גליון בקיאות – הלכות שבת · Bekiyus - Hilchos Shabbos
הטקסט של גיליון זה
ויצא תשפ"ז -גליון ז'
רבני מפעל בקי
הרה"ג רבי ישראל דוד הארפענעס
שליט"א אב"ד ומח"ס ישראל והזמנים
הרה"ג רבי נחום צבי מאיר ראזענפעלד שליט"א מו"ץ
בשיכון סקווירא ומו"ל גליון וספרי הליכות החיים
הרה''ג רבי חיים בנציון ראזענבערג שליט''א
למעשה
בעמח''ס מכון לשבתך וראה''כ זכרון חיים באבוב
הרה"ג רבי אלחנן חיים פילאף שליט''א
דומ''ץ בקיט''ל ד'סאטמאר
הרה"ג רבי אברהם הערש פריעדמאן שליט"א
דומ"ץ גאלאנטא ומח"ס אוצר הלכות
וועכנטליכע בלעטל ארויסגעגעבן
אינאיינעם מיט חברי חבורת בקי
בקאי +ש+מי'
באקענט אייך מיטן פוסק!
א קורצע איבערזיכט און תולדות פון די גדולי
הפוסקים ורבותינו אשר מפיהם אנו חיים בדבר הלכה
דער הייליגער
מגן אברהם
מרן רבי אברהם אבלי
הלוי גומבינער זצוק''ל
ה'שצ"ז-תמ"ג
(ד) די זכי' צו זיין א בקי
קונה געווען גאנצע מסכתות און מקצועות אין תורה, מיר זענען ווייטער ממשיך איבער די געוואלדיגע
דער 'רבי פון
געטון גוטע שידוכים ,און בשעה טובה חתונה געהאט זכיה ,אז מען קען לערנען און קונה זיין הלכה למעשה.
גאנץ כלל ישראל'
מיט מזל.
דער הייליגער
מגן אברהם
נאך דער חתונה זענען זיי געגאנגען לערנען אין א היכי תמצא :ביידע עס שטייט אין ספר 'סיפורי צדיקים
כולל ,וואו זיי האבן ממשיך געווען צו שטייגן אין תורה
מיט פלייסיגקייט ,און קונה געווען נאך פיל תורה,
לערנען ,אבער קביעות החדש' ,אז רבי אליעזר ,דער רב פון די
שטאט גרידונג ,פלעגט אפט פארן צום
לערנענדיג בהתמדה רבה פון צופרי ביז ביינאכט. עיתים האט נאר איינער הייליגן אפטער רב זי"ע וואס האט אים
די יארן זענען געלאפן ,און ביידע משפחות האבן אז מען רעדט דא צו בחורים ,יודעי ולומדי תורה זייער מחשיב געווען.
זיך צעוואקסן ב"ה .יעדער פון זיי האט זיך מיט דער ולומדי הלכה ,לאמיר צוזאמען דורכשמועסן א היכי
איינמאל ,זייענדיג אין אפטא ,האט מען
צייט געטראפן אין א מצב וואס ער האט געדארפט תמצא ,און זען אויב איר וועט צוטרעפן דעם ענטפער.
גערעדט פונעם מגן אברהם .דער אפטער
אריינברענגען מער פרנסה אין שטוב; זיי האבן שוין פארשטעלן צוויי גוטע חברים; מיר לאמיר אייך ָ רב האט זיך פלוצלינג אויפגעשטעלט פון
נישט געקענט ממשיך זיין צו לערנען אין כולל ,און זיי וועלן זיי רופן ראובן און שמעון .ביידע האבן צוזאמען זיין בענקל און אויסגערופן" :איך קען עדות
זענען ארויסגעגאנגען ארבעטן ,כדי צו קענען שפייזן די געלערנט אין ישיבה פון נאך זייער בר מצוה ,זיי האבן זאגן ,אז איך האב געהערט פון מיין רבי'ן,
פאמיליע ,און אהיימברענגען לחם לפי הטף. געהארעוועט על התורה ועל העבודה ,און האבן זייער דער הייליגער רבי ר' אלימלך ,וועלכער
פארשטייט זיך אז פון דער תורה הקדושה האבן זיי מצליח געווען אין זייערע בחור'ישע יארן -קודם אין האט געזאגט בזה הלשון' :אלע מחברים
זיך נישט געשיידט .זיי האבן זיך ביידע מסדר געווען ישיבה קטנה ,און שפעטער אין ישיבה גדולה .זיי האבן ביזן מגן אברהם ,ועד בכלל (דאס מיינט
המשך אויף עמוד ב' המשך אויף עמוד ג'
א פרשת ויצא תשפ"ז
די זכי' צו זיין א בקי (ד)
המשך פון עמוד א'
נאכמער פון אים ,גאנצע דריי שעה א טאג ,מיט שטרענגע שיעורים צופרי און ביינאכט ,ווי
א גאנצע שעה מער ווי ראובן -האט נישט דער חיוב איז ,אז מען דארף לערנען צופרי און
מקיים געווען בשלימות די מצוה פון קביעות
עיתים לתורה?
און דער חפץ חיים ביינאכט (דערפאר הייסט דאס קביעות 'עיתים',
א לשון רבים).
אין משנה ברורה כאטש זיי האבן געוואלט לערנען וואס מער,
דער סוד פונעם ריכטיגן ברענגט עס אראפ האט זיך עס ביי ביידע פון זיי אויסגעשטעלט
אנדערש .ראובן האט געהאט א שווערע ארבעט;
קביעות עיתים לתורה הלכה למעשה: ער האט געדארפט צושטעלן זייער אסאך שעות
עס איז צום גלייבן אז רוב פון אייך האבן ביי די ארבעט ,און ער איז געבליבן מיט בלויז
נישט קיין ענטפער אויף דעם היכי תמצא ,ווייל
עס איז א חידוש וואס אסאך ערוואקסענע
'בעלי בתים וואס צוויי שעה צייט צו לערנען.
ווייסן אויך נישט ,און זיי וועלן עס אפשר לערנען נאר דריי פאר זיין חבר שמעון האט דאס מזל בעסער
געשפילט ,ער איז געבליבן מיט מער צייט צו
געוואויר ווערן אינאיינעם מיט אייך.
שמעון לערנט טאקע דריי שעה א טאג ,און
אדער פיר שעה, לערנען .מיט זיין חשק התורה האט ער מצליח
געווען אויסצושטעלן סדרים פון א סך הכל
ער באקומט שכר אויף יעדעס ווארט תורה,
אבער די מצוה פון 'קביעות עיתים לתורה' האט
זאלן נישט לערנען פון דריי שעה צו לערנען; ער האט אפילו
געקענט איבער'חזר'ן די לימודים וואס ער האט
ער נישט מקיים געווען ,ווייל ער האט נישט
געלערנט קיין הלכה ,און אויב מען לערנט נישט
גמרא אליין ,ווייל געלערנט ,און מאכן בחינות דערויף ,און ער האט
כאטש אביסל הלכה למעשה ,זאגן די פוסקים מיט דעם איז ער באמת געשפירט א זיסן טעם אין די תורה ,און
אין זיין לעבן בכלל.
אז מען איז נישט יוצא די מצוה פון קביעות
עיתים לתורה. נישט יוצא; נאר יעצט ,אז איר האט דאס בילד פון ביידע פאר
אייך ,לאמיר אייך פרעגן א שאלה ,און זאגט
זיין חבר ראובן ,כאטש ער האט נישט
געקענט לערנען אזויפיל שעות ווי שמעון ,גיבט
ער דארף לערנען מיר דעם ענטפער :וויאזוי קען זיין אזא זאך ,אז
ראובן -דער וואס האט געהאט צייט צו לערנען
ער אבער אכטונג יעדן טאג נאך זיינע שיעורים
אין גמרא ,און זיינע אנדערע לימודים ,צוצולייגן
דווקא אויך הלכה נאר צוויי שעה א טאג -האט ריכטיג מקיים
כאטש עטליכע מינוט וואס ער לערנט הלכה לויט זיינע השגות' געווען די מצוה פון קביעות עיתים לתורה,
אבער זיין חבר שמעון -וואס האט געלערנט
'לא ילמדו בגמרא
לחוד ,דבזה אינו
יוצא ,אלא צריך
שילמוד דוקא גם
ספרי הפוסקים'
פרשת ויצא תשפ"ז ב
בקאי +ש+מי'
המשך פון עמוד א'
למעשה .אזוי ארום איז ער יוצא די מצוה פון
קביעות עיתים לתורה ,דאס איז אויסערדעם
וואס ער פירט זיך אויף ווי אן ערליכער איד,
וויבאלד ער ווייסט וויאזוי מען דארף זיך צו
פירן.
