gilyoines.com

גליון בקיאות – הלכות שבת · Bekiyus - Hilchos Shabbos

שבוע: ויצא (2026-11-16)

גליון בקיאות – הלכות שבת · Bekiyus - Hilchos Shabbos — ויצא (2026-11-16)

פתח את ה-PDF הורדה

הטקסט של גיליון זה

‫ויצא תשפ"ז ‪ -‬גליון ז'‬ ‫רבני מפעל בקי‬ ‫הרה"ג רבי ישראל דוד הארפענעס‬ ‫שליט"א אב"ד ומח"ס ישראל והזמנים‬ ‫הרה"ג רבי נחום צבי מאיר ראזענפעלד שליט"א מו"ץ‬ ‫בשיכון סקווירא ומו"ל גליון וספרי הליכות החיים‬ ‫הרה''ג רבי חיים בנציון ראזענבערג שליט''א‬ ‫למעשה‬ ‫בעמח''ס מכון לשבתך וראה''כ זכרון חיים באבוב‬ ‫הרה"ג רבי אלחנן חיים פילאף שליט''א‬ ‫דומ''ץ בקיט''ל ד'סאטמאר‬ ‫הרה"ג רבי אברהם הערש פריעדמאן שליט"א‬ ‫דומ"ץ גאלאנטא ומח"ס אוצר הלכות‬ ‫וועכנטליכע בלעטל ארויסגעגעבן‬ ‫אינאיינעם מיט חברי חבורת בקי‬ ‫בקאי ‪+‬ש‪+‬מי'‬ ‫באקענט אייך מיטן פוסק!‬ ‫א קורצע איבערזיכט און תולדות פון די גדולי‬ ‫הפוסקים ורבותינו אשר מפיהם אנו חיים בדבר הלכה‬ ‫דער הייליגער‬ ‫מגן אברהם‬ ‫מרן רבי אברהם אבלי‬ ‫הלוי גומבינער זצוק''ל‬ ‫ה'שצ"ז‪-‬תמ"ג‬ ‫(ד)‬ ‫די זכי' צו זיין א בקי‬ ‫קונה געווען גאנצע מסכתות און מקצועות אין תורה‪,‬‬ ‫מיר זענען ווייטער ממשיך איבער די געוואלדיגע‬ ‫דער 'רבי פון‬ ‫געטון גוטע שידוכים‪ ,‬און בשעה טובה חתונה געהאט‬ ‫זכיה‪ ,‬אז מען קען לערנען און קונה זיין הלכה למעשה‪.‬‬ ‫גאנץ כלל ישראל'‬ ‫מיט מזל‪.‬‬ ‫דער הייליגער‬ ‫מגן אברהם‬ ‫נאך דער חתונה זענען זיי געגאנגען לערנען אין‬ ‫א היכי תמצא‪ :‬ביידע‬ ‫עס שטייט אין ספר 'סיפורי צדיקים‬ ‫כולל‪ ,‬וואו זיי האבן ממשיך געווען צו שטייגן אין תורה‬ ‫מיט פלייסיגקייט‪ ,‬און קונה געווען נאך פיל תורה‪,‬‬ ‫לערנען‪ ,‬אבער קביעות‬ ‫החדש'‪ ,‬אז רבי אליעזר‪ ,‬דער רב פון די‬ ‫שטאט גרידונג‪ ,‬פלעגט אפט פארן צום‬ ‫לערנענדיג בהתמדה רבה פון צופרי ביז ביינאכט‪.‬‬ ‫עיתים האט נאר איינער‬ ‫הייליגן אפטער רב זי"ע וואס האט אים‬ ‫די יארן זענען געלאפן‪ ,‬און ביידע משפחות האבן‬ ‫אז מען רעדט דא צו בחורים‪ ,‬יודעי ולומדי תורה‬ ‫זייער מחשיב געווען‪.‬‬ ‫זיך צעוואקסן ב"ה‪ .‬יעדער פון זיי האט זיך מיט דער‬ ‫ולומדי הלכה‪ ,‬לאמיר צוזאמען דורכשמועסן א היכי‬ ‫איינמאל‪ ,‬זייענדיג אין אפטא‪ ,‬האט מען‬ ‫צייט געטראפן אין א מצב וואס ער האט געדארפט‬ ‫תמצא‪ ,‬און זען אויב איר וועט צוטרעפן דעם ענטפער‪.‬‬ ‫גערעדט פונעם מגן אברהם‪ .‬דער אפטער‬ ‫אריינברענגען מער פרנסה אין שטוב; זיי האבן שוין‬ ‫פארשטעלן צוויי גוטע חברים; מיר‬ ‫לאמיר אייך ָ‬ ‫רב האט זיך פלוצלינג אויפגעשטעלט פון‬ ‫נישט געקענט ממשיך זיין צו לערנען אין כולל‪ ,‬און זיי‬ ‫וועלן זיי רופן ראובן און שמעון‪ .‬ביידע האבן צוזאמען‬ ‫זיין בענקל און אויסגערופן‪" :‬איך קען עדות‬ ‫זענען ארויסגעגאנגען ארבעטן‪ ,‬כדי צו קענען שפייזן די‬ ‫געלערנט אין ישיבה פון נאך זייער בר מצוה‪ ,‬זיי האבן‬ ‫זאגן‪ ,‬אז איך האב געהערט פון מיין רבי'ן‪,‬‬ ‫פאמיליע‪ ,‬און אהיימברענגען לחם לפי הטף‪.‬‬ ‫געהארעוועט על התורה ועל העבודה‪ ,‬און האבן זייער‬ ‫דער הייליגער רבי ר' אלימלך‪ ,‬וועלכער‬ ‫פארשטייט זיך אז פון דער תורה הקדושה האבן זיי‬ ‫מצליח געווען אין זייערע בחור'ישע יארן ‪ -‬קודם אין‬ ‫האט געזאגט בזה הלשון‪' :‬אלע מחברים‬ ‫זיך נישט געשיידט‪ .‬זיי האבן זיך ביידע מסדר געווען‬ ‫ישיבה קטנה‪ ,‬און שפעטער אין ישיבה גדולה‪ .‬זיי האבן‬ ‫ביזן מגן אברהם‪ ,‬ועד בכלל (דאס מיינט‬ ‫המשך אויף עמוד ב'‬ ‫המשך אויף עמוד ג'‬ ‫א‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ז‬ ‫די זכי' צו זיין א בקי (ד)‬ ‫המשך פון עמוד א'‬ ‫נאכמער פון אים‪ ,‬גאנצע דריי שעה א טאג‪ ,‬מיט‬ ‫שטרענגע שיעורים צופרי און ביינאכט‪ ,‬ווי‬ ‫א גאנצע שעה מער ווי ראובן ‪ -‬האט נישט‬ ‫דער חיוב איז‪ ,‬אז מען דארף לערנען צופרי און‬ ‫מקיים געווען בשלימות די מצוה פון קביעות‬ ‫עיתים לתורה?‬ ‫און דער חפץ חיים‬ ‫ביינאכט (דערפאר הייסט דאס קביעות 'עיתים'‪,‬‬ ‫א לשון רבים)‪.‬‬ ‫אין משנה ברורה‬ ‫כאטש זיי האבן געוואלט לערנען וואס מער‪,‬‬ ‫דער סוד פונעם ריכטיגן‬ ‫ברענגט עס אראפ‬ ‫האט זיך עס ביי ביידע פון זיי אויסגעשטעלט‬ ‫אנדערש‪ .‬ראובן האט געהאט א שווערע ארבעט;‬ ‫קביעות עיתים לתורה‬ ‫הלכה למעשה‪:‬‬ ‫ער האט געדארפט צושטעלן זייער אסאך שעות‬ ‫עס איז צום גלייבן אז רוב פון אייך האבן‬ ‫ביי די ארבעט‪ ,‬און ער איז געבליבן מיט בלויז‬ ‫נישט קיין ענטפער אויף דעם היכי תמצא‪ ,‬ווייל‬ ‫עס איז א חידוש וואס אסאך ערוואקסענע‬ ‫'בעלי בתים וואס‬ ‫צוויי שעה צייט צו לערנען‪.‬‬ ‫ווייסן אויך נישט‪ ,‬און זיי וועלן עס אפשר‬ ‫לערנען נאר דריי‬ ‫פאר זיין חבר שמעון האט דאס מזל בעסער‬ ‫געשפילט‪ ,‬ער איז געבליבן מיט מער צייט צו‬ ‫געוואויר ווערן אינאיינעם מיט אייך‪.‬‬ ‫שמעון לערנט טאקע דריי שעה א טאג‪ ,‬און‬ ‫אדער פיר שעה‪,‬‬ ‫לערנען‪ .‬מיט זיין חשק התורה האט ער מצליח‬ ‫געווען אויסצושטעלן סדרים פון א סך הכל‬ ‫ער באקומט שכר אויף יעדעס ווארט תורה‪,‬‬ ‫אבער די מצוה פון 'קביעות עיתים לתורה' האט‬ ‫זאלן נישט לערנען‬ ‫פון דריי שעה צו לערנען; ער האט אפילו‬ ‫געקענט איבער'חזר'ן די לימודים וואס ער האט‬ ‫ער נישט מקיים געווען‪ ,‬ווייל ער האט נישט‬ ‫געלערנט קיין הלכה‪ ,‬און אויב מען לערנט נישט‬ ‫גמרא אליין‪ ,‬ווייל‬ ‫געלערנט‪ ,‬און מאכן בחינות דערויף‪ ,‬און ער האט‬ ‫כאטש אביסל הלכה למעשה‪ ,‬זאגן די פוסקים‬ ‫מיט דעם איז ער‬ ‫באמת געשפירט א זיסן טעם אין די תורה‪ ,‬און‬ ‫אין זיין לעבן בכלל‪.‬‬ ‫אז מען איז נישט יוצא די מצוה פון קביעות‬ ‫עיתים לתורה‪.‬‬ ‫נישט יוצא; נאר‬ ‫יעצט‪ ,‬אז איר האט דאס בילד פון ביידע פאר‬ ‫אייך‪ ,‬לאמיר אייך פרעגן א שאלה‪ ,‬און זאגט‬ ‫זיין חבר ראובן‪ ,‬כאטש ער האט נישט‬ ‫געקענט לערנען אזויפיל שעות ווי שמעון‪ ,‬גיבט‬ ‫ער דארף לערנען‬ ‫מיר דעם ענטפער‪ :‬וויאזוי קען זיין אזא זאך‪ ,‬אז‬ ‫ראובן ‪ -‬דער וואס האט געהאט צייט צו לערנען‬ ‫ער אבער אכטונג יעדן טאג נאך זיינע שיעורים‬ ‫אין גמרא‪ ,‬און זיינע אנדערע לימודים‪ ,‬צוצולייגן‬ ‫דווקא אויך הלכה‬ ‫נאר צוויי שעה א טאג ‪ -‬האט ריכטיג מקיים‬ ‫כאטש עטליכע מינוט וואס ער לערנט הלכה‬ ‫לויט זיינע השגות'‬ ‫געווען די מצוה פון קביעות עיתים לתורה‪,‬‬ ‫אבער זיין חבר שמעון ‪ -‬וואס האט געלערנט‬ ‫'לא ילמדו בגמרא‬ ‫לחוד‪ ,‬דבזה אינו‬ ‫יוצא‪ ,‬אלא צריך‬ ‫שילמוד דוקא גם‬ ‫ספרי הפוסקים'‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ז‬ ‫ב‬ ‫בקאי ‪+‬ש‪+‬מי'‬ ‫המשך פון עמוד א'‬ ‫למעשה‪ .