דייקא'‪,‬‬ ‫הָאט ער‬ ‫ָ‬ ‫נָאכ'ן קומען קיין ארץ ישראל‪,‬‬ ‫יָאר ָ‬‫דריי ָ‬ ‫זיינע הייליגע ווערטער פונעם ספר‪.‬‬ ‫אויבערשטן דוקא דורך די נפלאות הבורא פון דעם‬ ‫הָאט חרטה‬ ‫געשּפירט די קדושת המקום‪ ,‬ער ָ‬ ‫ּ‬ ‫גָארנישט‬ ‫ָ‬ ‫סַאך מעשיות נפלאות פון אידן‬ ‫טַאקע ידוע ַַא ַ‬‫ס'איז ַ‬ ‫עולם הזה‪ ,‬ווייל די אמת'ע גדולה פונעם אויבערשטן‬ ‫רווָאס ער איז ַַאהערגעקומען‪ ,‬און ס'איז‬ ‫פַא ָ‬‫געהַאט ַ‬ ‫ַ‬ ‫געווָארן מיט ישועות בזכות‬‫ָ‬ ‫געהָאלפן‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס זענען‬‫ָ‬ ‫דָא אויף דעם עולם השפל‪.‬‬‫ווערט נתגלה ָ‬ ‫געווען ַַא בחינה פון 'שלש שנים ערלים יהיה לכם'‪.‬‬ ‫מַאכן‬‫ַ‬ ‫לערנען דעם ספר בת עין‪ָָ ,‬אדער בזכות פון‬ ‫הָאט ער שוין מרגיש‬ ‫ָָאבער היינט ביי קדושת 'כתר' ָ‬ ‫ַַא סעודת הילולא לזכרו‪ .‬בפרט זעט מען גרויסע‬ ‫די עבודה פון צדיקים‬ ‫הָאט ער חרטה אויף די‬ ‫געווען די קדושה‪ ,‬און יעצט ָ‬ ‫ישועות אין די ענינים פון זרע של קיימא‪ ,‬היות דער‬ ‫אין ארץ ישראל‬ ‫רויפגעגַאנגען‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫ווָאס ער איז נישט ַַא‬ ‫יָארן ָ‬ ‫ָ‬ ‫איבערגעלָאזט קיין קינדער‪ ,‬איז‬ ‫ָ‬ ‫הָאט נישט‬ ‫ָ‬ ‫ּ‬ ‫צדיק‬ ‫ס'איז ידוע פון ספרים הק' ַַאז ארץ ישראל איז די‬ ‫ענדליך איז ידוע ַַאז הרה"ק רבי מענדעלע‬ ‫משּפיע זיין כח פון זש"ק פאר די דורות הבאים‪.‬‬ ‫ער‬ ‫ווָאס איז די נידריגסטע‬‫בחינה פון 'מלכות תתאה' – ָ‬ ‫הָאט געשריבן פאר איינע פון די‬ ‫וויטעפסקער זי"ע ָ‬ ‫און ממילא פועל'ט ער אויך ישועות מיט שידוכים‪,‬‬ ‫דרגא פון די הייליגע ספירות‪ ,‬און די עבודה פון ַַא‬ ‫צדיקים אין חוץ לארץ‪ַַ ,‬אז ווען ער איז ָָאנגעקומען‬ ‫און דער כלל איז דאך 'מאן דיהיב חיי יהיב מזוני' ‪-‬‬ ‫איד איז צו מגלה זיין דעם אויבערשטן דוקא אין‬ ‫פַארלוירן ַַאלע מוחין‪,‬‬ ‫ַ‬ ‫הָאט ער‬ ‫ָ‬ ‫קיין ארץ ישראל‬ ‫פַאר קינדער פועל'ט אויך ַַאז‬ ‫ווָאס פועל'ט ַ‬ ‫דער צדיק ָ‬ ‫פַאר השי"ת ַַא 'דירה‬‫מַאכן ַ‬ ‫דער 'מלכות תתאה'‪ ,‬צו ַ‬ ‫און זיינע תפלות זענען געווען בקטנות‪ָָ ,‬אן קיין שום‬ ‫הָאבן מזוני בהרחבה‪ ,‬און אודאי אויך חיי אריכי‬ ‫מ'זָאל ָ‬ ‫ָ‬ ‫דָא אין דעם גשמיות'דיגן מציאות‪.