דער פסק פונעם
חפץ חיים זי"ע
עס איז מעגליך ,אז עס איז פאר אייך א
חידוש ,אז נאר ווען מען לערנט אויך הלכה
למעשה איז מען יוצא קביעות עיתים ,אבער
אזוי פסק'נט קלאר דער ש"ך אין הלכות תלמוד
תורה (יורה דעה סי' רמו ,ס"ק ה) ,און אזוי זעט
מען אויך אין שלחן ערוך הרב (יו"ד ,הלכות
תלמוד תורה ,סי' ג ,סעיף ו) .און דער חפץ חיים
אין משנה ברורה (סי' קנה ,ס"ק ג) ברענגט עס
דער ציון הק' פונעם הייליגן מגן אברהם זצ"ל אראפ הלכה למעשה:
'בעלי בתים שאינם לומדים רק ג' או ד' שעות
אריינגערעכנט דעם מגן אברהם אליין) ,זענען ביום ,לא ילמדו בגמרא לחוד ,דבזה אינו יוצא,
דאס שרייבן פונעם אלא צריך שילמוד דוקא גם ספרי הפוסקים ,כל
הייליגן חיבור אינעם געווען בעלי רוח הקודש ,און האבן געהאט גילוי
אליהו'". אחד כפי השגתו' .אין אידישע איבערזעצונג:
גרעסטן דחקות 'בעלי בתים וואס לערנען נאר דריי אדער פיר
אין יאר תל"ד ,ווען ער איז אלט געווען 34 אזוי ארום האבן מיר אן עדות פונעם אפטער שעה ,זאלן נישט לערנען גמרא אליין ,ווייל מיט
רב בשם דעם רבי'ן ר' אלימלך ,אז דער מגן דעם איז ער נישט יוצא; נאר ער דארף לערנען
יאר ,האבן זיך שוין אנגעזאמלט גענוג נאטיצן,
אברהם איז געווען א בעל רוח הקודש און א דווקא אויך הלכה לויט זיינע השגות'.
אז ער זאל אנהייבן ארומצופארן נעמען הסכמות,
בעל גילוי אליהו .מיט דעם פארשטייט מען שוין
כדי ארויסצוגעבן א ספר אויף שולחן ערוך אורח
פיל בעסער וויאזוי ער האט זוכה געווען צו ווערן
חיים .ער האט טאקע אין יענעם יאר אליין אונזער ענטפער אויף
דער רבי פון כלל ישראל.
באקומען פיר הסכמות.
'קבעת עיתים לתורה'
למעשה האט ער נישט געהאט דאס געלט צו
דרוקן דעם ספר ,און ער האט געמוזט ווארטן דער גוסס זאל ווארטן! יא טייערע בחורים ,נישט נאר בעלי בתים
דארפן יוצא זיין דעם חיוב פון קביעות עיתים
אויף הילף. דער טשעבינער רב זצ"ל האט דערציילט ,אז
לתורה; נאר אויך בחורים דארפן מקיים זיין די
אין יאר תמ"א ,אינדערצייט וואס זיין ספר איז איינמאל ווען דער ש"ך האט געלערנט מיט זיין
מצוה .אוודאי איז מען רוב שעות פונעם טאג
נאכנישט געווען געדרוקט ,איז ארויסגעקומען א תלמיד ר' אבא'לע ,דער הייליגער מגן אברהם ,איז
עוסק אין די הייליגע ווערטער פון אביי ורבא,
מען געקומען זאגן פארן ש"ך ,אז אין דעם זעלבן
ספר מיטן נאמען 'עולת תמיד' אויף אורח חיים, מען הארעוועט אויף גמרא ,רש"י און תוספות,
הויז געפינט זיך א קינד וואס איז א גוסס .דער
און אויף הלכות שבת האט עס געהייסן 'עולת ווי עס איז איינגעפירט אין אלע ישיבות ,און אין
ש"ך איז דאך געווען א כהן ,און מען האט אים
שבת' .דער מחבר איז געווען א גרויסער גאון, דעם גאנצן עולם התורה .אבער כדי צו קענען
געזאגט אז ער זאל ארויסגיין פון שטוב ,ווייל
ר' שמואל ב"ר יוסף ,איינער פון די דיינים אין אויב דאס קינד וועט שטארבן ,טאר א כהן נישט
זיין אן ערליכער איד ,און צו זיין פון די אידן
קראקא .דער ספר איז געווארן זייער פאפולער בלייבן אין שטוב אונטער איין דאך מיט א מת וואס זענען 'קובעי עיתים לתורה' ,מוז מען
ביי די לומדים. ('טומאת אוהל'). לערנען כאטש אביסל צייט הלכה.
ווען דער מגן אברהם האט באקומען דעם דער ש"ך איז אבער געווען אזוי פארקאכט דאס איז דער ציל פון 'בקי' ,וואס מען האט
ספר ,איז ער דורכגעגאנגען דעם גאנצן חיבור, אין זיין שמועס מיט ר' אבא'לע ,אז ער האט מייסד געווען בהמלצת הרבנים הגאונים שליט"א
און דאס איז דער טעם פארוואס מען זעט זייער געזאגט" :דער שמועס וואס איך האב יעצט -אז מען זאל מיט אפאר מינוט א טאג קענען
אפט אינעם מגן אברהם אז ער ברענגט צו זאכן מיט ר' אבא'לען איז אזוי וויכטיג ,אז דער גוסס ענטפערן אויף דער שאלה וואס יעדער איד
פונעם 'עולת תמיד' אדער 'עולת שבת' ,אדער זאל ביטע ווארטן אביסל" .און אזוי איז טאקע וועט געפרעגט ווערן' :קבעת עיתים לתורה?'
ער שרייבט 'דלא כעולת תמיד' וכדו' .היות זיין געווען; זיי האבן ווייטער געשמועסט אין לערנען, אזוי וועט מען זיך פירן ווי ערליכע אידן,
ספר איז שוין געווען גרייט ,האט ער געקענט און ווילאנג דער ש"ך האט נישט געענדיגט און הלכה'דיג אויסגעהאלטן .און וואויל איז אייך אז
צושרייבן הערות און חידושים לויט דעם נייעם ארויסגעגאנגען ,איז דאס קינד געבליבן ביים איר זענט אנגעשלאסן אין דעם הייליגן חבורה,
ספר וואס איז ארויסגעקומען. לעבן. און איר זענט צו דעם אלעם זוכה!
ג פרשת ויצא תשפ"ז
מח+לוקת הפוסקים
אן אריינבליק אין א הלכה'דיגע מחלוקת הפוסקים
אין הלכות שבת מיט קעגנזייטיגע סברות
די הלכה פון
א וואנט-זייגער
שאלה
וואס איז די הלכה מיט א גרויסן וואנט-זייגער ,אדער א בילד אויף דער
וואנט; מעג מען עס מטלטל זיין אדער איז עס מוקצה?
לאמיר פארשטיין די שאלה אביסל טיפער :א וואנט-זייגער איז געמאכט צו טון דערמיט א זאך וואס איז מותר ,דהיינו ,מען קוקט אויפן
זייגער צו וויסן די צייט .אזוי אויך א בילד אויף דער וואנט ,איז געמאכט מען זאל עס זען און הנאה האבן .למעשה איז עס אבער אנדערש
ווי א סתם א 'כלי שמלאכתו להיתר' ,וואס איז געמאכט מען זאל עס ארומרוקן ,ווייל א וואנט-זייגער רוקט מען דאך נישט ארום; מען
הענגט עס אויף אויף דער וואנט ,און דארט בלייבט עס ,ממילא איז עס אפשר יא מוקצה.
די זעלבע איז אויך מיט א בילד וואס מען הענגט אויף ,אז במציאות רוקט מען עס נישט ארום .דערפאר האט עס א דין ווי מוקצה,
וויבאלד עס איז נישט געמאכט צו מטלטל זיין ,אדער נישט?