‬אזוי ארום איז ער יוצא די מצוה פון‬ ‫קביעות עיתים לתורה‪ ,‬דאס איז אויסערדעם‬ ‫וואס ער פירט זיך אויף ווי אן ערליכער איד‪,‬‬ ‫וויבאלד ער ווייסט וויאזוי מען דארף זיך צו‬ ‫פירן‪.‬‬ ‫דער פסק פונעם‬ ‫חפץ חיים זי"ע‬ ‫עס איז מעגליך‪ ,‬אז עס איז פאר אייך א‬ ‫חידוש‪ ,‬אז נאר ווען מען לערנט אויך הלכה‬ ‫למעשה איז מען יוצא קביעות עיתים‪ ,‬אבער‬ ‫אזוי פסק'נט קלאר דער ש"ך אין הלכות תלמוד‬ ‫תורה (יורה דעה סי' רמו‪ ,‬ס"ק ה)‪ ,‬און אזוי זעט‬ ‫מען אויך אין שלחן ערוך הרב (יו"ד‪ ,‬הלכות‬ ‫תלמוד תורה‪ ,‬סי' ג‪ ,‬סעיף ו)‪ .‬און דער חפץ חיים‬ ‫אין משנה ברורה (סי' קנה‪ ,‬ס"ק ג) ברענגט עס‬ ‫דער ציון הק' פונעם הייליגן מגן אברהם זצ"ל‬ ‫אראפ הלכה למעשה‪:‬‬ ‫'בעלי בתים שאינם לומדים רק ג' או ד' שעות‬ ‫אריינגערעכנט דעם מגן אברהם אליין)‪ ,‬זענען‬ ‫ביום‪ ,‬לא ילמדו בגמרא לחוד‪ ,‬דבזה אינו יוצא‪,‬‬ ‫דאס שרייבן פונעם‬ ‫אלא צריך שילמוד דוקא גם ספרי הפוסקים‪ ,‬כל‬ ‫הייליגן חיבור אינעם‬ ‫געווען בעלי רוח הקודש‪ ,‬און האבן געהאט גילוי‬ ‫אליהו'‪".‬‬ ‫אחד כפי השגתו'‪ .‬אין אידישע איבערזעצונג‪:‬‬ ‫גרעסטן דחקות‬ ‫'בעלי בתים וואס לערנען נאר דריי אדער פיר‬ ‫אין יאר תל"ד‪ ,‬ווען ער איז אלט געווען ‪34‬‬ ‫אזוי ארום האבן מיר אן עדות פונעם אפטער‬ ‫שעה‪ ,‬זאלן נישט לערנען גמרא אליין‪ ,‬ווייל מיט‬ ‫רב בשם דעם רבי'ן ר' אלימלך‪ ,‬אז דער מגן‬ ‫דעם איז ער נישט יוצא; נאר ער דארף לערנען‬ ‫יאר‪ ,‬האבן זיך שוין אנגעזאמלט גענוג נאטיצן‪,‬‬ ‫אברהם איז געווען א בעל רוח הקודש און א‬ ‫דווקא אויך הלכה לויט זיינע השגות'‪.‬‬ ‫אז ער זאל אנהייבן ארומצופארן נעמען הסכמות‪,‬‬ ‫בעל גילוי אליהו‪ .‬מיט דעם פארשטייט מען שוין‬ ‫כדי ארויסצוגעבן א ספר אויף שולחן ערוך אורח‬ ‫פיל בעסער וויאזוי ער האט זוכה געווען צו ווערן‬ ‫חיים‪ .‬ער האט טאקע אין יענעם יאר אליין‬ ‫אונזער ענטפער אויף‬ ‫דער רבי פון כלל ישראל‪.‬‬ ‫באקומען פיר הסכמות‪.‬‬ ‫'קבעת עיתים לתורה'‬ ‫למעשה האט ער נישט געהאט דאס געלט צו‬ ‫דרוקן דעם ספר‪ ,‬און ער האט געמוזט ווארטן‬ ‫דער גוסס זאל ווארטן!‬ ‫יא טייערע בחורים‪ ,‬נישט נאר בעלי בתים‬ ‫דארפן יוצא זיין דעם חיוב פון קביעות עיתים‬ ‫אויף הילף‪.‬‬ ‫דער טשעבינער רב זצ"ל האט דערציילט‪ ,‬אז‬ ‫לתורה; נאר אויך בחורים דארפן מקיים זיין די‬ ‫אין יאר תמ"א‪ ,‬אינדערצייט וואס זיין ספר איז‬ ‫איינמאל ווען דער ש"ך האט געלערנט מיט זיין‬ ‫מצוה‪ .‬אוודאי איז מען רוב שעות פונעם טאג‬ ‫נאכנישט געווען געדרוקט‪ ,‬איז ארויסגעקומען א‬ ‫תלמיד ר' אבא'לע‪ ,‬דער הייליגער מגן אברהם‪ ,‬איז‬ ‫עוסק אין די הייליגע ווערטער פון אביי ורבא‪,‬‬ ‫מען געקומען זאגן פארן ש"ך‪ ,‬אז אין דעם זעלבן‬ ‫ספר מיטן נאמען 'עולת תמיד' אויף אורח חיים‪,‬‬ ‫מען הארעוועט אויף גמרא‪ ,‬רש"י און תוספות‪,‬‬ ‫הויז געפינט זיך א קינד וואס איז א גוסס‪ .‬דער‬ ‫און אויף הלכות שבת האט עס געהייסן 'עולת‬ ‫ווי עס איז איינגעפירט אין אלע ישיבות‪ ,‬און אין‬ ‫ש"ך איז דאך געווען א כהן‪ ,‬און מען האט אים‬ ‫שבת'‪ .‬דער מחבר איז געווען א גרויסער גאון‪,‬‬ ‫דעם גאנצן עולם התורה‪ .‬אבער כדי צו קענען‬ ‫געזאגט אז ער זאל ארויסגיין פון שטוב‪ ,‬ווייל‬ ‫ר' שמואל ב"ר יוסף‪ ,‬איינער פון די דיינים אין‬ ‫אויב דאס קינד וועט שטארבן‪ ,‬טאר א כהן נישט‬ ‫זיין אן ערליכער איד‪ ,‬און צו זיין פון די אידן‬ ‫קראקא‪ .‬דער ספר איז געווארן זייער פאפולער‬ ‫בלייבן אין שטוב אונטער איין דאך מיט א מת‬ ‫וואס זענען 'קובעי עיתים לתורה'‪ ,‬מוז מען‬ ‫ביי די לומדים‪.‬‬ ‫('טומאת אוהל')‪.‬‬ ‫לערנען כאטש אביסל צייט הלכה‪.‬‬ ‫ווען דער מגן אברהם האט באקומען דעם‬ ‫דער ש"ך איז אבער געווען אזוי פארקאכט‬ ‫דאס איז דער ציל פון 'בקי'‪ ,‬וואס מען האט‬ ‫ספר‪ ,‬איז ער דורכגעגאנגען דעם גאנצן חיבור‪,‬‬ ‫אין זיין שמועס מיט ר' אבא'לע‪ ,‬אז ער האט‬ ‫מייסד געווען בהמלצת הרבנים הגאונים שליט"א‬ ‫און דאס איז דער טעם פארוואס מען זעט זייער‬ ‫געזאגט‪" :‬דער שמועס וואס איך האב יעצט‬ ‫‪ -‬אז מען זאל מיט אפאר מינוט א טאג קענען‬ ‫אפט אינעם מגן אברהם אז ער ברענגט צו זאכן‬ ‫מיט ר' אבא'לען איז אזוי וויכטיג‪ ,‬אז דער גוסס‬ ‫ענטפערן אויף דער שאלה וואס יעדער איד‬ ‫פונעם 'עולת תמיד' אדער 'עולת שבת'‪ ,‬אדער‬ ‫זאל ביטע ווארטן אביסל"‪ .‬און אזוי איז טאקע‬ ‫וועט געפרעגט ווערן‪' :‬קבעת עיתים לתורה?'‬ ‫ער שרייבט 'דלא כעולת תמיד' וכדו'‪ .‬היות זיין‬ ‫געווען; זיי האבן ווייטער געשמועסט אין לערנען‪,‬‬ ‫אזוי וועט מען זיך פירן ווי ערליכע אידן‪,‬‬ ‫ספר איז שוין געווען גרייט‪ ,‬האט ער געקענט‬ ‫און ווילאנג דער ש"ך האט נישט געענדיגט און‬ ‫הלכה'דיג אויסגעהאלטן‪ .‬און וואויל איז אייך אז‬ ‫צושרייבן הערות און חידושים לויט דעם נייעם‬ ‫ארויסגעגאנגען‪ ,‬איז דאס קינד געבליבן ביים‬ ‫איר זענט אנגעשלאסן אין דעם הייליגן חבורה‪,‬‬ ‫ספר וואס איז ארויסגעקומען‪.‬‬ ‫לעבן‪.‬‬ ‫און איר זענט צו דעם אלעם זוכה!‬ ‫ג‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ז‬ ‫מח‪+‬לוקת הפוסקים‬ ‫אן אריינבליק אין א הלכה'דיגע מחלוקת הפוסקים‬ ‫אין הלכות שבת מיט קעגנזייטיגע סברות‬ ‫די הלכה פון‬ ‫א וואנט‪-‬זייגער‬ ‫שאלה‬ ‫וואס איז די הלכה מיט א גרויסן וואנט‪-‬זייגער‪ ,‬אדער א בילד אויף דער‬ ‫וואנט; מעג מען עס מטלטל זיין אדער איז עס מוקצה?‬ ‫לאמיר פארשטיין די שאלה אביסל טיפער‪ :‬א וואנט‪-‬זייגער איז געמאכט צו טון דערמיט א זאך וואס איז מותר‪ ,‬דהיינו‪ ,‬מען קוקט אויפן‬ ‫זייגער צו וויסן די צייט‪ .‬אזוי אויך א בילד אויף דער וואנט‪ ,‬איז געמאכט מען זאל עס זען און הנאה האבן‪ .‬למעשה איז עס אבער אנדערש‬ ‫ווי א סתם א 'כלי שמלאכתו להיתר'‪ ,‬וואס איז געמאכט מען זאל עס ארומרוקן‪ ,‬ווייל א וואנט‪-‬זייגער רוקט מען דאך נישט ארום; מען‬ ‫הענגט עס אויף אויף דער וואנט‪ ,‬און דארט בלייבט עס‪ ,‬ממילא איז עס אפשר יא מוקצה‪.‬‬ ‫די זעלבע איז אויך מיט א בילד וואס מען הענגט אויף‪ ,‬אז במציאות רוקט מען עס נישט ארום‪ .‬דערפאר האט עס א דין ווי מוקצה‪,‬‬ ‫וויבאלד עס איז נישט געמאכט צו מטלטל זיין‪ ,‬אדער נישט?