‬‬ ‫בתחתונים' – ָ‬ ‫הָאט אים דער אויבערשטער‬ ‫נָאכדעם ָ‬ ‫הארה‪ָָ ,‬אבער ָ‬ ‫בבריאות השלימות‪.‬‬ ‫דָאס איז דער סוד פון די קטנות און חשכות‬ ‫ָ‬ ‫הָאבן‬ ‫מזכה געווען מיט נייע מוחין און זיינע תפלות ָ‬ ‫דורכגעגַאנגען ווען זיי זענען‬ ‫ַ‬ ‫ווָאס צדיקים זענען‬ ‫ָ‬ ‫הָאט משיג געווען ַַאז די‬ ‫ָ‬ ‫ַַאזוי געשיינט‪ַַ ,‬אז ער‬ ‫די לעכטיגע שטיינער‬ ‫ָָאנגעקומען אין ארץ ישראל‪ ,‬ווייל ס'איז פאר זיי געווען‬ ‫געדַאוונט‬ ‫ַ‬ ‫הָאט‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס ער‬ ‫ָ‬ ‫'אויסגעלָאשענע' תפלות‬ ‫ָ‬ ‫אין ארץ ישראל‬ ‫רָא ּּפצוגיין פון זייער דביקות אין‬ ‫געווַאלדיגע ירידה ַַא ָ‬ ‫ַ‬ ‫ַַא‬ ‫סַאך מער ווי די‬ ‫הָאבן געשיינט ַַא ַ‬ ‫אין ארץ ישראל‪ָ ,‬‬ ‫ווָאס אין‬ ‫נָאמען 'בת עין'‪ָ ,‬‬‫הָאט דעם ָ‬ ‫ָ‬ ‫דער ספר‬ ‫ווָאס‬ ‫נָאכדעם ָ‬ ‫דעם ּּפ ַ‬ ‫לַאץ פון 'יש' און 'הסתרה'‪ָָ ,‬אבער ָ‬ ‫געהַאט אין חוץ‬ ‫ַ‬ ‫הָאט‬ ‫ָ‬ ‫ווָאס ער‬‫ָ‬ ‫'לעכטיגע' תפלות‬ ‫דָאס ַַא כינוי פאר דער ספירה פון 'מלכות'‪.‬‬‫קבלה איז ָ‬ ‫הָאבן זיך מייגע געווען מיט זייער עבודת הקודש‪,‬‬ ‫זיי ָ‬ ‫לארץ‪.‬‬ ‫הָאט זיך מוסר נפש געווען אויף‬ ‫ווייל דער בת עין ָ‬ ‫הָאבן זיי זוכה געווען צו מגלה זיין דעם אמת'ן 'יש'‪,‬‬ ‫ָ‬ ‫קדושת ארץ ישראל – בחינת מלכות‪ .‬זייענדיג שוין‬ ‫דער 'דירה בתחתונים'‪ַַ ,‬אז דוקא אין דעם עולם הזה‪,‬‬ ‫דער שבח הבורא דוקא‬ ‫כָאטש ער איז געווען ַַא רב‬‫יָארן‪ָ ,‬‬ ‫אויף די עלטערע ָ‬ ‫וויַאזוי ָָאנצוקומען צום אויבערשטן‪ ,‬ווי‬ ‫ַ‬ ‫ליגט דער כלי‬ ‫אינעם עולם הזה‬ ‫הָאט‬ ‫אין ַַא גרויסע קהלה און ַַא רבי פאר חסידים‪ָ ,‬‬ ‫טַאקע געזען ַַאז אפילו‬ ‫שּפעטער ַ‬ ‫הָאט ּ‬ ‫דער בת עין ָ‬ ‫זַאך‪ַַ ,‬אז ווען דוד המלך‬ ‫מ'זעט ַַאן אינטערעסאנטע ַ‬ ‫מיטגעמַאכט‬ ‫ַ‬ ‫הָאט‬ ‫איבערגעלָאזט‪ ,‬און ער ָ‬ ‫ָ‬ ‫ער ַַאלעס‬ ‫ווָאס‬‫ָ‬ ‫דער 'דומם' (די שטיינער פון ארץ ישראל)‬ ‫אין ספר תהלים לויבט דעם אויבערשטן‪ ,‬רעדט ער‬ ‫בַאזעצן‬ ‫גרויסע מניעות אויפ'ן וועג‪ַַ ,‬אלעס כדי זיך צו ַ‬ ‫איז דאך דער גרעסטער 'יש'‪ ,‬לייכט אויך מיט'ן אור‬ ‫בעיקר וועגן דער שיינקייט פון דעם גשמיות'דיגן עולם‬ ‫געווַאלדיגע תשוקה און‬ ‫ַ‬ ‫אין ארץ ישראל מיט ַַא‬ ‫דָאס איז אויך דער עומק דברי קדשו פון‬ ‫האלוקי! ָ‬ ‫דָאס גדלות הבורא‬‫דערמַאנט כמעט נישט ָ‬ ‫ַ‬ ‫הזה‪ .