דעת הגאון רבי מאיר דעת החזון איש זצ"ל
בראנדסדארפער זצ"ל דער חזון איש נעמט אן צוליב די אויבנדערמאנטע סיבה ,אז מען טאר עס
אין זיין ספר 'קנה בושם' (ח''א סי' יט אות נישט מטלטל זיין .ער האלט ,אז כדי מען זאל מעגן מטלטל זיין א כלי ,דארף
ב) נעמט ער אן ,אז מען מעג עס יא מטלטל עס זיין א זאך וואס שטייט גרייט ארומצורוקן; אבער אויב די מציאות איז,
זיין .ער גייט מיט א פשטות ,אז היות עס אז מען רוקט עס נישט ארום -נאר מען לייגט עס אויפן וואנט ,און דארט
איז נישט געמאכט צו טון מיט דעם קיין בלייבט עס -האט עס א הלכה ווי מוקצה .און נישט בלויז ווי א 'כלי שמלאכתו
איסור ,האט עס א הלכה ווי א 'כלי שמלאכתו לאיסור' ,נאר ווי א 'הארבע מוקצה' ,דהיינו 'מוקצה מחמת גופו' ,אדער ווי א
להיתר' ,און עס שטערט נישט דאס וואס עס כלי וואס איז 'מוקצה מחמת חסרון כיס' ,וואס מען טאר עס נישט ארומרוקן
איז נישט דער סדר עס ארומצורוקן. אפילו 'לצורך גופו ומקומו'.
למעשה נעמען אן אסאך פוסקים לאיסור ,ווי די סברא פונעם חזון איש, הלכה
און מען זאל עס נישט מטלטל זיין אפילו לצורך גופו ומקומו. למעשה
פרשת ויצא תשפ"ז ד
ווי די בחורי בקי האבן מיטגעלעבט אין מציאות
א שאלה פונעם וועכענטליכן בקי שיעור
בדידי הוה הלכה
עס זענען געליגן אויפן טיש אסאך איך האב געוואלט ארויסנעמען פרייטאג צונאכטס ,ווען איך בין
ניס-שאלעכץ ,און איך האב געוואוסט א זעקל פלעסטיק קאפס (Plastic צוגעקומען צו מיין פלאץ אין
אז דאס איז מוקצה .אבער היות )Cupsפון די סטארעדזש קלאזעט, בית המדרש ,האב איך געזען
עס האט מיאוס געמאכט דעם אבער נעבן דעם איז געליגן א אז ס'איז דארט איבערגעבליבן
גאנצן פלאץ ארום ,האב איך עס טול-באקס ( ,)Tool Boxאון מען א פושקע מיט געלט .האב איך
אוועקגענומען אלס א 'גרף של רעי'. האט נישט געקענט צוקומען צו די עס מטלטל געווען מיט א שינוי,
קאפס .האב איך עס אוועקגעריקט, אזויווי מיר האבן געלערנט ,אז
הערת המערכת :לכתחילה זאל מען עס
אריינשיילן אין א טעלער וואס האט עסן וואס וויבאלד דאס הייסט 'לצורך מקומו'. מיט א שינוי איז עס מותר.
מ'גייט סייווי שוין לייגן אין גארבעדזש וכדומה,
כדי נישט צו מאכן א גרף של רעי לכתחילה. שלחן ערוך סי' שח ,סעיף ג. מגן אברהם סי' שח ס"ק ז ,שלחן ערוך הרב
סעיף טו ,משנה ברורה סי' שח ס"ק יג.
שלחן ערוך סי' שח סעיף לד ,שלחן ערוך הרב סי'
שח סעיף עב ,משנה ברורה סי' שח ס"ק קיג ,ועיין
מגן אברהם סי' שח ס"ק נא ,חתם סופר שם.
פנחס וואלדמאן שמואל לייבוש גלאנץ
א .זאנענפעלד
ביי אונז אין הויז איז ארויסגעפאלן מיין ברודער'ס מצוה און פרשה
א פיסל פון א בענקל ,צוזאמען צעטלעך זענען געליגן אין א בעג מיט
מיטן סקרו ( .)Screwעס איז געשען נאך מוקצה'דיגע זאכן .מען האט עס
אונזער טייערע קאמערע ()Camera אויף אן אופן וואס מען וואלט עס זייער געוואלט נוצן שבת ,און איך האב
איז געבליבן ליגן אויפן קאונטער, געקענט צוריקלייגן נאך שבת, געוואוסט אז די בעג איז נישט קיין
און איך האב מיך אנגערופן ,אז מען 'בסיס' ,ווייל ס'איז נאר בטעות דארט
איך האב געוואוסט אז מען טאר
טאר עס נישט מטלטל זיין ,אפילו פארגעסן געווארן ,און מען האט נישט
עס נישט מטלטל זיין ,ווייל חז"ל אינזין געהאט עס זאל דארט ליגן שבת;
אויב מען דארף די פלאץ ,ווייל דאס האבן גוזר געווען אלס חשש אז
איז א 'מוקצה מחמת חסרון כיס'. דעריבער האב איך עס ארויסגענומען
מען וועט עס קומען פאררעכטן. פון דארט ,אכטונג געבנדיג נישט
שולחן ערוך סי' שח סעיף א ,שולחן שולחן ערוך סי' שח ,סעי' טז ,שולחן ערוך צו מטלטל זיין די מוקצה זאכן.
ערוך הרב סי' שח ,סעיף ד. הרב סעי' מז ,שבילי דוד ס"ק סח-סט. שלחן ערוך סי' שט ,סעי' ד ,משנה ברורה ס"ק ט.
מ .שטערן בנימין גארדאן א .דייטש
צוליב די איבערפלוס פון מעסעדזשעס ,ווערט אויסגעקליבן על פי גורל וועלכע עס זאל אראפגעברענגט ווערן אינעם גליון ,אלע מעסעדזשעס ווערן אויסגעהערט און גייען אריין אינעם גורל.
געווינער פון די וואך -פרשת ויצא צו מיטטיילן דיין היכי תימצי וואס דו האסט געהאט אדאנק לערנען דאס
טעגליכן שיעור ,לאז איבער א מעסעדזש ביי נומער 4פונעם מעין מעניו
הבקי החשוב נתנאל פארקאש ני''ו
ישיבת סאטמאר מאנסי ('מוצאי שבת פראגראם' אפטיילונג) ,מיט דיין נאמען און דיין היכי תימצי.
"היכי תימצי" וואס ער האט אריינגעגעבן: דע רמ י ט גי י ס ט ו א ר י י ן א י ן א ג ו רל צ ו גע ו ו י נע ן א סעט א וצ ר הלכ ו ת .
עס זענען געלעגן ביינער פון פלייש אויפן טישטוך ,און מען האט געוואלט אראפנעמען דעם י עדע ו וא ך -א ב אז ו נדע רע ג ו רל.
טישטוך .איך האב געוואוסט אז וויבאלד עס ליגט אויפן טישטוך אויך ברויט ,מעג מען עס
אראפנעמען אפילו ווען עס איז נישט קיין "גרף של רעי" ,וויבאלד די ביינער ווערן בטל צום ברויט.
ה פרשת ויצא תשפ"ז
++לסטוא
גע'+פסק'נט?וו וויאזוי תשובות אויף די שאלה
פון פארגאנגענע וואך
שאלה
אינמיטן 'לכה דודי' האט א איד זיך געכאפט ,אז ער האט איבערגעלאזט זיין מקוה-וועש אין בית המדרש
אין א שאפינג בעג .נישט נאר די וועש ,נאר אויך זיין סעלפאן איז געבליבן דארט אינעם העמד-טאש.
אין די פארגאנגנהייט האט ער שוין אמאל פארלוירן זיין וועש אין בית המדרש ,און
ער איז יעצט שטארק באזארגט אז דאס זעקל וועט נאכאמאל פארלוירן גיין ,און
ער וועט זיך טרעפן מוצאי שבת אן זיין טעלעפאן .צי מעג ער אהיימנעמען דאס
זעקל וועש מיט דעם טעלעפאן אינעווייניג (אין א פלאץ וואו עס איז דא אן עירוב)?
'סברות לכאן ולכאן' פון 'לומדי בקי' במושכל ראשון:
שלמה זילבערמאן :מען טאר דאס נישט מטלטל זיין. ברוך פריעד :ער קען נישט אהיימנעמען דעם זעקל וועש.
דער טעם :די וועש קלער איך אז עס איז נישט מוקצה ,ווייל כאטש מען דער טעם :וועש וואס מען האט שוין געטראגן איז פאר'מיאוס'ט ביי א
וואלט עס סתם אזוי נישט אנגעטון ,אבער בשעת הדחק ,ווען ער האט מענטש ,און מען וואלט עס שוין נישט אנגעטון ביז נאכן אויסוואשן,
נישט קיין אנדערע וועש ,וואלט ער עס יא אנגעטון .אבער לגבי אויפהייבן קומט אויס אז די וועש איז 'מוקצה מחמת גופו' .דערפאר ,נישט נאר ווייל
די וועש ווען דער סעלפאן איז אינעווייניג ,טאר מען לכאורה נישט ,ווייל עס ליגט דארט דער סעלפאן (וואס איז נאר א 'כלי שמלאכתו לאיסור')
ער איז מטלטל 'טלטול מן הצד לצורך דבר האסור'. איז דאס אסור ,נאר אפילו אויב עס וואלט געליגן דארט נאר די מקוה-
וועש טאר ער עס נישט אהיימנעמען.