‬ ‫דעת הגאון רבי מאיר‬ ‫דעת החזון איש זצ"ל‬ ‫בראנדסדארפער זצ"ל‬ ‫דער חזון איש נעמט אן צוליב די אויבנדערמאנטע סיבה‪ ,‬אז מען טאר עס‬ ‫אין זיין ספר 'קנה בושם' (ח''א סי' יט אות‬ ‫נישט מטלטל זיין‪ .‬ער האלט‪ ,‬אז כדי מען זאל מעגן מטלטל זיין א כלי‪ ,‬דארף‬ ‫ב) נעמט ער אן‪ ,‬אז מען מעג עס יא מטלטל‬ ‫עס זיין א זאך וואס שטייט גרייט ארומצורוקן; אבער אויב די מציאות איז‪,‬‬ ‫זיין‪ .‬ער גייט מיט א פשטות‪ ,‬אז היות עס‬ ‫אז מען רוקט עס נישט ארום ‪ -‬נאר מען לייגט עס אויפן וואנט‪ ,‬און דארט‬ ‫איז נישט געמאכט צו טון מיט דעם קיין‬ ‫בלייבט עס ‪ -‬האט עס א הלכה ווי מוקצה‪ .‬און נישט בלויז ווי א 'כלי שמלאכתו‬ ‫איסור‪ ,‬האט עס א הלכה ווי א 'כלי שמלאכתו‬ ‫לאיסור'‪ ,‬נאר ווי א 'הארבע מוקצה'‪ ,‬דהיינו 'מוקצה מחמת גופו'‪ ,‬אדער ווי א‬ ‫להיתר'‪ ,‬און עס שטערט נישט דאס וואס עס‬ ‫כלי וואס איז 'מוקצה מחמת חסרון כיס'‪ ,‬וואס מען טאר עס נישט ארומרוקן‬ ‫איז נישט דער סדר עס ארומצורוקן‪.‬‬ ‫אפילו 'לצורך גופו ומקומו'‪.‬‬ ‫למעשה נעמען אן אסאך פוסקים לאיסור‪ ,‬ווי די סברא פונעם חזון איש‪,‬‬ ‫הלכה‬ ‫און מען זאל עס נישט מטלטל זיין אפילו לצורך גופו ומקומו‪.‬‬ ‫למעשה‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ז‬ ‫ד‬ ‫ווי די בחורי בקי האבן מיטגעלעבט אין מציאות‬ ‫א שאלה פונעם וועכענטליכן בקי שיעור‬ ‫בדידי הוה הלכה‬ ‫עס זענען געליגן אויפן טיש אסאך‬ ‫איך האב געוואלט ארויסנעמען‬ ‫פרייטאג צונאכטס‪ ,‬ווען איך בין‬ ‫ניס‪-‬שאלעכץ‪ ,‬און איך האב געוואוסט‬ ‫א זעקל פלעסטיק קאפס (‪Plastic‬‬ ‫צוגעקומען צו מיין פלאץ אין‬ ‫אז דאס איז מוקצה‪ .‬אבער היות‬ ‫‪ )Cups‬פון די סטארעדזש קלאזעט‪,‬‬ ‫בית המדרש‪ ,‬האב איך געזען‬ ‫עס האט מיאוס געמאכט דעם‬ ‫אבער נעבן דעם איז געליגן א‬ ‫אז ס'איז דארט איבערגעבליבן‬ ‫גאנצן פלאץ ארום‪ ,‬האב איך עס‬ ‫טול‪-‬באקס (‪ ,)Tool Box‬און מען‬ ‫א פושקע מיט געלט‪ .‬האב איך‬ ‫אוועקגענומען אלס א 'גרף של רעי'‪.‬‬ ‫האט נישט געקענט צוקומען צו די‬ ‫עס מטלטל געווען מיט א שינוי‪,‬‬ ‫קאפס‪ .‬האב איך עס אוועקגעריקט‪,‬‬ ‫אזויווי מיר האבן געלערנט‪ ,‬אז‬ ‫הערת המערכת‪ :‬לכתחילה זאל מען עס‬ ‫אריינשיילן אין א טעלער וואס האט עסן וואס‬ ‫וויבאלד דאס הייסט 'לצורך מקומו'‪.‬‬ ‫מיט א שינוי איז עס מותר‪.‬‬ ‫מ'גייט סייווי שוין לייגן אין גארבעדזש וכדומה‪,‬‬ ‫כדי נישט צו מאכן א גרף של רעי לכתחילה‪.‬‬ ‫שלחן ערוך סי' שח‪ ,‬סעיף ג‪.‬‬ ‫מגן אברהם סי' שח ס"ק ז‪ ,‬שלחן ערוך הרב‬ ‫סעיף טו‪ ,‬משנה ברורה סי' שח ס"ק יג‪.‬‬ ‫שלחן ערוך סי' שח סעיף לד‪ ,‬שלחן ערוך הרב סי'‬ ‫שח סעיף עב‪ ,‬משנה ברורה סי' שח ס"ק קיג‪ ,‬ועיין‬ ‫מגן אברהם סי' שח ס"ק נא‪ ,‬חתם סופר שם‪.‬‬ ‫פנחס וואלדמאן‬ ‫שמואל לייבוש גלאנץ‬ ‫א‪ .‬זאנענפעלד‬ ‫ביי אונז אין הויז איז ארויסגעפאלן‬ ‫מיין ברודער'ס מצוה און פרשה‬ ‫א פיסל פון א בענקל‪ ,‬צוזאמען‬ ‫צעטלעך זענען געליגן אין א בעג מיט‬ ‫מיטן סקרו (‪ .)Screw‬עס איז געשען‬ ‫נאך מוקצה'דיגע זאכן‪ .‬מען האט עס‬ ‫אונזער טייערע קאמערע (‪)Camera‬‬ ‫אויף אן אופן וואס מען וואלט עס‬ ‫זייער געוואלט נוצן שבת‪ ,‬און איך האב‬ ‫איז געבליבן ליגן אויפן קאונטער‪,‬‬ ‫געקענט צוריקלייגן נאך שבת‪,‬‬ ‫געוואוסט אז די בעג איז נישט קיין‬ ‫און איך האב מיך אנגערופן‪ ,‬אז מען‬ ‫'בסיס'‪ ,‬ווייל ס'איז נאר בטעות דארט‬ ‫איך האב געוואוסט אז מען טאר‬ ‫טאר עס נישט מטלטל זיין‪ ,‬אפילו‬ ‫פארגעסן געווארן‪ ,‬און מען האט נישט‬ ‫עס נישט מטלטל זיין‪ ,‬ווייל חז"ל‬ ‫אינזין געהאט עס זאל דארט ליגן שבת;‬ ‫אויב מען דארף די פלאץ‪ ,‬ווייל דאס‬ ‫האבן גוזר געווען אלס חשש אז‬ ‫איז א 'מוקצה מחמת חסרון כיס'‪.‬‬ ‫דעריבער האב איך עס ארויסגענומען‬ ‫מען וועט עס קומען פאררעכטן‪.‬‬ ‫פון דארט‪ ,‬אכטונג געבנדיג נישט‬ ‫שולחן ערוך סי' שח סעיף א‪ ,‬שולחן‬ ‫שולחן ערוך סי' שח‪ ,‬סעי' טז‪ ,‬שולחן ערוך‬ ‫צו מטלטל זיין די מוקצה זאכן‪.‬‬ ‫ערוך הרב סי' שח‪ ,‬סעיף ד‪.‬‬ ‫הרב סעי' מז‪ ,‬שבילי דוד ס"ק סח‪-‬סט‪.‬‬ ‫שלחן ערוך סי' שט‪ ,‬סעי' ד‪ ,‬משנה ברורה ס"ק ט‪.‬‬ ‫מ‪ .‬שטערן‬ ‫בנימין גארדאן‬ ‫א‪ .‬דייטש‬ ‫צוליב די איבערפלוס פון מעסעדזשעס‪ ,‬ווערט אויסגעקליבן על פי גורל וועלכע עס זאל אראפגעברענגט ווערן אינעם גליון‪ ,‬אלע מעסעדזשעס ווערן אויסגעהערט און גייען אריין אינעם גורל‪.‬‬ ‫געווינער פון די וואך ‪ -‬פרשת ויצא‬ ‫צו מיטטיילן דיין היכי תימצי וואס דו האסט געהאט אדאנק לערנען דאס‬ ‫טעגליכן שיעור‪ ,‬לאז איבער א מעסעדזש ביי נומער ‪ 4‬פונעם מעין מעניו‬ ‫הבקי החשוב נתנאל פארקאש ני''ו‬ ‫ישיבת סאטמאר מאנסי‬ ‫('מוצאי שבת פראגראם' אפטיילונג)‪ ,‬מיט דיין נאמען און דיין היכי תימצי‪.‬‬ ‫"היכי תימצי" וואס ער האט אריינגעגעבן‪:‬‬ ‫דע רמ י ט גי י ס ט ו א ר י י ן א י ן א ג ו רל צ ו גע ו ו י נע ן א סעט א וצ ר הלכ ו ת ‪.‬‬ ‫עס זענען געלעגן ביינער פון פלייש אויפן טישטוך‪ ,‬און מען האט געוואלט אראפנעמען דעם‬ ‫י עדע ו וא ך ‪ -‬א ב אז ו נדע רע ג ו רל‪.‬‬ ‫טישטוך‪ .‬איך האב געוואוסט אז וויבאלד עס ליגט אויפן טישטוך אויך ברויט‪ ,‬מעג מען עס‬ ‫אראפנעמען אפילו ווען עס איז נישט קיין "גרף של רעי"‪ ,‬וויבאלד די ביינער ווערן בטל צום ברויט‪.‬‬ ‫ה‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ז‬ ‫‪++‬לסטו‬‫א‬ ‫גע'‪+‬פסק'נט?‬‫וו‬ ‫וויאזוי‬ ‫תשובות אויף די שאלה‬ ‫פון פארגאנגענע וואך‬ ‫שאלה‬ ‫אינמיטן 'לכה דודי' האט א איד זיך געכאפט‪ ,‬אז ער האט איבערגעלאזט זיין מקוה‪-‬וועש אין בית המדרש‬ ‫אין א שאפינג בעג‪ .‬נישט נאר די וועש‪ ,‬נאר אויך זיין סעלפאן איז געבליבן דארט אינעם העמד‪-‬טאש‪.‬‬ ‫אין די פארגאנגנהייט האט ער שוין אמאל פארלוירן זיין וועש אין בית המדרש‪ ,‬און‬ ‫ער איז יעצט שטארק באזארגט אז דאס זעקל וועט נאכאמאל פארלוירן גיין‪ ,‬און‬ ‫ער וועט זיך טרעפן מוצאי שבת אן זיין טעלעפאן‪ .‬צי מעג ער אהיימנעמען דאס‬ ‫זעקל וועש מיט דעם טעלעפאן אינעווייניג (אין א פלאץ וואו עס איז דא אן עירוב)?‬ ‫'סברות לכאן ולכאן' פון 'לומדי בקי' במושכל ראשון‪:‬‬ ‫שלמה זילבערמאן‪ :‬מען טאר דאס נישט מטלטל זיין‪.‬‬ ‫ברוך פריעד‪ :‬ער קען נישט אהיימנעמען דעם זעקל וועש‪.‬‬ ‫דער טעם‪ :‬די וועש קלער איך אז עס איז נישט מוקצה‪ ,‬ווייל כאטש מען‬ ‫דער טעם‪ :‬וועש וואס מען האט שוין געטראגן איז פאר'מיאוס'ט ביי א‬ ‫וואלט עס סתם אזוי נישט אנגעטון‪ ,‬אבער בשעת הדחק‪ ,‬ווען ער האט‬ ‫מענטש‪ ,‬און מען וואלט עס שוין נישט אנגעטון ביז נאכן אויסוואשן‪,‬‬ ‫נישט קיין אנדערע וועש‪ ,‬וואלט ער עס יא אנגעטון‪ .