‬ער‬ ‫מסירת נפש‪.‬‬ ‫הָאט‬ ‫ווָאס ָ‬ ‫הרה"ק רבי מענדעלע וויטעפסקער זי"ע ָ‬ ‫אין די רוחניות'דיגע עולמות העליונים‪ .‬לכאורה איז‬ ‫נָאכ'ן ַַארויפקומען קיין ארץ‬ ‫ַַא לענגערע צייט ָ‬ ‫סַאך‬ ‫משיג געווען ַַאז די קטנות פון ארץ ישראל איז ַַא ַ‬ ‫דָאס ַַא ּּפלא‪ ,‬ווייל די התגלות פונעם אויבערשטן אין‬ ‫ָ‬ ‫רַאוועט ַַא גרויסע‬ ‫ּ‬ ‫געּפ ַ‬ ‫מָאל‬ ‫הָאט דער בת עין ַַא ָ‬ ‫ישראל ָ‬ ‫העכער פון דער גדלות אין חוץ לארץ‪ ,‬ווייל אין ארץ‬ ‫סַאך העכער 'לאין‬ ‫די עולמות העליונים איז דאך ַַא ַ‬ ‫הָאט‬‫ָ‬ ‫פַארציילט ַַאז ווען ער‬ ‫הָאט ַ‬‫ָ‬ ‫סעודה‪ ,‬און ער‬ ‫ישראל קען מען מעלה זיין די מלכות ‪-‬קטנות‪ ,‬און‬ ‫דָא אויף דער‬ ‫ערוך'‪ ,‬ווי דער שבח פונעם אויבערשטן ָ‬ ‫מָאל געקומען ַַא‬‫נָאך געוואוינט אין חוץ לארץ איז ַַא ָ‬ ‫ָ‬ ‫שטַארקער‪.‬‬ ‫ַ‬ ‫סַאך‬ ‫דורכדעם מגלה זיין דעם אור ה' ַַא ַ‬ ‫נידריגער וועלט‪.‬‬ ‫רָא ּּפגעלייגט מיט‬ ‫הָאט ַַא ָ‬ ‫ווָאס ָ‬ ‫משולח פון ארץ ישראל ָ‬ ‫זכותו יגן עלינו ועל כל ישראל אמן‪.‬‬ ‫ווָאס דער בעש"ט‬ ‫דער עומק הביאור דערפון איז ָ‬ ‫ַַא התרגשות דקדושה די חשיבות פון ארץ ישראל‪,‬‬ ‫געזָאגט אויפ'ן ּּפסוק 'לעולם ה' דברך נצב‬ ‫ָ‬ ‫הָאט‬ ‫הק' ָ‬ ‫הָאט זיך אויסגעדרוקט‪" :‬אפילו די ּּפשוט'ע‬ ‫ָ‬ ‫און ער‬ ‫בשמים'‪ַַ ,‬אז דער דיבור האלוקי איז מהווה און מחיה‬ ‫מַאנטן"‪.‬‬ ‫דיַא ַ‬ ‫שטיינער פון ארץ ישראל לייכטן ווי ַ‬ ‫יצא לאור ע"י‬ ‫ַַאלע וועלטן‪' ,‬ואתה מחיה את כולם'‪ .‬אפילו דער‬ ‫פַארציילט‪ַַ ,‬אז ווען ער איז‬‫ַ‬ ‫הָאט דער בת עין‬‫ָ‬ ‫מכון תורת חכם‬ ‫גשמיות'דיגער עולם הזה מיט ַַאלע נבראים פון דומם‬ ‫דָאס די גרעסטע‬ ‫ווָאס בעצם איז ָ‬ ‫צומח חי ומדבר‪ָ ,‬‬ ‫נָאכנישט זוכה‬‫הָאט ער ָ‬ ‫ָָאנגעקומען קיין ארץ ישראל ָ‬ ‫געווען צו דער מדריגה פון זען ַַאז די שטיינער לייכטן‪,‬‬ ‫לתרומות‪ ,‬ולקבלת הגליון‪:‬‬ ‫שיעורי כ"ק אדמו"ר שליט"א‬ ‫צמצום און ירידה‪ָָ ,‬אבער דער אויבערשטער איז ָ‬ ‫דָאס‬ ‫סַאך עוסק געווען מיט גרויסע‬ ‫הָאט ער ַַא ַ‬ ‫דעריבער ָ‬ ‫‪info.lhisanag@gmail.com‬‬ ‫‪646.693.0112‬‬ ‫ד‬