זרח יאקאבאוויטש :מען דארף עס דארט לאזן
ב.ש .גרויז :לכאורה מעג ער עס אהיימנעמען
דער טעם :דער סעלפאן איז חשוב'ער ווי די וועש ,ממילא ווערט דאס
זעקל אליין אויך מוקצה און עס איז אסור צו טראגן ,ווייל דאס זעקל דער טעם :ווייל עס איז א 'טלטול מן הצד לצורך דבר האסור ודבר
באקומט דעם זעלבן דין ווי די מוקצה. המותר' ,וואס דאס מעג מען מטלטל זיין.
א שמועס מיטן דיין איבער דעם שאלה ,און דער 'פסק הלכה':
געהאט אז עס זאל ליגן דארט גאנץ גענוצטע וועש איז נישט מוקצה,
שבת. אפילו מען גייט עס זיכער נישט טראגן
דעם שבת ,ווייל עס איז ראוי אנצוטון.
אין פאל מען האט מורא אז עס
וועט פארלוירן ווערן ,קען מען עס דער סעלפאן איז א 'כלי שמלאכתו
אהיימנעמען כלאחר יד; דהיינו, לאיסור' (אזוי נעמען אן רוב פוסקים),
מען זאל אריינלייגן די האנט אין ממילא טאר מען נישט מטלטל זיין
די שאפינג בעג אויף א וועג וואס א סעלפאן געהעריג מיט די הענט
מען טראגט עס נישט געהעריג ווי 'מחמה לצל' ,דאס הייסט ווען מען
אינדערוואכן ,און אזוי קען מען עס וויל עס היטן פון א שאדן.
אהיימטראגן (זע בילד) .אין פאל מען די זעקל איז נישט קיין בסיס,
קען עס נישט מטלטל זיין כלאחר יד, וויבאלד מען האט פארגעסן דעם
זאל מען פרעגן א שאלה. סעלפאן דארט און נישט אינזין
די הלכות זענען גע'פסק'נט געווארן דורך הרה"ג ר' נחום צבי מאיר ראזענפעלד שליט"א ,בעל "הליכות החיים" ומח"ס שלחן השבת
פרשת ויצא תשפ"ז ו
שאלה פאר קומענדיגע וואך
מעשה שהיה
שאלה :לכבוד די מערכת 'בקי' ,עס איז א מחי' אייער גליון! די גאנצע משפחה לעבט מיט דעם און לערנט זיך אויס
אינאיינעם 'דבר ה' זו הלכה'.
פאלגנד איז א שאלה וואס האט פאסירט ביי מיר פרייטאג צונאכטס :נאכן דאווענען האב איך אריינגעשטעקט מיין
האנט אין בעקיטשע-טאש ארויסצונעמען א צעטל מיט תורות אויף די פרשה .קוקנדיג וואס איך האלט אין די האנט ,האב איך
געזען אז צווישן די פאפירן ליגט א צוואנציגער ,וואס איך האב -ווי עס זעט אויס -איבערגעלאזט נאך א משפחה שמחה אינמיטן די
וואך פריער.
איך האב אנגעהויבן טראכטן וואס צו טון .אויב וועל איך עס סתם אראפווארפן אויפן פלאר ,וועט דער גוי וואס רייניגט דעם בית המדרש עס
טרעפן און נעמען ,און עס איז דאך א שאד אידיש געלט .בין איך צוגעגאנגען צום פושקע און עס אריינגעלייגט דארט ,אין א 'רבי מאיר בעל הנס' פושקע.
די שאלה איז ,אויב איך האב געטון ריכטיג מיט דעם וואס איך בין געגאנגען און עס אריינגעלייגט אינעם פושקע.
געווינער פרשת ויצא
הבקי החשוב
ישראל יאקאבאוויטש ני''ו
וואס הא++לטסטו? שיק אריין וואס דו ווא++לסט גע'+פסק'נט!
זאג אריין וואס דו האסט געטראכט אז די הלכה איז ,און זיי מסביר פארוואס .באמערקונג :דער געדאנק פון דעם אפטיילונג איז זיך אליין
זיין ענטפער :מען טאר נישט מטלטל זיין די אויסצולערנען צו טראכטן הלכה'דיג ,און אליין אויסצוארבעטן די צדדים ביז מ'קומט אן לאמיתה של תורה .דערפאר דארפט איר נישט
מקוה-וועש ,וויבאלד די גאנצע בעג ווערט א נאכקוקן דעם תירוץ אין די ספרים; נאר אדרבה ,לאמיר זיך אינאיינעם אויסשארפן אין די הלכה און זאג ארויס דיין השקפה ראשונה.
"בסיס" און מען טאר עס נישט אהיימטראגן.
הערת המערכת :אויף למעשה ,זע די פסק
הלכה פונעם דיין שליט"א. קומענדיגע וואך וועט ערשיינען די סברות פון די לומדי 'בקי' מיטן פסק הלכה פונעם דיין שליט"א וואס +פסקנ'ט דער דיין?
צו פרעגן א שאלה אין דעם קאלום ,לאזט איבער אייער פראגע ביי נומער 6דערנאך 3אינעם מעין מעניו.
מיט יעדער מעסעדזש גייט מען אריין אין די גורל צו געווינען א הערליכע חלה דעקל מיט די נאמען צו באשיינען דעם שבת טיש!
א
ואלו הן בע++++++לי 'עוב+דא'
רשימה
די ערשטע רשימה פון די "לומדי בקי" וואס האבן אריינגעשיקט א "בדידי הוה הלכה" היכי
תימצי ,וואו זיי האבן זיך אליין איבערצייגט ביי א פאל וואס איז זיי אונטערגעקומען ,אז עס
קען זיין דערין א שאלה אין הלכה
אביגדור יאקאבאוויטש ,אביגדור סאמעט ,אביגדור שווארץ ,אביגדור יוסף בראך ,אברהם ווייס ,אברהם טייטלבוים ,אברהם כ"ץ ,אברהם סטרולאוויטש ,אברהם פוקס ,אברהם
פישמאן ,אברהם פרידמאן ,אברהם פריעדמאן ,אברהם קארנבלי ,אברהם ריינער ,אברהם שלאגער ,אברהם אליהו קאהן ,אברהם ברוך הורוויץ ,אברהם דוד לאקס ,אברהם הכהן
ווייס ,אברהם הכהן קאהן ,אברהם הלוי וויינבערגער ,אברהם הערש יאקאבאוויטש ,אברהם זאנוויל גערטנער ,אברהם חיים אמסל ,אברהם חיים לוריא ,אברהם חיים רייז ,אברהם
חיים אלתר הלוי קלאגסברוין ,אברהם חיים הלל היללער ,אברהם יהודה ברוין ,אברהם יהושע שווארץ ,אברהם יואל בלייך ,אברהם יעקב פאלאטשעק ,אברהם יצחק באכנער,
אברהם יצחק וועבערמאן ,אברהם יצחק קאהן ,אברהם מאיר רייך ,אברהם מנחם מענדל וואלאדארסקי ,אברהם מרדכי וויינגארטן ,אברהם מרדכי הכהן פאללאק ,אברהם שלמה
שפירא ,אברהם שמואל ראזנבערג ,אברהם שמחה טויב ,אברהם שמעון וויינשטאק ,אהרן בייער ,אהרן בערנשטיין ,אהרן גאלדמינצער ,אהרן דייטש ,אהרן הערשקאוויטש,
אהרן טויבער ,אהרן טירנויער ,אהרן לאנדא ,אהרן לעווי ,אהרן לעפלער ,אהרן מארקוס ,אהרן מייזלס ,אהרן מיללער ,אהרן פאללאק ,אהרן פערלשטיין ,אהרן ריינער ,אהרן שפיץ,
אהרן דוד יצחק פאלאטשעק ,אהרן הכהן פאללאק ,אהרן הלוי בלומענבורג ,אהרן הערש ווידער ,אהרן זאב בוימהאפט ,אהרן יהושע לאנדא ,אהרן יואל סאמעט ,אהרן יעקב
באכנער ,אהרן פנחס אברמוביץ ,אהרן צבי מערמלשטיין ,אלחנן שטיינפעלד ,אלחנן חיים רייכמאן ,אלחנן שלמה זלמן גראס ,אלי' יעקב ראזנבערג ,אליהו כ"ץ ,אליהו שמידט,
אליהו יעקב קרויז ,אליהו לייב הורוויץ ,אליהו שלמה ווידער ,אלימלך אייזנבערג ,אלימלך אשכנזי ,אלימלך דירנפעלד ,אלימלך הלוי אפעל ,אלימלך סג"ל קרויס ,אליעזר אפעל,
אליעזר גאטליב ,אליעזר גרינהוט ,אליעזר וויינבערגער ,אליעזר ווייס ,אליעזר לאנדא ,אליעזר קארפן ,אליעזר אהרן גרין ,אליעזר דוד ריספלער ,אליעזר הלוי ווייזער ,אליעזר
יואל גאלדמאן ,אליעזר יוסף גאלדבערגער ,אליעזר שלמה ווייס ,אלכסנדר דוד ראזנבערגער ,אלכסנדר זושא ווייס ,אלעזר פאזנער ,אלעזר קאהן ,אלעזר חיים טייטלבוים ,אלעזר
יחזקאל שרגא מארקאוויטש ,אלעזר ניסן רובין ,אלתר דוד משה הכהן כ"ץ ,אלתר חיים יהודה פרידמאן ,אלתר יהודה ווייסמאן ,אפרים קאהן ,אפרים הלוי איש הורוויץ ,אפרים
פישל גרינבערגער ,אריה גראס ,אריה גרינבערגער ,אריה נוסבוים ,אריה פאלאטשעק ,אריה ראזנבוים ,אריה ראזנבערג ,אשר בראנד ,אשר קנאבלאך ,אשר אנשיל כהנא ,אשר
זעליג וויזענפעלד ,אשר זעליג ווייס ,אשר זעליג הכהן פאללאק ,אשר יונה יאראסלאוויטש ,אשר ישעיה טווערסקי ,אשר ישעיה פרענקל
כה לחי :זאלט איר מצליח זיין צו לערנען בהתמדה רבה
און זוכה זיין 'לאסוקי שמעתתא אליבא דהלכתא'
ז פרשת ויצא תשפ"ז פרשת נח תשפ"ז
בריוון פון די
בני החבורה
און זייערע
עלטערן וואס זאגן די בקיאים?