‬אבער לגבי אויפהייבן‬ ‫קומט אויס אז די וועש איז 'מוקצה מחמת גופו'‪ .‬דערפאר‪ ,‬נישט נאר ווייל‬ ‫די וועש ווען דער סעלפאן איז אינעווייניג‪ ,‬טאר מען לכאורה נישט‪ ,‬ווייל‬ ‫עס ליגט דארט דער סעלפאן (וואס איז נאר א 'כלי שמלאכתו לאיסור')‬ ‫ער איז מטלטל 'טלטול מן הצד לצורך דבר האסור'‪.‬‬ ‫איז דאס אסור‪ ,‬נאר אפילו אויב עס וואלט געליגן דארט נאר די מקוה‪-‬‬ ‫וועש טאר ער עס נישט אהיימנעמען‪.‬‬ ‫זרח יאקאבאוויטש‪ :‬מען דארף עס דארט לאזן‬ ‫ב‪.‬ש‪ .‬גרויז‪ :‬לכאורה מעג ער עס אהיימנעמען‬ ‫דער טעם‪ :‬דער סעלפאן איז חשוב'ער ווי די וועש‪ ,‬ממילא ווערט דאס‬ ‫זעקל אליין אויך מוקצה און עס איז אסור צו טראגן‪ ,‬ווייל דאס זעקל‬ ‫דער טעם‪ :‬ווייל עס איז א 'טלטול מן הצד לצורך דבר האסור ודבר‬ ‫באקומט דעם זעלבן דין ווי די מוקצה‪.‬‬ ‫המותר'‪ ,‬וואס דאס מעג מען מטלטל זיין‪.‬‬ ‫א שמועס מיטן דיין איבער דעם שאלה‪ ,‬און דער 'פסק הלכה'‪:‬‬ ‫געהאט אז עס זאל ליגן דארט גאנץ‬ ‫גענוצטע וועש איז נישט מוקצה‪,‬‬ ‫שבת‪.‬‬ ‫אפילו מען גייט עס זיכער נישט טראגן‬ ‫דעם שבת‪ ,‬ווייל עס איז ראוי אנצוטון‪.‬‬ ‫אין פאל מען האט מורא אז עס‬ ‫וועט פארלוירן ווערן‪ ,‬קען מען עס‬ ‫דער סעלפאן איז א 'כלי שמלאכתו‬ ‫אהיימנעמען כלאחר יד; דהיינו‪,‬‬ ‫לאיסור' (אזוי נעמען אן רוב פוסקים)‪,‬‬ ‫מען זאל אריינלייגן די האנט אין‬ ‫ממילא טאר מען נישט מטלטל זיין‬ ‫די שאפינג בעג אויף א וועג וואס‬ ‫א סעלפאן געהעריג מיט די הענט‬ ‫מען טראגט עס נישט געהעריג ווי‬ ‫'מחמה לצל'‪ ,‬דאס הייסט ווען מען‬ ‫אינדערוואכן‪ ,‬און אזוי קען מען עס‬ ‫וויל עס היטן פון א שאדן‪.‬‬ ‫אהיימטראגן (זע בילד)‪ .‬אין פאל מען‬ ‫די זעקל איז נישט קיין בסיס‪,‬‬ ‫קען עס נישט מטלטל זיין כלאחר יד‪,‬‬ ‫וויבאלד מען האט פארגעסן דעם‬ ‫זאל מען פרעגן א שאלה‪.‬‬ ‫סעלפאן דארט און נישט אינזין‬ ‫די הלכות זענען גע'פסק'נט געווארן דורך הרה"ג ר' נחום צבי מאיר ראזענפעלד שליט"א‪ ,‬בעל "הליכות החיים" ומח"ס שלחן השבת‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ז‬ ‫ו‬ ‫שאלה פאר קומענדיגע וואך‬ ‫מעשה שהיה‬ ‫שאלה‪ :‬לכבוד די מערכת 'בקי'‪ ,‬עס איז א מחי' אייער גליון! די גאנצע משפחה לעבט מיט דעם און לערנט זיך אויס‬ ‫אינאיינעם 'דבר ה' זו הלכה'‪.‬‬ ‫פאלגנד איז א שאלה וואס האט פאסירט ביי מיר פרייטאג צונאכטס‪ :‬נאכן דאווענען האב איך אריינגעשטעקט מיין‬ ‫האנט אין בעקיטשע‪-‬טאש ארויסצונעמען א צעטל מיט תורות אויף די פרשה‪ .‬קוקנדיג וואס איך האלט אין די האנט‪ ,‬האב איך‬ ‫געזען אז צווישן די פאפירן ליגט א צוואנציגער‪ ,‬וואס איך האב ‪ -‬ווי עס זעט אויס ‪ -‬איבערגעלאזט נאך א משפחה שמחה אינמיטן די‬ ‫וואך פריער‪.‬‬ ‫איך האב אנגעהויבן טראכטן וואס צו טון‪ .‬אויב וועל איך עס סתם אראפווארפן אויפן פלאר‪ ,‬וועט דער גוי וואס רייניגט דעם בית המדרש עס‬ ‫טרעפן און נעמען‪ ,‬און עס איז דאך א שאד אידיש געלט‪ .‬בין איך צוגעגאנגען צום פושקע און עס אריינגעלייגט דארט‪ ,‬אין א 'רבי מאיר בעל הנס' פושקע‪.‬‬ ‫די שאלה איז‪ ,‬אויב איך האב געטון ריכטיג מיט דעם וואס איך בין געגאנגען און עס אריינגעלייגט אינעם פושקע‪.‬‬ ‫געווינער פרשת ויצא‬ ‫הבקי החשוב‬ ‫ישראל יאקאבאוויטש ני''ו‬ ‫וואס הא‪++‬לטסטו? שיק אריין וואס דו ווא‪++‬לסט גע'‪+‬פסק'נט!‬ ‫זאג אריין וואס דו האסט געטראכט אז די הלכה איז‪ ,‬און זיי מסביר פארוואס‪ .‬באמערקונג‪ :‬דער געדאנק פון דעם אפטיילונג איז זיך אליין‬ ‫זיין ענטפער‪ :‬מען טאר נישט מטלטל זיין די‬ ‫אויסצולערנען צו טראכטן הלכה'דיג‪ ,‬און אליין אויסצוארבעטן די צדדים ביז מ'קומט אן לאמיתה של תורה‪ .‬דערפאר דארפט איר נישט‬ ‫מקוה‪-‬וועש‪ ,‬וויבאלד די גאנצע בעג ווערט א‬ ‫נאכקוקן דעם תירוץ אין די ספרים; נאר אדרבה‪ ,‬לאמיר זיך אינאיינעם אויסשארפן אין די הלכה און זאג ארויס דיין השקפה ראשונה‪.‬‬ ‫"בסיס" און מען טאר עס נישט אהיימטראגן‪.‬‬ ‫הערת המערכת‪ :‬אויף למעשה‪ ,‬זע די פסק‬ ‫הלכה פונעם דיין שליט"א‪.‬‬ ‫קומענדיגע וואך וועט ערשיינען די סברות פון די לומדי 'בקי' מיטן פסק הלכה פונעם דיין שליט"א‬ ‫וואס ‪+‬פסקנ'ט דער דיין?‬ ‫צו פרעגן א שאלה אין דעם קאלום‪ ,‬לאזט איבער אייער פראגע ביי נומער ‪ 6‬דערנאך ‪ 3‬אינעם מעין מעניו‪.‬‬ ‫מיט יעדער מעסעדזש גייט מען אריין אין די גורל צו געווינען א הערליכע חלה דעקל מיט די נאמען צו באשיינען דעם שבת טיש!‬ ‫א‬ ‫ואלו הן בע‪++++++‬לי 'עוב‪+‬דא'‬ ‫רשימה‬ ‫די ערשטע רשימה פון די "לומדי בקי" וואס האבן אריינגעשיקט א "בדידי הוה הלכה" היכי‬ ‫תימצי‪ ,‬וואו זיי האבן זיך אליין איבערצייגט ביי א פאל וואס איז זיי אונטערגעקומען‪ ,‬אז עס‬ ‫קען זיין דערין א שאלה אין הלכה‬ ‫אביגדור יאקאבאוויטש‪ ,‬אביגדור סאמעט‪ ,‬אביגדור שווארץ‪ ,‬אביגדור יוסף בראך‪ ,‬אברהם ווייס‪ ,‬אברהם טייטלבוים‪ ,‬אברהם כ"ץ‪ ,‬אברהם סטרולאוויטש‪ ,‬אברהם פוקס‪ ,‬אברהם‬ ‫פישמאן‪ ,‬אברהם פרידמאן‪ ,‬אברהם פריעדמאן‪ ,‬אברהם קארנבלי‪ ,‬אברהם ריינער‪ ,‬אברהם שלאגער‪ ,‬אברהם אליהו קאהן‪ ,‬אברהם ברוך הורוויץ‪ ,‬אברהם דוד לאקס‪ ,‬אברהם הכהן‬ ‫ווייס‪ ,‬אברהם הכהן קאהן‪ ,‬אברהם הלוי וויינבערגער‪ ,‬אברהם הערש יאקאבאוויטש‪ ,‬אברהם זאנוויל גערטנער‪ ,‬אברהם חיים אמסל‪ ,‬אברהם חיים לוריא‪ ,‬אברהם חיים רייז‪ ,‬אברהם‬ ‫חיים אלתר הלוי קלאגסברוין‪ ,‬אברהם חיים הלל היללער‪ ,‬אברהם יהודה ברוין‪ ,‬אברהם יהושע שווארץ‪ ,‬אברהם יואל בלייך‪ ,‬אברהם יעקב פאלאטשעק‪ ,‬אברהם יצחק באכנער‪,‬‬ ‫אברהם יצחק וועבערמאן‪ ,‬אברהם יצחק קאהן‪ ,‬אברהם מאיר רייך‪ ,‬אברהם מנחם מענדל וואלאדארסקי‪ ,‬אברהם מרדכי וויינגארטן‪ ,‬אברהם מרדכי הכהן פאללאק‪ ,‬אברהם שלמה‬ ‫שפירא‪ ,‬אברהם שמואל ראזנבערג‪ ,‬אברהם שמחה טויב‪ ,‬אברהם שמעון וויינשטאק‪ ,‬אהרן בייער‪ ,‬אהרן בערנשטיין‪ ,‬אהרן גאלדמינצער‪ ,‬אהרן דייטש‪ ,‬אהרן הערשקאוויטש‪,‬‬ ‫אהרן טויבער‪ ,‬אהרן טירנויער‪ ,‬אהרן לאנדא‪ ,‬אהרן לעווי‪ ,‬אהרן לעפלער‪ ,‬אהרן מארקוס‪ ,‬אהרן מייזלס‪ ,‬אהרן מיללער‪ ,‬אהרן פאללאק‪ ,‬אהרן פערלשטיין‪ ,‬אהרן ריינער‪ ,‬אהרן שפיץ‪,‬‬ ‫אהרן דוד יצחק פאלאטשעק‪ ,‬אהרן הכהן פאללאק‪ ,‬אהרן הלוי בלומענבורג‪ ,‬אהרן הערש ווידער‪ ,‬אהרן זאב בוימהאפט‪ ,‬אהרן יהושע לאנדא‪ ,‬אהרן יואל סאמעט‪ ,‬אהרן יעקב‬ ‫באכנער‪ ,‬אהרן פנחס אברמוביץ‪ ,‬אהרן צבי מערמלשטיין‪ ,‬אלחנן שטיינפעלד‪ ,‬אלחנן חיים רייכמאן‪ ,‬אלחנן שלמה זלמן גראס‪ ,‬אלי' יעקב ראזנבערג‪ ,‬אליהו כ"ץ‪ ,‬אליהו שמידט‪,‬‬ ‫אליהו יעקב קרויז‪ ,‬אליהו לייב הורוויץ‪ ,‬אליהו שלמה ווידער‪ ,‬אלימלך אייזנבערג‪ ,‬אלימלך אשכנזי‪ ,‬אלימלך דירנפעלד‪ ,‬אלימלך הלוי אפעל‪ ,‬אלימלך סג"ל קרויס‪ ,‬אליעזר אפעל‪,‬‬ ‫אליעזר גאטליב‪ ,‬אליעזר גרינהוט‪ ,‬אליעזר וויינבערגער‪ ,‬אליעזר ווייס‪ ,‬אליעזר לאנדא‪ ,‬אליעזר קארפן‪ ,‬אליעזר אהרן גרין‪ ,‬אליעזר דוד ריספלער‪ ,‬אליעזר הלוי ווייזער‪ ,‬אליעזר‬ ‫יואל גאלדמאן‪ ,‬אליעזר יוסף גאלדבערגער‪ ,‬אליעזר שלמה ווייס‪ ,‬אלכסנדר דוד ראזנבערגער‪ ,‬אלכסנדר זושא ווייס‪ ,‬אלעזר פאזנער‪ ,‬אלעזר קאהן‪ ,‬אלעזר חיים טייטלבוים‪ ,‬אלעזר‬ ‫יחזקאל שרגא מארקאוויטש‪ ,‬אלעזר ניסן רובין‪ ,‬אלתר דוד משה הכהן כ"ץ‪ ,‬אלתר חיים יהודה פרידמאן‪ ,‬אלתר יהודה ווייסמאן‪ ,‬אפרים קאהן‪ ,‬אפרים הלוי איש הורוויץ‪ ,‬אפרים‬ ‫פישל גרינבערגער‪ ,‬אריה גראס‪ ,‬אריה גרינבערגער‪ ,‬אריה נוסבוים‪ ,‬אריה פאלאטשעק‪ ,‬אריה ראזנבוים‪ ,‬אריה ראזנבערג‪ ,‬אשר בראנד‪ ,‬אשר קנאבלאך‪ ,‬אשר אנשיל כהנא‪ ,‬אשר‬ ‫זעליג וויזענפעלד‪ ,‬אשר זעליג ווייס‪ ,‬אשר זעליג הכהן פאללאק‪ ,‬אשר יונה יאראסלאוויטש‪ ,‬אשר ישעיה טווערסקי‪ ,‬אשר ישעיה פרענקל‬ ‫כה לחי‪ :‬זאלט איר מצליח זיין צו לערנען בהתמדה רבה‬ ‫און זוכה זיין 'לאסוקי שמעתתא אליבא דהלכתא'‬ ‫ז‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ז‬ ‫פרשת נח תשפ"ז‬ ‫בריוון פון די‬ ‫בני החבורה‬ ‫און זייערע‬ ‫עלטערן‬ ‫וואס זאגן די בקיאים?‬ ‫א טעלער מיט א קליינע טשיפ‬ ‫דער מבחר און באר היטב‬ ‫לכבוד מערכת 'בקי'‪.‬‬ ‫‪ -‬א לימוד פאר יעדן איד!‬ ‫אין דעם גליון פון פרשת תולדות איז געווען א שאלה‪ ,‬בנוגע טעלערס וואס‬ ‫לכבוד די חשוב'ע מערכת 'בקי'‪.‬‬ ‫זענען אביסל צעבראכן ביים עק‪ .‬די שאלה איז געווען צי עס הייסט מוקצה וויבאלד‬ ‫דעם שבת האב איך געזאגט פאר מיינע‬ ‫רוב מענטשן ווארפן עס אוועק‪ ,‬כאטש עס איז נאך ראוי זיך צו באנוצן דערמיט‪ .‬און‬ ‫קינדער‪ ,‬אז איך בין זיי מקנא מיט דאס וואס‬ ‫די ענטפער איז געווען‪ ,‬אז מען זאל עס נישט מטלטל זיין‪.‬‬ ‫זיי האבן די געלעגנהייט אין אזא יונגע‬ ‫איך וויל אנווייזן א פשוט'ע הערה‪ :‬אסאך מאל מאכט זיך‪ ,‬אז א‬ ‫עלטער‪ ,‬צו לערנען און קונה זיין הלכות‬ ‫קליין שטיקל (א 'טשיפ') קומט אראפ פון א טעלער; אין אזא פאל קען‬ ‫שבת על בוריו‪ .‬עס איז דאך נישט שייך קיין‬ ‫מען עס נאך ניצן געהעריג‪ ,‬און זייער אסאך מענטשן ניצן עס טאקע ווייטער‪.‬‬ ‫בעסערע קנין וואס מען זאל קונה זיין אין‬ ‫אין אזא פאל איז עס טאקע נישט מוקצה‪ ,‬כאטש עס זענען אפשר דא מפונקים‪,‬‬ ‫די יונגע יארן‪ ,‬וואס זאל באגלייטן דעם‬ ‫וואס וואלטן עס שוין אוועקגעווארפן‪ .‬לכאורה רעדט מען דוקא ווען עס האט‬ ‫מענטש פארן גאנצן לעבן‪.‬‬ ‫זיך אפגעבראכן א גרעסערע שטיקל‪ ,‬אזוי אז רוב מענטשן וואלטן עס שוין נישט‬ ‫איר זאלט מיר פארשטיין ריכטיג‪ :‬איך‬ ‫געניצט‪ ,‬דעמאלס איז עס טאקע מוקצה‪.‬‬ ‫לערן אויך הלכות שבת‪ ,‬און יעדער איד איז‬ ‫ידידכם‪ :‬ש‪.‬ב‪ .‬ראבינאוויטש‬ ‫מחוייב אזוי צו טון‪ ,‬אבער דאס וואס מען‬ ‫אייער‬ ‫לערנט אין די יונגע יארן ‪ -‬נאכפאר מען‬ ‫דערגרייכט די צוואנציגער יארן ‪ -‬ווערט‬ ‫מבצע איז‬ ‫איינגעקריצט פארן גאנצן לעבן; עס איז א‬ ‫מתנה פארן לעבן‪ ,‬וואס עס איז נישט שייך‬ ‫מורא'דיג‪,‬‬ ‫'בקי' פאר טאטעס‬ ‫שענערס און בעסערס פון דעם‪.‬‬ ‫עס איז‬ ‫לכבוד מערכת בקי‪ ,‬וואס טוט אזעלכע געוואלדיגע פעולות פאר כלל ישראל‬ ‫איך וויל נאר צולייגן א ווארט איבער‬ ‫למען השבת‪ ,‬ולמען הבורא יתברך שמו‪.‬‬ ‫דעם לימוד פון 'מחבר און באר היטב'‪ ,‬וואס‬ ‫'מצודתכם‬ ‫ווי איך פארשטיי‪ ,‬האט מען אוועקגעשטעלט 'בקי'‪ ,‬כדי אז בחורים זאלן לערנען‬ ‫איך האב געהערט פון סענדזשארדזשער רב‪,‬‬ ‫פרוסה'‬ ‫הלכה‪ ,‬אבער פון הימל באגלייט מען אייך מיט א געוואלדיגע סייעתא דשמיא‪ ,‬אז‬ ‫הגה"צ רבי עזריאל מאיר קאהן שליט"א‪.‬‬ ‫עס גייט אסאך ווייטער ווי מען האט געטראכט‪.‬‬ ‫ווען ער האט געגעבן א שמועס אין כולל‬ ‫פאר יעדן‬ ‫ביי אונז אינעם סקווירא שטיבל אין דזשעקסאן‪-‬לעיקוואד‪ ,‬האט זיך יעצט‬ ‫יושבי אוהל האט ער ארויסגעברענגט‪ ,‬אז‬ ‫איינעם‬ ‫עס איז זייער וויכטיג צו האבן א טעגליכן‬ ‫אנהייב זמן‪ ,‬געעפנט א נאכט‪-‬כולל‪ .‬מיר האבן געזוכט א גוטן לימוד וואס זאל זיין‬ ‫שיעור אין 'מחבר און באר היטב'; אפילו‬ ‫געשמאק און חידוש'דיג‪ ,‬און זעענדיג דעם גאלדענעם סערוויס וואס ווערט יעצט‬ ‫איבער‬ ‫צוגעשטעלט‪ ,‬צו קענען לערנען הלכות שבת דורך 'בקי'‪ ,‬האבן מיר מחליט געווען‪,‬‬ ‫אויב מען לערנט אנדערע לימודים‪ ,‬זאל‬ ‫מען האבן אזא סארט 'שיעור פשוט' לימוד‪.‬‬ ‫דער‬ ‫אז דאס איז עס ‪ -‬מיר כאפן זיך מיט מיט 'בקי'‪ .‬הלכות שבת איז דאך נוגע פאר יעדן‬ ‫ער האט דערציילט‪ ,‬אז זיין פעטער‪,‬‬ ‫איינעם; טאטעס דארפן אוודאי נישט קענען ווייניגער ווי די בחורים‪ ,‬און אפילו דער‬ ‫גאנצער‬ ‫וואס האט עס שוין אמאל געלערנט‪ ,‬אויב מען חזר'ט נישט‪ ,‬פארגעסט מען‪.‬‬ ‫דער סענדזשארדזשער רב זצ"ל‪ ,‬פלעגט ‪-‬‬ ‫אויסער זיינע לימודים וואס ער האט געהאט‬ ‫וועלט‪.‬‬ ‫מיר לערנען א פולע שעה‪ ,‬אזוי אז מיר לייגן אויך צו די נושאי כלים‪ :‬שולחן‬ ‫דורכאויס דעם גאנצן טאג ‪ -‬לערנען יעדן‬ ‫ערוך הרב‪ ,‬און משנה ברורה‪ ,‬אבער מיר גייען לויטן לוח פון 'בקי'‪ ,‬ווייל מיר ווילן‬ ‫איר זענט‬ ‫נהנה זיין פון אזא סייעתא דשמיא און כח הרבים‪ ,‬ווען אריבער צען טויזנט בחורים‬ ‫טאג פיר סעיפים שלחן ערוך אורח חיים‪,‬‬ ‫פיר סעיפים יורה דעה‪ ,‬פיר סעיפים אבן‬ ‫מחולל‬ ‫לערנען הלכה למעשה‪ ,‬און מיר לעבן מיטן קאלירפולן גליון 'בקיאות'‪ ,‬וואס קומט‬ ‫אן דא אין שטאט‪ ,‬און ווערט צעכאפט מיט דארשט ביי יונג און אלט‪.‬‬ ‫העזר‪ ,‬און פיר סעיפים חושן משפט‪ .‬סך‬ ‫פלאות‪,‬‬ ‫הכל האט ער יעדן טאג געלערנט זעכצן‬ ‫יא‪ ,‬אזויווי איר הערט‪ :‬די טאטעס האבן זיך מיטגעכאפט מיט די בחורים‪ ,‬און‬ ‫סעיפים מחבר און באר היטב‪.‬‬ ‫און יעדער‬ ‫עס איז ממש א מחי'‪.‬‬ ‫דאס איז דער וועג וויאזוי מען איז קונה‬ ‫אייער מבצע איז מורא'דיג‪ ,‬עס איז 'מצודתכם פרוסה' פאר יעדן איינעם איבער‬ ‫לעבט מיט‬ ‫דער גאנצער וועלט‪ .‬איר זענט מחולל פלאות‪ ,‬און יעדער לעבט מיט שבת‪ .