א טעלער מיט א קליינע טשיפ דער מבחר און באר היטב
לכבוד מערכת 'בקי'. -א לימוד פאר יעדן איד!
אין דעם גליון פון פרשת תולדות איז געווען א שאלה ,בנוגע טעלערס וואס לכבוד די חשוב'ע מערכת 'בקי'.
זענען אביסל צעבראכן ביים עק .די שאלה איז געווען צי עס הייסט מוקצה וויבאלד דעם שבת האב איך געזאגט פאר מיינע
רוב מענטשן ווארפן עס אוועק ,כאטש עס איז נאך ראוי זיך צו באנוצן דערמיט .און קינדער ,אז איך בין זיי מקנא מיט דאס וואס
די ענטפער איז געווען ,אז מען זאל עס נישט מטלטל זיין. זיי האבן די געלעגנהייט אין אזא יונגע
איך וויל אנווייזן א פשוט'ע הערה :אסאך מאל מאכט זיך ,אז א עלטער ,צו לערנען און קונה זיין הלכות
קליין שטיקל (א 'טשיפ') קומט אראפ פון א טעלער; אין אזא פאל קען שבת על בוריו .עס איז דאך נישט שייך קיין
מען עס נאך ניצן געהעריג ,און זייער אסאך מענטשן ניצן עס טאקע ווייטער. בעסערע קנין וואס מען זאל קונה זיין אין
אין אזא פאל איז עס טאקע נישט מוקצה ,כאטש עס זענען אפשר דא מפונקים, די יונגע יארן ,וואס זאל באגלייטן דעם
וואס וואלטן עס שוין אוועקגעווארפן .לכאורה רעדט מען דוקא ווען עס האט מענטש פארן גאנצן לעבן.
זיך אפגעבראכן א גרעסערע שטיקל ,אזוי אז רוב מענטשן וואלטן עס שוין נישט איר זאלט מיר פארשטיין ריכטיג :איך
געניצט ,דעמאלס איז עס טאקע מוקצה. לערן אויך הלכות שבת ,און יעדער איד איז
ידידכם :ש.ב .ראבינאוויטש מחוייב אזוי צו טון ,אבער דאס וואס מען
אייער לערנט אין די יונגע יארן -נאכפאר מען
דערגרייכט די צוואנציגער יארן -ווערט
מבצע איז איינגעקריצט פארן גאנצן לעבן; עס איז א
מתנה פארן לעבן ,וואס עס איז נישט שייך
מורא'דיג, 'בקי' פאר טאטעס שענערס און בעסערס פון דעם.
עס איז לכבוד מערכת בקי ,וואס טוט אזעלכע געוואלדיגע פעולות פאר כלל ישראל איך וויל נאר צולייגן א ווארט איבער
למען השבת ,ולמען הבורא יתברך שמו. דעם לימוד פון 'מחבר און באר היטב' ,וואס
'מצודתכם ווי איך פארשטיי ,האט מען אוועקגעשטעלט 'בקי' ,כדי אז בחורים זאלן לערנען איך האב געהערט פון סענדזשארדזשער רב,
פרוסה' הלכה ,אבער פון הימל באגלייט מען אייך מיט א געוואלדיגע סייעתא דשמיא ,אז הגה"צ רבי עזריאל מאיר קאהן שליט"א.
עס גייט אסאך ווייטער ווי מען האט געטראכט. ווען ער האט געגעבן א שמועס אין כולל
פאר יעדן ביי אונז אינעם סקווירא שטיבל אין דזשעקסאן-לעיקוואד ,האט זיך יעצט
יושבי אוהל האט ער ארויסגעברענגט ,אז
איינעם עס איז זייער וויכטיג צו האבן א טעגליכן
אנהייב זמן ,געעפנט א נאכט-כולל .מיר האבן געזוכט א גוטן לימוד וואס זאל זיין
שיעור אין 'מחבר און באר היטב'; אפילו
געשמאק און חידוש'דיג ,און זעענדיג דעם גאלדענעם סערוויס וואס ווערט יעצט
איבער צוגעשטעלט ,צו קענען לערנען הלכות שבת דורך 'בקי' ,האבן מיר מחליט געווען,
אויב מען לערנט אנדערע לימודים ,זאל
מען האבן אזא סארט 'שיעור פשוט' לימוד.
דער אז דאס איז עס -מיר כאפן זיך מיט מיט 'בקי' .הלכות שבת איז דאך נוגע פאר יעדן
ער האט דערציילט ,אז זיין פעטער,
איינעם; טאטעס דארפן אוודאי נישט קענען ווייניגער ווי די בחורים ,און אפילו דער
גאנצער וואס האט עס שוין אמאל געלערנט ,אויב מען חזר'ט נישט ,פארגעסט מען. דער סענדזשארדזשער רב זצ"ל ,פלעגט -
אויסער זיינע לימודים וואס ער האט געהאט
וועלט. מיר לערנען א פולע שעה ,אזוי אז מיר לייגן אויך צו די נושאי כלים :שולחן
דורכאויס דעם גאנצן טאג -לערנען יעדן
ערוך הרב ,און משנה ברורה ,אבער מיר גייען לויטן לוח פון 'בקי' ,ווייל מיר ווילן
איר זענט נהנה זיין פון אזא סייעתא דשמיא און כח הרבים ,ווען אריבער צען טויזנט בחורים
טאג פיר סעיפים שלחן ערוך אורח חיים,
פיר סעיפים יורה דעה ,פיר סעיפים אבן
מחולל לערנען הלכה למעשה ,און מיר לעבן מיטן קאלירפולן גליון 'בקיאות' ,וואס קומט
אן דא אין שטאט ,און ווערט צעכאפט מיט דארשט ביי יונג און אלט.
העזר ,און פיר סעיפים חושן משפט .סך
פלאות, הכל האט ער יעדן טאג געלערנט זעכצן
יא ,אזויווי איר הערט :די טאטעס האבן זיך מיטגעכאפט מיט די בחורים ,און סעיפים מחבר און באר היטב.
און יעדער עס איז ממש א מחי'.