‬עס איז‬ ‫ידיעות התורה אין אלע חלקי שלחן ערוך‪,‬‬ ‫מיט א שיעור אין מחבר און באר היטב;‬ ‫שבת‬ ‫קיין ספק נישט‪ ,‬אז עס איז נאך אזא שאקל נישט געווען פאר לאנגע יארן‪ ,‬צו‬ ‫מען ווייסט וואו א זאך שטייט‪ ,‬וואו מען‬ ‫פארמערן די ידיעות אין הלכות שבת ביי קינד און קייט‪.‬‬ ‫דארף נאכקוקן‪ ,‬און וואס מען דארף פרעגן‬ ‫זאלן מיר טאקע שוין זוכה זיין צום 'יום שכולו שבת' בביאת גואל צדק במהרה‬ ‫א שאלה‪.‬‬ ‫בימינו‪.‬‬ ‫חילכם לאורייתא!‬ ‫י‪.‬י‪.‬ש‪.‬‬ ‫אהרן קאהן‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ז‬ ‫ח‬ ‫חזרה אויף‬ ‫די לימוד פון‬ ‫פרשת ויצא‬ ‫בחינ‪+‬הזיך‬ ‫ג‪+‬רייט‬ ‫דער בקי‬ ‫צום‬ ‫סעיף מו‬ ‫סעיף מד‬ ‫סעיף מא‬ ‫מ'טאר נישט טראגן אונטער די ארעמעס‪,‬‬ ‫א כלי וואס איז געווארן שוואך‪ ,‬ווי למשל א‬ ‫טראגן א קינד אין א רשות הרבים‪ :‬א)‬ ‫קערנדלעך פון זייד‪-‬ווערעם‪ .‬חוץ פון דעם‬ ‫פאס פון שארבן וואס איז צעשפאלטן געווארן‪,‬‬ ‫אויב דאס קינד איז גענוג גרויס און קען גיין‪,‬‬ ‫אז עס איז אסור בטלטול‪ ,‬איז דא א חשש אז‬ ‫טאר מען נישט אראפברעכן א שטיקל דערפון‬ ‫איז אפילו אים 'טראגן' נאר אן איסור דרבנן‪.‬‬ ‫ער מאכט אז עס זאלן געבוירן ווערן ווערעם‬ ‫אויף צו נוצן‪ ,‬ווייל דאס איז אן איסור פון‬ ‫דערפאר מעג א מאמע העלפן דאס קינד גיין‬ ‫('מוליד')‪.‬‬ ‫'תיקון מנא' (מכה בפטיש)‪ .‬די זעלבע זאך איז‬ ‫('מדדה' זיין)‪ ,‬און מען דארף נישט מורא האבן‬ ‫אסור אויסצוגלייכן‪ ,‬א שטיקל שארבן‪ ,‬אדער‬ ‫אז דאס קינד וועט אויפהייבן ביידע פיס‪ .‬אבער‬ ‫סעיף מז‬ ‫אויסבייגן א פלעסטיק אדער קארדבארד‪ ,‬אז‬ ‫שלעפן דעם קינד ווען ביידע פיס זענען אויף‬ ‫עס זאל ווערן פאסיג פאר א באניץ‪ ,‬ווייל דאס‬ ‫דער ערד‪ ,‬איז אסור מדרבנן‪ .‬ב) אויב דאס קינד‬ ‫א קלייד פון שעטנז‪ ,‬זענען דא וואס האלטן‬ ‫הייסט תיקון מנא‪.‬‬ ‫קען נאכנישט גיין אליין‪ ,‬אדער איינער וואס איז‬ ‫אז עס איז 'מוקצה מחמת גופו'‪ ,‬ווייל דער‬ ‫נעבעך נישט געזונט אדער געבינדן‪ ,‬איז דא אן‬ ‫איסור דערפון האט נישט דוקא מיט שבת;‬ ‫איסור דאורייתא אים אויפצוהייבן אדער אפילו‬ ‫אבער עס זענען דא וואס זענען עס מתיר‬ ‫סעיף מה‬ ‫שלעפן; ממילא איז אסור אויך צו העלפן גיין‬ ‫'לצורך גופו ומקומו'‪ ,‬ווייל עס ווערט גערעכנט‬ ‫(מדדה זיין)‪ ,‬אפילו אין א כרמלית‪.‬‬ ‫אזויווי יעדע 'כלי שמלאכתו לאיסור'‪ ,‬וואס‬ ‫מ'טאר נישט טון אום שבת‪.‬‬ ‫עס זענען דא פוסקים וואס האלטן אז א‬ ‫בׇּ ָאל (כדור) איז 'מוקצה מחמת גופו'‪ ,‬ווייל‬ ‫סעיף מח‬ ‫דאס וואס מען שפילט זיך דערמיט מאכט עס‬ ‫סעיף מב – מג‬ ‫נישט פאר קיין תורת כלי‪ .‬אנדערע זענען מקיל‪,‬‬ ‫א 'מניפה' מיט וואס מען הרג'עט פליגן‪,‬‬ ‫וויבאלד דער סדר איז זיך צו שפילן דערמיט‬ ‫א מוקצה'דיגע זאך מעג מען אנרירן‪ ,‬אויב‬ ‫איז א 'כלי שמלאכתו לאיסור'‪ ,‬און עס איז‬ ‫בקביעות‪ .‬דער מנהג העולם איז מקיל צו זיין‪,‬‬ ‫עס שאקלט זיך נישט אפילו אביסל‪ .‬אזוי אויך‬ ‫נאר מותר צו מטלטל זיין 'לצורך גופו'‪ ,‬צו‬ ‫און אודאי דארף מען נישט מוחה זיין אויף די‬ ‫איז מותר אוועקצולאזן א מוקצה‪ ,‬אפילו אויב‬ ‫פארטרייבן די פליגן‪.‬‬ ‫וואס שפילן‪.‬‬ ‫מען טוט עס לצורך פון די מוקצה‪-‬זאך‪.‬‬ ‫און יעצט טייערער לומד 'בקי'‪ ,‬הצלחה מיט דיין בחינה!‬ ‫הרה"ג ר' דוד בהר"ן זצ"ל האט שטארק מקפיד געווען אז מען זאל לערנען הל' שבת‪ ,‬און ער האט‬ ‫אוועקגעשטעלט צוועלף קביעות'דיגע שיעורים אין די שוהלן אין ירושלים עיה"ק צו לערנען הלכות שבת‪.‬‬ ‫נחיצת‬ ‫‪++‬לימוד‬ ‫ווען דער גאון זצ"ל האט געזען ווי מען איז זיך משתדל מקיים צו זיין וואס עס שטייט אין שולחן ערוך‬ ‫צו לערנען הלכות פסח דרייסיג טעג פאר פסח‪ ,‬און מ'מאכט שיעורים און מ'איז זיך מפלפל דערין‪ ,‬האט ער‬ ‫געזאגט‪ ,‬אז מ'דארף אבער וויסן אז מיר שטייען שוין דריי טעג פאר שבת‪ ,‬און די הלכות פון שבת זענען‬ ‫נישט ווייניגער ווי די הלכות פון פסח‪ ,‬נישט בכמות און נישט באיכות‪ ,‬נאר אדרבא‪ ,‬ס'איז נאך שווערער‬ ‫‪++‬לכו‪++‬ת‬ ‫שבת‬ ‫ה‬ ‫און ס'טרעפט זיך מער‪ ,‬און מיר זענען מער אנגעוויזן אויף די הלכות‪ ,‬ווייל שבת איז איין מאל א וואך‪ ,‬און‬ ‫אויסצוגן פון ספרי רבותינו‬ ‫נישט נאר איין מאל א יאר‪ ,‬און אויב אזוי איז דאך א קל וחומר אז מ'דארף מאכן קביעות'דיגע שיעורים צו‬ ‫הקדושים זי''ע איבער נחיצות‬ ‫לערנען הלכות שבת‪( .‬קובץ אוצרות ירושלים חי"ג‪ ,‬דף מ"ב)‬ ‫לימוד הלכות שבת‬ ‫ט‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ז‬ ‫בקי‬ ‫‪+‬דער‬ ‫קוקט זיך פׇא‪+‬ר‬ ‫אן איבערבליק איבער די מושגים וואס וועלן‬ ‫דערמאנט ווערן אין שו"ע קומענדיגע וואך‬ ‫סימן שח‪ :‬סעיפים מט ‪ -‬נב || סימן שט‪ :‬סעיפים א' ‪ -‬ד'‬ ‫הקדמה און יסודות‬ ‫דארט וואו מען מעג יא אויסקערן‪ ,‬ווערט עס‬ ‫אויב די ערד איז אויסגעפלאסטערט (מיט‬ ‫סעיף מט‬ ‫פאררעכנט אלס א 'כלי שמלאכתו להיתר'‪.‬‬ ‫שטיינער אדער העלצער) וואס דעמאלס איז‬ ‫געווענליך נישט דא קיין חשש פון אשוויי גומות‪,‬‬ ‫אויסקערן די שטוב‬ ‫איז א מחלוקת צווישן דעם מחבר און דעם רמ"א‬ ‫און הלכות פון‬ ‫סעיף נ‬ ‫(אין סי' שלז)‪ ,‬צי מען דארף מורה האבן אז מען זאל‬ ‫נישט צוקומען אויסצוקערן א פלאץ וואו עס איז‬ ‫א בעזעם‬ ‫לערנען חכמות‬ ‫יא דא זאמד‪ .‬עס קען אויך זיין אמאל א שאלה פון‬ ‫אשוויי גומות ביי די שפאלטן צווישן איין באלאטע‬ ‫אויסקערן דעם שטוב‪' ,‬כיבוד הבית'‪ :‬אויב די‬ ‫ערד איז פון זאמד (ווי עס פלעגט זיין אמאליגע‬ ‫און ניצן א כלי‬ ‫און די צווייטע‪.‬‬ ‫צייטן) טאר מען נישט‪ ,‬צוליב דעם איסור פון‬ ‫שבת טאר מען נישט ליינען אדער לערנען‬ ‫'אשוויי גומות'‪ ,‬ער וועט צוקומען צו אויסגלייכן‬ ‫היינטיגע צייטן‪ ,‬ווען אלע הייזער זענען‬ ‫פרעמדע זאכן (ספרי חול)‪ .‬עס זענען דא פוסקים‬ ‫לעכער אין דער ערד (מלאכת 'בונה')‪ .‬ס'איז אבער‬ ‫אויסגעפלאסטערט‪ ,‬נעמען די פוסקים אן‪ ,‬אז לויט‬ ‫דא א שיטה וואס האלט אז 'דבר שאין מתכוון‬ ‫וואס זענען מתיר צו לערנען 'חכמות'‪.‬‬ ‫יעדן איינעם איז עס מותר אויסצוקערן‪.‬‬ ‫מותר' (א זאך וואס מען האט נישט געהאט קיין‬ ‫עס איז דא א כלי וואס רופט זיך 'אצטרולוב'‬ ‫לגבי הלכות מוקצה‪ :‬אויב מען נעמט אן אז מען‬ ‫כוונה דערצו איז מותר)‪ ,‬און ווילאנג ס'איז נישט‬ ‫(וואס מעסט די שטערנס א‪.‬ד‪.‬ג‪ .‬אוסטרונאמיע‪-‬‬ ‫טאר נישט אויסקערן אפילו אן אויסגעפלאסטערטע‬ ‫זיכער אז ס'גייט געשען ('פסיק רישיה') איז עס‬ ‫גלוב)‪ ,‬דאס צו מטלטל זיין קען זיין צוויי שאלות‪:‬‬ ‫הויז‪ ,‬איז א בעזעם א 'כלי שמלאכתו לאיסור'‪ ,‬און‬ ‫מותר‪.‬‬ ‫די הלכות פון 'בסיס'‬ ‫דורך אראפשאקלען)‪ .‬ג) ער האט עס ארויפגעלייגט אינדערוואכן‪ ,‬אבער‬ ‫די טייטש‪ :‬פון 'בסיס' איז א האלטער‪ .‬דאס מיינט א מותר'דיגע זאך וואס‬ ‫בין השמשות האט ער אינגאנצן נישט געדענקט דערפון‪ .‬ד) ער האט עס‬ ‫איז בלויז געווארן א 'האלטער' פאר א מוקצה‪.‬‬ ‫איבערגעלאזט אויף דעם פלאץ‪ ,‬נישט מיט א כוונה אז עס זאל דארט בלייבן‬ ‫די הלכה‪ :‬א בסיס באקומט די זעלבע הלכה ווי די מוקצה וואס ליגט אויף‬ ‫('שוכח')‪ .‬ה) עס איז געווארן אראפגעלייגט אן א כוונה בכלל ‪ -‬ער האט בכלל‬ ‫אים‪ .‬אויב עס איז א 'מוקצה מחמת גופו'‪ ,‬וועט מען אפילו דעם בסיס אליין‬ ‫נישט געוואלט אז די זאך זאל ליגן אויף דעם ספעציפישן פלאץ‪ ,‬למשל ווען‬ ‫אויך נישט מעגן מטלטל זיין אפילו 'לצורך גופו ומקומו'‪.‬‬ ‫מען לייגט אריין זאכן אין א לעדל אן קיין ספעציעלע כוונה אויף וואס די זאך‬ ‫די מציאות‪ :‬עס איז נוגע אין הלכה‪ ,‬פארוואס די מוקצה ליגט אויפן בסיס‪,‬‬ ‫זאל ליגן‪.‬‬ ‫און אין דעם זענען דא אפאר דרגות‪ :‬א) ער האט ארויפגעלייגט די מוקצה‬ ‫לאיסור ולהיתר‪ :‬אין א פאל וואס א חפץ ווערט א בסיס סיי פאר אן איסור‬ ‫בכוונה ('מניח') ‪ -‬און געטראכט אז עס זאל בלייבן ליגן אויף דער מותר'דיגער‬ ‫(מוקצה)‪ ,‬און סיי פאר א היתר‪ ,‬ביי דעם ווענדט זיך וועלכע זאך עס איז מער‬ ‫זאך גאנץ שבת‪ .‬ב) ער האט עס געלייגט מיט א כוונה אז עס זאל ליגן דארט‬ ‫עיקר אדער מער חשוב‪ .‬דאס וועט מען לערנען אין סימן ש"י‪.‬‬ ‫נאר אנהייב שבת‪ ,‬און מען וועט עס שפעטער אראפנעמען (דורך א גוי אדער‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ז‬ ‫י‬ ‫הנוגע‬ ‫'טלטול מן הצד'‬ ‫למעשה‬ ‫אויפהייבן א מוקצה אומדירעקט‪ ,‬בלויז דורכן אנכאפן א מותר'דיגע זאך‪.‬‬ ‫א) להלכה טאר מען דאס נישט טון‪ ,‬דאס מיינט אז ווען עס ליגט א מוקצה אויף א מותר'דיגע זאך‪,‬‬ ‫איז מען מחיוב אראפצושאקלען די מוקצה פאר ער הייבט עס אויף‪ .‬ב) 'לצורך דבר המותר'‪ ,‬און מען קען‬ ‫פראקטישע הלכות וואס די בקיאים‬ ‫נישט אראפשאקלען די מוקצה ‪ -‬סיי אויב ער דארף האבן דעם פלאץ דערפון‪ ,‬סיי אויב ער האט מורא‬ ‫וועלן זיך דערוויסן קומענדיגע וואך‬ ‫אז ביים אראפשאקלען וועט די מותר'דיגע זאך קאליע ווערן ‪ -‬מעג מען יא מטלטל זיין דורך 'טלטול‬ ‫מן הצד'‪ ,‬דהיינו אנכאפן דעם היתר און מיטטראגן דעם איסור דערמיט‪ .‬ג) אויב די סיבה פארוואס ער‬ ‫וויל נישט אראפשאקלען די מוקצה‪ ,‬איז ווייל 'די מוקצה'דיגע זאך' (די 'איסור') קען קאליע ווערן‪ ,‬איז‬ ‫א 'בעזעם'‬ ‫א מחלוקת הפוסקים צי דאס איז א היתר אויף טלטול מן הצד‪.‬‬ ‫‪/‬א 'מאפ'‬ ‫א 'רעיק' פאר‬ ‫בלעטער‬ ‫(סעיף ז)‪ ,‬אז אפילו א זאך וואס געווענליך איז‬ ‫א) צי עס איז א 'כלי שמלאכתו לאיסור'‪ ,‬ווייל עס‬ ‫עס נישט ווערד אוועקצולייגן‪ ,‬אויב אבער איז דא‬ ‫איז געמאכט צו לערנען חכמות; לויט די מתירים‬ ‫א מענטש וואס לייגט עס יא אוועק‪ ,‬ווערט עס‬ ‫צו לערנען 'חכמות' איז עס דאך נישט 'מלאכתו‬ ‫א‬ ‫נישט מוקצה‪ ,‬דאס ווענדט זיך פאר וועמען עס‬ ‫לאיסור'‪ .‬ב) צי מען דארף מורא האבן פאר 'בנין‬ ‫טערמאסטאט‬ ‫געהער‪ :‬אויב דער חפץ באלאנגט פאר א רייכן‬ ‫בכלים'‪ ,‬אז אפשר וועט זיך עס צענעמען‪ ,‬און‬ ‫מענטש‪ ,‬וואס ווארפט געווענליך אוועק אזעלכע‬ ‫ער וועט עס צוריקשטעלן‪ .‬אויב די כלי ווערט‬ ‫קליינע שטיקלעך‪ ,‬ווערט דאס פאררעכנט אלס‬ ‫אלעמאל צוזאמגעשטעלט אויף א לויזן און‬ ‫מוקצה‪ ,‬און אפילו ארעמעלייט וואס וואוינען ביים‬ ‫שוואכן אופן (ס'איז נישט דא קיין חשש ֶ'שמא‬ ‫א טעלעסקאפ‬ ‫עושר אינדערהיים טארן עס נישט מטלטל זיין‪.‬‬ ‫יִ ְת ַקע')‪ ,‬איז נישט דא דער חשש‪.‬‬ ‫אויב אבער דער חפץ באלאנגט פאר אן ארעמאן‪,‬‬ ‫איז עס נישט מוקצה פאר אים און נישט פאר‬ ‫די וואס וואוינען ביי אים; אבער פאר אנדערע‬ ‫סעיף נא‬ ‫א וואנט‬ ‫מענטשן וואס זענען עשירים און וואלטן עס‬ ‫זייגער‬ ‫אוועקגעווארפן‪ ,‬וועט עס יא זיין מוקצה‪.‬‬ ‫מעסטן שבת‪ ,‬און די‬ ‫הלכה פון א זייגער‬ ‫מזל טוב לומדי בקי צו אייער ענדיגן‬ ‫א צעריסענע‬ ‫סי' ש"ח ‪ ,‬און אנהייבן סי' ש"ט‬ ‫עס איז דא אן איסור 'מדידה' (מעסטן) אום‬ ‫ליילעך‬ ‫מיט מזל און סייעתא דשמיא!‬ ‫שבת‪ .‬נאר א 'מדידה של מצוה' איז מותר‪ ,‬וויבאלד‬ ‫דער גאנצער איסור פון מעסטן איז נאר א דרבנן‪,‬‬ ‫אלס 'עובדא דחול' (פון 'מקח וממכר')‪ .‬און ביי א‬ ‫סימן ש"ט‬ ‫'מצוה' איז עס נישט שייך‪.‬‬ ‫א טייערע האנטוך‬ ‫וואס האט א 'ריס'‬ ‫אין דעם סימן וועט מען ביי יעדע סעיף רעדן‬ ‫אן אמאליגע זייגער האט געקענט הייסן א 'כלי‬ ‫‪ )1‬פון 'בסיס'‪ ,‬און פון ‪' )2‬טלטול מן הצד'‪.‬‬ ‫שמלאכתו לאיסור'‪ ,‬ווייל עס איז געווען געמאכט‬ ‫צו מעסטן די צייט אדער דעם שאטן‪ .‬ביי אונזערע‬ ‫א קינד וואס‬ ‫היינטיגע זייגערס איז בדרך כלל נישט דא קיין‬ ‫האלט א בערזל‬ ‫סעיף א'‬ ‫שאלה פון מעסטן‪.‬‬ ‫ביי א זייגער וואס הענגט אויף דער וואנט קען‬ ‫אויפהייבן א קינד‬ ‫זיין אנדערע שאלות פון מוקצה‪ ,‬דערפאר איז דער‬ ‫רויע פיש אין‬ ‫א לעדל פון‬ ‫וואס האלט מוקצה‬ ‫מנהג מחמיר צו זיין‪ ,‬און עס נישט מטלטל זיין [צי‬ ‫ס'איז דא מוקצה ביי אן עלעקטעראנישע זייגער‬ ‫פרידזשידער‬ ‫לגבי בסיס איז דאס נישט קיין שאלה‪ ,‬ווייל‬ ‫רעדן די שפעטערדיגע פוסקים עיי''ש]‪.‬‬ ‫א מענטש ווערט קיינמאל נישט קיין בסיס צו א‬ ‫חפץ‪.‬‬ ‫געלט‪/‬נעגל‬ ‫לגבי טלטול מן הצד איז עס דאך נאר מותר אויב‬ ‫סעיף נב‬ ‫אויף א בענקל‬ ‫מען קען נישט אראפשאקלען די מוקצה‪ ,‬ממילא‬ ‫א קינד וואס וועט אנהייבן וויינען און שרייען‪,‬‬ ‫מוקצה לויט די סדר‬ ‫א פעקל מעל‬ ‫הייסט אז מען קען נישט אראפשאקלען‪ ,‬עס דארף‬ ‫אבער אויך זיין 'לצורך דבר המותר' פאר'ן קינד‬ ‫פונעם בעל הבית‬ ‫צווישן נַאש‬ ‫דהיינו ווייל דאס קינד האט א בענקשאפט און א‬ ‫עס איז שוין דערמאנט געווארן אינעם רמ"א‬ ‫המשך אויף עמוד יב >>>‬ ‫אי‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ז‬ ‫האטליין ווינקל‬ ‫<<< המשך פון עמוד יא‬ ‫בקי‬ ‫‪+‬דער‬ ‫קוקט זיך פׇא‪+‬ר‬ ‫טעגליכע שיעורים‬ ‫איז א בסיס סיי פארן איסור (דער שטיין)‪ ,‬און סיי‬ ‫צוגעבונדנקייט צום טאטן‪ ,‬און אויב מען וועט אים‬ ‫הרב אייזיק ליפא שטויבער שליט"א‬ ‫א טעגליכער בקי‪-‬שיעור קורץ און שארף פון‬ ‫‪#111‬‬ ‫פארן היתר (די פירות)‪.