דאס איז דער וועג וויאזוי מען איז קונה
אייער מבצע איז מורא'דיג ,עס איז 'מצודתכם פרוסה' פאר יעדן איינעם איבער
לעבט מיט דער גאנצער וועלט .איר זענט מחולל פלאות ,און יעדער לעבט מיט שבת .עס איז
ידיעות התורה אין אלע חלקי שלחן ערוך,
מיט א שיעור אין מחבר און באר היטב;
שבת קיין ספק נישט ,אז עס איז נאך אזא שאקל נישט געווען פאר לאנגע יארן ,צו מען ווייסט וואו א זאך שטייט ,וואו מען
פארמערן די ידיעות אין הלכות שבת ביי קינד און קייט. דארף נאכקוקן ,און וואס מען דארף פרעגן
זאלן מיר טאקע שוין זוכה זיין צום 'יום שכולו שבת' בביאת גואל צדק במהרה א שאלה.
בימינו. חילכם לאורייתא!
י.י.ש. אהרן קאהן
פרשת ויצא תשפ"ז ח
חזרה אויף
די לימוד פון
פרשת ויצא
בחינ+הזיך
ג+רייט דער בקי
צום
סעיף מו סעיף מד סעיף מא
מ'טאר נישט טראגן אונטער די ארעמעס, א כלי וואס איז געווארן שוואך ,ווי למשל א טראגן א קינד אין א רשות הרבים :א)
קערנדלעך פון זייד-ווערעם .חוץ פון דעם פאס פון שארבן וואס איז צעשפאלטן געווארן, אויב דאס קינד איז גענוג גרויס און קען גיין,
אז עס איז אסור בטלטול ,איז דא א חשש אז טאר מען נישט אראפברעכן א שטיקל דערפון איז אפילו אים 'טראגן' נאר אן איסור דרבנן.
ער מאכט אז עס זאלן געבוירן ווערן ווערעם אויף צו נוצן ,ווייל דאס איז אן איסור פון דערפאר מעג א מאמע העלפן דאס קינד גיין
('מוליד'). 'תיקון מנא' (מכה בפטיש) .די זעלבע זאך איז ('מדדה' זיין) ,און מען דארף נישט מורא האבן
אסור אויסצוגלייכן ,א שטיקל שארבן ,אדער אז דאס קינד וועט אויפהייבן ביידע פיס .אבער
סעיף מז
אויסבייגן א פלעסטיק אדער קארדבארד ,אז שלעפן דעם קינד ווען ביידע פיס זענען אויף
עס זאל ווערן פאסיג פאר א באניץ ,ווייל דאס דער ערד ,איז אסור מדרבנן .ב) אויב דאס קינד
א קלייד פון שעטנז ,זענען דא וואס האלטן
הייסט תיקון מנא. קען נאכנישט גיין אליין ,אדער איינער וואס איז
אז עס איז 'מוקצה מחמת גופו' ,ווייל דער
נעבעך נישט געזונט אדער געבינדן ,איז דא אן
איסור דערפון האט נישט דוקא מיט שבת;
איסור דאורייתא אים אויפצוהייבן אדער אפילו
אבער עס זענען דא וואס זענען עס מתיר סעיף מה שלעפן; ממילא איז אסור אויך צו העלפן גיין
'לצורך גופו ומקומו' ,ווייל עס ווערט גערעכנט
(מדדה זיין) ,אפילו אין א כרמלית.
אזויווי יעדע 'כלי שמלאכתו לאיסור' ,וואס
מ'טאר נישט טון אום שבת. עס זענען דא פוסקים וואס האלטן אז א
בׇּ ָאל (כדור) איז 'מוקצה מחמת גופו' ,ווייל
סעיף מח דאס וואס מען שפילט זיך דערמיט מאכט עס סעיף מב – מג
נישט פאר קיין תורת כלי .אנדערע זענען מקיל,
א 'מניפה' מיט וואס מען הרג'עט פליגן, וויבאלד דער סדר איז זיך צו שפילן דערמיט א מוקצה'דיגע זאך מעג מען אנרירן ,אויב
איז א 'כלי שמלאכתו לאיסור' ,און עס איז בקביעות .דער מנהג העולם איז מקיל צו זיין, עס שאקלט זיך נישט אפילו אביסל .אזוי אויך
נאר מותר צו מטלטל זיין 'לצורך גופו' ,צו און אודאי דארף מען נישט מוחה זיין אויף די איז מותר אוועקצולאזן א מוקצה ,אפילו אויב
פארטרייבן די פליגן. וואס שפילן. מען טוט עס לצורך פון די מוקצה-זאך.
און יעצט טייערער לומד 'בקי' ,הצלחה מיט דיין בחינה!
הרה"ג ר' דוד בהר"ן זצ"ל האט שטארק מקפיד געווען אז מען זאל לערנען הל' שבת ,און ער האט
אוועקגעשטעלט צוועלף קביעות'דיגע שיעורים אין די שוהלן אין ירושלים עיה"ק צו לערנען הלכות שבת.
נחיצת
++לימוד
ווען דער גאון זצ"ל האט געזען ווי מען איז זיך משתדל מקיים צו זיין וואס עס שטייט אין שולחן ערוך
צו לערנען הלכות פסח דרייסיג טעג פאר פסח ,און מ'מאכט שיעורים און מ'איז זיך מפלפל דערין ,האט ער
געזאגט ,אז מ'דארף אבער וויסן אז מיר שטייען שוין דריי טעג פאר שבת ,און די הלכות פון שבת זענען
נישט ווייניגער ווי די הלכות פון פסח ,נישט בכמות און נישט באיכות ,נאר אדרבא ,ס'איז נאך שווערער
++לכו++ת
שבת ה
און ס'טרעפט זיך מער ,און מיר זענען מער אנגעוויזן אויף די הלכות ,ווייל שבת איז איין מאל א וואך ,און אויסצוגן פון ספרי רבותינו
נישט נאר איין מאל א יאר ,און אויב אזוי איז דאך א קל וחומר אז מ'דארף מאכן קביעות'דיגע שיעורים צו הקדושים זי''ע איבער נחיצות
לערנען הלכות שבת( .קובץ אוצרות ירושלים חי"ג ,דף מ"ב)
לימוד הלכות שבת
ט פרשת ויצא תשפ"ז
בקי +דער
קוקט זיך פׇא+ר
אן איבערבליק איבער די מושגים וואס וועלן
דערמאנט ווערן אין שו"ע קומענדיגע וואך
סימן שח :סעיפים מט -נב || סימן שט :סעיפים א' -ד' הקדמה און יסודות
דארט וואו מען מעג יא אויסקערן ,ווערט עס אויב די ערד איז אויסגעפלאסטערט (מיט סעיף מט
פאררעכנט אלס א 'כלי שמלאכתו להיתר'. שטיינער אדער העלצער) וואס דעמאלס איז
געווענליך נישט דא קיין חשש פון אשוויי גומות, אויסקערן די שטוב
איז א מחלוקת צווישן דעם מחבר און דעם רמ"א און הלכות פון
סעיף נ (אין סי' שלז) ,צי מען דארף מורה האבן אז מען זאל
נישט צוקומען אויסצוקערן א פלאץ וואו עס איז
א בעזעם
לערנען חכמות יא דא זאמד .עס קען אויך זיין אמאל א שאלה פון
אשוויי גומות ביי די שפאלטן צווישן איין באלאטע
אויסקערן דעם שטוב' ,כיבוד הבית' :אויב די
ערד איז פון זאמד (ווי עס פלעגט זיין אמאליגע
און ניצן א כלי און די צווייטע. צייטן) טאר מען נישט ,צוליב דעם איסור פון
שבת טאר מען נישט ליינען אדער לערנען 'אשוויי גומות' ,ער וועט צוקומען צו אויסגלייכן
היינטיגע צייטן ,ווען אלע הייזער זענען
פרעמדע זאכן (ספרי חול) .עס זענען דא פוסקים לעכער אין דער ערד (מלאכת 'בונה') .ס'איז אבער
אויסגעפלאסטערט ,נעמען די פוסקים אן ,אז לויט
דא א שיטה וואס האלט אז 'דבר שאין מתכוון
וואס זענען מתיר צו לערנען 'חכמות'. יעדן איינעם איז עס מותר אויסצוקערן.
מותר' (א זאך וואס מען האט נישט געהאט קיין
עס איז דא א כלי וואס רופט זיך 'אצטרולוב' לגבי הלכות מוקצה :אויב מען נעמט אן אז מען כוונה דערצו איז מותר) ,און ווילאנג ס'איז נישט
(וואס מעסט די שטערנס א.ד.ג .אוסטרונאמיע- טאר נישט אויסקערן אפילו אן אויסגעפלאסטערטע זיכער אז ס'גייט געשען ('פסיק רישיה') איז עס
גלוב) ,דאס צו מטלטל זיין קען זיין צוויי שאלות: הויז ,איז א בעזעם א 'כלי שמלאכתו לאיסור' ,און מותר.
די הלכות פון 'בסיס'
דורך אראפשאקלען) .ג) ער האט עס ארויפגעלייגט אינדערוואכן ,אבער די טייטש :פון 'בסיס' איז א האלטער .דאס מיינט א מותר'דיגע זאך וואס
בין השמשות האט ער אינגאנצן נישט געדענקט דערפון .ד) ער האט עס איז בלויז געווארן א 'האלטער' פאר א מוקצה.
איבערגעלאזט אויף דעם פלאץ ,נישט מיט א כוונה אז עס זאל דארט בלייבן די הלכה :א בסיס באקומט די זעלבע הלכה ווי די מוקצה וואס ליגט אויף
('שוכח') .ה) עס איז געווארן אראפגעלייגט אן א כוונה בכלל -ער האט בכלל אים .אויב עס איז א 'מוקצה מחמת גופו' ,וועט מען אפילו דעם בסיס אליין
נישט געוואלט אז די זאך זאל ליגן אויף דעם ספעציפישן פלאץ ,למשל ווען אויך נישט מעגן מטלטל זיין אפילו 'לצורך גופו ומקומו'.
מען לייגט אריין זאכן אין א לעדל אן קיין ספעציעלע כוונה אויף וואס די זאך
די מציאות :עס איז נוגע אין הלכה ,פארוואס די מוקצה ליגט אויפן בסיס,
זאל ליגן.
און אין דעם זענען דא אפאר דרגות :א) ער האט ארויפגעלייגט די מוקצה
לאיסור ולהיתר :אין א פאל וואס א חפץ ווערט א בסיס סיי פאר אן איסור בכוונה ('מניח') -און געטראכט אז עס זאל בלייבן ליגן אויף דער מותר'דיגער
(מוקצה) ,און סיי פאר א היתר ,ביי דעם ווענדט זיך וועלכע זאך עס איז מער זאך גאנץ שבת .ב) ער האט עס געלייגט מיט א כוונה אז עס זאל ליגן דארט
עיקר אדער מער חשוב .דאס וועט מען לערנען אין סימן ש"י. נאר אנהייב שבת ,און מען וועט עס שפעטער אראפנעמען (דורך א גוי אדער
פרשת ויצא תשפ"ז י
הנוגע 'טלטול מן הצד'
למעשה
אויפהייבן א מוקצה אומדירעקט ,בלויז דורכן אנכאפן א מותר'דיגע זאך.
א) להלכה טאר מען דאס נישט טון ,דאס מיינט אז ווען עס ליגט א מוקצה אויף א מותר'דיגע זאך,
איז מען מחיוב אראפצושאקלען די מוקצה פאר ער הייבט עס אויף .ב) 'לצורך דבר המותר' ,און מען קען
פראקטישע הלכות וואס די בקיאים נישט אראפשאקלען די מוקצה -סיי אויב ער דארף האבן דעם פלאץ דערפון ,סיי אויב ער האט מורא
וועלן זיך דערוויסן קומענדיגע וואך אז ביים אראפשאקלען וועט די מותר'דיגע זאך קאליע ווערן -מעג מען יא מטלטל זיין דורך 'טלטול
מן הצד' ,דהיינו אנכאפן דעם היתר און מיטטראגן דעם איסור דערמיט .ג) אויב די סיבה פארוואס ער
וויל נישט אראפשאקלען די מוקצה ,איז ווייל 'די מוקצה'דיגע זאך' (די 'איסור') קען קאליע ווערן ,איז
א 'בעזעם' א מחלוקת הפוסקים צי דאס איז א היתר אויף טלטול מן הצד.
/א 'מאפ'
א 'רעיק' פאר
בלעטער (סעיף ז) ,אז אפילו א זאך וואס געווענליך איז א) צי עס איז א 'כלי שמלאכתו לאיסור' ,ווייל עס
עס נישט ווערד אוועקצולייגן ,אויב אבער איז דא איז געמאכט צו לערנען חכמות; לויט די מתירים
א מענטש וואס לייגט עס יא אוועק ,ווערט עס צו לערנען 'חכמות' איז עס דאך נישט 'מלאכתו
א נישט מוקצה ,דאס ווענדט זיך פאר וועמען עס לאיסור' .ב) צי מען דארף מורא האבן פאר 'בנין
טערמאסטאט געהער :אויב דער חפץ באלאנגט פאר א רייכן בכלים' ,אז אפשר וועט זיך עס צענעמען ,און
מענטש ,וואס ווארפט געווענליך אוועק אזעלכע ער וועט עס צוריקשטעלן .אויב די כלי ווערט
קליינע שטיקלעך ,ווערט דאס פאררעכנט אלס אלעמאל צוזאמגעשטעלט אויף א לויזן און
מוקצה ,און אפילו ארעמעלייט וואס וואוינען ביים שוואכן אופן (ס'איז נישט דא קיין חשש ֶ'שמא
א טעלעסקאפ עושר אינדערהיים טארן עס נישט מטלטל זיין. יִ ְת ַקע') ,איז נישט דא דער חשש.
אויב אבער דער חפץ באלאנגט פאר אן ארעמאן,
איז עס נישט מוקצה פאר אים און נישט פאר
די וואס וואוינען ביי אים; אבער פאר אנדערע סעיף נא
א וואנט מענטשן וואס זענען עשירים און וואלטן עס
זייגער אוועקגעווארפן ,וועט עס יא זיין מוקצה. מעסטן שבת ,און די
הלכה פון א זייגער
מזל טוב לומדי בקי צו אייער ענדיגן
א צעריסענע סי' ש"ח ,און אנהייבן סי' ש"ט עס איז דא אן איסור 'מדידה' (מעסטן) אום
ליילעך מיט מזל און סייעתא דשמיא! שבת .נאר א 'מדידה של מצוה' איז מותר ,וויבאלד
דער גאנצער איסור פון מעסטן איז נאר א דרבנן,
אלס 'עובדא דחול' (פון 'מקח וממכר') .און ביי א
סימן ש"ט 'מצוה' איז עס נישט שייך.
א טייערע האנטוך
וואס האט א 'ריס' אין דעם סימן וועט מען ביי יעדע סעיף רעדן אן אמאליגע זייגער האט געקענט הייסן א 'כלי
)1פון 'בסיס' ,און פון ' )2טלטול מן הצד'. שמלאכתו לאיסור' ,ווייל עס איז געווען געמאכט
צו מעסטן די צייט אדער דעם שאטן .ביי אונזערע
א קינד וואס היינטיגע זייגערס איז בדרך כלל נישט דא קיין
האלט א בערזל סעיף א' שאלה פון מעסטן.
ביי א זייגער וואס הענגט אויף דער וואנט קען
אויפהייבן א קינד זיין אנדערע שאלות פון מוקצה ,דערפאר איז דער
רויע פיש אין
א לעדל פון
וואס האלט מוקצה מנהג מחמיר צו זיין ,און עס נישט מטלטל זיין [צי
ס'איז דא מוקצה ביי אן עלעקטעראנישע זייגער
פרידזשידער לגבי בסיס איז דאס נישט קיין שאלה ,ווייל רעדן די שפעטערדיגע פוסקים עיי''ש].
א מענטש ווערט קיינמאל נישט קיין בסיס צו א
חפץ.
געלט/נעגל לגבי טלטול מן הצד איז עס דאך נאר מותר אויב סעיף נב
אויף א בענקל
מען קען נישט אראפשאקלען די מוקצה ,ממילא
א קינד וואס וועט אנהייבן וויינען און שרייען, מוקצה לויט די סדר
א פעקל מעל
הייסט אז מען קען נישט אראפשאקלען ,עס דארף
אבער אויך זיין 'לצורך דבר המותר' פאר'ן קינד
פונעם בעל הבית
צווישן נַאש דהיינו ווייל דאס קינד האט א בענקשאפט און א עס איז שוין דערמאנט געווארן אינעם רמ"א
המשך אויף עמוד יב >>>
אי פרשת ויצא תשפ"ז
האטליין ווינקל
<<< המשך פון עמוד יא
בקי +דער
קוקט זיך פׇא+ר
טעגליכע שיעורים
איז א בסיס סיי פארן איסור (דער שטיין) ,און סיי צוגעבונדנקייט צום טאטן ,און אויב מען וועט אים
הרב אייזיק ליפא שטויבער שליט"א
א טעגליכער בקי-שיעור קורץ און שארף פון #111 פארן היתר (די פירות). נישט אויפהייבן קען זיין אז פון גרויס געגועים זאל
בלויז פופצן מינוט א טאג .פראקטיש גערעדט
לגבי טלטול מן הצד איז דא א חיוב אויסצושאקלען ער חלילה ווערן קראנק.