‬‬ ‫נישט אויפהייבן קען זיין אז פון גרויס געגועים זאל‬ ‫בלויז פופצן מינוט א טאג‪ .‬פראקטיש גערעדט‬ ‫לגבי טלטול מן הצד איז דא א חיוב אויסצושאקלען‬ ‫ער חלילה ווערן קראנק‪.‬‬ ‫הרב שלמה יואל מאשקאוויטש שליט"א‬ ‫דעם מוקצה‪.‬‬ ‫ווען א קינד האלט א חשוב'ע מוקצה‪ ,‬ווי א מטבע‪,‬‬ ‫‪#112‬‬ ‫דער בקי‪-‬שיעור מיט’ן דיין‪ ,‬באגלייט מיט הלכה למעשה‬ ‫אויף שאלות וואס ווערן כסדר אנגעפרעגט‬ ‫אויב מען קען עס נישט טון‪ ,‬אדער ווייל די פירות‬ ‫טאר מען בכלל נישט אויפהייבן דאס קינד‪ ,‬און עס‬ ‫קענען קאליע ווערן‪ ,‬אדער ווייל ער דארף האבן‬ ‫זענען דא פוסקים וואס האלטן‪ ,‬אז מען זאל אים‬ ‫וועכענטליכע שיעורים‬ ‫דעם פלאץ‪ ,‬איז ער נישט מחיוב ארויסצונעמען די‬ ‫אפילו נישט אנכאפן ביי די האנט און גיין מיט אים‪.‬‬ ‫פירות מיט די הענט כדי צו קענען אויסשאקלען דעם‬ ‫דאס איז א גזירה מדרבנן‪ ,‬ווייל מען האט מורא אז‬ ‫הרב יואל גליק שליט"א‬ ‫‪#113‬‬ ‫שטיין‪ ,‬נאר ער מעג עס מטלטל זיין צוזאמען‪ ,‬און עס‬ ‫עס וועט אראפפאלן‪ ,‬און ער וועט צוקומען צו טראגן‬ ‫שיעור תמצית און שכיח'דיגע שאלות הלכה למעשה‬ ‫הייסט א 'טלטול מן הצד לצורך דבר המותר'‪.‬‬ ‫דעם מטבע‪.‬‬ ‫הרה"ג ר' יעקב יוסף שפיטצער שליט"א‬ ‫אויב די פירות ליגן אין עקסטערע קערב אדער‬ ‫דומ"ץ במאנסי‬ ‫סעיף ב'‬ ‫‪#114‬‬ ‫אן ‪ 11‬מינוטיגע חזרה‪-‬שיעור אויף אלע לימודים‬ ‫זעקלעך‪ ,‬וואס מען קען לייכטערהייט אוועקנעמען‬ ‫פון די וואך‪ ,‬קורץ און שארף‪ ,‬זיך צו גרייטן צום פארהער‬ ‫עס זאל נישט קאליע ווערן‪ ,‬איז ער מחוייב דאס צו‬ ‫‪#121‬‬ ‫טון‪.‬‬ ‫א שטיין אין א קארב‬ ‫א שאלה אויף א מעשה ‪ -‬יעדן מוצאי שבת קודש!‬ ‫לגבי טלטול מן הצד איז א פראבלעם אויפצוהייבן‬ ‫סעיף ד'‬ ‫הרה"ג ר' שמואל יהודא‬ ‫דעם קארב‪ָ ,‬אן אויסשאקלען דעם שטיין‪ ,‬לגבי בסיס‪,‬‬ ‫בריסק שליט"א‬ ‫אויב די שטיין איז דארט געווען פון ערב שבת‪ ,‬איז די‬ ‫אב"ד ביהמ"ד חיי עולם וראש בית הוראה ובד"ץ משפט שי‬ ‫טלטול פון א פאס מיט‬ ‫קארב אליין מוקצה‪ ,‬אפילו נאכן אויסשאקלען‪.‬‬ ‫איז מאשין‪-‬מצות מוקצה אויף פסח?‬ ‫קען זיין אזא זאך‪ ,‬אז פאר איינעם איז עפעס מוקצה און פאר זיין שכן נישט?‬ ‫א שטיין דערויף‬ ‫אויב אבער מען האט פעסטגעמאכט אדער גוט‬ ‫איז דא א חילוק צווישן אן ארעמאן און אן עושר לגבי היטן שבת?‬ ‫לגבי טלטול מן הצד טאר מען עס נישט מטלטל‬ ‫צוגעבינדן דעם שטיין צום קארב‪ ,‬למשל כדי צו‬ ‫איז געבראקטס חמץ אויף פסח?‬ ‫זיין אינאיינעם מיט דעם שטיין‪ .‬חוץ אויב עס איז‬ ‫פארמאכן א לאך‪ ,‬אדער כדי עס זאל באקומען דעם‬ ‫האלט מיט אויפן ליין‪ ,‬פון ‪ 2‬שעה נאכן זמן בעז"ה!‬ ‫נישט מעגליך אראפצושאקלען‪ ,‬ווייל עס וועט‬ ‫פאסיגן געוויכט‪ ,‬מען זאל קענען גרינג שעפן מיט‬ ‫ארויפפאלן אויף אנדערע פעסער און זיי צעברעכן‪,‬‬ ‫דעם‪ ,‬איז עס געווארן ממש א חלק פון די וואנט‪ ,‬און‬ ‫‪#122‬‬ ‫דאן מעג מען עס יא מטלטל זיין צוזאמען מיט דעם‬ ‫דער שטיין איז בכלל נישט קיין מוקצה‪ ,‬און מען מעג‬ ‫אינטערעסאנטער שיעור דורך‬ ‫שטיין‪.‬‬ ‫עס מטלטל זיין‪.‬‬ ‫הרב אברהם יוסף‬ ‫לגבי בסיס אויב מען האט נישט ארויפגעלייגט‬ ‫אויב עס איז נישט גוט צוגעבינדן דארף דער‬ ‫גארדאן שליט"א‬ ‫בכונה‪ ,‬ווערט עס נישט קיין בסיס‪ ,‬אבער אויב ער‬ ‫שטיין האבן א 'יחוד לעולם'‪ ,‬ווי מען האט געלערנט‬ ‫הינטער די קוליסן איבער דעם משא ומתן פון בעלי חיים‬ ‫האט עס געלייגט בכונה‪ ,‬למשל ער לייגט ארויף דעם‬ ‫אינעם פריערדיגן סימן‪.‬‬ ‫וואס איז די הלכה ביי באניס וואס מענטשן האדעווען זיך צו שפילן‬ ‫שטיין אלס א דעקל‪ ,‬איז די פאס אסור בטלטול‬ ‫מיט זיי? אדער פייגל וואס מען האלט בלויז צו קוקן אויף זיי?‬ ‫וואס טוט מען ווען א פיש שפרינגט ארויס פון א פיש‪-‬טאנק? און נאך‪.‬‬ ‫גאנץ שבת‪ ,‬אפילו אויב די שטיין איז שוין געווארן‬ ‫א טיפערע בליק אינעם טעם פארוואס בעלי חיים זענען מוקצה‪,‬‬ ‫די מחלוקת הראשונים איבער הינער (תרנגולת)‪ ,‬און די מחלוקת‬ ‫אראפגענומען‪ ,‬ווייל עס איז געווארן א 'בסיס' (כאטש‬ ‫סעיף ג'‬ ‫און פסק הלכה צווישן דעם מהרש"ל און דעם טורי זהב‪.‬‬ ‫אין די פאס ליגט וויין‪ ,‬קומט עס אבער נישט אן ביז‬ ‫אויבן‪ ,‬אז די גאנצע זאל הייסן א בסיס אויך להיתר)‪.‬‬ ‫א כלי מיט פירות און‬ ‫‪#123‬‬ ‫עס איז דא א שיטת ראשונים‪ ,‬אז א בסיס ווערט‬ ‫מוקצה אינאיינעם‬ ‫'יעד‬ ‫וואך ע צווייטע‬ ‫העכסט אינטערסאנטע ליל שישי שמועס מיט‬ ‫נאר ווען די כוונה איז געווען עס זאל ליגן דארט‬ ‫אינ ט א פרישע‬ ‫'גאנץ שבת'‪ .‬במקום פסידא‪ ,‬קען מען זיך פארלאזן‬ ‫א כלי מיט פירות וואס עס ליגט דערין אויך א‬ ‫טע‬ ‫אנ‬ ‫ס‬ ‫ער‬ ‫יפטריט!'‬ ‫או‬ ‫הרב שלום שרגא‬ ‫אויף דער שיטה‪ ,‬אז אויב ער האט עס נאר געלייגט‬ ‫שטיין‪:‬‬ ‫פאלאנאש שליט"א‬ ‫בכונה אויף א 'טייל' פונעם שבת‪ ,‬ווערט עס נישט‬ ‫לגבי בסיס איז דא צוויי היתרים‪ )1 ,‬אויב מען‬ ‫צי זענען הלכות מוקצה א סיבה‪ ,‬פאר א שטיקל אין צוואת רבי יהודה החסיד?‬ ‫איז דער כסא פון שלמה המלך געווען מוקצה?‬ ‫קיין בסיס‪.‬‬ ‫האט דאס נישט אריינגעלייגט בכוונה‪ )2 ,‬ווייל עס‬ ‫פארוואס איז נישט כדאי פאר א סומא ל"ע צו האבן א הונט וואס באגלייט אים?‬ ‫איז אויסגעהאלטן אז אין א אידישע שטוב זאל מען‬ ‫מגדל זיין חיות ועופות אלס א "פעט"?‬ ‫וואס האבן אידן אין דער אלטער היים געטון קעגן גנבים?‬ ‫מעג מען מאכן שילוח הקן שבת?‬ ‫און יעצט טייערער בחור‪ ,‬מיט די ידיעות וועט איר בע"ה גוט פארשטיין די לימוד פון דער קומענדיגער וואך‪ .‬הצלחה!‬ ‫שב"ק ויצא‬ ‫פרייטאג‬ ‫דאנערשטאג‬ ‫מיטוואך‬ ‫דינסטאג‬ ‫מאנטאג‬ ‫זונטאג‬ ‫‪718-400-2000‬‬ ‫בחינה‬ ‫מוצ''ש‬ ‫חזרת‬ ‫השבוע‬ ‫חזרת‬ ‫השבוע‬ ‫ש''ח סעיף‬ ‫מ"ז ‪ -‬מ"ח‬ ‫ש''ח סעיף‬ ‫מ"ה ‪ -‬מ"ו‬ ‫ש''ח סעיף‬ ‫מ"ג ‪ -‬מ"ד‬ ‫ש''ח סעיף‬ ‫מ"א ‪ -‬מ"ב‬ ‫צו באקומען דעם וועכענטליכן גליון‪ ,‬און פאר סיי וועלכע‬ ‫קאמענטארן אדער הערות פארן גליון "בקיאות"‪ ,‬קענט איר‬ ‫שב"ק וישלח‬ ‫פרייטאג‬ ‫דאנערשטאג‬ ‫מיטוואך‬ ‫דינסטאג‬ ‫מאנטאג‬ ‫זונטאג‬ ‫איבערלאזן א מעסעדזש ביים דריקן ‪ 6‬און ‪ 3‬פונעם מעין מעניו‪.‬‬ ‫בחינה‬ ‫חזרת‬ ‫חזרת‬ ‫ש''ט סעיף‬ ‫ש''ט סעיף‬ ‫ש''ח סעיף‬ ‫ש''ח סעיף‬ ‫אדער שיקט אן אימעיל צו‪gilyoin@bukiglobal.org :‬‬ ‫מוצ''ש‬ ‫השבוע‬ ‫השבוע‬ ‫ג' ‪ -‬ד'‬ ‫א' ‪ -‬ב'‬ ‫נ"א ‪ -‬נ"ב‬ ‫מ"ט ‪ -‬נ'‬ ‫פרשת ויצא תשפ"ז‬ ‫בי‬