הרב שלמה יואל מאשקאוויטש שליט"א דעם מוקצה. ווען א קינד האלט א חשוב'ע מוקצה ,ווי א מטבע,
#112
דער בקי-שיעור מיט’ן דיין ,באגלייט מיט הלכה למעשה
אויף שאלות וואס ווערן כסדר אנגעפרעגט אויב מען קען עס נישט טון ,אדער ווייל די פירות טאר מען בכלל נישט אויפהייבן דאס קינד ,און עס
קענען קאליע ווערן ,אדער ווייל ער דארף האבן זענען דא פוסקים וואס האלטן ,אז מען זאל אים
וועכענטליכע שיעורים דעם פלאץ ,איז ער נישט מחיוב ארויסצונעמען די אפילו נישט אנכאפן ביי די האנט און גיין מיט אים.
פירות מיט די הענט כדי צו קענען אויסשאקלען דעם דאס איז א גזירה מדרבנן ,ווייל מען האט מורא אז
הרב יואל גליק שליט"א #113 שטיין ,נאר ער מעג עס מטלטל זיין צוזאמען ,און עס עס וועט אראפפאלן ,און ער וועט צוקומען צו טראגן
שיעור תמצית און שכיח'דיגע שאלות הלכה למעשה
הייסט א 'טלטול מן הצד לצורך דבר המותר'. דעם מטבע.
הרה"ג ר' יעקב יוסף שפיטצער שליט"א אויב די פירות ליגן אין עקסטערע קערב אדער
דומ"ץ במאנסי
סעיף ב'
#114
אן 11מינוטיגע חזרה-שיעור אויף אלע לימודים זעקלעך ,וואס מען קען לייכטערהייט אוועקנעמען
פון די וואך ,קורץ און שארף ,זיך צו גרייטן צום פארהער
עס זאל נישט קאליע ווערן ,איז ער מחוייב דאס צו
#121
טון. א שטיין אין א קארב
א שאלה אויף א מעשה -יעדן מוצאי שבת קודש! לגבי טלטול מן הצד איז א פראבלעם אויפצוהייבן
סעיף ד'
הרה"ג ר' שמואל יהודא דעם קארבָ ,אן אויסשאקלען דעם שטיין ,לגבי בסיס,
בריסק שליט"א אויב די שטיין איז דארט געווען פון ערב שבת ,איז די
אב"ד ביהמ"ד חיי עולם וראש בית הוראה ובד"ץ משפט שי טלטול פון א פאס מיט קארב אליין מוקצה ,אפילו נאכן אויסשאקלען.
איז מאשין-מצות מוקצה אויף פסח?
קען זיין אזא זאך ,אז פאר איינעם איז עפעס מוקצה און פאר זיין שכן נישט?
א שטיין דערויף אויב אבער מען האט פעסטגעמאכט אדער גוט
איז דא א חילוק צווישן אן ארעמאן און אן עושר לגבי היטן שבת? לגבי טלטול מן הצד טאר מען עס נישט מטלטל צוגעבינדן דעם שטיין צום קארב ,למשל כדי צו
איז געבראקטס חמץ אויף פסח?
זיין אינאיינעם מיט דעם שטיין .חוץ אויב עס איז פארמאכן א לאך ,אדער כדי עס זאל באקומען דעם
האלט מיט אויפן ליין ,פון 2שעה נאכן זמן בעז"ה! נישט מעגליך אראפצושאקלען ,ווייל עס וועט פאסיגן געוויכט ,מען זאל קענען גרינג שעפן מיט
ארויפפאלן אויף אנדערע פעסער און זיי צעברעכן, דעם ,איז עס געווארן ממש א חלק פון די וואנט ,און
#122
דאן מעג מען עס יא מטלטל זיין צוזאמען מיט דעם דער שטיין איז בכלל נישט קיין מוקצה ,און מען מעג
אינטערעסאנטער שיעור דורך שטיין. עס מטלטל זיין.
הרב אברהם יוסף לגבי בסיס אויב מען האט נישט ארויפגעלייגט אויב עס איז נישט גוט צוגעבינדן דארף דער
גארדאן שליט"א בכונה ,ווערט עס נישט קיין בסיס ,אבער אויב ער שטיין האבן א 'יחוד לעולם' ,ווי מען האט געלערנט
הינטער די קוליסן איבער דעם משא ומתן פון בעלי חיים האט עס געלייגט בכונה ,למשל ער לייגט ארויף דעם אינעם פריערדיגן סימן.
וואס איז די הלכה ביי באניס וואס מענטשן האדעווען זיך צו שפילן
שטיין אלס א דעקל ,איז די פאס אסור בטלטול
מיט זיי? אדער פייגל וואס מען האלט בלויז צו קוקן אויף זיי?
וואס טוט מען ווען א פיש שפרינגט ארויס פון א פיש-טאנק? און נאך.
גאנץ שבת ,אפילו אויב די שטיין איז שוין געווארן
א טיפערע בליק אינעם טעם פארוואס בעלי חיים זענען מוקצה,
די מחלוקת הראשונים איבער הינער (תרנגולת) ,און די מחלוקת
אראפגענומען ,ווייל עס איז געווארן א 'בסיס' (כאטש סעיף ג'
און פסק הלכה צווישן דעם מהרש"ל און דעם טורי זהב.
אין די פאס ליגט וויין ,קומט עס אבער נישט אן ביז
אויבן ,אז די גאנצע זאל הייסן א בסיס אויך להיתר). א כלי מיט פירות און
#123 עס איז דא א שיטת ראשונים ,אז א בסיס ווערט מוקצה אינאיינעם
'יעד
וואך ע צווייטע העכסט אינטערסאנטע ליל שישי שמועס מיט נאר ווען די כוונה איז געווען עס זאל ליגן דארט
אינ ט א פרישע
'גאנץ שבת' .במקום פסידא ,קען מען זיך פארלאזן א כלי מיט פירות וואס עס ליגט דערין אויך א
טע אנ ס ער
יפטריט!'
או הרב שלום שרגא אויף דער שיטה ,אז אויב ער האט עס נאר געלייגט שטיין:
פאלאנאש שליט"א בכונה אויף א 'טייל' פונעם שבת ,ווערט עס נישט לגבי בסיס איז דא צוויי היתרים )1 ,אויב מען
צי זענען הלכות מוקצה א סיבה ,פאר א שטיקל אין צוואת רבי יהודה החסיד?
איז דער כסא פון שלמה המלך געווען מוקצה? קיין בסיס. האט דאס נישט אריינגעלייגט בכוונה )2 ,ווייל עס
פארוואס איז נישט כדאי פאר א סומא ל"ע צו האבן א הונט וואס באגלייט אים?
איז אויסגעהאלטן אז אין א אידישע שטוב זאל מען
מגדל זיין חיות ועופות אלס א "פעט"?
וואס האבן אידן אין דער אלטער היים געטון קעגן גנבים?
מעג מען מאכן שילוח הקן שבת? און יעצט טייערער בחור ,מיט די ידיעות וועט איר בע"ה גוט פארשטיין די לימוד פון דער קומענדיגער וואך .הצלחה!
שב"ק ויצא פרייטאג דאנערשטאג מיטוואך דינסטאג מאנטאג זונטאג
718-400-2000 בחינה
מוצ''ש
חזרת
השבוע
חזרת
השבוע
ש''ח סעיף
מ"ז -מ"ח
ש''ח סעיף
מ"ה -מ"ו
ש''ח סעיף
מ"ג -מ"ד
ש''ח סעיף
מ"א -מ"ב
צו באקומען דעם וועכענטליכן גליון ,און פאר סיי וועלכע
קאמענטארן אדער הערות פארן גליון "בקיאות" ,קענט איר שב"ק וישלח פרייטאג דאנערשטאג מיטוואך דינסטאג מאנטאג זונטאג
איבערלאזן א מעסעדזש ביים דריקן 6און 3פונעם מעין מעניו.
בחינה חזרת חזרת ש''ט סעיף ש''ט סעיף ש''ח סעיף ש''ח סעיף
אדער שיקט אן אימעיל צוgilyoin@bukiglobal.org : מוצ''ש השבוע השבוע ג' -ד' א' -ב' נ"א -נ"ב מ"ט -נ'
פרשת ויצא תשפ"ז בי
